Wagız qılıw bilim, ruwxlandırıw hám teselli beredi

Kontekst

Bul maqaladaǵı at 1 Korinflilerge 14:3 ten alınǵan: «Kim payǵambarshılıq etse, ol adamlarǵa bilim, ruwxlandırıw hám teselli beredi» (JND). Korinftegi shirkewge jazılǵan bul xattıń 11-14-babları Rabbiniń atı menen jergilikli múminler jıynalǵanda (Matta 18:20) isler qalay ótkeriliwi kerekligin súwretleydi, al Húweller 2:42 dáslepki másehiylerdiń ámeliyatı haqqında aytadı: «Olar háwáriylerdiń táliymatında hám sherikliginde, nan sindiriwde hám duwalarda turaqlı boldı» (NKJV).

1 Korinflilerge jazılǵan bul tórt babtıń táliymatın «shirkewde Quday Ruwxınıń kúshi menen sóylew» dep qısqasha aytıwımız múmkin. 1 Korinflilerge 14:3 tiń tikkeley konteksti til menen sóylewden góre payǵambarshılıq etiwdiń joqarı paydası (2-5-ayatlardı qarań). «Kim til menen sóylese, ózin bilimli etedi, al kim payǵambarshılıq etse, shirkewdi bilimli etedi» (4-ayat). Bilim, ruwxlandırıw hám teselli – payǵambar sóylegende shirkewge, jergilikli múminlerge tásir etetuǵın nátiyjeler.

Payǵambarlar kimler hám payǵambarshılıq etiw degen ne?

Eski Ahd payǵambarları Qudaydıń sózin Izrail xalqına ayttı. Xabar Sol waqıtta Onıń xalqınıń jaǵdayına sáykeslestirilgen edi. Olardıń aytqanlarınıń bir bólegi keleshekti boljaǵan, biraq sol bayanatlar da óz dáwirindegi adamlar ushın real waqıtta qollanılǵan. Sol sıyaqlı, Jańa Ahd jazılǵan dáwirdegi payǵambarlar Qudaydıń másehiyler ushın bolǵan xabarın sóylegen adamlar edi.

Búgin áhmiyetli ayırmashılıq bar: Bizde Qudaydıń Muqaddes Jazıwlarda tolıq ashılıwı bar. Sonlıqtan, payǵambarlar házir ádette «wagızshılar» yamasa «Injil oqıtıwshıları» dep ataladı. Olar Muqaddes Jazıwlardan «bir ret áwliyelerge berilgen isenimniń» (Yuda 3) mutlaq hám ózgermeytuǵın haqıyqatların oqıtadı, bul haqıyqatlardı shirkewdiń házirgi jaǵdayına hám dúnyadaǵı házirgi jaǵdaylarǵa qollanadı. Basqasha aytqanda, olar bul haqıyqatlardı másehiy turmısı ushın házir hám házirgi waqıtta real mániske iye etedi.

Payǵambarshılıq etiw másehiylerdiń turmısında úsh unamlı nátiyje beredi, tıńlawshılarǵa zárúrli túrde tásir etedi:

Wagız olardıń jańalanǵan aqılların bilimli etedi – ol múminlerdi qúdiretli etedi. Olardıń isenim haqqındaǵı túsinigi artadı, sebebi olardıń aqılları nurlandı. Olar másehiy sıpatında ósiwde.

• Wagız olardıń jánlerin ruwxlandıradı – ol múminlerdi qozǵaydı. Olardıń tańlawları hám qálewleri Qudaydıń erki tárepke durıslaw sazlanadı. Olar Rabbige jaqınlaw eriwge qozǵaladı.
• Wagız olardıń júreklerin teselli etedi – ol múminlerdi baylanıstıradı, quwantıradı hám kóteredi. Olardıń sezimleri hám súyispenshilikleri teselli etiledi hám qozǵaladı. Olar kúsheytiledi.
• Biz bilim, ruwxlandırıw hám tesellini bólek atamalar astında qarap shıqsak ta, olar hár qanday ruwx penen basqarılǵan wagızdıń birlesken nátiyjesi bolıp tabıladı. Bir qatar tıńlawshılar bilimli boladı, al basqalar ruwxlandırılǵan yamasa teselli etilgen boladı. Quday wagızshı arqalı hár bir aǵzaǵa tikkeley sóylegende, geybirleri úshewin de basdan keshiredi.

Bilim

Shirkewde Quday Sózin wagız qılıwdıń tiykarǵı nátiyjesi – múminlerdiń bilimli bolıwı. Yaǵnıy, olardıń Quday hám Onıń Ulı haqqındaǵı bilimi artadı hám olardıń isenimi bekkemlenedi. Biz hár bir bunday wagızdan ruwxıy payda alıwımız kerek.

Bilim ápiwayı ǵana «qúdiretli etiw» degen mánisti bildiredi. Injilge iseniw arqalı adam ózgertirilgende, oǵan Qudaydan Másehiydagi jańa ómir beriledi. Sol adamnıń iseniminiń tiykarı qúdiretli etiliwi kerek – bul iskerlik sol másehiydiń pútkil ómiri dawamında dawam etedi. Hár bir wagızshı adamnıń iseniminiń ósiwi ushın durıs táliymat (oqıtıw) yamasa ruwxıy azıq beriw kerek.

Durıs táliymat hám isenimniń zárúrligi Pawlınıń shoban xatlarında basım etiledi, bul jerde «durıs» sózi «saw yamasa paydalı» degen mánisti bildiredi. 1 Ruwxıy ósiw ruwxıy azıqtı qabıl etiwdiń nátiyjesi bolıp tabıladı, tábiyiy ómirde saw azıq jegen sıyaqlı, deneniń jaqsı bolıwı ushın.

Bilimniń áhmiyetliligi 1 Korinflilerge 14-bab boyınsha (3,5,12,26-ayatlarda) qayta-qayta aytılıwında kórinedi. Haqıyqatında da, 26-ayat háwáriydiń shirkewdegi hár qanday sóylesiwler bilim beriwshi bolıwı kerek ekenligin basım etken uzın bólimdi juwmaqlaydı – tıńlawshınıń isenim haqqındaǵı túsinigine járdem beriliwi kerek. Xabar anıq mániske iye bolıwı (7-ayat) hám ápiwayı tilde jetkeriliwi kerek (9-ayat). Pawlınıń 26-ayattaǵı ritorikalıq sorawları hár bir shirkew jıynalısında islewshi bes printsipniń («Bolsın...»)2 biri menen juwmaqlanadı. «Qalay, áǵayinler? Qashan sizler jıynalsańız, hár biriniń zıbırı, táliymatı, tili, ashılıwı, túsindirmesi bar. Hámme nárse bilim ushın islensin» (26-ayat, basım qosılǵan).

Jeke másehiylerdiń bilimli bolıwı shirkewdiń, jergilikli jıynalıstıń, ulıwmalıq bilimli bolıwına alıp keledi (4-ayat), bul «Qudaydıń imaratı» dep súwretlenedi (1 Korinflilerge 3:9). Háwáriy Pawl Korinf shirkewiniń tiykarın salǵan hám olardıń payǵambarları onıń ústine qúdiretli etken (10-ayat).

Pútkil Shirkewdiń3 úlken súwreti Efesliklerge jazılǵan xatta kórsetilgen. Ol «háwáriyler hám payǵambarlar tiykarında qúdiretli etilgen, Isa Másehtiń Ózi tiykarǵı múyesh tası bolıp, Onıń ishinde pútkil imarat birge jaylastırılıp, Rabbide muqaddes ibadatxanaǵa aylanadı, Onıń ishinde sizler de Ruwhta Qudaydıń jasaw ornı ushın birge qúdiretli etilip atırsız» (Efesliklerge 2:20-24). Efesliklerge 4:11-16 Shirkewdiń súyispenshilikte ózin bilimli etiw arqalı qalay ósetinin túsindiredi, «biz hámme isenimniń birligine hám Quday Ulı haqqındaǵı bilimge, kámil adamǵa, Másehtiń tolıq boyınıń ólshemine jetkenshe» (13-ayat).

Bilimniń jaqsı mısalı Efesliklerge 1:1-4:16. Bul bólimde Pawl Qudaydıń Óz Ulı Isa Másehiy ushın máńgilik maqseti hám Shirkewdiń shaqırıwı hám táǵdiri haqqındaǵı jańa táliymatlardı oqıtadı. Háwáriy Efesliklerge 3:1-3 te bul ashılıwdı qalay alǵanın túsindiredi, «onı oqıǵanıńızda, Másehtiń sırındaǵı meniń bilimimdi túsiniwińiz múmkin» (4-ayat). Pawl óz oqıwshıları tárepinen onıń táliymatınıń qabıl etiliwi hám túsiniwi ushın eki ret duwa etkenligine itibar beriń (1:15-21, 3:14-21-di qarań). Barlıq wagızshılar da óz tıńlawshıları ushın usınday duwalardı etiwleri kerek.

Ruwxlandırıw

Shirkewde Quday Sózin wagız qılıwdıń ekinshi nátiyjesi – múminlerdiń ruwxlandırıw alıwı. Ruwx Quday Sózin bizdiń ar-namısımızǵa múráját etiw hám bizdi háreketke keltiriw ushın qollanadı. Ruwxlandırıw teselli de degen mánisti bildiredi – bizdiń isenimimiz Qudaydıń bizge aytqanları menen kúsheytiledi.

Biraq isenim passiv kelisim yamasa táliymatqa kelisim emes. Ol júdá aktiv juwap. «Sebebi Másehtiń súyispenshiligi bizdi májbúrleydi, sebebi biz bunday húkim etemiz: eger Bir adam hámme ushın ólgen bolsa, onda hámme ólgen; hám Ol hámme ushın ólgen, jasawshılar endi ózleri ushın emes, al olar ushın ólgen hám qayta tirilgen Usı ushın jasawları kerek» (2 Korinflilerge 5:14-15). Unamlı túrde, ruwxlandırıw bizdi haqıyqıy shákirtlikke hám pútkilley másehiy turmıs tárizine shaqıradı. Bul mániste ol úgit-nasiyat hám «Másehiyler bunday jasawları kerek» deydi. Unamsız túrde, wagız bizdiń kemshiliklerimizdi hám jetispewshiliklerimizdi kórsetedi – biraq, sol waqıtta, ol bizge islerdi qalay durıslawdı kórsetedi. «Barlıq Muqaddes Jazıw Qudaydıń ilhamı menen berilgen hám táliymat ushın, ayıplaw ushın, dúzetiw ushın, ádillikte tálim beriw ushın paydalı, Quday adamı kámil bolıwı ushın, hár bir jaqsı is ushın tolıq jabdıqlanǵan bolıwı ushın» (2 Timotiyge 3:16-17).

Efesliklerge 4:17 de Pawl bir neshe ayat burın jazǵanların qaytalaydı, múminlerdi «sizler shaqırılǵan shaqırıwǵa múnásip júriwge» (1-ayat) shaqıradı. Bul shoshqın múráját ruwxlandırıw bolıp, olardıń oqıtqan táliymatınan kelip shıǵadı (1:1-4:16). Keyin olarǵa oqıtılǵan nárselerdi ámelge asırıw ushın qosımsha úgit-nasiyatlar keledi (4:17-6:24).

Siz bul dúzilishti4 Pawlınıń basqa xatlarında kóriwińiz múmkin, biraq Muqaddes Jazıwdaǵı úgit-nasiyatlı wagızdıń eń jaqsı mısalı Barnabashtıń wagızı bolıp tabıladı, onıń atı haqıyqatında da «Ruwxlandırıw Ulı» degen mánisti bildiredi (Húweller 4:36). Ol Qudaydıń súyispenshiligi haqqında esitkenlerinde, Ierusalim shirkewi tárepinen Antioxqa jiberilgen. «Ol [Antioxqa] kelgende hám Qudaydıń súyispenshiligin kórgeninde, ol quwanǵan hám olardıń hámmege júrek maqseti menen Rabbiy menen dawam etiwleri ushın ruwxlandırǵan. Sebebi ol jaqsı adam edi, Muqaddes Ruwx hám isenim menen tolı edi. Hám kóp adamlar Rabbiyge qosıldı» (Húweller 11:23-24).

Teselli

Shirkewde Quday Sózin wagız qılıwdıń sońǵı nátiyjesi – múminlerdiń jeke, jaqın hám názik túrde teselli yamasa juwanısh5 alıwı. Bul Muqaddes Ruwx wagızshınıń sózlerin shirkew jıynalısında hár bir adamnıń mútájliklerin qanaatlandırıw ushın qollanıwı sebepli júz beredi. Múminler másehiy jolınıń barlıq basqıshlarında tosqınlıqlarǵa, qıyınshılıqlarǵa, kóńil qalıwlarǵa, sınawshı jaǵdaylarǵa, qáwip-qáterlerge, keselliklerge, awırıwlarǵa hám joǵaltıwlarǵa dus keledi. Quday bul mútájliklerdiń barlıǵın biledi hám hár birine sáykes teselli xabarların beredi!

1 Korinflilerge 14:3 tegi «ruwxlandırıw» sózi «teselli» de degen mánisti bildiriwi múmkin. Ol 2 Korinflilerge 1:3-7 de solay awdarılǵan (kursivtegi sózler):

Rabbimiz Isa Másehtiń Qudayı hám Ákesi, rehimdilikler Ákesi hám barlıq teselliQudayı teselli etken bizlerge, barlıq qıyınshılıqlarımızda bizdi teselli etken, bizler de hár qanday qıyınshılıqta bolǵanlardı teselli etiwimiz ushın, ózimiz Quday tárepinen teselli etilgen teselli menen. Sebebi Másehtiń azapları bizde kóbeygen sıyaqlı, bizdiń de tesellimiz Másehiy arqalı kóbeyedi. Endi eger biz azap sheksek, bul sizlerdiń tesellińizhám qutqarıwıńız ushın, bul biz de shekken azaplarǵa shıdaw ushın nátiyjeli. Yamasa eger biz teselli etsek, bul sizlerdiń tesellińizhám qutqarıwıńız ushın. Hám sizler ushın úmitimiz bekkem, sebebi biz bilemiz, sizler azaplarǵa sherik bolǵanıńız sıyaqlı, sizler de

Quday bizdiń tesellimiz yamasa juwanıshımız ushın real hám tirishilikli túrde támiyinleydi. Ol wagızshını qıyınshılıqlardan ótiwge ruxsat beredi, bul jerde ol ózi Qudaydan teselli aladı. Keyin Quday bul tájiriybelerdi onıń wagızın jaqsılaw ushın qollanadı, sonlıqtan ol óz tıńlawshıları ushın juwanısh bere aladı. Biraq bunnan da kóp, Quday Ózi wagızshınıń sózleri arqalı «járdem beriw ushın qasınan keledi» (grek sóziniń mánisi teselli dep awdarılǵan)!

Meniń shirkewimde she?

Men qashan wagız etsem yamasa jazsam, ózime hárdayım «Men óz temamniń ámeliy haqıyqatın bilemen be?» degen sorawdı beremen. «Meniń jergilikli shirkewim óz aǵzalarınıń bilimli, ruwxlandırılǵan hám teselli etilgen bolıwına alıp keletuǵın wagızdı támiyinleydi me?» Baxtqa qaray, men «Ha!» dep juwap bere alamın. Men kitap oqıwda jaqsı emespen. Meniń isenim haqqındaǵı túsinigimniń kópshiligi shirkew jıynalıslarındaǵı bilimden keledi.

Men geybir ayrıqsha tájiriybelerge de gúwalıq bere alamın, wagız meniń ózime kerek bolǵan nárselerdi anıq qanaatlandırdı. Bir ret men jumısımda turaqsız boldım, sebebi jańa basqarıw shólkemlestiriwi unamadı. Men jańa jumıs izlewge qarar qıldım. Biraq, sol háptedegi wagızshı Hagar haqqında sóyledi hám Rabbiniń oǵan «qayt... hám boysın» (Jaratılıs 16:9) degen sózlerin basım etti. Men xabardı túsinip jetim! Basqa bir jaǵdayda, meniń kishi inam komada edi hám bizge onıń óliwi múmkinligi aytıldı. Wagızshı 1 Korinflilerge 15 ten tiriliw haqqında sóyledi, atı «Karnay shıǵadı!» edi. Bul haqıyqatında da teselli beriwshi xızmet edi!

Sizdiń shirkewińizde ne boladı?

1 Korinflilerge 14:3 jergilikli shirkew 11-14-bablarǵa berilgen kórsetpelerge sáykes islegeninde real hám tirishilikli túrde ne bolatının súwretleydi. Bul siz aǵzası bolǵan shirkewde boladı ma? Siz alǵan wagızdan bilimli, ruwxlandırılǵan hám teselli etilgen bolasıńız ba? Eger sóylewshiler Ruwx tárepinen anıq mániske iye ápiwayı xabarlardı jetkeriwge basqarılsa, siz solay bolasıńız. Meniń duwam – hár bir Meyir hám Haqıyqat jurnalı oqıwshısı «Ha, men solayman» dep juwap bere aladı.

1. 1 Timotiyge 1:10, 6:3; 2 Timotiyge 1:13, 4:3; Titusqa 1:9, 2:1-2,8-9,13.
2. 1 Korinflilerge 14:26,34-35,37,40 (bul 13,27,29-30-ayatlardaǵı «bolsın» sózlerin óz ishine aladı), 16:14.
3. Shirkew Pentekosttan Rapturege shekemgi hár bir múminnen ibarat.
4. «Bul jol [táliymat], onda júriń [ámeliyat]» (Yesaya 30:21 NKJV) bul formatı eslep qalıwdıń jaqsı jolı.
5. «Teselli» KJV, NKJV hám ESV de «juwanısh» dep awdarılǵan.

BILIM USHIN tek ǵana bilim beriw, Sózdi ilahiy sóz menen ar-namısqa qollanıw hám ayrıqsha haqıyqatlardı oqıtıw emes, al bunı «ańlawǵa ańsat sózler» menen etiw kerek (1 Korinflilerge 14:9 KJV). Túsiniksizlik ruwxıy emes. Eger «dawıslarda ayırmashılıq» bolmasa (7-ayat), muzıka hesh qanday sazlı mánisti jetkizbeydi. Eger dawıs «belgisiz» bolsa (8-ayat), karnay tıńlawshılarǵa hesh qanday tásir etpeydi. Sonlıqtan xızmet bunday shatasıq túrde jetkeriliwi múmkin, ol hesh qanday mánisti jetkizbeydi, yamasa ol bunday belgisizlik penen aytılıwı múmkin, ol tıńlawshılarǵa hesh qanday tásir etpeydi. Eger xızmet bilim beriwshi bolıwı kerek bolsa, ol «ańlawǵa ańsat sózler» menen hám Qudaydan kelgen xabar ekenliginiń anıqlıǵı menen jetkeriliwi kerek. Tábiyattaǵı hár bir dawıstıń ayrıqsha mánisi bar, hám sol sıyaqlı sózlerdiń de ayrıqsha mánisi bar. Eger biz tıńlawshılarǵa hesh qanday mánisti jetkizbeytuǵın sózlerdi qollansaq, biz ámeliy túrde qandaydır bir barlıq tilde sóyleytuǵın varvarlarǵa aylanıp qalamız. — Hamilton Smit (beyimlestirilgen)