Titus kitapshasınan oylar
«Sebebi, barlıq adamlar ushın qutqarıw alıp kelgen Qudaydıń miyrimi kórindi. Ol bizge qudayǵa unamsız islerdi hám dúnyalıq nápsilerdi biykar etip, bul dáwirde aqıllı, ádalatlı hám qudayǵa unamlı turmıs keshiriwdi úyretedi.» —Titus 2:11-12 NKJV
Ózin tanıstırǵannan keyin Isa Másih payǵambarı sıpatında, Pawıl Titusqa jazǵan xatın «Áke Qudaydan hám Rabbımız Isa Másih Qutqarıwshımızdan miyrim, shápáát hám tınıshlıq» (1:4) degen sálemlesiw menen baslaydı. Bizdiń oylarımız hám júreklerimiz dárhal bizge aǵıp kelgen barlıq bereketlerdiń deregine baǵıtlanadı. Biz bilgenimizdey, nızam Musa arqalı berilgen, onıń buyrıqlarına boysınıw arqalı ómir wáde etilgen; miyrim hám haqıyqat Isa Másih arqalı kelgen, hesh nárse talap etpegen. Bul Pawıldıń Quday Qutqarıwshımızdıń buyrıǵı menen bergen xabarı edi, ol Quday ázelden wáde etken máńgilik ómir úmitin ashıp berdi.
Bul qısqa kirisiw haqıyqatları bul qısqa xat boyınsha berilgen úgit-násiyatlardıń tiykarın quraydı. Bul maqaladıń basındaǵı ayatta biz Qudaydıń miyriminiń qutqarıw alıp keletuǵının oqıymız. «Quday Másihte dúnyanı Ózine qaytardı» (2 Korinfliler 5:19). Quday dúnya baslanǵanǵa shekem wáde etken bul ullı qutqarıw Másih kelgende kórindi, hám máńgilik ómir wádesi oǵan isenim menen qabıl etken barlıqlarǵa keldi. «Ulına isengen adam máńgilik ómirge iye boladı» (Yuhanna 3:36).
Biraq bunnan da kóp nárse bar. Qudaydıń bul miyrimi tek ǵana «Injil arqalı ómir hám ólmeytuǵınlıqtı jaqtılıqqa shıǵarmadı» (2 Timotiy 1:10), al ol bizge alǵan jańa ómirimizdi qalay keshiriwdi de úyretedi. Biz qudayǵa unamsız hám bul dúnyanıń nápsilerinde jasap atırǵanımızda bizdi sıpatlaǵan nárselerdi biykar etiwimiz kerek (1 Yuhanna 2:14-15 ti qarap kóriń). Bul jańa ómir ushın kórsetpelerge ámel etiwden aldın biz óshiriwimiz kerek bolǵan nárseler – aqıllı, ádalatlı hám qudayǵa unamlı turmıs. Biz bul jańa ómir túrin keshiriwdiń mánisin birge izertleytuǵınbız.
1. Qudaydıń Miyrimi Bizge Aqıllı Jasawdı Úyretedi
«Aqıllı» sóziniń mánisi «nápsilerdi hám qálewlerdi basqaratın ózin-ózi basqarıwdı ámelge asırıw, isenim iyesine Másih aqılına sáykes keliwge múmkinshilik beriw» (Jańa Wásiyat Sózleri Sózligi W. E. Vine tárepinen) degen mánisti bildiredi. Bizdiń aqılıńız taza bolıwı kerek. «Ol júreginde qalay oylasa, solay boladı» (Nátiyjeler 23:7). Rimliklerge 12:3 te biz hár bir adamǵa «ózin kerekten artıq joqarı sanamawǵa, al aqıllı oylawǵa» úgitlenetuǵının tabamız. Biz geyde ózimizdi basqalardan ruwxıyraq dep esaplaymız, biraq bul aqıllı bolmaw. Bizdiń júreklerimiz aldawshı, biraq Quday olardı biledi hám izertleydi (Yeremiya 17:9-10).
Haqıyqıy aqıllıqtıń jalǵız kámil úlgisi Rabbımız Isanıń ómirinde kórinedi. Ol óziniń jámiyetlik xızmetine kirisiwden aldın, Ruwx Onı shaytan tárepinen sınaw ushın shólistanǵa alıp bardı. Rabbımız úlken adamlar toparı menen ushırasıwdan aldın, dáslep shaytan menen jalǵız ushırasıwı kerek edi. Ol qırq kún oraza tutqannan keyin, shaytan Isaǵa kelip, Onı taslardan nan jasawǵa qızıqtırdı, bul Onıń Qudaydıń Ulı ekenligin dálillew ushın edi (Matta 4:1-4). Isa bunı dálillewi shárt emes edi. Kerisinshe, Ol tek Qudaydıń sózi menen jasaytuǵın kámil, ǵárezli Adam ekenligin dálilledi. Másih hesh qashan óziniń tınıshlıǵın joǵaltpadı. Ol hárdayım tınısh hám tolıq basqarıwda edi. Bul bizge tiyisli me, yamasa biz qálegenimizdey bolmaǵanda qattı qapa bolamız ba? Biz zabor jazıwshısınıń sózlerin qollanıwımız múmkin: «Seniń sózińdi júregime jasırǵanman, Seniń aldında gúna etpesligim ushın» (Zabor 119:11). Quday biz ushın Rabbımız Isada kórinetuǵınnan tómen standartqa iye emes. Ol Qudaydıń standarı. Bunı óz kúshimiz benen isley almaytuǵınımızdı kóriw ańsat; sonlıqtan, bizdiń duwamız: «Barlıq júregim menen Seni izledim; Oh, meni Seniń buyrıqlarıńnan adastırma!» (10-ayat). «Meni jasırın qátelerden tazala. Qulıńdı da tákabbur [qasıtlı, qasıtlı] gúnalardan saqla» (19:12-13). Rabbımız benen bul jaqın baylanıs hám Oǵan isenim bizdi qáwipsizlik jolında saqlaydı hám ózimiz haqqında hám ómirimizdiń hár bir tárepi haqqında aqıllı oylawǵa májbúr etedi.
2. Qudaydıń Miyrimi Bizge Ádalatlı Jasawdı Úyretedi
Bul basqalar menen bolǵan qatnasımız haqqında sóz etedi. Vine sózligine qayta silteme jasap, biz «ádalatlı» sóziniń «ádil, qátesiz yamasa bir tárepleme emes» degen mánisti bildiretuǵının tabamız. Bul Quday hám adamlar aldında durıs islew. Biz Rabbımız Isanıń ómirin úyrenip atırǵanımızda, Ol biz júretuǵın jerde júrgeninde, hárdayım ádalatlı juwap berdi, durıs islerdi hám ayttı. Isanıń bul jerdegi jámiyetlik ómirindegi ádalatlı qádemleriniń geybirlerin izleyik:
Shaytan sınawdı tamamlaǵannan keyin, «Isa Ruwx kúshi menen Galileyǵa qayttı ... Hám Ol olardıń sinagogalarında sabaq berdi, barlıqlar tárepinen dańqlandı. Sonlıqtan Ol Nazaretke keldi ... hám Onıń ádeti boyınsha, Ol Shabbat kúni sinagogaǵa kirdi hám oqıw ushın turdı» (Luka 4:14-16).
- Isa sınawshını biykar etiw ushın Muqaddes Jazıwlardan úzindiler keltirgen edi, keyin Ol adamlarǵa sabaq beriw hám Rabbımızdıń qabıl etiletuǵın jılın waz etiw ushın Sózdi oqıdı (19-ayat).
- Adamlar Oǵan tartıldı. «Barlıqlar Oǵan gúwalıq berdi hám Onıń awzınan shıqqan miyrimli sózlerge tań qaldı» (22-ayat).
- Adamlar Onıń táliymatına tań qaldı, sebebi sóz kúshli edi. «Barlıqlar tań qaldı ... aytıp: «Bul qanday sóz! Sebebi Ol húkimet hám kúsh penen taza emes ruwxlardı buyıradı, hám olar shıǵadı» (36-ayat).
- Bulardıń barlıǵı Ol ósken Nazarette boldı. Bizdiń Nazaretimiz qay jerde? Bul bizdiń eń jaqsı tanılǵan jerimiz, úy dep ataytuǵın jerimiz emes pe? Jasımız qanday bolmasın, bizden reaktsiya talap etetuǵın jaǵdaylar úzliksiz payda boladı. Bul mektepte bolıwı múmkin, ol jerde biz imtixanlarımızda aldawǵa qızıǵıwımız múmkin, yamasa bizdi teńleslerimiz tárepinen jaman qatnasqa ushıratıwımız múmkin – hám bizdiń tınıshlıǵımız joǵaladı. Bálkim biznes dúnyasında biz ushın finanslıq paydalı bolǵan geybir gúmanlı kelisimlerdi islew ańsat bolıwı múmkin. Jumıs beriwshi-jumısshı qatnasları haqqında ne aytıwǵa boladı? Men Másih ushın qátelikke shıdawǵa tayınman ba? Maǵan Rabbımızǵa unamsız bolǵan usılda háreket etiw yamasa reaktsiya beriw ornına durıs islew ushın Onıń kúshi kerek. Bul biz ádalatlılıqtı kórsete alatuǵın hám Rabbımızdıń maqtawın ala alatuǵın geybir tarawlar. Onıń kúsh hám ádalatlılıq sózleri haqqında oylap, bunıń barlıq nárselerdi Óz kúshiniń sózi menen qollap-quwatlaytuǵın Bir ekenligin túsinip, biz Nazaretlik páklik Adamı aldında tań qalamız hám kishipeyillik penen basımızdı iyemiz. Luka 23:47 degi júzbası menen birge biz: «Álbette, bul ádalatlı adam edi!» dep ayta alamız.
3. Qudaydıń Miyrimi Bizge Qudayǵa Unamlı Jasawdı Úyretedi
Hár bir isenim iyisinde jasaytuǵın Quday Ruwxı hár birimizge Másihdiń moralıq ózgesheliklerin payda etiw ushın nátiyjeli iskerlik kórsetedi. Qudayǵa unamlı jasaw – Oǵan uqsaw. Bul Qudayǵa baǵıtlanǵan qatnas penen sıpatlanadı, Oǵan unamlı bolǵan nárselerdi islew. Pawıl payǵambar qudayǵa unamlılıqtıń ózi ushın ne mánis bildiretuǵının qısqasha túrde jazǵanında bılay dep juwmaqlaydı: «Sebebi, men ushın jasaw – Másih» (Filipililerge 1:21). Tarsuslıq Sawl sıpatında ol bunday sezimge iye emes edi; shınında da, kerisinshe edi. Biraq Damashq jolında aspanan kelgen nur onı jerge jıǵıttı, hám aspanan kelgen dawıs: «Sawl, Sawl, nege Meni qudalap atırsań?» dep shaqırdı. Keyin onıń «Kimseń Sen, Rabbım?» degen sorawına juwap retinde mına sózler keldi: «Men Isa, Sen qudalap atırǵan». Tań qalǵan adam, sol waqıtta ele Sawl dep atalǵan, «Rabbım, Sen mendan ne qáleymen?» dedi (Hákimler 9:3-6). Bul adamnıń ómirindegi ózgeristi belgiledi. Ol endi ómiri ushın maqsetke, júriwi ushın úlgige, hám dańqtaǵı obektke iye boldı – Isa Másih. Bir waqıtları Rabbımız Isanıń qızǵın qudalawshısı bolǵan Pawıl, Onıń qızǵın izbasarına aylandı.
Jasaw ushın sózler Mine, jasaw ushın sózler: «Másih Isada bolǵan bul aqıl sizde de bolsın» (Filipililerge 2:5). Onı aspannan túsirgen, Qudaydı dańqlaw hám bizde bul jerdegi jolımızda Oǵan eriw ushın Quday bergen qálewdi jaratıw ushın, hatto krest ólimine de boysınıwǵa iykemlesken sol páklik aqılı edi. Aqıllı, ádalatlı hám qudayǵa unamlı turmıs bul házirgi qudayǵa unamsız dúnyada Onı jaqsı kórsetedi. Bunday turmıs isenim iyesin bul dúnyadan ajıratıp, onda «bizdiń ullı Qudayımız hám Qutqarıwshımız Isa Másihtiń baxtlı úmiti hám dańqlı kórinisi» (Titus 2:13) ushın joqarıǵa qaraw qatnasın oyatadı. Biz Titus kitapshasında qarap shıqqan bul úgit-násiyatlar sol baxtlı úmit, yaǵnıy raptur, hám Onıń dańqlı kórinisi menen táj kiygizilgen. Bizdi arnawlı xalıq sıpatında qáwipsiz etiw ushın, Ol Ózin biz ushın berdi. Biz Ózin Oǵan shın júrekten súyispenshilik, qálewli boysınıw hám quwanıshlı xızmet penen beriwimizdi talap etiw artıqsha ma, Ol bizdi úyge alıp ketkenge shekem? Biz jeńis nárasi menen juwap beriyik: «Hátte solay, kel, Rabbım Isa!» GT
