Zabur 19-dan ibádatqa eki shaqırıq
Jaqında dúnya Mars planetasınan kelgen xabarlardı tamashaladı, olar NASA Mars Rover Curiosity tárepinen túsirilgen súwretler túrinde edi. Zabur 19-da biz Qudaydan bizlerge jiberilgen eki xabardı tabamız – Onıń kúshi hám muhabbatı haqqında – olar bizlerdiń ibádatlı itibarımızǵa ılayıqlı.
Zabur 19 Dawıttıń Zaburı
Aspandar Qudaydıń dańqın járiyalaydı; aspanlar Onıń qollarınıń isin jarıyalaydı. Kún sayın olar sóz tógedi; tún sayın olar bilim ashıp beredi. Olarda sóz joq, olar sóz qollanbaydı; olardan dawıs esitilmeydi. Biraq olardıń dawısı pútkil jerge tarqaladı, olardıń sózleri dúnyanıń shetlerine shekem. Aspanda Quday quyash ushın shatır qurǵan, Ol óz bólmesinen shıǵıp atırǵan kúyewge uqsas, óz jolın júgiriwge quwanǵan chempionǵa uqsas. Ol aspanlardıń bir shetinde kóteriledi hám ekinshi shetine shekem óz aylanbasın jasaydı; hesh nárse onıń jıllılıǵınan mahrum etilmeydi. Rabbımızdıń nızamı kámil, jandı jańalaydı. Rabbımızdıń nızamları isenimli, ápiwayılardı dana etedi. Rabbımızdıń buyrıqları durıs, júrekke quwanısh beredi. Rabbımızdıń buyrıqları nurlandıratuǵın, kózlerge nur beredi. Rabbımızdıń qorqınıshı taza, máńgilikke dawam etedi. Rabbımızdıń pármanları bekkem, hám olardıń barlıǵı ádalatlı. Olar altından da qımbatlı, kóp taza altından da; olar baldan da shirin, bal arı ushıǵınan da. Olar arqalı qulıńız eskertiledi; olardı saqlawda ullı sıylıq bar. Biraq kim óz qátelerin ajırata aladı? Jasırın qátelerimdi keshir. Qulıńızdı qasıtlı gúnálardan da saqla; olar meni basqarmasın. Sonnan keyin men ayıpsız bolaman, ullı qılmıstan taza. Awzımnıń bul sózleri hám júregimniń bul oyları Seniń názerińde jaǵımlı bolsın, Rabbım, meniń Qayam hám Qutqarushım.
Qudaydıń kúshi – Zabur 19:1-6
Birinshisinde, zabur jazıwshısı, Dawıt, álemdi adamzat qásiyetleri menen súwretleydi: «Aspandar Qudaydıń dańqın járiyalaydı; aspanlar Onıń qollarınıń isin jarıyalaydı. Kún sayın olar sóz tógedi; tún sayın olar bilim ashıp beredi. Olarda sóz joq, olar sóz qollanbaydı; olardan dawıs esitilmeydi. Biraq olardıń dawısı pútkil jerge tarqaladı, olardıń sózleri dúnyanıń shetlerine shekem» (Zabur 19:1-4 NIV). Dawıt shopan bolǵan waqıtta, ol ashıq hawada jasaǵan hám quyash, ay hám juldızlarda Qudaydıń jaratıwshılıq kúshin kórgen bolıwı kerek (Zabur 8:3; 19:4-6).
Álem bizlerge qanday xabar «járialaydı ... jarıyalaydı ... ashıp beredi ... (hám) dawıs beredi»? Onıń barlıǵı tek «Onıń qollarınıń isi» ekenligin. Quday álemdi jarattı. Sanawǵa bolmaytuǵın juldızlardı, úlken aralıqlardı hám quyash jıllılıǵın támiyinlew ushın ullı bilim hám kúsh kerek boladı. Álemge qaraw arqalı, biz Qudaydıń óte kúshli Jaratıwshı ekenligine mol dálillerdi kóremiz.
Qudaydıń muhabbatı – Zabur 19:7-14
Zabur jazıwshısı Dawıt óz qálemın Jazıwdı súwretlewge burǵanda (sol waqıtta Eski Ahdiń 1000 jıl burın jazılǵan bólimlerin óz ishine alǵan), ol Qudaydıń atın «El» den, yaǵnıy jaratılıstıń artındaǵı kúshli Zat (Strong’s, Ibraniy 410), «Yahweh» ge ózgertedi, bul Óz saylap alǵan xalqına ǵamxorlıq etetuǵın jeke súyiwshi Zat degen mánisti ańlatadı (Ibraniy 3068). Jazıw Qudaydan bizlerge jazba xabar: «Barlıq Jazıw Qudaydan ilhamlanǵan hám tálim beriw, ayıplaw, durıslaw hám ádalatlılıqta tárbiyalaw ushın paydalı, solay etip Qudaydıń barlıq xalqı hárbir jaqsı is ushın tolıq tayarlanǵan bolıwı múmkin (2 Timotiyge 3:16-17).» Dawıttıń Jazıw xabarında tiykarınan Qudaydıń evreyler hám olardıń ájdadları menen múnásibetleri bar edi. Ol Onıń sózleri «jańalawshı» hám «dana,» «quwanısh beretuǵın» hám «nur» hám «ullı sıylıq» (Zabur 19:7-11) ekenligin ayttı. Atap aytqanda, Quday Ibrahim, Musa hám Dawıt dáwirlerinde Izrail balaları menen kelisimler dúzdi (Jaratılıs 12:2-3; Shıǵıw 19-24; Lewiyler; 2 Samuel 7:5-16). Bularda Ol olardıń ushın Óz muhabbatın kórsetti. Olar Onı biykarlasa da, Ol olardı biykarlamaydı (Lewiyler 26:43-44). Eski Ahdi oqıǵanımızda, Qudaydıń Óz xalqına, Ibrahim áwladlarına súyiwshilik penen ǵamxorlıq etetuǵını anıq boladı. Jańa Ahdi oqıǵanımızda, bul ǵamxorlıqtıń biz xristianlar ushın da bar ekenligin tabamız.
Biz ushın sabaqlar
Búgin bizde ele de jaratılǵan álemniń kórinetuǵın xabarı hám Injildiń jazba xabarı bar. Biz Qudaydıń bizler ushın ne islegenin bilmeytuǵınımız ushın hesh qanday bahana joq: «Dúnya jaratılǵannan berli Qudaydıń kózge kórinetuǵın qásiyetleri – Onıń máńgilik kúshi hám ilahiy tábiyatı – jaratılǵan nárselerden anıq kórildi, solay etip adamlar bahana etiwge hálsiz» (Romalılarǵa 1:20).
Jańa Ahdta Pawlus Zabur 19:4 ti keltirip, adamlar Isanıń kórsetken Qudaydıń kúshi hám muhabbatı haqqındaǵı xabardı esitkenin jazdı: «Olar esitpedi me? Álbette esitti: ‘Olardıń dawısı [aspanlardıń, Qudaydıń dańqın járiyalawshı] pútkil jerge tarqaldı, olardıń sózleri dúnyanıń shetlerine shekem’» (Romalılarǵa 10:18; Zabur 19:4).
Zabur 19-da Qudaydıń kúshin hám muhabbatın kóriw bizlerdi zaburshı menen birge: «Keliń, ibádat etiw ushın bas iyeyik, Rabbımız Jaratıwshımızdıń aldında tize búkeyik; sebebi Ol bizlerdiń Qudayımız hám biz Onıń jaylawınıń xalqı, Onıń ǵamxorlıǵındaǵı qoylar» (Zabur 95:6-7) dep aytıwǵa alıp keliwi kerek.
