«Ol juldızlardıń sanın biledi; Ol olardıń hárbiriniń atın ataydı. Rabbımız ullı hám qudireti sheksiz» (Zabur 147:4–5).Tún qansha qarańǵı bolsa, biz juldızlardı sonsha jaqsı kóremiz, olardıń hámmesi júdá uzaqta. Olardıń geybirleri júzlegen trillion kilometr uzaqlıqta. Patsha Dawıt olardı tamashalawdı jaqsı kórer edi hám былай dep jazdı: «Aspandar Qudaydıń dańqın járiyalaydı» (Zabur 19:1). Siz de olardı jaqsı kóresiz be? Geybir adamlar juldızlı aspanlardıń qalay payda bolǵanın anıqlawǵa háreket etetuǵını qızıq, sebebi juwap Injildiń kóp jerlerinde tabıladı. Mısalı:
«Dúnyalar (juldızlar) Qudaydıń sózi menen jaratıldı, sonlıqtan kórinetuǵın zatlar kórinetuǵın zatlardan jaratılmadı» (Evreylerge 11:3).Juldızlar Qudaydıń buyrıǵı menen payda boldı!
Astronomlar juldızlardıń shegin taba almaǵanlıǵın moyınlaydı hám elektron teleskoplar menen ashqan zatlarına barǵan sayın tań qalıp atır. Olar bizdiń dúnyamız júdá kishkene bólegi bolǵan Saman jolı dep atalatuǵın galaktikada shama menen 200 milliard juldız bar ekenligin hám ulıwma juldızlar sanı sonsha kóp bolǵan keminde 175 milliard galaktika bar ekenligin xabar etedi, bul san bizdiń aqılımızǵa sıymaydı. Biraq, bizdiń baslanǵısh Injil ayatı aytqanday, Quday juldızlardıń anıq sanın biledi, hám odan da tańqalarlıǵı, Ol olardıń hárbirine at qoyǵan! Shınında da, olardı sanawǵa háreket etiwdiń mánisi joq, sebebi Qudaydıń Ózi былай dep járiyaladı: «Aspannıń áskerleri [adam tárepinen] sanalmaydı» (Eremıya 33:22). Bizge jáne былай dep aytılǵan: «bir juldız dańqı [sulıwlıǵı] boyınsha basqa juldızdan ózgeshelenedi» (1 Korinflilerge 15:41). Eki juldız birdey emes. Bizdiń ullı Qudayımız «aspanlardı shımıldıq sıyaqlı jayǵanda» (Zabur 104:2) qanday quwanıshqa iye bolǵan bolıwı kerek.
Ózgeshe jaratılıslar
Mine, Jaratıwshı hárbir juldızdı basqalarınan qalay ózgeshe etip jaratqanlıǵına bir mısal. Jerdiń diametri 7,926 mil, al Betelgeuse juldızınıń diametri 540,000,000 mil hám Aurigae juldızınıń diametri 750,000,000 mil. Bizdiń quyashımızdıń diametri 865,000 mil, yamasa Jerdiń ólsheminden 100 ese úlken. Eger biz teleskoplar arqalı kórinetuǵın basqa juldızlardı salıstıratuǵın bolsaq, Jaratıwshınıń olardıń hámmesinde qanday úlken ayırmashılıqlar jaratqanlıǵın bilip tań qalar edik.
Bizdiń eń tez kosmik kememiz Jerden ushıp, bizden 26,000,000,000,000 (26 trillion) mil uzaqlıqta jaylasqan Alpha Centauri dep atalatuǵın juldızǵa jetiw ushın 40,000 jıl kerek bolatuǵını esaplap shıǵılǵan. (Hátte bul aralıqta da, ol túngi aspanda úshinshi eń jarqın juldız.) Biraq, astronomlardıń aqılın shatastıratuǵın bul úlken aralıqlarǵa qaramastan, Jaratıwshı hárbir aspan denesin Óziniń turaqlı nazarı astında ustaydı hám hárbirin óziniń tiyisli orbitasında saqlaydı. Tek Ol ǵana olardı jarata aladı, olardı keńisliktegi orbitalarına jaylastıra aladı hám tártipte saqlay aladı.Biz «Ol qanday tańqalarlıq!» dep jaqsı aytılǵan gimndi aytamız.
