Sálem hám bul jańa hám qıyın xabarǵa xosh kelipsiz, «Terenlikke shıǵıń». Búgin biz Luka Injiliniń 5-bóliminen, 1-ayattan baslap bir úzindini oqıymız.
Hámme Oǵan Quday sózin tıńlaw ushın qıstap atırǵanda, Ol Gennesaret kóli boyında turǵan edi.
Bul jerde bizde Rabbimiz Isa Másih, Qudaydıń Ulı bar, Ol bul planetanı kesip ótken eń ullı waǵızshı edi. Aldınǵı bólimlerde bir neshe ret Onıń sózi húkimet penen ekenligin oqıymız. Endi biz oylanıwımız múmkin, nege Onıń sózi húkimet penen edi, al dinge xızmet etiwshiler hám fariseylerdiń sózi kerisinshe edi? Juwabın Hákimlerdiń isleri kitabınıń 1-bóliminde tabamız, onda 1-ayatta былай delingen:
Isanıń baslaǵan isleri hám úyretken nárseleri haqqında.
Kórip turǵanıńızday, Másihniń isleri hám tálimleri bir-biri menen tolıq úylesimli edi. Onıń ómiri Onıń xabarınıń artında turdı, hám sol sebepli Onıń sózi, Onıń xabarı húkimet penen edi. Bul jerde biz birinshi sabaǵımızdı alamız: eger bizdiń gúwalıǵımız húkimet hám kúshke iye bolıwın qálesek, ómirimiz xabarımızdıń artında turıwı kerek. Másih penen solay boldı; Ol «Men sizge aytqanımdayman» dep ayta alatuǵın edi. Hám sol sebepli ruwxıy kúsh bar edi. Solay etip, bizde haqıyqattan da kúsh, ishki bólimlerde haqıyqat bolıwı kerek, Zábúr 51-de aytılǵanday. Biz haqıyqattı ámelge asırıwımız kerek, hám sonnan keyin gúwalıqta ruwxıy kúsh boladı.
2-ayatta dawam etedi hám былай delingen:
Hám Ol kól boyında turǵan eki kemeni kórdi; biraq balıqshılar olardan túsip, torların juwıp atırǵan edi.
Endi Rabbimiz Isa, Ol waǵız etip atırǵanda kózleri ashıq edi, hám Ol óziniń aldında úlken topar bar ekenligin túsinip jetti. Adamlardıń geybirleri, bálkim kópligi sebepli, xabardı tıńlay almadı, Onı esite almadı. Sonlıqtan Másih ne qıldı? Ol xabardı kóbirek adamlarǵa taratıw ushın múmkinshilikler izledi. Ol kól boyında qayıqlar bar ekenligin kórdi, hám Ol oyladı, «Jaqsı, men bir qayıqtı paydalana alamın, hám eger men kólge bir az shıqsam, adamlar ushın jaqsıraq dawıs boladı hám olar Qudaydıń sózin tıńlay aladı». Bul jerde biz úyrene alatuǵın ekinshi sabaǵımız bar: biz Qudaydıń sózin qalay tarata alatuǵınımızdı, onı kóp adamlar ushın qalay qoljetimli ete alatuǵınımızdı izlewimiz kerek. Biz bunı internet arqalı, hár túrli qurallar arqalı qıla alamız. Biz Qudaydıń sózin taratıwda da dóretiwshi bola alamız.
3-ayatta oqıymız:
Hám kemelerdiń birine, ol Simonnıń edi, minip, Ol onnan jerden bir az uzaqlasıwdı soradı. Hám Ol otırıp, kemeden toparlarǵa sabaq berdi.
Bul óte qızıqlı. Rabbimiz Isa kemelerdiń birine minip atır, hám ol Simon Peterge tiyisli. Simon Peter kim edi? Biz Yoxannıń 1-bóliminde Simon Peterdiń aǵası Andrey onı alıp kelgenin, ol Simondı Rabbimiz Isaǵa alıp kelgenin oqıymız. Sol waqıtta Isa oǵan jańa at berdi, Peter, hám bul bizge onıń sol waqıtta qutqarılǵanın kórsetedi, sebebi ol Rabbimizden jańa at aldı. Biraq Peter Rabbimizge izbe-iz erisiwdi ele baslamaǵan edi, hám solay etip biz onı bul jerde óz isin qılıp atırǵanın tabamız. Óz isimizdi qılıw qáte emes, hesh qanday, biraq bul jerde ruwxıy máni bar sıyaqlı. Biz keyinirek Peterdiń hámme nársen taslap, Rabbimizge ergenin kóremiz, biraq bul waqıtta onıń júregi Rabbimiz Isaǵa ele tolıq baylanıspaǵan sıyaqlı, geypara ol qutqarılǵan bolsa da.
Endi Rabbimizdiń ne qılǵanın kóriw óte tásirli: Ol Peterden óz qayıǵın paydalanıwdı sorap atır. Bul jerde biz páklik Másihni tabamız. Másih basqa adamlardan járdem soraw ushın jetkilikli páklik edi. Yoxannıń 4-bólimin esleń, Másih sharshap, Yakob qudıǵınıń qasında otırǵan edi, samariyal ayaldan járdem sorap, «Maǵan ishiwge bir nárse beriń». Kórip turǵanıńızday, biz basqalardıń járdemine mútáj ekenligimizdi túsinip, páklik kórsetemiz. Bul biz úyrene alatuǵın sabaq. Basqalardan járdemge mútáj ekenligimizdi túsinsek, olardan járdem sorayıq. Bunıń ushın óte maqtanıshlı bolmayıq. Endi Rabbimiz Simonnıń qayıǵına minip atır hám Ol qayıqtan toparǵa sabaq beriwdi dawam etedi, hám solay etip kóbirek adamlar Qudaydıń sózin tıńlay aladı.
Sonnan keyin 4-ayatta óte qızıqlı bir nárse boladı:
Biraq Ol sóylewdi toqtatqanda, Ol Simonǵa былай dedi: «Terenlikke shıǵıń hám torlarıńızdı awlaw ushın túsiriń».
Aldın Másih kóp adamlarǵa sóylep, olardı úyretip atırǵan edi, hám endi birden Ol Simon Peterge jeke sabaq berip atır. Onıń oǵan óte jeke hám arnawlı xabarı bar, hám Ol былай deydi, «Peter, men seni terenlikke shıǵıwıńdı hám torlarıńdı awlaw ushın túsiriwińdi qáleymen». Bul Simon Peterdiń isenimine qarsı shaqırıq sıyaqlı edi. Simon Peter balıqshı edi, hám olar pútkil tún balıq awlaǵan edi, hám hesh nárse tutpaǵan edi. Biraq endi Másih oǵan былай deydi, «Simon, men seni adamgershilik jaǵınan mánisi joq nárse qılıwıńdı qáleymen, biraq men seni Maǵan iseniwińdi qáleymen». Geyde Másih biz benen de solay sóylesedi. Ol bizdi terenlikke shıǵıwımızdı qáleydi. Bul nárselerdi artımızda qaldırıp, Rabbimizge tolıq súyeniwimiz kerek bolǵan nárse qılıw qáwipine kiriw degen máni beredi. Geyde Rabbimiz bizge elimizdi taslawdı yamasa kórshiligimizdi taslawdı yamasa basqa jerge kóshiwdi aytadı. Ibrahimdı esleń. Ullılıq Rabbisi, ullılıq Qudayı Ibrahimǵa kórindi hám oǵan былай dedi, «Elińdi tasla». Ibrahim soradı, «Qayerge barayım?» Quday ne juwap berdi? «Men saǵan qayerge barıwdı kórsetemen». Hám qádem-qádem Rabbimizdiń basshılıǵına erisiw kerek edi. Bul búgin de bolıwı múmkin, Rabbimiz bizge bir qádemdi kórsetedi hám biz birinshi qádemge boysınıwımız kerek, hám sonnan keyin Rabbimiz bizge keyingi qádemdi kórsetedi.
Endi Simon Peterdiń reakciyası qanday? 5-ayat:
Hám Simon juwap berip Oǵan былай dedi: «Ustaz, pútkil tún boyı miynet etip, biz hesh nárse tutpaǵanbız».
Bul adamgershilik jaǵınan óte jaqsı túsinikli. Simon tek óziniń logikalıq oylawına súyengen edi, hám kóp waqıt biz de solay háreket etemiz. Biz nárselerdi adamgershilik kózqarasınan qaraymız hám tirishilik Qudayı bar ekenligin umıtamız, hám biz de Oǵan súyeniwimiz kerek, tek ǵana ózimizdiń tábiyiy aqılılıǵımızǵa emes. Nasiyatlar kitabınıń 3-bólimi, 5-ayatta oqıymız:
Pútkil júregiń menen Rabbimizge isen, hám óz túsinigińe súyenbe.
Simon Peter bul jaǵdayda úyreniwge tiyis bolǵan nárse sol edi. Sonlıqtan, birinshi náwbette, ol tábiyiy argumentlerdi keltiredi, biraq keyin 5-ayattıń aqırında óte áhmiyetli bir nárse aytadı:
Biraq Seniń sóziń menen men torımdı túsiremen.
Mine, haqıyqattan da áhmiyetli nárse: Qudaydıń sózine boysınıw. Rabbimiz bizge arnawlı wazıypa bergende, Ol bizge Ózi ushın bir nárse qılıwımız kerek ekenligin kórsetkende boysınıw, geypara adamgershilik jaǵınan hesh qanday mánisi bolmasa da. Ol bizdi Ózine boysınıwımızdı qáleydi. Bir adam bir ret былай dedi: «Qudayǵa boysın hám barlıq aqıbetlerin Oǵan qaldır». Geyde biz haqıyqattan da bunı qılıwımız kerek. Isenim solay isleydi. Isenim tek ǵana aqılılıǵımız benen pikirlew emes, biraq isenim haqıyqattan da tirishilik Qudayın qamtıydı hám былай deydi: «Eger Quday maǵan solay qılıwdı aytsa, men Qudayǵa boysınıwdı hám aqıbetlerin Oǵan qaldırıwdı qáleymen». Hám Peter bunı qılǵanı ushın, ol Qudaydıń ullılıǵın kóredi.
Mine, 6-ayatta tabamız:
Hám bunı qılǵannan keyin, olar úlken balıqlar toparın qamap aldı, hám olardıń torı úzildi.
Onıń boysınıwı sebepli, ol Rabbimizdiń ullılıǵın kórdi. Yoxannıń 11-bólimi, 40-ayatta Rabbimiz Isa Martaǵa bir ájayıp nárse ayttı, hám bul biz ómirimizge de qollana alatuǵın princip sıyaqlı:
Eger isenseń, Qudaydıń ullılıǵın kóretuǵınıńdı saǵan aytpadım ba?
Geyde biz Rabbimizdiń ullılıǵın tek Oǵan isensek hám boysınıw menen alǵa qádem taslasaq ǵana kóre alamız. Peter bunı qılǵanı ushın, ol Másihniń ullılıǵınıń haqıyqıy ashılıwın aldı.
7-ayatta oqıymız:
Hám olar basqa kemedegi sheriklerine kelip járdem beriwdi isharat etti. Hám olar kelip eki kemeni de toldırdı, sonlıqtan olar batıp baratırǵan edi.
Bul jerde biz hámme ushın taǵı bir óte áhmiyetli sabaq alamız. Rabbimiz bizdi basqa múminler menen birge jaylastırdı, hám múmkin bolsa biz de birge islesiwimiz kerek. Geyde biz haqıyqattan da bir-birimizdiń járdemine mútájmiz. Barnabastı esleń. Barnabas belgili bir jerde Qudaydıń miyrim-shápáátin hám Qudaydıń qanday ájayıp isler qılǵanın kórdi, menimshe bul Hákimlerdiń isleri kitabınıń 11-bóliminde. Ol ne qıladı? Ol былай deydi: «Oh, men bir adamdı bilemen, Sawl yamasa Pawl, hám onıń úyretiw qábileti bar, hám men onı bul jerge alıp kelemen hám ol úlken járdemshi bolıwı múmkin hám biz birge islese alamız». Ol bunı qılǵanı ushın, kóp adamlar báreketti hám ruwxıy ósiwdi aldı. Sonlıqtan, eger biz basqalar menen birge islese alatuǵınımızdı túsinsek, Rabbimizden sorayıq, bálkim Ol bizden birewden xızmette birge qosılıwdı sorawımızdı qáleydi.
Sonnan keyin 8-ayatta былай delingen:
Biraq Simon Peter bunı kórip, Isanıń tizesine jıǵıldı hám былай dedi: «Mennen ket, sebebi men gúnákár adamman, Rabbim».
Simon Peter Qudaydıń ullılıǵın kórgen edi, hám birden ol óziniń qasında turǵan adamnıń ullılıǵın túsinip jetti. Birden ol bunıń haqıyqattan da Qudaydıń Ulı ekenligin túsinip jetti, hám Ol barlıq nárselerdiń Jaratıwshısı. Onıń balıqlardı torǵa kiriwge buyırıwǵa da kúshi bar. Bul adamnıń ullılıǵın esapqa alıp hám túsinip, Simon Peter óziniń hesh nárse emesligin de túsinip jetti, hám ol Pawldıń Rimliklerge xatınıń 7-bólimi, 18-ayatta jazǵanın túsinip jetti:
Men bilemen, mende (yaǵnıy, meniń etimde) jaqsı nárse joq.
Bul biz hámme úyreniwimiz kerek bolǵan óte áhmiyetli sabaq. Quday bizdi xızmette paydalanıwdı qáleydi, hám Rabbimiz ushın xızmette paydalı bolıw ushın, menimshe, bul úzindide úyrene alatuǵın úsh sabaq bar. Birinshi nárse, biz Rabbimiz Isanıń ullılıǵın hám dańqın biliwimiz kerek. Biz haqıyqattan da Onıń ullılıǵı ushın kózlerimizdi ashıwımız kerek, hám biz bunday ullı hám ájayıp Rabbimizge xızmet etiw qanday imtiyaz ekenligin túsinemiz. Biraq ekinshiden, biz ózimiz hesh nárse emesligimizdi de túsinemiz. Bizde maqtanıw ushın hesh qanday sebep joq. Bizde ózimiz hesh nárse joq, biraq biz ǵárezli qullarız. Bunı túsinip jetiw óte áhmiyetli, hám biz bunı tek Onıń dańqı hám ullılıǵınıń bir kórsetkishin alsaq ǵana haqıyqattan da túsinemiz. Ayubtı esleń. Ayub júreginde maqtanıshlı edi, hám biz Ayub kitabınıń 42-bóliminde Ayubtıń Qudaydıń ullılıǵı hám dańqınıń úlken ashılıwın alǵannan keyin былай degenin oqıymız: «Qulaq penen Seni esittim, biraq endi kózim Seni kórip atır, hám sol sebepli men moyınlayman, men táwbe etemen, hám men tek topıraq hám kúlimen». Bul nárseler birge keledi: Qudaydıń dańqınıń ashılıwı, Onıń ullılıǵın biliw, hám de ózimiz hesh nárse emesligimizdi biliw hám túsinip jetiw. Óte áhmiyetli, hám biz bunı bul jerde 8-ayatta, Peterdiń reakciyasında kóremiz.
Hám sebebi 9-ayat edi:
Sebebi ol hám onıń menen birge bolǵanlardıń barlıǵın tutqan balıqlar toparı tań qaldırǵan edi.
Solay etip, ol Másihniń qılǵan isleri menen haqıyqattan da hayran qaldı. Ol ózi oylaǵanınan da ádewir kóp nárse qılǵan edi. Másih keshe, búgin hám máńgi birdey. Eger biz Oǵan kóbirek isensek, eger biz haqıyqattan da Onıń sózi menen terenlikke shıqsaq, biz Onıń ullılıǵın kóbirek kóremiz. Men bunıńǵa tolıq isenimmen, hám bul bizdi Onıń shaxsın kóbirek qádirlewge alıp keledi, sebebi biz Onı basdan keshiremiz. Biz Oǵan qansha kóp isensek, Onıń sadıqlıǵın sonsha kóp basdan keshiremiz.
Endi 10-ayat:
Hám sol sıyaqlı Zebedeydiń ulı bolǵan Yakob hám Yoxanǵa da, olar Simon Peterdiń sherikleri edi.
Bir adam Másihniń sózine boysınǵanı ushın, ol Másihniń sózine erdi hám Rabbimizdiń ullılıǵın kórdi, basqa adamlar da tásir aldı, hám bul basqalar ushın gúwalıq boldı. Eger siz Rabbimizge boysınsańız hám barlıq isenimińizdi hám barlıq súyeniwińizdi Rabbimizge qoysańız, Qudaydıń ullılıǵı ushın basqalar ushın gúwalıq boladı, hám basqalar tásirlenedi hám Rabbimizge iseniwge de ruwxlanadı. Bul ájayıp nátiyje.
Biraq keyin Rabbimiz ájayıp bir nárse aytadı, hám Isa Simonǵa былай dedi:
Qorqpa; endi sen adamlar awlaysań.
Rabbimiz Isa Simon Peterden qorqınıshın dárhal alıp taslaydı. Ol oǵan былай deydi: «Sen qorqıwıń kerek emes. Ha, men ullı Menmen, men álemniń Jaratıwshısıman, men máńgi Qudayman, bul haqıyqat. Biraq sen qorqıwıń kerek emes, sebebi men seniń Qutqarwshıńman hám men seni sheksiz muhabbat penen súyemen, hám sen Meniń aldımda qorqıwıń kerek emes». Ha, Rabbimizden qorqıw durıs. Nasiyatlar kitabında, Nasiyatlar kitabınıń 14-bóliminde ájayıp bir ayat bar, onda 26-ayatta былай delingen:
Rabbimizden qorqıwda kúshli isenim bar, hám Onıń balaları panalaytuǵın orınǵa iye boladı.
Simon Peter sol jaǵdayda Rabbimizden haqıyqattan da qorqtı, biraq bul tereń isenimge alıp keldi, sebebi Másih Ózi oǵan ashıldı, hám Ol oǵan jańa xızmet beredi. Bulardıń barlıǵı Simon Peterdiń boysınıwınıń nátiyjesi sıyaqlı. Rabbimiz Isa onı jańa xızmetke tayarlawdı qáledi; ol evangelist bolıwı kerek edi. Biz Hákimlerdiń isleri kitabında, Hákimlerdiń isleri kitabınıń 2-bóliminde Rabbimiz Isanıń onı evangelist sıpatında qanday kúshli paydalanǵanın kóremiz. Birinshi xristian waǵızın Simon Peter waǵızladı, hám bir kúnde 3000 jan qutqarıldı. Bulardıń barlıǵı kishi nárselerde Másih penen jeke boysınıw hám jeke tájiriybe menen baslanadı, biraq keyin Rabbimiz onnan ullı nárselerdi shıǵara aladı. Simon Peter ele kóp, kóp sabaqlar úyreniwge tiyis edi, biraq bul onıń xızmetine tayarlıqtıń bir bólegi edi, hám qanday miyrim-shápáát! Geypara ol birinshi náwbette gúman etse de, Rabbimiz oǵan Óziniń ullılıǵın kórsetti hám Ol onıń xızmetin keńeytti.
Endi 11-ayatta biz nátiyjeni, Peter hám basqalardıń reakciyasın alamız, hám былай delingen:
Hám kemelerdi jaǵaǵa shıǵarıp, barlıǵın taslap, Oǵan erdi.
Biz Peterdiń Yoxannıń 1-bóliminde qutqarılǵanın kórgenbiz, biraq ol Rabbimizge ele tolıq ergen emes edi. Geyde bizde de solay boladı. Bálkim siz bir kúni qutqarılǵansız, biraq bir az waqıttan keyin ómirińizdi jasay baslaysız, hám bálkim siz Injilińizdi oqıp atırǵansız hám geyde duwa etip atırǵansız, biraq bul haqıyqattan da Rabbimizge izbe-iz hám sadıqlıq penen hám muhabbat penen erisiw emes. Biraq Másih sizi ómirińizde Oǵan bunday qádirlewge erisetugın noqatqa alıp keliwdi qáleydi, siz Onı sonsha kóp qádirleysiz hám siz Oǵan sonsha kóp tartılasız, basqa nárselerdi artınızda qaldırasız. Pawl solay qıldı. Hawariy Pawl былай deydi: «Men bir nárse qılaman, artımda qalǵan nárselerdi umıtıp, aldımda turǵan nárselerge umtılıp atırman». Bul Qudaydıń búgin de siz ushın maqseti: aldınızda turǵan nárselerdi izlew hám bul ájayıp Rabbimiz hám Qutqarwshı menen kóbirek tanısqa bolıw ushın sol bir maqsetke iye bolıw. Asaf Zábúr 73-bólimi, 25-ayatta былай deydi:
Aspanda kimim bar? Hám Senen basqa, bul dúnyada hesh nárse menen lázzet tappayman.
Bul Qudaydı kórgen adam edi, hám sol sıyaqlı biz de búgin Isa Másih keshe, búgin hám máńgi birdey ekenligin basdan keshire alamız. Sonlıqtan, eger Quday sizden terenlikke shıǵıwdı sorasa, pútkil júregińiz benen Rabbimizge iseniń hám óz túsinigińizge súyenbeń, hám siz Qudaydıń ullılıǵın kóresiz.
