“Ózin joqarı tutqan hár bir adam páseytiledi, al ózin páseyitken adam joqarı tutıladı.” Luka 18:14
Eki adam sol kúni, sol waqıtta, sol jerde, sol bir islerdi, sol bir sebep penen ibadatxanada edi. Olarda bir neshe uqsaslıqlar bolsa da, ekewiniń arasında keskin qarama-qarsılıqlar bar edi. Biri dindar, ekinshisi nadan edi. Biri húrmetli, ekinshisi jiyrenishli edi. Biri jaqsı, ekinshisi jaman edi. Biri farisej, ekinshisi salıq jıynawshı edi. Eger siz sol kúni sol jerde bolǵanıńızda, siz dindar intellektual adamǵa siyasıy jaman adamǵa qaraǵanda ádewir kóbirek tań qalıwıńız múmkin edi. Biraq, olardıń gúrrińin oqıǵanıńızda (Luka 18:9-14), olardıń qaysı biriniń Qudaydı tań qaldırǵanın atap ótiwge arziydi.
Kim Qudaydı tań qaldırdı?
Insan tárepinen aytqanda, jaqsı, dindar adam Qudaydıń jaqsılıǵına qalay erise almaydı dep oylawımız múmkin. Aqır-aqıbet, durıstı biliw hám durıs islewge kelgende, farisej durıslıqtıń ózi edi. Biraq, eki faktor esapqa alınıwı kerek. Birinshiden, farisej óz-ózine tiykarlanǵan edi. On birinshi ayatta, farisej Qudayǵa “men basqa adamlar sıyaqlı emesligim ushın” shúkir etti. Ol qorqıtıp alıwshılar, ádilsizler, zınaqorlardı atap ótti, keyin ol salıqshıǵa tikkeley silteme jasap, Quday qay jerge qarawdı bilmey qalsa dep, tákabburlıq penen isharat etti! Biz onıń ózin tań qaldırǵanın aytıwımız múmkin be? Ózin tómen standart penen salıstırıp, ol óz-ózinen joqarı dárejede turǵan adamnıń tásirin qaldırdı.
Ekinshiden, farisej adamǵa tiykarlanǵan edi. On eki ayatta ol háptesine eki ret oraza tutqanın hám sadıqlıq penen onnan birin bergenin tolıq túsindirdi. Ol Quday sana almaydı dep eki barmaq hám on barmaq kórsetti me? Bir mániste, ol Qudayǵa óziniń xristian xızmetiniń esabat kartasın tapsırıp atır edi. Bunı ashıq túrde islew arqalı, ol basqa ibadat etiwshilerdiń dıqqatın ózine tarttı. Matta 6-dan biz farisejlerdiń sadqa bergende karnaydı, dua etkende eń qattı dawıstı hám oraza tutqanda qayǵılı júzdi qollanıwdı úyrengenligin bilemiz. Isa farisejlerdiń bunıń hámmesin adamlar kórsin dep islegenin kórsetken edi (Matta 6:1-5,16). Biz farisej ibadatxanada payda bolǵanda, bul shou waqtı edi dep aytıwımız múmkin!
Qudaydı ne tań qaldırdı
Sonıń ushın nege salıqshı aqlanǵan edi? Ápiwayı juwap, ol óz-ózine tiykarlanǵan emes, Qudayǵa tiykarlanǵan edi. Ol jalǵız turdı, kózlerin kótermeydi, kókiregin urdı hám onıń jalǵız sózleri Qudaydıń Ózine qaratılǵan edi: “Qudayım, maǵan, gúnákárǵa rahim et” (Luka 18:13 NKJV). Onıń ápiwayı duası rahim ushın edi, sebebi ol óziniń gúnákár ekenligin bilgen. Ibadatxana adamlar menen tolı bolǵanı menen, hesh kim dıqqat etpedi – yaǵnıy, Qudaydan basqa hesh kim. Bul kishipeyil gúnákár áwliye Qudayǵa shaqırdı hám óziniń áwliyelik emesligin moyınladı. Gúnákár adam Gúnásizden rahim tilegen edi. Ózinen tań qalmastan hám jıynalǵanlardı tań qaldırıwǵa umtılmastan, ol Qudayǵa qaradı. Ápiwayı nátiyje “bul adam óz úyine aqlanıp qayttı” boldı.
Jeksenbi kúni erteń menen shirkewde Qudaydıń jaqsılıǵın qáleytuǵın kóp adamlar bar. Olar durıstı biledi hám durıstı isleydi, biraq olar Quday menen durıs emes. Yaqub 4:8-de biz oqıymız: “Qudayǵa jaqınlasıń, sonda Ol sizge jaqınlasadı.” Bul kóp xristianlardıń shın júrekten qálewi, hám bálkim sol kúni ibadatxanada farisejdiń de qálewi edi. Ókinishke oray, kóp adamlar jeke oyanıw jolına túsip ketiwdiń jalǵız jolı kishipeyillik qádemlerin basıw ekenligin túsine almaydı: “Ózińizdi Rabbıdıń aldında kishipeyil etiń” (Yaqub 4:10). Salıqshı ózin Qudaydıń rahimine óte muhtaj dep bildi.
Adam Qudaydıń aldına farisej sıyaqlı kelgende – óziniń bilgenleri yamasa islegenleri yamasa kim ekenligi haqqındaǵı dizim menen – ol adamlarǵa tásir qaldırıwı múmkin, biraq ol Qudayǵa tásir qaldırmaydı. Onıń jetiskenlikleri haqqında xabar da bolıwı múmkin, keyin qol shappatlawlar bolıwı múmkin, biraq tek adamlar tásirlenedi – Quday emes.
Leila N. Morris (tómende basılǵan) tárepinen jazılǵan “Jaqınlaw, ele de jaqınlaw” degen gózzal gimn bul sózler menen baslanatuǵın dua: “Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, júregińe jaqın, meni tart, Qutqarushım – sen qansha qımbatlısań!” Biraq ekinshi ayattıń sózleri basqasha úndi beredi: “Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, hesh nárse alıp kelmeymen, Isaǵa, Patshamǵa sadqa sıyaqlı hesh nárse; tek gúnákár, házirgi waqıtta ókinishli júregim.”
Salıqshı bul gimnniń sózlerin hesh qashan esitpedi, biraq olar onıń júreginiń minezin bildiredi. Ol ózin Qudaydıń rahimine ózin taslawdan basqa ilajı joq tómen gúnákár dep bildi. Óz-ózinen onıń usınıs etetuǵın jaqsılıǵı joq edi, tek jamanlıǵı bar edi. Ol ózin ruwxıy qaharman dep bilmedi, kerisinshe ruwxıy nol dep bildi.
Bizdi ne janlandıradı?
Janlanıw adamlar Qudayǵa salıqshınıń júregi menen juwap bergende payda boladı. Yaqub 4:10 bizge bunı aytadı: “Ózińizdi Rabbıdıń aldında kishipeyil etiń, sonda Ol sizi joqarı kóteredi.” Salıqshı ózin kótermeydi, kerisinshe ózin páseyitedi. “Rabbıdıń tawında” hám “Onıń áwliye jerinde” jasaytuǵın Quday (Zabur 24:3) jaqınlasadı hám bul adamdı Óziniń aldına alıp keledi – keshirilgen, tazalanǵan hám aqlanǵan. Quday menen ushırasıwdan janlanǵan júrek penen qaytıwdan gózzal tájiriybe joq.
Jaqınlaw, ele de jaqınlaw Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, júregińe jaqın, Meni tart, Qutqarushım – sen qansha qımbatlısań! Meni qushaqla, oh, meni kókiregińe jaqın qushaqla. Meni sol “Tınıshlıq portında” qáwipsiz saqla.
Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, hesh nárse alıp kelmeymen, Isaǵa, Patshamǵa sadqa sıyaqlı hesh nárse; Tek gúnákár, házirgi waqıtta ókinishli júregim. Qanıń beretuǵın tazalawdı maǵan ber.
Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, Rabbım, senińki bolıw ushın! Gúna, onıń aqılsızlıqları menen, men quwanısh penen bas tartaman, Onıń barlıq lázzetleri, dábdebeleri hám tákabburlıǵı, Maǵan tek Isanı ber, Rabbım, krestke kerilgen.
Jaqınlaw, ele de jaqınlaw, ómir dawamında. Dáńkim dańqta qáwipsiz taslanǵansha; Sheksiz ásirler boyı máńgi bolıw ushın Jaqınlaw, Qutqarushım, ele de saǵan jaqınlaw; — Leila N. Morris (1862-1929)
