Naaman Waqıyasınan Sabaqlar
Rabbiy Isa, Nazarette sabaq berip atırǵanda, payǵambar Elisha dáwirinde Naamanǵa ne bolǵanına silteme jasaydı (Luka 4:27, qarań 2 Patshalar 5:1-14). 2 Patshalar 2-de, «Ilyas Elishaǵa былай dedi: «Men seniń qasıńnan alınǵansha, men seniń ushın ne isleyin, sor. Elisha былай dedi: «Ótinemen, ruwxıńnıń eki ese úlesi meniń ústimde bolsın. Ol былай dedi: «Sen qıyın nárse soradıń: biraq, eger sen meni seniń qasıńnan alınǵanda kórseń, saǵan sonday boladı; biraq kórmeseń, sonday bolmaydı» (9-10-ayatlar KJV). Az waqıttan keyin, Elisha Ilyastıń aspanǵa alınǵanın kórdi. «Ol Ilyastan túsip qalǵan shapanın aldı ... hám былай dedi: «Ilyastıń Rabbiy Qudayı qayerde?» (14-ayat). Sol waqıttan baslap, Elisha xızmeti arqalı kóp nárse boldı.
2 Patshalar 5-te biz Siriya patshasınıń armiyasınıń kapitanı Naaman waqıyasına kelemiz. Ol ullı adam, húrmetli hám batırlıqta kúshli edi – Rabbiy oǵan jeńis bergen adam (1-ayat). Quday bunı keselli adam arqalı da isley aladı!
Tutqın Qız
Arqa Izrailge qarsı shabıwılları waqtında, ol hám onıń armiyası bir qatar tutqınlardı alıp keldi. Olardan biri Naamanıń hayalına xızmet etken aqıllı jas qız edi. Bul kishkene qız Izrail Qudayına isenimge iye edi hám Elisha Onıń payǵambarı ekenligine isendi. Ol sonday-aq, ózi xızmet etken hayaldıń shańaraǵı ushın da qáweterlendi, былай dedi: «Qudayım, meniń xojayınım Samariyadaǵı payǵambar menen birge bolsa edi! Sebebi ol onı [Naamanı] keselliginen emler edi» (3-ayat). Hayalı tutqın qul qızdıń pikirleri haqqında aytqanda, Naaman tıńladı. Biz ushın, hám hátte ullı adamlar ushın da, kishkene, páklengen adamlarǵa dıqqat etiw qanshelli áhmiyetli.
Naaman barıp, jas qızdan esitkenin patshaǵa ayttı. Emlewge úmit bar edi, geypara payǵambardıń atı olardıń bilmegenine qaramastan. Siriya patshası Naamanı Izrail patshasına xat penen jiberdi (6-ayat).
Payǵambar Elisha
Izrail patshası xattı alǵanda ne isleytuǵının bilmedi. Ol kiyimlerin jırttı hám былай dedi: «Men Qudayman ba, óltiriwge hám tiriltiwge, bul adam maǵan keselli adamdı emlewdi buyıradı? Sonlıqtan, ótinemen, oylań hám kóriń, ol maǵan qarsı jánjel izlep atır» (7-ayat). Álbette, qız patshaǵa emes, al payǵambarǵa silteme jasap atır edi, biz onıń Elisha ekenligin bilemiz. Bul Quday adamı, shasqın patsha haqqında esitkende, adam «endi maǵan kelsin, hám ol Izrailde payǵambar bar ekenligin bilsin» degen xabar jiberdi (8-ayat). Sol waqıtta bul xalıqta kóp isenim joq edi.
Naaman Elishanıń úyine kelip, esikte turdı. Elisha shıǵıp onı qarsı almadı. Onıń ornına, ol xabarshı jiberip, Naamanǵa «barıp, Iordan [dáryasında] jeti márte juwın, hám seniń deneniń qayta tiklenedi, hám sen taza bolasań» dep ayttı (10-ayat). Biraq, Naaman bunı júdá qopal hám ápiwayı dep qabılladı, hám ol ashıwlandı! Iordan dáryası kir edi, al Siriyadaǵı dáryalar jaqsıraq edi. Naaman Elisha shıǵıp, Rabbiy atın shaqırıp, onı emleydi dep oylaǵan edi, biraq bul Qudaydıń rejası emes edi. Biz Qudaydıń belgili bir tárizde háreket etiwine qanshelli kóp úmit etemiz, biraq keyin Ol basqa nárse isleydi?
Baxıtqa qaray, Naamanıń xızmetshileri oǵan Elisha aytqan nárseni islewge kónikteriw ushın jetkilikli meyirban edi. Sonlıqtan, ol barıp, «Quday adamınıń sózi boyınsha Iordanda jeti márte suwǵa shomıldı: hám onıń denesi kishkene balanıń denesi sıyaqlı qayta tiklendi, hám ol taza boldı» (14-ayat).
Emlegennen keyin, Naaman ózi alıp kelgen sawǵalar menen Elishaǵa qaytıp keldi, biraq Naaman Qudaydıń meyirimi satıwda emes ekenligin úyreniwi kerek edi. Ol payǵambardıń kórsetpesine boysındı hám páklendi. Bul Qudaydan kelgen sawǵa edi – tólenbeytuǵın, al erkin qabıl etiletuǵın. Birew Elisha sawǵalardı qabıl etip, olardı mútájlerge járdem beriw ushın qollanıwı múmkin dep oylawı múmkin, biraq bul Qudaydıń niyetinde emes edi.
Bul tájiriybe nátiyjesinde, Naaman Izrail Qudayına tabınıwshı boldı. Ol Izrail topıraǵınan eki qashır júgin ózi menen úyine alıp ketiwdi soradı, sebebi ol Izrail Qudayınıń endi óziniń Qudayı ekenligine shın júrekten isengen edi. Biz Naaman bul topıraqtı Rabbiyge kúydirilgen qurbanlıqlar hám qurbanlıq arqalı tabınıw ushın tiyisli orın menen támiyinlew ushın alǵanın sezemiz. Bul onıń hayalı ushın qanday gúwalıq hám tutqın qul qız ushın qanday xoshamet bolǵan bolar edi.
Biraq, Naamanıń bir mashqalası bar edi. Siriya patshası óz qudayı Rimmonǵa tabınǵanda oǵan járdem beriw onıń minneti edi. Ol Elishadan bunı keshiriwdi soradı, hám Elisha oǵan былай dedi: «Tınıshlıq penen bar» (19-ayat). Naaman Izrail Qudayına shın júrekten ózgergen edi.
Elishanıń Xızmetshisi
Elishanıń xızmetshisi Gehazi óz xojayınınıń pikirleri menen birdey emes edi, sebebi ol Elisha Naamanan sawǵa qabıl etiwi kerek dep isengen edi. Sonlıqtan, Gehazi keselliginen emlengen adamnıń artınan barıp, onnan bir nárse alıw ushın, hátte soraw haqqında ótirik ayttı. Naaman Gehaziǵa soralǵannan kóbirek berdi, hám Gehazi sol nárselerdi alıp, óz úyine jasırıp qoydı. Ol Elishaǵa xızmet etiw orınına qaytıp kelgende, payǵambar onnan qayerge barǵanın soradı. Gehazi taǵı ótirik ayttı, hesh qayerge barmaǵanın ayttı.
Elisha былай juwap berdi: «Adam óz arbasınan saǵan qarsı shıǵıw ushın qaytıp kelgende, meniń júregim sen menen birge barmadı ma? Bul pul alıw, kiyim alıw, zeytun baǵları, júzim baǵları, qoylar, ógizler, er xızmetshiler hám hayal xızmetshiler alıw waqtı ma?» (26-ayat). Biz de sol prinsipke berik bolıwımız kerek, sebebi biz aspan xalqımız. Bul dúnyanıń nárselerin qolǵa kirgiziwge dıqqat etiw waqtı emes. Aqır-aqıbetinde, bul jaman dúnyada biz ne qáleyik?
Húkimde, Gehazi Naamanıń keselligine shatıldı. Isa Elisha dáwirinde Izraildegi hesh bir keselliniń tazalanbaǵanın ayttı (Luka 4:27), sonlıqtan Gehazi ólimine shekem keselli bolǵan bolıwı kerek. Qızıǵıwshılıq, nárselerge iye bolıw qálewi, onıń mashqalası edi. Máshixshi hám Rabbiy xızmetshisi, bul seniń de mashqalań bolıp qalmawı ushın saq bol.
Men barıwım kerek pe, hám bos qol menen, sonday etip meniń qımbatlı Qutqarushıma ushırasıwım kerek pe? Oǵan bir kún xızmet etpey, Onıń ayaqlarına hesh qanday jeńis qoymay ma? Oh, gúnáda israf etilgen jıllar, eger men olardı házir qaytarıp ala alǵanımda edi. Men olardı Qutqarushıma berer edim, Onıń erkine quwanısh penen boysınar edim. Oh, áwliyeler, oyanıń, jigerli bolıń, turıń hám kún ele bar ekeninde islesiń; Ólim túni seni basıp almasın, janlar ushın gúres, ele múmkinshilik bar ekeninde. —Charles C. Luther (1847–1924)
