1-bólim – Dawittin' juregi
Quday Dawitti “Óz juregine uqsas adam” dep atag'anlıqtan (1 Samuel 13:14 NKJV), biz Dawittin' juregin úyreniwimiz kerek, onın' ishinde Qudaydin' juregine uqsas ne bar ekenin kóriw ushın.
Patsha Sawuldin' ashıqtan-ashıq boysınbawınan keyin, Samuel og'an járiyaladı: “Endi senin' patshalıg'ın' dawam etpeydi. RABBIY Ózi ushın Óz juregine uqsas adam izledi... Sebebi RABBIY adam kórgendey kórmeydi: adam sırtqı kóriniske qaraydı, al RABBIY jurekke qaraydı” (1 Samuel 13:14, 16:7). RABBIY Dawittin' juregine qaradı hám Óz juregine uqsas adam taptı, ol gúnasız bolg'anlıg'ınan emes, al onın' juregi bir bolg'anlıg'ınan.
Sawul eki oylı adam edi: ol bir waqıtta xalıqtan hám RABBIYden húrmet qazanıwg'a tırıstı, hám bul múmkin emes edi. Sawul sırtqı kórinis haqqında qáweterlendi: “Endi meni húrmetle, iltimas, xalqımnın' aqsaqalları aldında hám Izrail aldında” (1 Samuel 15:30). Sawul óz juregin xalıq aldında húrmet qazanıwg'a qoydı, hám ol bunı da, tek Qudaydan keletug'ın húrmetti de joǵalttı. Dawit óz juregin Qudayg'a qoydı hám Onı húrmetlewge umtıldı, hám Quday onı ayrıqsha túrde húrmetledi.
Dawit ózi ushın emes, tek Quday ushın húrmet izledi. Ol sonday duwa etti: “Dushpan meni quwıp jetip, basıp alsın; hawa, ol menin' ómirimdi jerge taptasın; hám menin' húrmetimdi topıraqqa qoysın.” Hám ol bul duwanı tek Quday g'ana dańqlanıwı kerek degen tilegi menen juwmaqladı: “Men RABBIYdi Onın' ádilligine qaray maqtanısh etemen, hám Joqarı RABBIYdin' atına maqtaw qosıqların aytaman” (Zabur 7:5, 17).
Jetilistirilgen jurek
Zaburlardı oqıg'anımızda, biz Dawittin' óz juregin jetilistirgenin kóremiz: “Men Seni maqtanısh etemen, Ya RABBIY, pútkil juregim menen” (Zabur 9:1). “Awzımnın' sózleri hám juregimnin' oyları Senin' aldında maqul bolsın, Ya RABBIY” (Zabur 19:14). “Menin' juregim Og'an isendi, hám mag'an járdem berildi” (Zabur 28:7). “Menin' juregim jaqsı tema menen tolıp tasqan; men Patsha haqqında óz kompoziciyamdı oqıyman” (Zabur 45:1).
Dawittin' juregi sabırlı hám tıyılıwshı edi. Ol óz taǵdirinin' orınlanıwın májbúrlew ushın hesh qashan islerdi óz qolına almadı. Ol taxttı tek Qudaydıń jolı menen emes, al Qudaydıń waqtında da aladı. Birneshe ret ol óz adamların, oǵan óz bas dushpanı, jın iyelegen Sawuldı óltiriwdi másláhát bergenlerde, tıyıp qaldı. Ol Sawul óz qolına túskende onnan paydalanıwdan eki ret bas tarttı (1 Samuel 24, 26). Quday ne jiberse de, Dawit maqtaw hám minnetdarshılıq penen qabıl etti.
Dawittin' juregi sezgir edi. Ol g'arada Sawuldin' kiyiminin' bir múyeshin kesip alǵanda, onın' juregi onı qáweterge saldı (1 Samuel 24:4-5). Adamnın' eń joqarı quwanıshı adamnın' eń áhmiyetli bólimin, juregin jetilistiriwden keledi. Jurek taza bolǵanda, kózler Qudaydıń qayerde payda bolıwın kóriw ushın ashıladı.
Turaqlı jurek
Dawit sonday dedi: “Menin' juregim turaqlı, Ya Quday... Men qosıq aytaman hám maqtaw beremen” (Zabur 57:7). Ol bul zaburdı g'arada jasırınıp júrgeninde, Sawuldin' qáháriden qashqın bolg'anında jazdı. Onın' turaqlı juregi aldınnan oylang'an hám aldınnan belgilengen maqtaw ádetin bildirdi. Onın' juregi qorıqpadı da, qaltıramadı da, al turaqlı hám bekkem edi. Bul jaǵdaylarda onın' maqtawı waqtınsha eyforiyadan hám ózgeriwshi jaǵdaylardan góre basqa nárseden kóp nársege baylanıslı edi. Bul principke tiykarlang'an maqtaw edi, impulske emes; onın' bolmısının' toqımasınan ótip ketken maqtaw; ómir jolına, tolıq waqıtlı kásipke aynalg'an maqtaw. Dawit óz taxtı da, ómiri de qáwip astında bolg'an waqıtta Qudaydı maqtaw etti.
Jurektin' pákiligi
Dawitta jurektin' pákiligi bar edi – jurektin' birligi, bul bólingen jurektin' keri tárepi. Onı tabıslı patsha etken bul pákilik edi; hám Sawuldı buzǵan pákiliktiń joqlıǵı edi. Quday Sawuldı patsha bolıwdan bas tarttı, biraq “Ol óz qulı Dawittı da sayladı, hám onı qoy qoralarından aldı... Dawit olardı óz jureginiń pákiligine qaray baqtı” (Zabur 78:70, 72). Jurektin' pákiligi Dawittin' qızg'ın máseleleri edi: “Meni sudla, Ya RABBIY, menin' ádilligime qaray, hám menin' pákiligime qaray” (Zabur 7:8). “Menin' pákiligim hám tuwrılıǵım meni saqlasın, sebebi men Seni kútemen” (Zabur 25:21). “Meni aqlawla, Ya RABBIY, sebebi men óz pákiligimde júrdim” (Zabur 26:1). “Sen meni óz pákiligimde qollap-quwatlaysan, hám meni máńgi Óz júziń aldına qoyasan” (Zabur 41:12).
Bul jurektin' pákiligi Quday menen, basqalar menen hám ózimiz benen shınshıl bolıw arqalı, hám tek Qudaydı húrmetlewge umtılıw arqalı saqlanadı. Dawittin' ómirbayanın úyrenip atırg'anımızda, biz Quday aldında ashıq hám shınshıl jasawg'a umtılg'an adamdı kóremiz. Ol hesh qashan aytqan sózlerin aytpadı. Eger ol qorıqqan, awırg'an yamasa ruwxı túsken bolsa, onı moyınladı. Óz zaburlarının' birinde, Dawit sonday dep jıladı: “Mag'an itibar ber, hám meni tıńla; men óz shaǵımımda tınımsızman, hám dushpannın' dawısı sebepli, zulumkerlerdin' qıyanatı sebepli qattı dawıs penen shıǵıraman” (Zabur 55:2-3). Dawit g'arada edi, ol sonday dep jazdı: “Men óz shaǵımımım Quday aldına tóktim, men óz qıyınshılıǵımdı Og'an járiyaladım. Menin' ruwxım ishime batıp ketkeninde, Sen menin' jolımdı bildin'” (Zabur 142:2-3). Qudayg'a shaǵım etiwdi kóz aldın'ızg'a keltirin'! Dawit Quday menen shınshıl edi hám bul onın' pákiligin saqladı. Ol Qudaydıń óz juregine uqsas adam edi.
Isa sonday dedi: “Juregi taza bolg'anlar baxtlı, sebebi olar Qudaydı kóredi” (Matta 5:8). Jurek taza bolg'anda, kóriw anıq boladı, hám adam Qudaydı kóredi. Qudaydan joqarı hesh nárse joq bolg'anlıqtan, Qudaydı kóriw biz basdan keshire alatug'ın eń joqarı quwanısh bolıwı kerek. Qudaydı kóriw adam ushın múmkin bolg'an eń joqarı pátiya. Sawuldin' qayta-qayta boysınbawı onı Qudayg'a, jaǵdaylarǵa, Samuelge hám Dawitke kór etip qoydı. Biraq Dawit jaratılısta hám jaǵdaylarda Qudaydı kórip turdı, sebebi onın' taza juregi hám bir kózleri bar edi. Zabur 29-da RABBIYdin' dańqı gúldirmama dawılında ashıladı; Dawit tawlar ústinen ótip baratırg'an dawıldı baqladı, biraq ol tek dawıldı kórmedi – ol onın' ishinde Qudaydı kórip turdı. Gúldirmama Onın' dawısı edi (Zabur 29:3-9). Asıp-tasqan suw Onın' taxtı edi. Dawit aǵashlar samal astında sınǵanın hám dáryalar kóterilgenin kórip qorıqpadı, al sonday dep qıshqırdı: “RABBIY Suw tasqınında taxtta otırdı, hám RABBIY máńgi Patsha bolıp otıradı” (Zabur 29:10).
Zabur 23-te Dawittin' óz ómirindegi jaǵdaylarda Qudaydı kórip turǵanı anıq kórsetilgen. Dawit ushın ómir bir qatar hádiyseler emes, al belgilenmeler edi. Baǵıwshı basqarıwda edi. Dawit adasıp, jaǵdaylar awır bolǵanda da, ol Qudaydıń ózin qayta tiklep, jańalap atırǵanın kórip turdı. Dawit artqa qarasa, ol Qudaydı kórip turdı: “Álbette jaqsılıq hám raxmet menin' ómirimniń barlıq kúnlerinde meni ertep júredi.” Hám ol aldına qarasa, ol Qudaydı kórip turdı: “Hám men RABBIYdiń úyinde máńgi jasayman” (Zabur 23:6). Ol átirapqa qarasa, hátte qarańǵı ózennen ótip baratırǵanda da, Dawit Qudaydı kórip turdı: “Hawa, ólim sayasınıń ózennen ótip júrsem de, men hesh qanday jamanlıqtan qorıqpayman; sebebi Sen menen birgesen; Senin' tayag'ın' hám hasan' menin' ruwzıg'ımdı beredi” (Zabur 23:4). 2 hám 3-ayatlarda Dawittin' RABBIYdi “Ol” dep atawı, biraq 4 hám 5-ayatlarda bunı “Sen” dep ózgertkeni áhmiyetli.
Adam Qudaydı kóre baslaǵanda, ol Quday ne kóretuǵının da kóre baslaydı hám ózin Qudaydıń dańqı nurında kóre baslaydı. Ruwxıy kóriw ruwxıy túsinikke alıp keledi. Ol tek ózin jańa nurda kórip qoymaydı, al basqalardı da jańa nurda kóredi. Kózler jurektiń súygenin kóredi. Eger jurek Qudaydı súyse hám bul sadıqlıqta bir bolsa, onda kózler Qudaydı kóredi. Gúna sıyaqlı hesh nárse jurekti ruwxıy kóriwden ayırmaydı. Patsha Sawuldıń qayta-qayta boysınbawı onı Qudayǵa kór etip qoydı. Dawitta taza jurek bolǵanlıqtan, Ol Qudaydı jaratılısta hám jaǵdaylarda kórip turdı.
Ómirimizdin' eń áhmiyetli bólimi tek Quday kóretug'ın bólimi. Ol bizin' juregimiz taza ma, joq pa, biladi. Ol onın' taza bolıwın qáleyedi, sebebi tek sol waqıtta biz Onı kóre alamız, hám Onı kóriw arqalı biz Onın' barlıq nársesinen lázzet alamız hám Onın' barlıq nársesin qabıl etemiz.
Batır jurek
Filistiyalıqlardın' jaqınlıg'ı hám Sawuldin' dushpanlıg'ı Dawitke ózinin' ruwxıy hám fizikalıq batırlıg'ın kórsetiw múmkinshiligin berdi. Ol Goliattı ushıratpas burın, onın' batır juregi arıslan hám ayıw ústinen qazanǵan jeńisi arqalı kórsetilgen edi. Onın' gigantqa qarsı shıǵıwı Qudayg'a isengen hám qorqınıshsız jurekti ashıp berdi. Onın' turaqlı dushpanının' turaqlı hújimlerine qarsı turaqlılıg'ı – imanı bir-eki ret qaltıraǵan jaǵdaylardan basqa – pútkil xalıqtın' sadıqlıg'ın qazanǵan ishki tınıshlıq hám batırlıqtı kórsetti.
Kishipeyil jurek
Dawittin' ómirinde kishipeyil jurektin' birneshe mısalları bar. Ol patsha Sawulg'a sonday dedi: “Men kimmen, hám menin' ómirim yamasa ákemnin' Izraildag'ı shańaraǵı ne, men patshanın' kúyewi bolıwım kerek” (1 Samuel 18:18). RABBIY Dawit penen kelisim dúzgennen keyin, ol sonday dedi: “Men kimmen, Ya RABBIY Quday? Hám menin' úyim ne, Sen meni usı jerge shekem alıp kelgenin'?” (2 Samuel 7:18). Dawit hesh qashan óz poziciyasın ózin kóteriw ushın paydalanbadı; ol Qudayg'a óz waqtında hám óz jolı menen kóteriwge múmkinshilik berdi. “Dawit ózinin' barlıq jollarında aqıllı háreket etti, hám RABBIY onı menen birge edi” (1 Samuel 18:14).
Endryu Myurrey sonday dedi: “Kishipeyillik ózin tómen sanaw emes; bul tek ózin ulıwma oylamaw.” Kishipeyillik ózin, basqalardı, jaǵdaylardı hám Qudaydıń ómirin'iz ushın bolg'an qálewin qabıl etiwdi ańlatadı. Kishipeyil adamnıń nárslerge durıs qatnası bar. Maqtanshı adam nárslerge iye boladı, al kishipeyil adam nárslerge iye boladı hám olardı basqalardıń jaqsılıg'ı hám Qudaydıń dańqı ushın paydalanadı.
Kishipeyillik Áke Qudaydıń qásiyeti: “Kim bizin' RABBIY Qudayımızday, joqarıda jasaytug'ın, ózin kishipeyil etip, aspanlarda hám jerdegi nárslerdi kóretug'ın?” (Zabur 113:5-6). Isa “ózin kishipeyil etti hám ólimge shekem boysınıwshı boldı, hátte krest ólimine shekem” (Filipiyalıqlar 2:8). Muqaddes Ruwhtıń kishipeyilligi Onıń páqir gúnákarlar ishinde jasawı menen kórsetiledi, olar raxmet penen qutqarılǵan. Dawittin' kishipeyil juregi onı Qudaydıń óz juregine uqsas adam etti.
Maqtanshılıq gúnası basqa gúnálardan góre kóp ómirlerdi buzǵan. Bul Quday eń jek kóretug'ın gúna, Lyuciferdin' qulawına alıp kelgen hám onı shaytan etken gúna. Bul Sawulg'a óz xarakterin, taxtın hám aqır-aqıbetinde ómirin joǵaltqan gúna. Kishipeyillik Dawittı patsha etken pátiya; ol óz patshalıǵın hesh kim bolmaw arqalı aldı.
Juwaz jurek
Kóp adamlar juwazlıqtı ázzilik dep esaplaydı. Biraq juwazlıq ázzilik emes, al basqarıw astındaǵı kúsh. Hesh kim Isanı ázzilik hám qorqaqlıqta ayıplay almaydı. Ol jer júzinde júrgen eń batır adam edi, biraq Ol sonday dedi: “Men juwaz hám juregim tómen” (Matta 11:29 KJV).
Dawitta juwaz jurek bar edi. Onın' eń úlken jeńisleri qolları menen emes, al juregi menen edi. Eki ret onın' dushpanı Sawul onın' qolına tústi (1 Samuel 24, 26) hám Dawitta onı óltiriwge kúsh bar edi, biraq ol óz kúshin basqarıw astında ustap turdı. Másih sıyaqlı, Dawit juwaz edi. Basqa bir waqıya onın' juwazlıg'ın úlkenirek ólshemde ashıp beredi. Sawuldin' adamlarının' biri, Shimey, Dawitke qarg'adı hám oǵan taslar attı (2 Samuel 16:5-8). Dawittin' jiyeni Abishay Shimeydi óltiriwdi usınıs etti, biraq Dawit sonday dedi: “Onı qaldırın', hám ol qarg'asın.” Bul basqarılatug'ın kúsh – juwazlıq.
Sawul Dawittı g'arada uslaǵanda óltirgen bolar edi; ol Shimeydi de óltirgen bolar edi. Dawitta da, Sawulda da kúsh bar edi, biraq Dawittin' kúshi basqarılatug'ın edi; ol juwaz edi. Ol óz húkimetin adamlardı qurıw ushın paydalandı; Sawul adamlardı óz húkimetin qurıw ushın paydalandı. Sawul óz ulı Jonatandı áhmiyetsiz másele ústinen óltiriwdi qáledi, tek xalıqqa ózinin' qansha kúshli ekenin kórsetiw ushın (1 Samuel 14:36-45). Biraq Dawit óz ulı ushın óliwge tayın edi, hátte Absalom onı taxttan awdarıwdı jobalastırǵan qozg'alańshı bolsa da (2 Samuel 18:33).
Dawit óz juregin jetilistirdi; ol bir, batır, sabırlı, kishipeyil, sezgir, juwaz hám keshirimli edi. Haqıyqatında da ol Qudaydıń óz juregine uqsas adam edi.
