Jańa Ósiyette «aspandagʻı nársler» haqqında birinshi ret Rabbımızdıń Nikodim menen sáwbetinde aytıladı: «Eger Men sizlerge jerdegilerdi aytsam, sizler isenbeysizler, al eger Men sizlerge aspandagʻılar haqqında aytsam, qalay isenesizler?» (Yuxanna 3:12 NKJV). Rabbımız Isa Nikodimdı «Izrail ustazı» dep atadı (tek 10-ayatta «ustaz» emes); biraq bul joqarı bilimdi adam ruwxıy ómirge baylanıslı eń tiykarǵı máselelerdiń birinen xabarsız edi: qayta tuwılıw zárúrligi. Onıń evrey tájiriybesi menen ol ózin aldınnan qayta tuwılǵan dep oyladı. Onıń 12 jasında bar-mitzvahı, ravvinlik táliminen aldın úyleniwi, ravvin hám ravvinlik akademiyasınıń baslıǵı sıpatında tayınlanıwı «qayta tuwılıw» ushın qural bolǵan dep esaplandı. Bul nársler qansha jaqsı bolǵan bolsa da, olar ilahiy ómirdi alıp kele almadı, geypara evrey basshıları solay oylaǵan bolsa da. Sonıń ushın Nikodim Rabbımızdan qalay ol, jası úlken adam, qayta tuwıla alatuǵının soradı. Yuxanna 3-bólimniń qalǵan bólimi Rabbımız bolǵan hám házir de eń isenimli Gúwáger bolǵan bul áhmiyetli másele haqqında kóbirek kórsetedi. Ol былай dedi: «Hesh kim aspanǵa kóterilgen emes, tek aspannan túsip kelgen Adam Balası ǵana, yaǵnıy aspanda bolǵan Adam Balası ǵana» (Yuxanna 3:13). Biraq Ol sol waqıtta kóp adamlar tárepinen biykar etildi (Yuxanna 1:11), geypara Ol aspannan ómirdi jerge alıp kelgen hám oǵan isenim menen qabıl etetuǵınlarǵa onı jetkize alǵan bolsa da (Yuxanna 1:12). Siz haqqında ne aytıwǵa boladı: siz aldınnan qayta tuwılǵansız ba? Hám Oǵan bolǵan múnásibetińiz qanday?
Nikodim menen sáwbetinde Rabbımız Isa Máshix – Qudaydıń Balası hám Izrail Máshixı – «aspandagʻı nársler» (Yuxanna 3:12) hám «máńgilik ómir» (Yuxanna 3:15) haqqında ayttı. Bul nárslerdi qabıl etiw hám túsiniw ushın adam «qayta tuwılıwı kerek», yaǵnıy «joqarıdan». Bul «suw» arqalı – Qudaydıń ómir beriwshi Sózi arqalı – hám «Ruwx» arqalı tuwılıw degen mánisti ańlatadı, bul Muqaddes Ruwxtıń jumısın bildiredi (8-ayattı qarań). Keyinirek Yuxannanıń injilinde biz Nikodimdıń Rabbımız Isaǵa óziniń jeke Qutqarıwshısı sıpatında isengenligin hám ol óziniń evrey dosları tárepinen biykar etilgen waqıtta Oǵan eriwdiń bahasın tólegenligin bilemiz. Adamnan qorqıw, bálkim, Nikodimdıń Rabbımız benen dáslepki ushırasıwı ushın túnge keliwiniń sebebi bolǵan. Biraq ol bul qorqınıshtı jeńdi hám evrey basshıları onı biykar etken bolsa da, jeńimpaz sıpatında dawam etti. Ustazǵa ne bolǵan bolsa, Onıń izbasarlarına da sol boladı. Birneshe jıl ótkennen keyin, Tarsuslı Sawl, keyinirek elshi Pawl bolǵan, usıǵan uqsas biykar etiwdi bastan keshirdi. Sawl aspanǵa kóringen Máshix penen ushırasqannan keyin (Elshiler 9:3), ol evrey isenimlisin quwǵın etken bolsa da, aspandagʻı nársler haqqında kóp sóyleytuǵın adam boldı. Ol biykar etilgen Nazaretli Isanı óziniń ullı dańqında kórdi (Evreylerge 2:9), hám bul ushırasıw onıń ómirin tolıq ózgertti. Eger siz búgin Máshixdı óziniń jeke Qutqarıwshısı sıpatında qabıl etseńiz, bul jańa ómirdiń baslanıwı boladı hám ol sizdiń jerdegi ómirińizdiń qalǵan bólimin belgileydi.
Bul Aspandagʻı Nársler Ne?
Aspandagʻı nársler (Yuxanna 3:12-13) Rabbımız Isaǵa baylanıslı hám olar Oǵan tiyisli bolǵanlar menen tiyisli bolmaǵanlardı ajıratadı. Rabbımız Isa Nikodimǵa aspandagʻı nársler menen máńgilik ómir yamasa máńgilik ómir arasında baylanıs bar ekenligin kórsetti. Yuxanna 3-bólimniń qalǵan bólimi, ásirese 31-36-ayatlar, bunı anıq kórsetedi. Endi biz elshi Pawlǵa qaytamız, ol былай jazdı: «Rabbımız Isa Máshixdıń Qudayı hám Ákesi maqtawlı bolsın, Ol bizdi Máshixda aspandagʻı orınlarda hár bir ruwxıy pátiya menen pátiyaladı» (Efesleyge 1:3). Pawl Yuxanna 3-bólimdegidey «máńgilik ómir» terminin qollanbaǵan bolsa da, Muqaddes Ruwx tárepinen basqarılıp qollanǵan tilde bul aytılǵan. «Máshix Isa ishinde» degen sóz Pawldıń jazbaları ushın ádettegi hám ol Efesleyge kitabında jeti ret ushırasadı (Efesleyge 1:1, 2:6,10,13, 3:11,21 – hám bálkim Pawldıń barlıq jazbalarında 49 ret). Bul biykar etilgen Nazaretli Isanı kórsetedi, Ol Máshix – bul Onıń evrey tilindegi atı; grek tilinde «Máshix»; inglis tilinde «Maylanǵan» – geypara Ol házir aspanda bolsa da. Biz táwbe etip, Máshixqa isengenimizde «Onıń ishinde» máńgilik ómirdi aldıq. Bunı islew arqalı biz aspandagʻı hár bir ruwxıy pátiyanı aldıq. Aspandagʻı nársler óte haqıyqıy hám joqarılatılǵan Máshixqa baylanıslı hám Muqaddes Ruwx tárepinen bizge jetkiziledi.
Aspandagʻı Nársler Aspandagʻı Álemge Tiyisli
«Máńgilik ómir» termininiń eki tárepi bar: ómir biz Oǵan iseniw arqalı alǵan (Yuxanna 3:16, 36) hám álem biz «máńgilik ómirge» qabıl etiletuǵın.
Máshixtiń Ózi «máńgilik ómir» (1 Yuxanna 5:20), hám biz isengenimizde Onı qabıl ettik. Máńgilik ómir Oǵan menen sheriklik etiw arqalı lázzetlenedi, hám bul «máńgilik ómirge» deyin dawam etetuǵın miywe menen salıstırıladı (Yuxanna 4:36), onda biz Rabbımız benen máńgilikke bolamız. (Bul «máńgilik ómirge» degen sóz Matfey 25:46; Yuxanna 4:14, 6:27, 12:25; Elshiler 13:48; Rimliklerge 5:21; 1 Timoteyge 1:16 hám Yuda 1:21-de de ushırasadı. Kontekstke baylanıslı túrli kózqaraslarǵa iye.) Ákeniń úyinde kóp jaylar bar bolǵanı sıyaqlı (Yuxanna 14:2), «máńgilik ómir» dep atalǵan bul álem de solay. Bul sfera yamasa álem hár qanday dáwirden bolǵan barlıq isenimliler ushın orınǵa iye. Álbette, bul Rabbımız Isa qayta kelip, bizdi Ózi menen birge alıp ketetuǵın waqıtta juwmaqlanatuǵın házirgi miyrim dáwirine tiyisli isenimlilerdiń arnawlı orın hám qatnasın biykar etpeydi (1 Salonikalılarǵa 4:16-18; 1 Korinflilerge 15:51) – Ol bizdiń pátiyalı úmitimiz (Titusqa 2:13). Onıń keliwi haqqında isenimliler toparları arasında túsiniw ayırmashılıqları bar. Biraq barlıq isenimlilerdiń ulıwma bir nársesi bar – máńgilik ómir – geypara barlıǵı onı búgin biz bilgen molshılıqta iyelemesede (Yuxanna 10:10).
Geyparalar Pawl Efesleyge 1:4-14-te bergen maǵlıwmatlardı Efesleyge 1:3-te aytılǵan barlıq ruwxıy pátiyalardıń qısqasha mazmunı dep esaplaydı. Biraq, bul bólim isenimliler sıpatında bizdiń jańa orınımızdı hám Quday, bizdiń Ákemiz benen bolǵan qatnasımızdı súwretleydi. Ol bizge bul pátiyalardıń barlıǵın alıwǵa múmkinshilik beretuǵın orındı, sonday-aq biz olardan lázzetlenetuǵın qatnastı beriw ushın ne kerek bolǵanın hám Quday ne islegenin kórsetedi. Elshi 15-19-ayatlarda biz bul jańa qatnastıń lázzetine kirip, Qudaydıń Máshix penen (Efesleyge 1:18-23) hám biz benen (Efesleyge 2:1-10) ne islegenin, hesh bolmaǵanda bir dárejede, túsiniwimiz ushın duwa etedi. Aspandagʻı nárslerdiń ózleri Efesleyge 2:13-21-de qısqasha mazmunlanǵan, biraq Pawl taǵı da biz bul aspandagʻı nárslerden lázzetlenetuǵın jańa orın hám qatnastı atap ótedi. 3-bólim házirgi dáwirdi – miyrim dáwirin – súwretleydi, onda «Máshix Isa ishinde» bolǵan aspandagʻı nársler, biz isenim arqalı hám Muqaddes Ruwxtıń jumısı arqalı alǵan, bizge ashıp berilgen hám jetkizilgen. Qudayǵa shúkir! Bul bólim Pawldıń duwası hám ibadatı menen juwmaqlanadı hám bizdi, yaǵnıy miyrim dáwiriniń barlıq isenimlilerin, máńgilik bolǵan hám máńgilikke Ákege juwap beriwge alıp keletuǵın aspandagʻı nársler menen baylanıstıradı (Efesleyge 3:14-21).
Aspandagʻı Nársler Haqqında Basqa Avtorlar
Piterdi Rabbımız Isa shaqırǵan edi Ol jerde bolǵan waqıtta hám On eki elshi arasında ataqlı edi. Rabbısınan bas tartqannan keyin, Piter qayta tirilgen Máshix tárepinen qayta tiklendi, Ol aspanǵa kóteriliwinen aldın oǵan arnawlı tapsırma berdi. Ekinshi tárepten, Pawl óziniń missiyasın aldı dańqlanǵan Rabbımızdan hám regionnan aspandagʻı nárslerdiń, geypara «aspandagʻılar» dep ataladı (ekewi de grek tilinde birdey). Piter, Rabbımız tárepinen jerde shaqırılǵan, aspandagʻı nársler haqqında sóyleydi hám ol bunı qıyın jaǵdaylarda, qıyınshılıqlarda hám quwǵınlarda isenimlilerdi ruwxlandırıw ushın isleyedi. Elshi Piter Rabbımız Isanıń aspanǵa kóterilgenine gúwá bolǵan edi (Luka 24:45-53; Elshiler 1:9-11), Ol oǵan kórsetpeler bergennen keyin kóp ótpey (Yuxanna 21:15-22; Elshiler 1:1-8), olardıń geyparaların basqa elshiler de alǵan edi. Óziniń eki xatında Piter isenimlilerdi oqıtadı hám ruwxlandıradi, olardı óz xalqı tárepinen biykar etilgen Máshixqa tartadı, biraq Onıń aspanda qabıl etilgenin hám Qudaydıń oń tárepinde otırǵanın kórsetedi. Ol ózi jazǵan isenimlilerdi, sonday-aq búgin bizdi de, Máshixdan kerekli nárseni alıwǵa shaqıradı. Dushpannıń hújimleri astında bolsa da, olardıń «buzılmaytuǵın, kirleymeytuǵın hám solmaytuǵın miyras, sizler ushın aspanda saqlanǵan» (1 Piter 1:4) ushın saylanǵanın (Quday tárepinen saylanǵanın), muqaddes etilgenin (Oǵan ajıratılǵanın) hám qutqarılǵanın (azat etilgenin) túsiniwlerin qáleyedi. Piter bul ájayıp bólimdi mına sózler menen juwmaqlaydı: «Sizler Onı kórmegen bolsańız da, súyesizler. Házir Onı kórmeseńiz de, isenip, aytıp bolmaytuǵın hám dańqqa tolı quwanısh penen quwanasızlar» (1 Piter 1:8).
Bulardıń barlıǵı Rabbımız Isanıń jerde bolǵan waqıtta jarıyalǵan tálimine jaqsı sáykes keledi. Tawdaǵı Nasiyat dep atalǵan nasiyatta Ol óz shákirtlerine qarsılıq hám biykar etiw jolı haqqında kórsetpeler berdi. Ol óziniń jerdegi xalqı hám ulıwma adamzat tárepinen biykar etiletuǵının bildi. Sonıń ushın Ol óz shákirtlerin – hám búgin bizdi de – Rabbısı biykar etilgen hám bul sahnadan joq bolǵan waqıtta ózlerin aspandagʻı nársler menen sanalı túrde baylanıstırıwǵa tayarladı. Sonıń ushın Ol joqarıdaǵı nárslerdi, aspandagʻı nárslerdi izlew zárúrligin de atap ótti, Oǵan menen tıǵız sheriklikte bolıw ushın. «Ózińiz ushın jerde baylıq jıynamańlar, onda kúye hám shiriw buzadı hám urlıqshılar kirip urılaydı; biraq ózińiz ushın aspanda baylıq jıynańlar, onda kúye de, shiriw de buzbaydı hám urlıqshılar kirip urlamaydı. Sebebi sizdiń baylıǵıńız qay jerde bolsa, júregińiz de sol jerde boladı» (Matfey 6:19-21). Bul bizdiń jerdegi minnetlerimizdi umıtıwımız yamasa jerdegi nárslerdi mensinbewimiz kerek degen mánisti ańlatpaydı – hesh qanday jaǵdayda. Bul biz hár bir nárseni biz alǵan aspandagʻı nur menen perspektivada kóriwimiz kerek degen mánisti ańlatadı hám isenim arqalı biz Rabbımızdı biz bolǵan sahnaga hám biz aylanısqan jerdegi nárslerge kirgiziwimiz múmkin. Bunı islew arqalı biz Pawl Timoteyge tapsırǵanday (2 Timoteyge 2:1) Máshix Isa ishinde bolǵan miyrimde ózimizdi kúsheytemiz.
Dawamlı Qıyınshılıq
Biz jerde bolǵanımızsha hám jerdegi nársler menen isleskenimizshe, biz aspandagʻı nársler menen aylanısıwımız kerek: «Eger sizler Máshix penen birge tirilgen bolsańız, joqarıdaǵı nárslerdi izleńler, Máshix Qudaydıń oń tárepinde otır» (Koloselilerge 3:1). Bul sitata biz ómirimizdi eki bólimge, biri aspandagʻı hám biri jerdegi, bóliwimiz kerek degendey bir túrli dikotomiyanı [bóliwdi] usınıs etpeydi yamasa qollap-quwatlamaydı. Kerisinshe, Máshixshi jerde jasaydı, biraq sol waqıtta óz resursların joqarıdan, aspan menen turaqlı baylanısta aladı. Ol bunı úzliksiz duwa etiw arqalı, aspandagʻı atmosferanı dem alǵanday, Muqaddes Ruwxtıń kúshi menen Máshixdıń Ózinen kerekli nárseni alıw arqalı isleyedi.
Tábiyat álemindegi bir mısal bul máselege túsiniwge járdem beriwi múmkin. Suw órmekshisiniń bir túri suwǵa kirgende, hesh bolmaǵanda bir múddetke sol jerde qalıw ushın ózin hawa kóbikshege oraydı. Hawa qońırawısız ol uzaqqa shıdamaydı. Usıǵan uqsas, Máshixshi ózin Máshix bolǵan aspandagʻı atmosfera menen oraydı, solay etip Ol biykar etken bul dúnyada ómir súre aladı. Bunı islewdiń birden-bir jolı – Qudaydıń oń tárepinde otırǵan hám bizdi Ózinde jasaytuǵın Ruwxı arqalı sol jerden qollap-quwatlaytuǵın Onıń Ózinen resurslarımızdı alıw. Quday Ózine tolıq qarsı bolǵan dúnyada Óz balaların qollap-quwatlay aladı. Bizdiń tárepimiz mına: biz aspanda baylıq jıynaǵan dárejede, sol dárejede biz Óz shákirtleri sıpatında ómir súriw ushın Máshix Isa ishinde bolǵan miyrimde ózimizdi kúsheytemiz. Bul dúnyada Ol ushın jasaw arqalı, Ol haqqında gúwálik beriw arqalı hám Ol ushın nur shashıw arqalı biz joqarıdaǵı nárslerdi izleymiz. Bunı islew arqalı biz Qudaydıń oń tárepinde bolǵan hám aspanda hám jerde barlıq kúshke iye bolǵan Onıń Ózinen kerekli barlıq nárseni alıwımız múmkin. Bizge taǵı ne kerek?
Basqarıw Hám Aspandagʻı Nársler Máseleleri
Bul temada basqa bir tárep bar: basqarıw – Pawldıń Timoteyge bergen kórsetpelerine sáykes ámelge asırılıwı kerek bolǵan juwapkershilik. Bul dúnyada bay bolǵanlar maqtanıwı yamasa baylıqlarına iseniwi kerek emes. Kerisinshe, Pawl bizdi tirilgen Qudayǵa iseniwge shaqıradı (1 Timoteyge 6:17). Ol barlıq nárseni bizge mol etip beredi, biz onnan lázzetleniwimiz ushın. Bul jerdegi nárslerdiń barlıǵı Oǵan tiyisli, biraq Ol olardı bizge waqıtsha lázzetleniwimiz ushın beredi. Ol bizdi Qudayǵa tolıq tiyisli bolǵan bul waqıtsha pátiyalardıń jaqsı basqarıwshıları bolıwımızdı qáleyedi. Ya, bizdiń denemiz, densawlıǵımız, talantlarımız, jumısımız, úyimiz, aqshamız, biz oylay alatuǵın hár qanday jerdegi pátiyalar, olardıń barlıǵı Oǵan, bizdiń Jaratıwshımız hám Qutqarıwshımızǵa tiyisli. Biz bul nárslerdi jaqsı basqarıwshılar sıpatında hám Onıń dańqı ushın qollanıp atırmız ba? Eger solay bolsa, onda Quday bizge aspandagʻı pátiyalarımızdı isenip tapsıra aladı, olar bizge haqıyqattan da tiyisli, biz Efesleyge 1:3-te kórgenimizdey. Bular bizdiń máńgilik úlesimiz, biz onnan házir de lázzetlene alıwımız múmkin. Biraq eger biz jerdegi nárslerdiń isenimli basqarıwshıları bolmasaq, Ol bizge bul aspandagʻı nárslerdi lázzetleniwimiz ushın qalay isenip tapsıra aladı? Basqasha aytqanda: Máshixdaǵı orınımızǵa kelsek, aspandagʻı pátiyalar bizge tiyisli, biraq olardan lázzetleniw ushın biz jerdegi nárslerdiń jaqsı basqarıwshıları bolıwımız kerek. Ádilsiz basqarıwshı haqqındaǵı mısal durıs teń salmaqlılıqtıń, jerdegi nárslerde isenimli hám aqıllı bolıw zárúrligin kórsetedi, hám bay adam menen kámbaǵal Lazar haqqındaǵı gúrriń Quday ushın haqıyqattan da ne áhmiyetli ekenligin kórsetedi (Luka 16).
Matfeyde Rabbımız kóbinese aspan patshalıǵına silteme beredi hám Ol aspan ushın haqıyqıy bolǵan nárseni Óz shákirtleri ushın da jerde, hátte olar biykar etilgen Patshanı súwretleytuǵın qıyın jaǵdaylarda da haqıyqıy bolıwı kerek ekenligin kórsetedi. Ol былай dedi: «Sonıń ushın sizler kámil bolıńlar, sizlerdiń aspandaǵı Ákeńiz kámil bolǵanı sıyaqlı» (Matfey 5:48). Bul Ol búgin bizge qaldırǵan qıyınshılıq, Matfey 6:19-21-de kórgenimizge uqsas. Rabbımız barlıǵın qısqasha mazmunladı, Ol былай dedi: «Birinshi Qudaydıń patshalıǵın hám Onıń ádilligin izleńler, hám bul nárslerdiń barlıǵı sizlerge qosıladı» (Matfey 6:33). Bizde úy jumısı bar, sonday emes pe?
