ИОВТАН АЗАП ҲАҚҚЫНДА НЕ ҮЙРЕНЕМИЗ
Мотоциклимди «толық жоқ еткеннен» кейин асфальтта оянғанымда биринши ойлағаным: «Неге бул болды?» Мениң жолаўшым әдеўир сызылмаған еди, бирақ мениң аяғыма 100 тигис салынды. Жаратқан Ийе мени менен ислесип атырған шығар? Ҳадийсе дәл ўақтында болды. Бир секунд кейин, бизди көрмеген фургонға қатты соғылып, екеўимиз де өлген болар едик. Бир секунд алдын, биз ҳеш қандай сызықсыз қутылған болар едик.
Жыллар өткеннен кейин, мен «Неге, Жаратқан Ийе?» деген сораўға жуўап бере алдым. Анам мениң мотоцикл алыўымды қәлемеген еди, бирақ мен бәрибир алдым. Мен Ефеслилерге 6:2-ге қулақ салыўым керек еди: «Ата-аналарыңызға Жаратқан Ийеде бойсының ... Атаңды ҳәм анаңды ҳүрметле ... сол арқалы саған жақсы болсын, ҳәм сен жер жүзинде узақ жасаўың мүмкин». Ҳадийседен алдын мен өзимди «Жол патшасы» деп ойлап жүрген едим. Солай етип, артқа қарап, мен кишипейилликке ҳәм дүзетиўге мүтәж екенимди билдим, ҳәм Қудай буны мен шүкиршилик ететуғын жол менен әмелге асырды (Еврейлерге 12:5).
Бирақ көп жағдайда биз «Неге?» деген сораўға жуўап бере алмаймыз. Басқалар, Иовтың үш досы сыяқлы, барлық жуўапларға ийедей көринеди, бирақ олардың ҳеш бири биздиң жағдайымызға тийисли емес. Ҳәм көп жағдайда адамлар айыпты азап шегип атырған адамға жүклейди. Иов дос-яранларының оның азап шегиўи оның қылған қандай да бир гүнасынан келип шыққан деген дәлиллерин қабыл етпеген. Егер сиз өзиңиздиң «Неге?» деген сораўыңызға жуўап бере алмасаңыз — мен ақыры жуўап бере алғанымдай — онда сиз бул өмирде ҳеш қашан жуўап ала алмаўыңыз мүмкин. Бул сиздиң азап шегиўиңизде жәрдем бере ме? Жоқ! Бирақ үмит етемен, бул мақала жәрдем бериўи мүмкин.
Иовтың сабырлылығы
Жаңа Ўәсиятта бизге Иовтың сабырлылығы еслетиледи: «Сиз Иовтың сабырлылығын еситтиңиз» (Жакып 5:11 KJV). Бирақ Иов китабын оқығанымызда ол онша сабырлы еместей көринеди, әсиресе өз үлкен дос-яранлары менен. Егер ол өз жолдаслары менен сабырлы болмаған болса, онда ким менен? Анық жуўап Қудай менен. Оның Қудайға қаратып айтқан айтыўларының айырымларына қарайық, ол ойлап болмайтуғын жоғалтыўларға ушырап атырғанда.
Күтпеген жерден ҳәм ескертиўсиз, Иов, пүткил Шығыстағы ең уллы адам, барлық нәрсесин жоғалтты: 7000 қой, 3000 түйе, 500 өгиз, 500 есек, көп хызметшилер ҳәм оның он сүйкли баласы. Иовтың Қудайға жуўабы не болды? Ол жерге жығылып, табынып, былай деди: «Жаратқан Ийе берди, ҳәм Жаратқан Ийе алды; Жаратқан Ийениң аты мәңги мақталсын» (Иов 1:21). Ол Қудайды айыпламады. Керсинше, ол Паўыл бизди шақырғандай жуўап берди: «Ҳәр бир нәрседе шүкиршилик етиң: себеби бул Ийса Мәсихте сиз ҳаққында Қудайдың қәлеўи» (1 Салоникалыларға 5:18).
Ақыры Иов денсаўлығын жоғалтты, соңынан ҳаялының жолдаслығы ҳәм дәртлесиўинен айрылды, ол оған бас тартыўды, қыйыншылығы ушын Қудайды қарғаўды ҳәм өлиўди кеңес берди. Ол онша сабырлы, мейирбан ҳәм қоллап-қуўатлаўшы болмады, солай ма? Иовтың төмен жағдайына ҳәм ҳаялының одан да төмен жағдайына жуўабы мынадай болды: «‘Биз Қудайдың қолынан жақсылықты қабыл етемиз бе, ҳәм жаманлықты қабыл етпеймиз бе?’ Бул барлық нәрседе Иов өз аўзы менен гүна қылмады» (Иов 2:10). Биз өмиримиздеги жаманлық ушын да, жақсылық ушын да шүкиршилик етпеўимиз керек пе? Бул қыйын, бирақ бизден айырмашылығы, Иов әўлийелердиң гиганты еди. Қудайдың Шайтаннан: «Мениң қулым Иовты ойлап көрдиң бе, жер жүзинде оған уқсас ҳеш ким жоқ, кәмил ҳәм әдалатлы адам, Қудайдан қорқатуғын ҳәм жаманлықтан қашатуғын адам?» (Иов 1:8) деп сорағаны таң қалдырмайды. Ҳәм буны дәлеллеў ушын, Қудай оған шексиз азап шегиўге рухсат берди, бирақ Иов ҳеш қандай жол менен Қудайды айыпламады яки бас тартпады.
Иовтың үш досы
Иовтың үш досы оның менен бирге қайғырыў ҳәм оны жуўатыў ушын келди. Бул уллы ис еди, бирақ эмпатиядан маҳрум еди. Олардың узақ сөзли әдалат излеўи көп түрли дәлиллерди қолланды, ҳәм олар Иовты оның қыйыншылығы ушын қандай да бир гүнада айыплады. Биз қаншалық көп азап ушын анық себеплерди көргимиз келеди, ал ҳақыйқатында биздиң мағлыўмат шеңберимизде табылыўы мүмкин болған ҳеш қандай себеп жоқ. Иовтың бул үш досы көп нәрселер ҳаққында ҳақыйқатты айтты, олардың айырымлары Жаңа Ўәсиятта қайталанады (Иов 4:8 Галатиялыларға 6:7 менен; Иов 5:15 Еврейлерге 12:5 менен), бирақ олар «ҳақыйқатты» Иовты ҳеш қандай себепсиз айыплаў ушын қолланды.
Азап шегиўдеги үлкен пайда
Иовтың барлық азап шегиўиндеги пайдасы ҳәр биримиз азап шегиўде ала алатуғын пайда менен бирдей еди: тәкаббырлықтың әҳмийетли жоғалтылыўы. Иов Жаратқан Ийеге былай деди: «Мен Сени қулақ еситиўи арқалы еситкен едим: бирақ енди мениң көзим Сени көреди. Сонлықтан мен өзимнен жиркенем, ҳәм топырақ ҳәм күлде тәўбе етемен» (Иов 42:5-6). Қудайды билиў биздиң азап шегиўимиздиң шешими; ол бизге Оны көриўге жәрдем беретуғын көз майы. Ең уллы Ески Ўәсият әўлийеси Муса ҳәм ең уллы Жаңа Ўәсият әўлийеси Паўыл екеўи де Қудайдан бир нәрсени қәледи: «Сени билиўим ушын» (Шығыў 33:13, Филиппиялыларға 3:10).
Биз ушын басқаша болыўы керек пе, қаншалық азап шексек те? Оны билиў арқалы Оның ойын — кишипейиллик ҳәм қабыл етиў ойын — билемиз, себеби Жаратқан Ийе Ийса Мәсихтен артық ким азап шекти? Паўыл Мәсихке уқсас кишипейиллик ҳаққында былай деп жазды: «Бул ой сизлерде болсын» (Филиппиялыларға 2:5). Жаратқан Ийе Ийса Мәсих Өзин кишипейил тутты ҳәм барлық азапты сабырлық пенен қабыл етти — адам берген барлық нәрсени, Шайтан берген барлық нәрсени, Қудай берген барлық нәрсени.
Иовқа оның азап шегиўлери ушын ҳеш қандай жуўап берилмеди, бирақ бул әҳмийетли емес еди, себеби ол Қудайдың Өзи ҳаққында тереңирек түсиникке ийе болды. Қудай Өз Улына қатыслы яки Иовқа қатыслы ҳеш қандай қәте қылмады. Ҳәм Ол биз бенен де ҳеш қандай қәте қылмайды.
