1 – Midiyalı Dariydiń húkimdarlıǵınıń birinshi jılında, men oǵan járdem berip, qorǵaw ushın onıń qasında turǵan edim.
2 – Endi men saǵan haqıyqattı aytaman. Persiya patshalıǵında jáne úsh patsha húkimdarlıq qıladı. Biraq tórtinshi patsha basqalarına qaraǵanda baylıǵı aytarlıqtay kóp bolıp, baylıǵı arqalı kúsh arttıradı hám hámmeni Grek patshalıǵına qarsı qozǵaydı.
3 Keyin taxtqa kúshli bir patsha otıradı, ol ullı húkimdarlıq penen basqarıp, qálegen isin qıladı. 4 Degen menen, ol kúsh-qúdiretke tolıp tasqanda, patshalıǵı ıdırap, tórtke bólinip ketedi. Taxt onıń zúryadına berilmeydi hám patshalıqtıń aldınǵı kúsh-qúdireti olarda bolmaydı. Sebebi onıń patshalıǵı túp-tamırı menen julıp taslanıp, onıń zúryadınan bolmaǵan basqa birewlerge beriledi.
5 Sol arada qubla patshası kúsheyip ketedi, biraq patshanıń sárkárdarlarınan biri kúsheyip, patshanıń saltanatınan góre úlkenirek bir patshalıqqa húkimdarlıq qıladı. 6 Bir neshe jıl ótkennen soń, qubla patshası arqa patshası menen tınıshlıq kelisimin dúzedi. Usı kelisimdi bekkemlew ushın, qubla patshasınıń qızı arqa patshasına baradı. Degen menen, qubla patshasınıń qızı óz kúshin joytadı hám kúshin saqlay almaydı. Qız, onıń menen birge kelgen nókerleri, balası hám onı qollap quwatlaǵan qolǵa tapsırıladı.
7 Biraq qubla patshalıǵınıń taxtına qızdıń aǵayinlerinen biri otıradı. Ol arqa patshalıǵınıń láshkerlerine hújim qılıp, qorǵanların qolǵa aladı hám olardıń ústinen jeńiske erisedi. 8 Olardıń músin qudayların, quyma butların, gúmis hám altınnan islengen qımbatbaha ıdısların olja qılıp, Mısırǵa alıp ketedi. Keyin bir neshe jıl dawamında arqa patshasınıń tınıshın buzbaydı. 9 Sońınan arqa patshası qubla patshasına bastırıp baradı, biraq artqa sheginiwge májbúr bolıp, óz eline qaytıp ketedi.
10 Keyin arqa patshalıǵınıń balaları urısqa tayarlanıp, júdá kóp láshker jıynaydı. Láshkerler topan suwday aǵıp, qubla patshalıǵınıń qorǵanına hújim qıladı. 11 Ǵázepke mingen qubla patshası arqa patshası menen sawashqa túsedi. Arqa patshasınıń sansız láshkerleri dushpan qolına táslim qılınadı. 12 Sansız láshkerdiń ústinen jeńiske erisken qubla patshası tákabbirlenip ketedi hám mıń-mıńlaǵan áskerdi óltirse de, onıń jeńisi uzaqqa sozılmaydı. 13 Sebebi bir neshe jıldan keyin arqa patshası aldınǵısınan da kóp hám jaqsı qurallanǵan láshkerleri menen qubla patshalıǵına jáne bastırıp baradı.
14 Sol waqıtta kóp adamlar qubla patshasına qarsı bas kóteredi. Ayan ámelge assın, dep xalqıńnıń arasındaǵı bazı qozǵalańshılar da bas kóteredi, biraq tabısqa erise almaydı. 15 Sonda arqa patshası kelip, qorǵan qalanı qamal qıladı, ishine kiriw ushın diywalǵa topıraq úyip, onı qolǵa aladı. Qubla patshalıǵınıń láshkerleri arqa patshalıǵınıń kúshine qarsı tura almaydı, hátteki, qubla patshalıǵınıń saylandı láshkerleri de jawdıń láshkerleriniń kúshli hújimin qaytara almaydı. 16 Arqa patshası qálegenin isleydi, hesh bir adam oǵan qarsılıq qılıwǵa júreksinbeydi. Ol gózzal Izrail úlkesin qolǵa kirgizip, onı wayran etiw múmkinshiligine iye boladı. 17 Aldın arqa patshası óz patshalıǵınıń bar kúshi menen qubla patshalıǵın basıp almaqshı boladı. Ol qubla patshalıǵın jer menen jeksen qılıw maqsetinde onıń patshası menen kelisim dúzip, oǵan qızın uzatadı. Biraq arqa patshasınıń bul jobaları push bolıp, tabısqa erise almaydı. 18 Sonnan soń arqa patshası burılıp, teńiz boyındaǵı qalalarǵa hújim qılıp, kóbisin qolǵa aladı. Degen menen, bir sárkárda bul tákabbir patshanı toqtatıp, onıń qılmıslarına jarasa jazasın beredi. 19 Sonda arqa patshası sheginip, óz elindegi qorǵanlarǵa qaytadı hám jolda jeńiliske ushırap, izsiz joq boladı.
20 Onıń ornına arqa taxtına basqa bir patsha otıradı. Ǵáziynesin toltırmaqshı bolǵan bul patsha salıqshısın jiberip, adamlarǵa kóp salıq saladı. Biraq qısqa waqıt ishinde ol óledi. Onıń ólimi sawashtıń yamasa birewdiń qastıyanshılıǵı nátiyjesinde júz bermeydi.
21 Onıń ornına taxtqa otırǵan patsha ońbaǵan bir adam boladı. Patsha zúryadınan bolmaǵan bul adam kútilmegende hiylekerlik penen arqa patshalıǵınıń taxtına otırıp aladı. 22 Ol ózine qarsılıq kórsetken júdá kúshli áskeriy ordanı joq qıladı. Hátteki, kelisim dúzgen húkimdardı da usı awhalǵa saladı. 23 Ol basqa xalıqlar menen kelisim dúzip, hiylekerlik penen is tutadı. Oǵan ergenlerdiń sanı az bolıwına qaramastan, onıń kúshi barǵan sayın artıp baradı. 24 Ol bay wálayatlarǵa kútilmegende bastırıp barıp, ata-babaları hesh qashan qılmaǵan islerge qol uradı. Qolǵa kirgizgen olja hám mal-múliklerdi óziniń izine ergenlerge bólistirip beredi. Qorǵanlardı qolǵa alıw jobaların dúzedi, biraq bul jaǵday uzaqqa sozılmaydı.
25 Ol kúsh-qúdiretin jıynap, qubla patshasına úlken bir láshker tartıp baradı. Qubla patshası da oǵada qúdiretli hám kúshli láshkerleri menen urısqa shıǵadı. Biraq oǵan qarsı dúzilgen hiylekerlik sebepli artıq qarsı tura almaydı. 26 Qubla patshasınıń óz tabaqlasları oǵan satqınlıq qıladı. Onıń ordası jeńiliske ushırap, kóbisi qırılıp qaladı. 27 Sol eki patshanıń júreginde jaman niyet boladı. Olar bir dasturxanda otırıp, bir-birine ótirik sóyleydi. Biraq bunnan nátiyje shıqpaydı. Sebebi belgilengen waqıt ele kelmegen edi. 28 Arqa patshası kóp baylıq penen óz eline qaytıp ketedi. Biraq onıń júregi muxaddes kelisimge qarsı boladı. Jolda ol niyetin ámelge asırıp, keyin óz eline qaytadı.
29 Belgilengen waqıtta arqa patshası qubla patshalıqqa jáne júris qıladı, biraq bul ret aldınǵıday bolmaydı. 30 Batıstan kelgen kemeleri oǵan qarsılıq kórsetedi, ruwxı túsken patsha artqa sheginedi. Biraq qaytıp kelgende, ol ashıwın muxaddes kelisim dúzgen xalıqtan aladı, muxaddes kelisimnen bas tartqanlarǵa bolsa jaqsılıq qıladı. 31 Onıń láshkerleri Muxaddes mákannıń qorǵanına bastırıp kirip, Muxaddes orındı haramlaydı. Kúndelikli qurbanlıqlardı toqtatıp, wayran qılatuǵın jerkenishli bir zattı ornatadı. 32 Sol patsha hiyle menen kelisimnen bas tartqanlardıń kewlin tawıp, olardı óz tárepine awdırıp aladı. Al Qudayǵa sadıq qalǵanlar bolsa, bar kúshi menen oǵan qarsılıq kórsetedi. 33 Xalıqtıń arasındaǵı dana jolbasshılar adamlarǵa aqıllı násiyatlar beredi. Degen menen, bir qansha waqıtqa deyin olardıń bazıları qılıshtan óledi, otta jandırıladı, bazıları zindanǵa taslanadı, talan-taraj boladı. 34 Quwǵın waqtında olar azǵantay járdem aladı. Kópler jaǵımpazlıq penen olarǵa qosıladı. 35 Quwǵın waqtında bir neshe dana adamlar azap shegedi. Usı arqalı aqırǵı waqıtqa deyin olar usılayınsha páklenip, tazalanadı. Sebebi belgilengen waqıt ele kelmegen.
36 Arqa patshası kewli qálegen isti qıladı. Ol ózin kókke kóterip, qudaylardan joqarı qoyadı. Qudaylardıń Qudayına qarsı sóylep, til tiygizedi. Qudaydıń belgilep qoyǵan ǵázep waqtı tawısılǵanǵa deyin, ol tabıslı boladı. Degen menen, Quday óz jobasın sózsiz ámelge asıradı. 37 Ol ata-babaları sıyınǵan qudaylardı hám hayallar jaqsı kórgen qudaydı mensinbeydi. Ol ózin olardıń hámmesinen joqarı qoyıp, birde bir qudaydı óz názerine ilmeydi. 38 Bulardıń ornına qorǵanlardı qorǵawshı, dep atalǵan qudaydı ullılaydı. Ata-babaları tabınbaǵan bul qudayǵa altın, gúmis, qımbat bahalı taslar hám qımbat sıylardı sadaqa qılıp, húrmet kórsetedi. 39 Ol jat qudaydıń járdemi menen qorǵanların qorǵaydı. Onı haqıyqıy húkimdar dep tán alǵanlarǵa húrmet-izzet kórsetip, olardı kóp adamlardıń ústinen basshı etip qoyadı hám olarǵa jerlerdi sawǵa sıpatında bólip beredi.
40 Zamannıń aqırında qubla patshası oǵan hújim qıladı. Biraq arqa patshası sawash arbaları, atlıları hám kóp kemeleri menen oǵan quyınday bastırıp barıp, jerlerdi suw tasqını sıyaqlı jaypap ótedi. 41 Ol gózzal Izrail úlkesin de qolǵa alıp, kóplegen ellerdiń basına jetedi. Degen menen, edom, moab hám ammon xalqınıń basshıları onıń qolınan qashıp qutıladı. 42 Ol basqa ellerge de qol saladı, Mısır da onnan qashıp qutıla almaydı. 43 Ol Mısırdıń altın, gúmis qaznalarına hám barlıq baylıqlarına iyelik qıladı. Liviyalılar menen xabashstanlılar da oǵan baǵınıshlı boladı. 44 Degen menen, shıǵıs hám arqa tárepten kelgen xabarlar onı tań qaldıradı. Bul xabardan ǵázeplengen patsha jolǵa atlanıp, kóp adamlardı qırıp taslaydı. 45 Keyin teńiz hám gózzal muxaddes taw arasındaǵı jerlerge barıp, sol jerge patshalıq shatırların tigedi. Biraq ol sol jerde óledi, oǵan járdem beretuǵın hesh kim bolmaydı.
10 Degen menen, ol ózin tutıp, úyine ketti.
Ol úyine kelip, dosların hám hayalı Zereshti shaqırttı. 11 Olarǵa óziniń sheksiz baylıǵı, ullarınıń kópligi, patshanıń ózin qanshelli húrmet etetuǵınlıǵı hám barlıq wázirler menen xızmetshilerden ústin qoyǵanı haqqında aytıp berdi. 12 Keyin Haman sózin dawam etip:
– Xanbiyke Ester zıyapat tayarlap, patsha menen tek meni ǵana mirát etti. Erteń de men patsha menen birge shaqırılǵanman.
16 Jaratqan Iye jek kóretuǵın altı nárse,
Hátte, Ol jerkenetuǵın jeti nárse bar:
17 Menmen kóz, jalǵan sóylewshi til,
Ayıpsız qan tógetuǵın qollar,
18 Jawız niyetli júrek,
Jawızlıqqa asıǵatuǵın ayaqlar,
19 Ótirik sóyleytuǵın jalǵan gúwa,
Tuwısqanlar arasına ot salıwshı adam.
Daniel 11 · Ester 5:10–12 · Hikmetler 6:16–19 · QrqMK22
Asıqpay, tınısh ha'reket etip, Ester patsha menen Hamandı o'zi tayarlaǵan toyǵa shaqırdı. Hamanın' Patsha Ester ta'repinen patsha menen birge shaqırılıwı a'detten tıs edi – u'lken hu'rmet! U'yine qaytqannan keyin ol maqtanısh penen shańaraǵına ha'm doslarına o'zinin' ulıwmalıǵı, sol ku'ndegi u'lken baylıǵı ha'm erteńgi u'lken u'miti haqqında ayttı. «Biraq,» dep qostı ol, «men evrey Mordekaydı patshanın' qaqpasında otırǵanın ko'rgenimshe, bulardın' hesh biri men ushın paydasız.»
Ma'sele joq, onın' hayalı ha'm dosları oǵan isendirdi. 75 fut biyikliktegi dar ag'ashı qurılsın, «ha'm erteń patshaǵa Mordekaydı onda asıp o'ltiriwdi usınıs et; keyin patsha menen quwanısh penen toyǵa bar.» Biz jasap atırǵan du'nya sonday. Onın' lazzatına kesent etken adamnın' o'miri oǵan ju'da' az ma'niske iye.
«Maqtanısh ko'rinis» Naqıllar 6:16–19-da Rabbı jaman ko'retuǵın nerseler dizimin baslaydı. Haman gu'na'kar adamnın' bir tu'ri – Daniyel 11-degi o'z bilgenin isleytuǵın patsha yamasa Antixrist dep te ataladı – ol jaqın keleshekte barlıq nerseden joqarı ko'teriledi, Quday ibadatxanasında otıradı, o'zin ilahıy dep da'wlep tabınıwdı talap etedi ha'm onın' talaplarına qarsı shıqqan barlıq adamlarǵa qarsı o'limge alıp keletuǵın quwǵınshılıqtı baslaydı, olardın' ko'bi sheyit boladı. Tariyx dawamında maqtanıshlı adamlar u'lken ku'shke iye bolǵan orınlarǵa ko'terildi. Olar ko'binese Rabbı ha'm Onın' So'zi ushın turǵanlardı izlep tabıp, olardı quwǵınshılıqqa ha'm o'limge ushırattı. Rabbımız Iysa barlıǵımızǵa, eger biz sonday jaǵdaylarda tabılsaq, «O'limge shekem sadıq bol, sonda men sagan' o'mir ta'jin beremen» (Ash. 2:10) deydi.
