Nızam – Qudaydıń Oyların hám Adamnıń Qudaydı Razı Etpew Qábiletin Ashkaralaw
Baslaǵanımızda, Qudaydıń oyları adamnıń oylarınan joqarı ekenin esletiwimiz kerek. Sonday-aq, Rabbimiz Quday hárdayım jaqsılıqtı isleytuǵın, sebebi Ol jaqsı, hám Ol bunı Óz Sózi arqalı isleytuǵın (Ishaya 55:8-11).
Adamgershilik tariyxınıń basında Quday birinshi adam juplıǵına olardıń abadanlıǵı hám baxtı ushın qaǵıydalar berdi, Ózi sonnan beri bizdiń pátiyamız hám quwanıshımız ushın islegenindey. Quday Adam menen Hawanı ájayıp ortalıqqa – Eden baǵına jaylastırdı hám olarǵa anıq kórsetpeler berdi (Jaratılıs 2:15-17). Biraq, qısqa waqıt ishinde Hawa jılan tárepinen azdırıldı, hám Adam, ne islep atırǵanın bile turıp, Qudaydıń buyrıǵın buzǵan (3:1-7; Hoseya 6:7). Olardıń gúnası olar ushın hám pútkil adamgershilik ushın óte awır aqıbetlerge iye boldı (Romalılarǵa 5:12-21).
Nuh dáwirindegi suw tasqınnan keyin, Quday pútkil adamgershilikti pátiyalaw ushın qosımsha kórsetpeler berdi (Jaratılıs 9:1-17), biraq adamlar Oǵan húrmet kórsetpedi.1 Kerisinshe, olar Vavilon minarasın qurıwǵa háreket etip, Odan burılıp ketti. Olar «Qudaydıń haqıyqatın ótirikke almastırdı, hám Jaratıwshıdan góre jaratılısǵa tabındı hám xızmet etti» (Romalılarǵa 1:25 NKJV). Bul qorqınıshlı nátiyjelerge iye boldı, sebebi Quday olardı óz jolları menen jiberdi, boysınbawshılıǵınıń jemisin orıp aldı (26-32-ayatlar). Injil sol waqıttan beri adamgershiliktiń óz basına qalǵanın, biraq ele de Qudayǵa juwapker ekenin anıq kórsetedi (Háwaretler 17:26-31; Romalılarǵa 3:19, 14:12). Hesh bir isenimsiz adam óz Jaratıwshısın razı ete almaydı, sebebi «isensiz Oǵan razı bolıw múmkin emes, sebebi Qudayǵa keletuǵın adam Onıń bar ekenine hám Onıń Ózin ıntalı izleytuǵınlarǵa sıylıq beretuǵınına iseniwi kerek» (Evreylerge 11:6).
Qudaydıń Shaqlırıǵı
Pútkil adamgershilik butlarǵa tabınıw arqalı Shaytanǵa xızmet etip atırǵanda, Quday, Óz suverenli miyriminde, Abramdı sol qullıqtan shaqırdı (Jaratılıs 12:1; Yosua 24:2-3). Kóp jıllardan keyin, Ibrahimniń áwladları ózlerin basqa túrli qullıqta taptı, bul shama menen 400 jıl dawam etti. Quday Abram menen ayrıqsha kelisim dúzgende hám xalıqtı azat etetuǵının wáde etkeninde bul tutqınlıqtı aldınnan aytqan edi, olar Oǵan xızmet etiwi ushın (Jaratılıs 15:7-21; Shıǵıw 12–15). Bul maqset ushın Ol olardı Óz nızamı astına qoydı (Shıǵıw 19; Yechim 6). Keyinirek, Musa Izraildiń basqa milletler menen salıstırǵanda qanday ayrıqsha ekenin túsindirdi, eger olar Oǵan boysınsa (Yechim 28).
Qudaydıń Nızamı
Bul bizdi eki bólimli temamızǵa alıp keledi:
Quday Óz oyların ashkaralaytuǵın nızamdı berdi, biraq
- Adam nızamdı saqlay almadı hám saqlay almaydı.
- Buyrıq, Pawıl jazǵanınday, «muqaddes hám ádil hám jaqsı» (Romalılarǵa 7:12). Izrail Quday tárepinen eki tas taxtaǵa jazılǵan buyrıqlardı almasınan aldın da, Musa milletke kelisim hám boysınıw zárúrligi haqqında ayttı. Xalıq óz-ózine isenim menen: «Rabbimiz aytqan barlıq nárselerdi isleyik» (Shıǵıw 19:8) dedi. Olar óz bayanatın eki ret qaytaladı (24:3,7). Biraq, Musa sol taxtalar menen tawdan túsip kelgenge shekem, Izrail butparastlıqqa túsip (32:4-6) hám buyrıqlardı buzǵan edi (19-23-ayatlar). Musa taxtalardı sindirdi, Qudaydıń ǵázebi xalıqtı dárhal urmasın dep (19-ayat).
Sonnan keyin Quday Musaǵa eki jańa taxta tayarlawdı buyırdı, olarǵa Rabbimiz On buyrıqtı jazatuǵın edi. Quday buyrıqlardı jazǵannan keyin, Musa taxtalardı «kesta» dep atalǵan sandıqqa saldı (Shıǵıw 34, 25:16,22). Keyinirek, Musa nızamnıń mánisin kóp detallarda túsindirdi, ásirese Yechimde súwretlengenindey. Bulardıń hámmesi bizdiń tálimimiz ushın jazılǵan (1 Korinflilerge 10:1-13; Romalılarǵa 15:1-4).
Quday adamnan talap etken nárse ádil hám durıs edi, biraq hesh kim Onıń talapların qanaatlandıra almadı. Sonıń ushın, 4,000 jıl adamgershiliktiń nátiyjesizliginen keyin, Quday Óz súyikli Ulıwın jiberdi. Ol bizdiń qutqarıwımız hám aqlanıwımız ushın ádil tiykar salıw ushın keldi, hám bizdi Onıń húrmeti ushın júriwge hám háreket etiwge múmkinshilik beriw ushın. «Sebebi nızam deneniń ázziligi sebepli isley almaǵan nárseni, Quday Óz Ulıwın gúnákar deneniń uqsaslıǵında, gúná ushın jiberiw arqalı isledi: Ol gúnákar denede gúnáǵa húkim etti, nızamnıń ádil talabı bizde orınlansın dep, biz deneniń emes, al Ruwhtıń jolı menen júremiz» (8:3-4). Qudayǵa hám Onıń Ulıwına barlıq maqtawlar!
Nızamnıń Kámil Saqlawshısı hám Onıń Qurbanlıǵı
Hárdayım nızamdı ámelge asırǵan hám hesh qashan nátiyjesiz bolmaǵan Jalǵız, kámil gúná qurbanlıǵı boldı, Óz ústine biz hámmemiz layıq bolǵan ádil húkimdi aldı, nızam astında bolsın yamasa onıńsız bolsın. Ol bizdi aqlaw ushın Qudaydıń sheshimin alıp keldi – bizdi durıs dep járiyalaw, hesh qanday ayıplawsız – hám biz bunı isenim menen ózimizge qabıl etemiz (3:23-27, 8:1-4; Galatiyalılarǵa 3:13-14).
Rabbimiz Isa, Qudaydıń Ulı, bizdiń Orınbasarımız boldı. Qudaydıń ádil talapları Onda orınlandı, birinshi Óziniń boysınıwshılıǵınıń kámil ómirinde, keyin Óziniń kresttegi isinde. Quday Isanıń jámiyetlik xızmetiniń basında (Matta 3:16-17) hám onıń aqırına jaqın (17:5; Yuhanna 12:28) Óziniń qanaatlanıwın bildirdi. Krestte Rabbimiz Isa Quday Oǵan bergen isin tamamladı (17:4, 19:29-30), hám Onıń ólimi hám jerleniwinen keyin Quday Óz Ulıwınıń tiriliwi menen Óziniń tolıq qanaatlanǵanın kórsetti. Ol bizdi ádil dep járiyalawǵa qábiletli hám qálegen edi (Romalılarǵa 4:22-25), sebebi Rabbimiz Isanıń kámil, bir retlik qurbanlıǵı. «Sebebi Ol gúná bilmegen Onı biz ushın gúná etti, biz Onda Qudaydıń ádilligi bolıwımız ushın» (2 Korinflilerge 5:21). Kresttegi úsh qarańǵı saat dawamında Rabbimiz Isa, Adam retinde, Quday tárepinen taslandı, Ol bizdi Qudayǵa alıp keliw ushın kámil gúná qurbanlıǵı bolǵanda, Evreylerge 9–10-da túsindirilgenindey.
Musa nızamı hesh qashan erise almaǵan nárseni, Rabbimiz Isa bul dúnyaǵa keliwi, Óziniń kámil ómiri hám Óziniń bir retlik qurbanlıǵı menen Qudaydıń erkin orınlaw arqalı isledi (10:7). Onıń ómiri Qudaydıń erkin kámil túrde kórsetiw edi, sebebi Qudaydıń nızamı Onıń eń ishki bolmısında jaylasqan edi (Zábúr 40:6-8). Bul Onı Qudaydı dańqlaw ushın ózin joqarı qurbanlıq retinde beriwge alıp keldi. Bulardıń hámmesi arqalı – Onıń keliwi, Onıń ómiri, Onıń qurbanlıǵı hám Onıń tiriliwi – Quday jańa tártipti engizdi, onıń arqalı biz muqaddeslenemiz, yaǵnıy Quday ushın ajıratılamız (Evreylerge 10:8-10).
Muqaddes Ruwhtıń Jańa Xızmeti hám Onıń Nızamǵa Qatnası
Biz jańa kórgenimizge tiykarlanıp, Quday jańa gúwalıqtı basladı, onı Muqaddes Ruwh tolıq túrde qabıl etti. Ol Qudaydıń jerusalemde (Háwaretler 2) ornatıldı, Rabbimiz Isa jerusalemde biykar etilgen edi hám endi aspanlardan islep Óziniń jeńisin kórsetti. Kóp túrli jollar menen hám bir neshe jerlerde bul jeńis anıq boldı, sebebi burınǵı qarsılaslardıń kópshiligi Onıń shákirtleri boldı, hátte Tarsuslı Sawl, qattı quwǵınshı da (Háwaretler 3–9). Qarsılıq hám quwǵınlarǵa qaramastan, Qudaydıń jańa gúwalıǵı kóp Samariyalılar hám Basqa milletlerdi alıp keldi, olardıń ekewin de diniy evreyler jek kóretuǵın edi (Háwaretler 8–12).
Muqaddes Ruwh Pawıl menen Barnabastı jiberdi, hám olar Antioxiyadaǵı jańa jıynalıs tárepinen qollap-quwatlandı. Olardıń birinshi missionerlik sayaxatında, Pawıl Máshihtiń kámil qurbanlıǵı arqalı Oǵan isengenlerdiń hámmesi ádil dep járiyalanatuǵının, olardıń gúnáları keshirilgenin túsindirdi (13:38-39). Bul Musa nızamın saqlaw arqalı hesh qashan múmkin bolmaǵan edi, sebebi hesh kim bunı isley almadı, keyinirek Pyotr tárepinen tastıyıqlanǵanınday (15:8-11). Jalǵız, ayrıqsha jaǵday álbette Rabbimiz Isa. Qudaydıń quwanıshına, Ol bul jerde jasap, keyin kámil Gúná qurbanlıǵı retinde ólgeninde nızamdı kámil túrde saqladı, onda nızam orınlandı (Romalılarǵa 10:4-ti qarastırıń). Ol muqaddes hám ádil Quday aldında gúnákardıń ornın aldı, Onı tolıq qanaatlandırdı hám: «Ol tamamlandı» – yaǵnıy, tolıq tólenedi (Yuhanna 19:30) dedi.
Rabbimiz Isanıń sonday-aq nızam Beriwshi ekenin atap ótiw zárúr, sebebi Ol Rabbimiz Quday. Sonlıqtan Ol nızamnıń haqıyqıy mánisin bere aldı, adamnıń túsindiriwine qaray emes, al Qudaydıń oylarına qaray. Ol Quday menen uyqas bolǵanlardı hám olarda Qudaydıń huqıqları kórsetilgen hám húrmetlengenlerdi «pátiyalı» dep járiyaladı (Matta 5:3-12). Bunday shákirtler «jerdiń duzı» hám «dúnyanıń nurı» hám bul jerde Qudaydıń dańqı ushın (13-16-ayatlar).
Evrey basshıları bolsa nızamdı qayta túsindiriwge háreket etti. Olar Quday Musanıń awızeki nızamın – shınında da adam tárepinen jaratılǵan dástúrlerdi áwladtan-áwladqa yadlaw arqalı berilgen – bergenin dawaladı. Sonday-aq, bul basshılar jazba nızamdı óz túsindiriwlerine qaray túsindirdi. Evrey rásmiyleri bul awızeki nızamnıń jazba nızamnan ústem ekenin esapladı, Rabbimiz bergen mısalılar jetkilikli túrde dálilleydi (Matta 5:20-47, 23:1-39; Mark 7:1-23-ti kóriń). Onıń keliwiniń haqıyqıy maqseti nızamdı orınlaw edi, adam tárepinen jaratılǵan dástúrlerge qaray emes (Matta 5:17-20), al onıń haqıyqıy mánisinde, evrey basshılarınıń qátelik túsindiriwine qarama-qarsı (21-47-ayatlar).
Oǵan sadıq túrde ergen shákirtler ushın, Rabbimiz Isa óte joqarı standart ornattı: «Sonlıqtan sizler kámil bolıń, aspanlı Ákeńiz kámil bolǵanınday» (Matta 5:48 ESV). Óz kúshimiz benen haqıyqıy shákirtlik jolın júre almaymız, geypara bul Quday bizge bergen jańa tábiyattıń qálewi bolsa da. Qıyın gúres arqalı, hám geyde uzaq process arqalı, biz Onıń joqarı standartına jete almaytuǵınımızdı tabamız. Tábiyatlar arasındaǵı bul gúres – eski, yamasa dene, hám jańa – jańa tábiyattıń Qudaydı razı etiwdi qáleytuǵının, biraq Qudaydıń erkin orınlawǵa kúshi joq ekenin dálilleydi. Sol waqıtta biz, Pawıl úyrenip alǵanınday, sırtqı járdemge múráját etemiz (Romalılarǵa 7:24-25), hám Muqaddes Ruwh bizdiń Járdemshimiz boladı, júreklerimizdi Rabbimiz Isa Máshihke jollaydı (Romalılarǵa 8).
Qudaydıń Sheshimi
«Sonlıqtan endi Máshih Isada bolǵanlar ushın hesh qanday ayıplaw joq. Sebebi ómir Ruwhınıń nızamı sizdi Máshih Isada gúná hám ólim nızamınan azat etti» (1-2-ayatlar). Bul jańa pozitsiya Quday bizge Máshihtiń kresttegi orınlanǵan isi sebepli bergen nárse. «Sebebi nızam deneniń ázziligi sebepli isley almaǵan nárseni, Quday, Óz Ulıwın gúná denesiniń uqsaslıǵında, hám gúná ushın jiberip, denede gúnáǵa húkim etti, nızamnıń ádil talabı bizde orınlansın dep, biz deneniń emes, al Ruwhtıń jolı menen júremiz» (3-4-ayatlar JND). Qudayǵa maqtawlar!
Eski hám jańa tábiyatlar arasındaǵı gúresten tısqarı, bizdegi diniy dene menen ishki Muqaddes Ruwh arasında da gúres bar (Galatiyalılarǵa 5:17-18). Pawıl óz tájiriybelerin (Romalılarǵa 7; Galatiyalılarǵa 5) bizge bul gúreslerdi túsiniwge hám onıń aspanlardaǵı Rabbimiz tárepinen hám Onıń Ruwhı tárepinen deneniń hesh qanday ornın bermewge qalay jollanǵanın úyreniwge járdem beriw ushın súwretledi (Galatiyalılarǵa 1–2). Máshih bizdiń ornımızdı Qudaydıń kresttegi húkimi astında alǵanda (2:19-21) lánetlendi (3:13), bul sonday-aq isenimniń absolyut zárúrligin kórsetedi (2:20; Romalılarǵa 10:6-10).
Romalılarǵa 9 Qudaydıń rejeleri adamgershilik erki yamasa háreketi menen emes, al tek Qudaydıń suverenli aralasıwı arqalı orınlanatuǵının túsindiredi, bul adamgershilik juwapkershiligin biykar etpeydi. Romalılarǵa 10 nızam talap etken nárse Máshihtiń orınlanǵan isine tiykarlanǵan isenim arqalı erisiletuǵının kórsetedi. Bul isenim juwabı Qudaydıń isin bildiredi. Romalılarǵa 11-de biz eń sońǵı nátiyjelerdi tabamız, birinshi hár bir áwlad boyınsha isenimshilerdiń qaldıǵında, hám Pawıl bunıń mısalları edi, hám aqır-aqıbet pútkil Izrail milletiniń qayta tikleniwi. Bul, óz gezeginde, Qudaydıń kelesi dúnyada milletlerdi pátiyalawına alıp keledi. Bulardıń hámmesi Qudayǵa húrmet alıp keledi, Ol miyrim menen háreket etedi, sebebi Onıń jolları Óz maqsetin hám rejelerin orınlawǵa alıp keledi (33-36-ayatlar).
Sabaqlardı Qollanıw
Bul máseleler búgin de bizdiń aldımızda turadı, sebebi hár bir isenimshiler áwladı usıǵan uqsas sabaqlardı úyreniwi kerek, basqa jollar menen yamasa basqa jaǵdaylarda bolsa da. Pawıl hárdayım Qudaydıń máplerin qollap-quwatlawǵa háreket etti, hám ol Shaytannıń qarsı háreket etiw ushın isenimshilerdegi deneni qollanıp, Qudaydıń oyların qollap-quwatlawǵa júregi bar bolǵanlardıń hár qanday rawajlanıwın toqtatıwǵa háreket etkenin jaqsı bildi. «Men qorqaman, jılan Hawanı óz ayyorlıǵı menen aldap ketkenindey, sizdiń oylarıńız Máshihke bolǵan shın hám taza sadıqlıqtan adasıp ketedi» (2 Korinflilerge 11:3 ESV). Shaytan óte ayyor dushpan, ol bizdiń ishimizde baylanıs noqatın hám járdemshini tabadı; sonnan keyin biz ózimizdiń eń jaman dushpanımız bolamız, eger biz ózimizdegı deneni húkim etpesek hám ózimizdi gúnáǵa óli dep saqlamasak (Galatiyalılarǵa 2:19-20).
Quday bizdi Ózi ushın ulıwlar etip qáleyedi, sonlıqtan biz Onıń tabınıwshıları bolamız (4:6). Dushpan bunı buzıwǵa, bizdi óz qadaǵalawı astında saqlawǵa háreket etedi. Ol bizdiń qutqarıwımızdı toqtata almaǵanlıqtan, ol bizdiń ruwxıy rawajlanıwımızdı toqtatıwǵa yamasa kederlewge háreket etedi, mısalı, dástúrler yamasa nızamlardı saqlaw arqalı Qudaydı razı ete alamız dep isendiriw arqalı (4:9-18). Sonıń ushın Pawıl Galatiyadaǵı isenimshilerge óz jaǵdayların qayta qarap shıǵıwdı, olar ruwxıy qullıqta yamasa haqıyqıy erkinlikte bolıwdı qáley me dep jalbarǵan (4:21-31). Búgin biz haqqında ne aytıwǵa boladı?
Bunnan tısqarı, biz isenimshilerdi qullıqqa alıp keliwge hám saqlawǵa háreket etetuǵın (Filipililerge 3:2) hám solay etip Qudaydıń miyrimin teris paydalanatuǵın sistemalı nadurıs tálimdi, isenimde ázzilerge kórsetiliwi kerek bolǵan miyrimnen (Romalılarǵa 14:1-15:7) ayırıwımız, yamasa ayırmashılıqtı tán alıwımız kerek. Nadurıs doktrinanı engiziwge háreket etip, Shaytan nızamdı qollanıp Qudaydıń gúwalıǵın joq etiwge háreket etedi (1 Timotiyge 1:3-10, 4:1-5). Ol nızamdı keltiriwi múmkin, ózi Rabbimiz Isanı sınawǵa háreket etkeninde Jazıwlardı bóleklep keltirgenindey, biraq Shaytannıń niyetleri hárdayım nadurıs, ózi qollanatuǵın qurallar menen de sonday.
Eger biz taza júrekten, jaqsı ar-namıstan hám shın isenimnen kelgen muhabbat penen basqarılsaq (1:5), onda Muqaddes Ruwh bizge nızamdı durıs qollanıwǵa (8-ayat), Qudaydıń paydalı quralları retinde baslawǵa hám bul kórsetpelerdi injil menen baylanıstırıwǵa járdem bere aladı (11-ayat). Pawıl nızam saqlawshı edi, biraq óziniń qutqarılmaǵan jaǵdayında ol qudayǵa háqarát etiwshi hám áwliyelerdi quwǵın etiwshi edi (13-ayat), Qudaydıń ájayıp miyrimindegi ájayıp aralasıwına shekem (14-ayat). Sonnan keyin, Sawl, sonday-aq Pawıl atı menen de tanılǵan,2 isenim hám jaqsı ar-namıstı saqlawı kerek edi (19-ayat) – hám biz de sonday etiwimiz kerek. Biz úzliksiz óz-ózimizdi húkim etiwimiz hám Rabbimizge iseniwimiz kerek. Pawıldıń gúwalıǵın oqıw hárdayım paydalı (Galatiyalılarǵa 1:11-24; Filipililerge 3:4-14).
Qudaydıń Miyrimine Qarsılıq
Qarsılıq kútilmegen dereklerden keliwi múmkin, sonday-aq nızamdı saqlaymız dep dawalap, Qudaydıń gúwalıǵın joq etip atırǵan adamlardan da (2-ayattı kóriń). Sol ustazlar – búgin de kópshilik sıyaqlı – Máshihshilerdi dańqta Rabbimizge tolıq iseniw ornına, adam tárepinen jaratılǵan tártiptiń dástúrlerine súyeniwin qálegen. Dushpan bizdiń dıqqatımızdı Máshihten alıp, ózimizge, qaǵıydalarǵa, nızamlarǵa, buyrıqlarǵa hám shólkemlerge iseniwimizdi qáleyedi.
Bul qıyınshılıqqa juwap beriw ushın Pawıl óte ájayıp nárse jazdı, bul onıń burın jazǵanına qarama-qarsı kelgendey kórinedi: «biz súnetleniwshiler» (3-ayat). Bul deneniń bir shetke qoyılǵanın bildiredi, tımsallı súnetleniwde bir bólek dene alıp taslanǵanınday. Biz biz ushın ólgen hám qayta tirilgen Rabbimiz Isaǵa isengen waqıtta, biz Onıń kresttegi kámil isine isenemiz, ol jerde Ol bizdiń ornımızǵa húkim etildi (Galatiyalılarǵa 2:20). Biz Quday bizdi Ózi menen, aspanlardaǵı Máshih Isa menen hám isenimshiler menen ornattıǵan qatnasıqtıń lázzetine bóleniwi ushın Oǵan iseniwimiz kerek. Bul jerde deneniń hesh qanday ornı joq.
Biz ele de denede bolǵanlıqtan, hárdayım oǵan qaray háreket etiw hám Quday bizdi ornattıǵan pozitsiya hám qatnasıqqa sáykes kelmew qáwipi bar. Biz Qudaydıń maqsetine keder etetuǵın nársege ruqsat beriwimiz múmkin. Biraq, Qudaydıń oyların qabıl etiw arqalı biz sáykes túrde isley alamız hám Muqaddes Ruwhtıń kúshinde haqıyqıy tabınıw menen juwap bere alamız (Filipililerge 3:3). Usı ayat «hám denede hesh qanday isenim joq» dep juwmaqlaydı, bul deneniń ele de bizde ekenin, biraq onıń hesh qanday qadaǵalawı yamasa tásiri bolmawı kerek ekenin esletedi.
Adamgershilik kózqarasınan, Pawıl denede kóp isenimge iye bolıwı múmkin edi (4-6-ayatlar), biraq ol hár bir nárseni «Rabbim Isa Máshih» (8-ayat) penen baylanıslı kóriwdi úyrenip alǵan edi, hám bunı dawam ettirdi. Ol Óziniń ádilligin qurıwǵa háreket etiw ornına Onı biliwdi qálegen (10-ayat), sebebi bul Máshihte súnetleniwdiń jańa pozitsiyasına keder etetuǵın edi (Koloselilerge 2:11-di kóriń). Bul isenim úzliksiz qıyınshılıq hám ámeliyat (Filipililerge 3:11-14) bildiredi, biz aspanlardaǵı Isaǵa kózimizdi tiklep, joldı dawam ettirgenimizde. Oǵan dıqqat awdarıw Qudaydıń nızamın durıs túsiniw ushın zárúr, bul bizdiń jaqsılıǵımız ushın berilgen, óz kúshimiz benen Qudaydı razı etiw ushın hesh nárse isley almaytuǵınımızdı túsinip. Biraq, dańqtaǵı Rabbimiz hám bizde jasaytuǵın Muqaddes Ruwh bizge bul maqsetke erisiwge járdem beriwdi qáleyedi, biz ózimizdi aqıllı, durıs pikirli hám jaqsı ruwxıy mentalitetke iye bolıw ushın ámeliyat etkenimizde (15-ayat). Biz sońǵı transformatsiyanı kútip atırǵanda moral transformatsiya bolıwı kerek (Romalılarǵa 12:1-2; Filipililerge 3:20-21). Biz ulıwlıqtıń erkinliginen lázzetlenip (Romalılarǵa 8; Galatiyalılarǵa 4–5) hám bul jerde bolǵanımızda Rabbimizge húrmet kórsete alamız.
Yakobtıń erkinlik nızamı, kámil nızam hám patshalıq nızam haqqındaǵı tálimleri (Yakob 1:25, 2:8-12) bul túsinik penen tolıq kelisedi, sonday-aq Pawıldıń Máshihtiń nızamı haqqındaǵı tálimi de (Galatiyalılarǵa 6:2). Men bunı sizdiń keyingi izertlewińiz ushın qaldıraman.
Juwmaq
Musa nızamı máseleleri ápiwayı, biraq sol waqıtta óte quramalı, sebebi adamgershilik tendentsiyası nárselerdi quramalastırıw. Sonıń ushın biz ápiwayı bolıwımız, Quday menen uyqas bolıwımız, kózimizdi Rabbimiz Isaǵa tiklewimiz hám Jazıwda úyretilgenindey dáwirlerdiń áhmiyetin túsinemiz. Izrail ushın bolǵan nárselerdi Shirkew ushın bolǵan nárseler menen, yamasa nızam hám Musanıń dáwirin miyrim dáwiri menen aralastırmayıq.3 Jazıwdı jaqsı awdarmalarda itibar menen oqıw zárúr, adamgershilik oylawı yamasa pikirlewiniń ústemlik etiwine jol bermey, al bizde isleytuǵın Qudaydıń Sózine boysınıw (1 Salonikalılarǵa 2:13). Eń baslısı, biz Rabbimizge jarmasıwımız hám Onıń buyrıǵın orınlawımız kerek, sonnan keyin Ol bizdi Óz Sózin biykar etiwden yamasa oylarımızdı onıń ústine qoyıwdan saqlaydı.
ESLETPE
- Kelesi dúnyada hámmesi Oǵan húrmet kórsetedi (Filipililerge 2:11). Bul izertlew menen birge Jazıw siltemelerin oqıw qattı usınıs etiledi.
- Biz Háwaretler 13-te onıń basqa atınıń xızmettiń anıq kontekstinde, Muqaddes Ruwhtıń quralları retinde qalay qollanılǵanın kóremiz; bul onıń atı tolıq ózgergenin bildirmeydi. Bunı Yakob/Izrail menen salıstırıń. Muqaddes Ruwhtıń eki atın da qollanıw ushın sebebi bar. Sawl/Pawıl menen de sonday. Onıń xızmeti basım etilgende Pawıl; onıń kelip shıǵısı yamasa fonı basım etilgende Sawl.
- Bul kontekstte Matta injiliniń bir dáwirden ekinshisine, nızamnan miyrimge ótiwdi súwretleytuǵının esletiw jaqsı. Ol shirkew dáwirin (Matta 16:16-18), sonday-aq kelesi mıń jıllıq patshalıqtıń bir neshe aldınnan kórsetiwlerin engizdi.
Alfred Bouter tárepinen″ }
