Hár Bir Adamnıń Isin Sınaqtan Ótkeriw
Magistrat
Rim imperiyasındaǵı magistratlar yuridikalıq tribunal ótkergende arnawlı taxtlardı qollanǵan. Pilat Rabbi Isanıń ústindegi ayıplawlardı teksergende, bunday orındı qollanǵan, biraq ol Annas, Kayafa hám Sanhedrinniń qollawshıların tıńlaw ushın húkim zalınan shıqqan (Yuhanna 18:28-19:13). Sol sıyaqlı, Rabbi Isa «óli, kishi hám úlken,» atları ómir kitabında joq bolǵanlardı húkim etkende arnawlı taxttı iyeleydi (Ashkarıw 20:11-12 KJV). Bul waqıttıń eń aqırında, jańa aspanlar hám jańa jer jaratılǵanǵa shekem boladı.
Bunnan aldın, házirgi miyrim dáwiriniń aqırında, Rabbi Isa basqa magistratlıq taxttı iyeleydi – biraq bul basqa maqset ushın boladı. Ol jerde hesh qanday sud isleri bolmaydı, yamasa jınayat isleri de bolmaydı. Bul Pentekosttan baslap Rabbidiń Óz Shirkewi ushın qaytıp kelgenge shekem hár bir qayta tuwılǵan Máshihtiń ómiri hám isini bahalaw boladı. Bul hesh qanday jer ústindegi imperiya haqqında emes, biraq Shirkew Máshih penen birge shınında da dúnyanı basqaradı. Bul Qudaydıń patshalıǵı haqqında.
«Óytkeni biz barlıǵımız Máshihtiń húkim taxtı aldında kóriniwimiz kerek [sózbe-sóz: «kórsetiliwimiz kerek»]» (2 Korinfliler 5:10). Bul ómirdiń úlken anıqlıqlarınıń biri. Biz bul qorqınıshlı waqıyanıń qashan bolatuǵının anıqladıq. Biz endi sol kúni ne bolatuǵının hám bul dáwirdegi múminler ushın múmkin bolǵan nátiyjelerdi biliwimiz kerek. Rimliklerde Korinflilerdegidey derlik birdey sóz dizbegi bar, tek bir sózden basqa. Elshi ol jerde biz barlıǵımız «Máshihtiń húkim taxtı aldında turıwımız kerek» (Rimlikler 14:10) dep jazdı.
Paveldiń Korinflilerge jazǵan birinshi xatı ne húkim etiletuǵını hám ne bolatuǵını haqqında tolıq maǵlıwmatlardı óz ishine aladı. Ol jerde bizge «Quday menen birge islesiwshiler» bolıw baxtına iye ekenligimiz esletiledi. Bunıń ushın bizge sıylıq beriledi, hár birimiz óz úlesimiz ushın (1 Korinfliler 3:8-9).
Qurıwshılar
Keyingi ayatta Pavel qurıwshınıń qurılıs islep atırǵan súwretin aldı. Pavel Korinflilerge qurıw ushın tiykar salǵanın túsindirdi. Bunı biz onıń Rabbi Isa Máshih haqqındaǵı injildi olarǵa jetkiziwi hám olardıń qutqarılıp, ornatılǵanın kóriwi dep túsinemiz. Elshi ózin «danıshpan bas qurıwshı» dep súwretledi, ol basqalar quratuǵın tiykardı saldı. Ol eskertiw berip, «Biraq hár bir adam onıń ústine qalay quratuǵınına dıqqat etsin. Óytkeni hesh kim salınǵan tiykardan basqa tiykar sala almaydı, ol Isa Máshih» (10-11-ayatlarda) dedi.
Bizge qurılıs ideyasın qalay qollanıwımız kerek ekenligi haqqında anıq kórsetpe berilgen. Jańa Ahd «ruwxıy rawajlanıw» sózin zárúrli waqıtlarda qollanadı. Pavel eki ret óz xızmetiniń joq etiw ushın emes, bálki ruwxıy rawajlanıw ushın ekenligin járiyaladı (2 Korinfliler 10:8, 13:10). Bunıń mánisin biz Rimliklerden tabıwımız múmkin, onda Pavel úgitledi: «Sonlıqtan, tuwısqanlar, Qudaydıń reymleri menen sizlerdi jalbaraman, denelerińizdi tiri qurbanlıq etip, muqaddes, Qudayǵa maqul, bul sizlerdiń aqılǵa say xızmetińiz. Hám bul dúnyaǵa uyqas bolmań: bálki aqılıńızdı jańalaw arqalı ózgeriń, solay etip Qudaydıń jaqsı, maqul hám kámil erkiniń ne ekenligin dálillewińiz múmkin» (12:1-2). Bunı islewdiń tek bir jolı bar: Qudaydıń Sózin, Injildi oqıw hám oǵan dıqqat etiw arqalı – ózińizdi onıń menen toltırıw. Tek solay etip biz Ruwhtan tolıwımız múmkin.
Zabur 1-de «Rabbidiń nızamında lázzetlenetuǵın; hám Onıń nızamında kún-tún dıqqat etetuǵın» (2-ayat) baxıtlı adam haqqında aytılǵan. Nátiyje onıń bul ómirde ne quratuǵınına sáwlelenedi: «Hám ol suw dáryaları boyına otırǵızılǵan terek sıyaqlı boladı, ol óz máwsiminde miywe beredi; onıń japıraǵı da solmaydı; hám ol ne islese de, gúllenip óser» (3-ayat).
Nátiyjeler 8-de Qudaydıń Sózi hám Danıshpanlıǵı haqqında aytılǵan. «Óytkeni Meniń awzım haqıyqattı sóyleydi; hám jamanlıq Meniń erinlerim ushın jek kórińish. Meniń awzımnıń barlıq sózleri ádillikte; olarda hesh nárse qıyın yamasa buzaqı emes. Olar túsingen adamǵa anıq, hám bilim tabatuǵınlarǵa durıs. Meniń kórsetpemdi qabıl etń, gúmisti emes; hám altınnan góre bilim. Óytkeni danıshpanlıq laǵıl taslardan jaqsı; hám qálewge bolatuǵın barlıq nárseler onıń menen salıstırıwǵa bolmaydı» (7-11-ayatlarda).
Bunnan da kóp nárse bar. Yekinshi Nızam 6, Zabur 19 hám 119, hám Filipilikler 4:8-di oqıń; soń ózińizge bul sorawlardı beriń:
- Men aqılımdı okkultizm, nájis oylar, zorlıq ideyaları yamasa dúnyanıń jalǵanları menen toltırıp, soǵan qaramay miyrimde hám Rabbi Isa Máshih haqqındaǵı bilimde ósiwdi kúte alamın ba (2 Petrus 3:18)?
- Men Qudaydıń menden razı bolıwın hám meni sıylıqlawın kúte alamın ba, eger men júregimdi hám aqılımdı Óz Ulıń súwretine uyqas etiwge umtılǵanǵa boysındırmasam (Rimlikler 8:29; Koloslikler 3:10)?
- Quday kimnen razı? Ol Óz súyikli Ulınan razı emes pe, Ol onnan tolıq razı (Matta 17:5; 2 Petrus 1:16-18)?
Qurılıs
1 Korinflilerge qaytıp, biz eki túrli materialdı qollanıp qurıwımız múmkin ekenligin kóremiz: «altın, gúmis, qımbat bahalı taslar» yamasa «aǵash, shóp, saman» (3:12). Biz ne islesek te, bir materiallar toplamı menen yamasa basqası menen quramız – qımbat bahalı yamasa qádirsiz. Birinshi kategoriya qurılıs materialları Nátiyjeler 8-de Quday bergen kórsetpe (gúmis), bilim (altın) hám danıshpanlıq (laǵıl taslar) menen baylanıslı ekenligin atap ótiw qızıqlı.
1 Korinflilerdegi keyingi úsh ayatta eskertiw de, kepillik te bar. Ashkarıwda Yuhanna Rabbi Isanıń kózlerin «ot jalını sıyaqlı» (1:14) kórdi. Ol barlıǵın kóredi hám biledi; Onıń kózinen hesh nárse jasırın emes, hattá bizdiń gúnákar aqıllarımızdıń ishki qarańǵılıǵında da. «Ot hár bir adamnıń isin qanday ekenligin sınaydı» (1 Korinfliler 3:13).
Hesh kim óz qutqarıwın joǵaltıw qáwipi bar dep oylamasın, bul jerdegi sóz bul haqqında emes. Bul múminlerdiń bul ómirde qalay jasaǵanına hám islegenine qaray payda yamasa zıyan menen baylanıslı. Biz Rabbi Isaǵa isengenimizde, ólimnen ómirge óttik hám Qudaydıń joǵalmaytuǵınımız haqqında kepilligin aldıq. «Meniń Sózimdi esitken hám Meni jibergenge isengen máńgi ómirge iye, hám húkimge kelmeydi; bálki ólimnen ómirge ótti» (Yuhanna 5:24).
Wáde birinshi náwbette sadıq xızmet ushın «sıylıq,» soń barlıq qurǵanımız kúydirilse de «óziniń qutqarılıwı; biraq ot arqalı sıyaqlı» (1 Korinfliler 3:14-15) kepilligi. Basqasha aytqanda, biz barlıq múlki tolıq joq etilgen, biraq ómiri qutqarılǵan janıp turǵan úyden shıǵarılǵan adam sıyaqlı bolıwımız múmkin. Tek ǵana úlken aq taxt húkiminde jeke adamlar – Qudayǵa isenbeytuǵın gúnákarlar – «ot kóline taslanadı» (Ashkarıw 20:10-15).
Tájler
Rabbi Isa sadıq xızmet ushın birneshe nárse beredi: tájler hám kóteriliwler. Rabbi Isa aldında tize búgip, Onıń sizge: «Jaqsı islegen, jaqsı hám sadıq qul» (Matta 25:21) degenin kóz aldına keltiriń. Bul dúnya usınıs etetuǵın barlıq baylıqlar hám húrmetlerden ádewir jaqsı bolmaydı ma? Bul Rabbi shınında da bizge beriwdi qáleytuǵın jeńis tájleri.
Pavel múminler ushın jeńimpazdıń tájleri «buzılmaytuǵın,» al bul dúnyanıń sportshıları tek «buzılatuǵın» tájlerdi jeńedi (1 Korinfliler 9:25) dep jazdı. Súwret áyyemgi dúnyanıń súwreti, onda japıraq táji berilgen, biraq altın medal da Rabbi Isanıń biz ushın saqlap qoyǵan nárseleri menen salıstırıwǵa bolmaydı!
Timoteyge jazǵan xatında Pavel «ádillik táji» haqqında ayttı, onı Rabbi, ádil húkimdar, sol kúni maǵan beredi: hám tek maǵan emes, bálki Onıń payda bolıwın súygen barlıqlarǵa da» (2 Timotey 4:8). Pavel Rabbi Isanıń ózi bul sıylıqlardı beretuǵının tastıyıqladı.
«Ómir táji» Rabbi Isanı súygen barlıqlarǵa wáde etilgen (Yakob 1:12). Bul bunnan keyin anıqlanadı hám barlıq Máshiylerdi óz ishine almaytuǵını kórsetiledi, óytkeni «súyiw» dep awdarılǵan sóz «ózin qurban etiwshi súyispenshilik» degen mánisti ańlatadı. Bizdiń barlıǵımızda bunday súyispenshilik hám sadıqlıq joq. Rabbi Smirna shirkewine jazǵan xatında bunı anıq kórsetti, Ol: «Ólimge deyin sadıq bol, hám men saǵan ómir tájin beremen» (Ashkarıw 2:10) dedi.
Úshinshi táj – «danq táji,» bul qoylardı baǵıw hám qadaǵalawdaǵı sadıq xızmet ushın sıylıq. «Hám bas Shoban payda bolǵanda, sizler solmaytuǵın danq tájin alasız» (1 Petrus 5:1-4).
Kóteriliwler
Sıylıqlardan tısqarı, bizdiń juwapkershiliklerimizdi qalay orınlaǵanımızǵa qaray kóteriliwler bar. Anıq, biz Máshih ushın elshiler sıyaqlı gúwalıq beriwimiz, úyretiwimiz hám shákirtler tayarlawımız kerek (2 Korinfliler 5:20; Efeslikler 6:20). Biz házir bul wazıypalar ushın shaqırılǵan hám úskenelengenbiz, biraq biz mıń jıllıq dáwirinde hám jańa aspanlar hám jańa jerde máńgilikke Qudaydıń álemin basqarıwda úlkenirek xızmetke kóterilemiz.
Matta 25:13-30-da tabılǵan talantlar mısalında, biz súwrette Rabbidiń Óz qullarına talantlar – bes, eki yamasa bir – «hár biriniń qábiletine qaray» bergenin kóremiz. Bes hám eki talantlı qullar ózlerine isenip tapsırılǵan baylıqtı eki ese kóbeytti, hám Rabbi olardı «jaqsı hám sadıq qullar» dep maqtadı. Az nárselerde sadıq bolǵanları ushın Rabbi olardı «kóp nárseler ústinen húkimdar» etti. Matta 24:45-47-de ózine isenip tapsırılǵan nárselerdi islep atırǵan basqa «sadıq hám danıshpan qul» tabıladı.
Luka 19:12-27 sıylıqlar hám kóteriliwlerdiń basqa bir tárepin súwretleydi. Uzaq elge ketpes burın Rabbi Óz on qulına hár birine bir funt gúmis yamasa altın salmaǵın berdi. Qullardıń ekewi túrli muǵdarda payda taptı. Sonlıqtan, Rabbi birine: «On qala ústinen húkimranlıq et,» dedi. Bes funt payda tapqan basqa bir qul bes qala ústinen húkimdar boldı. Bul sıylıqlar Quday bizge bergen sawǵalardı qollanıp, bul ómirdegi xızmetimizge sáykes edi.
Basqa bir pikir Evreylerde. «Óytkeni perishtelerge Ol keljek dúnyanı boysındırmadı, biz onıń haqqında sóyleymiz» (2:5). Jazıwshı Zabur 2-den úzindi keltirip, Rabbi Isanıń zaburdı orınlaytuǵın Jalgız ekenligin anıq kórsetti. Biraq, biz sonday-aq házirgi waqıtta bul dúnyanıń milletlerin hám boljaw boyınsha qalaların da basqarıp turǵan qulaǵan perishteler bar ekenligin bilemiz. Luka 19-da qollanılǵan «qala» terminin túsiniw biz ushın qıyın bolıwı múmkin, biraq áyyemgi dúnyada ol hár qanday qalanıń basqarǵan aymaǵın, birneshe júz akrdan Rim sıyaqlı úlken imperiyaǵa deyin óz ishine alǵan.
Eger biz bul imtiyazdı qazanǵan bolsaq, bir waqıtları qulaǵan perishteler basqarǵan aymaqlar ústinen kóteriliwimiz múmkin. Bul perishteler haqqındaǵı geybir detallar Daniyel 10 hám basqa Muqaddes Jazıwlarda tabılıwı múmkin.
Máshihtiń húkim taxtına baylanıslı barlıq máselelerdi túsingenimiz yamasa túsingenimiz joq bolsa da, bul dúnyada jasap atırǵanımızda Oǵan kúndelikli sadıq xızmet eteyik. Oǵan danq bolsın!
