SORAW: Injil Áke Quday haqqında ne deydi?
JUWAP: Gúna Injili Qudaydı Izrail xalqınıń Ákesi dep bir neshe ret ataydı (Yesaya 63:16; Malaki 1:6). Jańa Injil bunnan da asıp túsedi. Qudaydıń Shaxsları ol jerde bir neshe orınlarda anıq atalǵan hám parıqlanǵan. Rabbimiz Isa Mesihtiń xızmetiniń bir zárúrli bólegi Áke Qudaydı Óz Ákesi retinde kórsetiw edi. Ol Kalvariyadaǵı ólimi hám tiriliwi arqalı bizdi Quday menen Ákemiz retinde birdey jaqın qatnasıqqa alıp keldi. Muqaddes Ruh arqalı biz házir Oǵan Rabbimiz sıyaqlı «Ábba Áke» dep múrájat etiw imkaniyatına iye boldıq (Mark 14:36; Rimliklerge 8:15 NKJV). Bul ullı haqıyqatlarǵa jaqınnan názer salayıq.
On eki jaslı bala Isa Pásxa bayramınan keyin Qudushta qalıp qoydı. Yusuf hám Maryam Onı úsh kún boyı izledi. Maryam Oǵan ne ushın qalıp qoyǵanın sorasa, Ol juwap berdi: «Ne ushın Meni izledińiz? Men Ákemniń isleri menen bánt bolıwım kerek ekenin bilmedińiz be?» (Luka 2:41-50). Ol Quday da, Adam da bolǵanı ushın, Óziniń kim ekenin hám ne ushın jerde ekenin tolıq bildi. Keyinirek, Ol Yahya tárepinen shomıldırılǵanda, aspanlar ashıldı, Qudaydıń Ruwxı kepter túrinde Onıń ústine tústi hám aspannan, Áke Qudaydıń dawısı: «Sen Meniń súyikli Ulımsań, Men Senen razıman» dedi (Mark 1:9-11). Kóp ótpey, Ol ibadatxananı tazalaǵanda (Yuhanna 2:13-21), Ol quwıp shıǵarǵanlarǵa: «Ákemniń úyin sawda úyine aylandırmań!» dedi.
Rabbimiz Isa Óz shákirtlerine Áke haqqında úyretti. Tawdaǵı Nasiyatta Ákege kóp siltemeler bar, olardıń ishinde tómendegiler bar:
«Sizlerdiń nurıńız adamlar aldında jarqırasın, olar sizlerdiń jaqsı islerińizdi kórip, aspandaǵı Ákeńizdi dańqlasın» (Matta 5:16).«Biraq Men sizlerge aytaman, dushpanlarıńızdı súyiń ... aspandaǵı Ákeńizdiń balaları bolıwıńız ushın; sebebi Ol Óz quyashın jamanlarǵa da, jaqsılarǵa da shıǵaradı, hám ádilli hám ádilsizlerge jawın jiberedi» (Matta 5:44-45).«Sizler kámil bolıń, aspandaǵı Ákeńiz kámil bolǵanı sıyaqlı» (Matta 5:48).«Jasırın orındaǵı Ákeńizge sıyınıń; hám jasırında kóretuǵın Ákeńiz sizlerdi ashıqtan-ashıq sıylaydı» (Matta 6:6).«Aspandaǵı Ákeńiz bul zatlardıń bári sizlerge kerek ekenin biledi» (Matta 6:32).
Gúna Injil dáwirindegi hesh bir múmin Qudayǵa sıyınıwda «Aspandaǵı Ákemiz» dep múrájat etpegen. Biraq Rabbimiz Isa Óz shákirtlerine bunı úyretti (Luka 11:2).
Ol Ákeni Óz shákirtleri aldına qayta-qayta qoyǵan bolsa da, biz Onıń menen úsh jıldan artıq waqıt ótkergennen keyin de, olar óte az túsinikti. Yuhanna 14-te Rabbimiz Óz Ákesiniń úyine barıwı hám ol jerde olar ushın (hám biz ushın da) orın tayarlawı haqqında aytqannan keyin, Filip Oǵan: «Rabbim, bizge Ákeni kórset, hám bul biz ushın jetkilikli» dedi (Yuhanna 14:8). Rabbimiz Óz shákirtleri menen birge bolǵan sońǵı túnde bul jaǵdaydı paydalanıp, olarǵa Áke haqqında júregin ashtı. Yuhanna 14-17 bizge házir Ákemiz dep ataytuǵın Sol haqqında kóp jaǵımlı zatlardı kórsetedi. Bul baplarda jaqınlıq bar; Rabbimiz endi «aspandaǵı Ákeńiz» haqqında emes, al «Meniń Ákem» yamasa ápiwayı ǵana «Áke» haqqında ayttı.
Tirilgennen keyin Isa Maryam Magdalinaga shákirtlerge jetkiziw ushın ájayıp xabar berdi, olardı endi «Meniń tuwısqanlarım» dep atadı: «Meniń tuwısqanlarıma barıp, olarǵa ayt, Men Óz Ákeme hám sizlerdiń Ákeńizge, hám Óz Qudayıma hám sizlerdiń Qudayıńızǵa kóterilip atırman» (Yuhanna 20:17). Onıń Ákesi házir bizdiń de Ákemiz, biraq Ol «bizdiń Ákemizge barıń» demedi, sebebi Onıń Áke menen qatnasıǵı Jalǵız Tuwılǵan Uldıń ózgeshe qatnasıǵı, al biz «Qudaydıń balaları ... Qudaydıń perzentleri ... Qudaydıń miyrasxorları hám Másih penen birge miyrasxorlar» bolıw ushın kóterildik (Rimliklerge 8:14-17).
Óz mısalılarında Isa waqıt-waqıtı menen Ákege silteme jasaydı. Mısalı, Matta 22:1-14-te Ol «óz ulına toy uyımlastırǵan bir patsha» haqqında ayttı. Luka 15:11-32-de Ol óz úyine qaytqan israfshıl ulına miyrimli áke haqqında hám onıń úlken ulı keyingi bayramlarǵa qosılıwdan bas tartqanı haqqında belgili gúrrińdi ayttı. Mark 12:1-11-degi júzimzar iyesi, onıń xızmetshileri jaman qatnasqa ushıraǵan hám jalǵız ulı óltirilgen, biz ushın Ákeni de súwretleydi.
Pawlınıń bir qatar xatları «Sizlerge shápáát hám tınıshlıq Ákemiz Qudaydan hám Rabbimiz Isa Másihten bolsın» yamasa oǵan óte uqsas sálemlesiw menen baslanadı. Efesliklerge xatında bunnan keyin: «Rabbimiz Isa Másihtiń Qudayı hám Ákesi maqtalǵay, Ol bizdi Másihte aspandaǵı hár bir ruwxıy páziylet penen sıyladı» dep aytıladı. Ol Ákeniń bizge bergen bul ájayıp ruwxıy páziyletleriniń bir qatarın sanap ótedi (Efesliklerge 1:2-14). Pawl 1:17-23-te «Rabbimiz Isa Másihtiń Qudayına, dańq Ákesine» hám 3:14-21-de «Rabbimiz Isa Másihtiń Ákesine» sıyındı. 2 Korinfliklerge 1:3-te Ol «miyrimler Ákesi hám barlıq teselli Qudayı» dep ataladı. Haqıyqatında da, Pawlınıń xatları Ákege siltemelerge bay, olardıń kóbin bul jerde atap ótiw múmkin emes.
Yakob «nurlar Ákesi, Onıń menen ózgeris yamasa burılıw kóleńkesi joq» dep ataydı (Yakob 1:17). Hám Petrus múminler haqqında «Áke Qudaydıń aldınnan biliwi boyınsha saylanǵanlar» hám «Óziniń mol miyrimi boyınsha bizdi tirilik úmitine qayta tuwǵızǵan» Áke haqqında aytadı (1 Petrus 1:2-3). Yuhanna óziniń Birinshi Xatında «Ákeniń bizge bergen súyispenshiligi, biz Qudaydıń balaları dep atalıwımız ushın!» dep ataydı (1 Yuhanna 3:1). Ol bizge «Áke Uldı dúnyanıń Qutqarıwshısı etip jiberdi» degen ájayıp jańalıqtı da esletedi (1 Yuhanna 4:14).
Usılayınsha, biz Jańa Injildi jaqınnan oqıw arqalı «Ákemiz Quday» menen tanısa alatuǵınımızdı kóremiz (Efesliklerge 1:2). Biz Áke menen Ul arasındaǵı jaqınlıqqa quwanamız: «Áke Uldı súyedi, hám Oǵan Ózi isleytuǵın barlıq zatlardı kórsetedi ... Áke ólgenlerdi tiriltedi hám olarǵa ómir beredi ... Áke ... barlıq húkimdi Ulǵa tapsırdı, hámme Uldı Ákeni húrmetlegenindey húrmetlesin» (Yuhanna 5:20-23). Bizde qanday ullı Áke bar!
— Eugene P. Vedder, Jr.
