Gideonniń isenimi
Geyde biz Gideonniń Xudaydıń sózin esitkennen keyin belgiler sorag'anı ushın sınlaymız (36-40-ayatlarda). Álbette, biz onıń júndi óz turmısımızda Rabbimizdiń oyların anıqlaw ushın úlgi retinde qollanbawımız kerek. Biraq biz onıń isenim, boysınıw hám qıyınshılıqlarg'a qaramastan jeńimpaz bolıp jasaw haqqındaǵı gúrrińinen kóp nárse úyrenemiz. Gideon júndiń belgilerin soradı rastlaw — emes anıqlaw — Xudaydıń erkini hám onıń isenimin bekkemlew ushın. Onıń isenimi bul waqıtta hálsiz bolsa da, Xuday onı Evreylerge 11-bólimdegi úlken isenim dizimine qostı! Óz hálsizligimizdi hám isenim jetispewshiligin sezgenlerimiz ushın qanday úlken ruwxlandırıw. Mark 9:24-tegi nawqas balanıń ákesi sıyaqlı, biz: «Rabbim, men isenemen; isenimsizligime járdem ber!» — dep ayǵaylaymız. Hátte háwáriyler de Rabbimizge: «Isenimimizdi arttır» (Luka 17:5 NKJV) — dedi.
Gideonniń isenimi dáslep kúshli bolmawı múmkin, biraq gáp sonda onda isenim bar edi! Ol Rabbimiz tárepinen qollanıw ushın eń jaqsı kandidat edi. Rabbimizdiń perishtesi ózin Gideonǵa: «Rabbimiz seniń menen, sen kúshli batır adam» (Hákimler 6:12) — dep tanıstırdı. Bólimdi oqıw arqalı biz Gideonniń dáslepki oyları mınaday bolǵanın anıqlay alamız: «Ne? Álbette, Siz qátelesken bolıwıńız kerek! Men belgisiz shańaraqtaǵı eń áhmiyetsiz adamman! Men qorqaman hám Rabbimiz nege bizdi taslap ketkendey bolǵanı haqqında sorawlarım bar. Siz meniń bul sharap basqıshında biydayımdı útip atırǵanımdı kóre almaysız ba, sebebi men Siz jeńiwińizdi qálegen dushpanımnan qorqaman? Men bul lawazımǵa jaramayman, yamasa jaramasızman».
«Joq,» — dedi Rabbimizdiń perishtesi Gideonǵa, — «sebebi sen kótergen bul máseleler seni bul jumıs ushın eń jaqsı adam etedi. Ózińniń bul kúshiń menen bar. Ya, ózińde bar kúsh penen bar. Men seni jibergen joqpan ba? Ózińniń kúshiń hálsiz bolıwı múmkin, biraq men seniń menen bolıwǵa wáde beremen. Meniń miyrimim seniń ushın jetkilikli, sebebi Meniń kúshim hálsizlikte kámil boladı. Sen birinshi sınaqtan óttiń, hám hálsizlikten kúshli bolasıń» (qarań: 2 Korinflilerge 12:9-10; Evreylerge 11:34). Rabbimiz bizdi Ózi ushın bir nárse qılıwǵa shaqırǵanda, Ol biz benen bolıwǵa da wáde beredi (1 Tesalonikalıqlarǵa 5:24). Onıń buyrıqları Onıń múmkinshilikleri!
Gideonniń qurbanlıq orınları
Sol jerde Gideon Rabbimizge qurbanlıq orın qurıp, onı Rabbimiz-Tınıshlıq dep atadı. —Hákimler 6:24
Gideon Rabbimizdiń perishtesin betpe-bet kórgenin túsingennen keyin, ómirinen qorqtı. Rabbimiz oǵan: «Tınıshlıq seniń menen bolsın; qorqpa» (23-ayat) — dep teselli berdi. Máshixshi turmısınıń paradokslarınıń biri sonda, Rabbimiz bizge tınıshlıq beredi, Ol bizdi urısqa jiberiwi ushın! Juwap retinde, Gideon Xudayǵa tabınıw ushın qurbanlıq orın qurıp, onı YHWH Shalom: Rabbimiz-Tınıshlıq dep atadı.
Sol túni Rabbimiz Gideonǵa ákesiniń jerindegi Baal jámáátlik qurbanlıq orının buzıp, onıń ornına Rabbimizge qurbanlıq orın qurıwdı buyırdı. Gideonniń birinshi qurbanlıq orını jeke tabınıw qurbanlıq orını edi, al keyingi qurbanlıq orın jámiyetlik gúwalıq qurbanlıq orını edi. Bul tártip áhmiyetli. Háwáriy Pyotr biz de «tiri taslar sıyaqlı, ruwxıy úy, bir muqaddes ruxaniylik, Isa Máshix arqalı Xudayǵa maqul ruwxıy qurbanlıqlar usınıw ushın qurılıp atırǵanımızdı» (1 Pyotr 2:5) jazdı. Ol bunnan keyin bizdiń «saylanǵan áwlad, bir patshalıq ruxaniylik, muqaddes millet, Óziniń ayrıqsha xalqı ekenimizdi, Sizdi qarańǵılıqtan Óziniń ájayıp nurına shaqırǵan Onıń maqtawların járiyalawıńız ushın» (9-ayat) dedi. Biz muqaddes ruxaniylik hám patshalıq ruxaniylikpiz. Retinde muqaddes ruxaniyler biz isenim menen aspan quddusına tabınıw ushın kiremiz. Retinde patshalıq ruxaniyler biz gúwalıq beriw ushın dúnyaǵa shıǵamız.
Biz Rabbimiz Isa ushın nátiyjeli gúwalıq beriwdi kúte almaymız, eger dáslep Onıń menen namazda hám Xudaydıń Sózinde waqıt ótkersek. Eger biz Onıń súwretin mútáj dúnyaǵa sáwlelendiriwimiz kerek bolsa, ózimiz ózgeriwimiz kerek (2 Korinflilerge 3:18). Biz Master ushın paydalı, húrmetli ıdıslar bolıw ushın muqaddeslenip, Muqaddes Ruwhtan tolıwımız kerek (2 Timotiyge 2:21). Pawl hám Silas túrmede bolǵan waqıtta esleńshi? Yarım túnde olar muqaddes ruxaniyler sıyaqlı Xudayǵa namaz oqıp, gimnler ayttı, hám jer silkiniwinen keyin olar túrme qorıqshısına patshalıq ruxaniyler sıyaqlı injildi waǵızladı! Biz Rabbimiz Isa háwáriylerdi tayınlaǵanda da usı úlgini kóremiz: «Keyin Ol on eki adamdı tayınladı, olar Onıń menen birge bolıwı ushın [muqaddes ruxaniyler sıyaqlı] hám Ol olardı waǵızlaw ushın jiberiwi ushın [patshalıq ruxaniyler sıyaqlı]» (Mark 3:14).
Gideonniń sınaqları
Hám Rabbimiz Gideonǵa dedi: «Seniń menen birge bolǵan adamlar Meniń Midiyanlıqlardı olardıń qolına beriwim ushın júdá kóp, áytpese Izrail Ózi ushın Meniń aldımda dańq talap etedi» —Hákimler 7:2
Rabbimiz oǵan áskeri júdá úlken ekenin aytqanda Gideon ózin qanday sezgenin kóz aldına keltire alasız ba! Olar dáslep 135,000 (Hákimler 8:10) ge 32,000 adam edi – 4 ten 1 ge degennen kóbirek. Nızam qaǵıydasına muwapıq, qorqıwshı áskerler úylerine qayttı (Yekinshi nızam 20:8). Gideon óz adamlarınıń úshten ekisinen kóbiregin joǵalttı, hám birden ol 10,000 ǵa túsip qaldı. Keyin Rabbimiz adamlar ele de júdá kóp ekenin ayttı! Biz Gideonniń: «Siz házillesip atırǵan bolıwıńız kerek, Rabbim! Siz shınında ne qılıp atırǵanıńızdı bilesiz be?» — dep atırǵanın esite alamız. Biraq Rabbimiz bizge: «‘Meniń oylarım sizdiń oylarıńız emes, sizdiń jollarıńız Meniń jollarım emes … Sebebi aspanlar jerden qansha biyik bolsa, Meniń jollarım da sizdiń jollarıńızdan, Meniń oylarım da sizdiń oylarıńızdan sonsha biyik’» (Ishaya 55:8-9) — dep aytadı.
Rabbimiz Gideonǵa qalǵan adamların suwǵa ishiw ushın alıp túsiriwdi buyırdı. Biz Xuday bizdi turmıstıń ápiwayı tájiriybelerinde qashan sınaqtan ótkerip atırǵanın hesh qashan bilmeymiz. Áskerlerdiń derlik hámmesi tize búgip ishti, awızların tikkeley suwǵa jetkizdi. Olardıń tek 300 i tik turdı, suwdı tez alıp, itler sıyaqlı qolı menen ishti. Olar basshısına kóz salıp sergek turdı, qolların taslamay yamasa qáwipsizligine zıyan keltirmey shóllerin qandırıw ushın jetkilikli dárejede ishti. Bul 300 adamnan ibarat kishi topar menen Rabbimiz Izraildi óz zulımkerinen qutqaradı. Ya, Xuday dúnyanıń aqılsız, hálsiz, tómen hám jek kórilgen nárselerin hesh nársege keltiriw ushın sayladı, hesh bir adam Onıń aldında maqtanbawı ushın (1 Korinflilerge 1:26-29).
Eger Gideon Xudaydıń járdemi menen bir ásker 1,000 adamdı quwıp, ekewi 10,000 adamdı qashırǵanın eslegen bolsa (Yekinshi nızam 32:30), ol 14 juptıń pútkil Midiyan áskerin jeńiw ushın jetkilikli bolǵanına ruwxlanǵan bolar edi! «Rabbimizdi kóp yamasa az adam menen qutqarıwdan hesh nárse toqtata almaydı» (1 Samuel 14:6). Biz de kishi nárseler dáwirinde jasawımız múmkin, biraq biz hárdayım áskerlerdiń Rabbisi: «Kúsh penen emes, quwat penen emes, al Meniń Ruwhım menen» (Zaxariya 4:6) — degenin esimizde tutıwımız kerek.
Gideonniń quralları
Keyin ol úsh júz adamdı úsh bólimge bóldi, hám hár bir adamnıń qolına kerney, bos qumıra hám qumıralardıń ishine shıraq berdi. Hám ol olarǵa dedi: «Maǵan qarań hám sonday qılıń»… Keyin úsh bólim kerneylerdi shaldı hám qumıralardı sindirdi – olar shıraqlardı shep qollarında, kerneylerdi oń qollarında uslap shaldı – hám olar: «Rabbimizdiń hám Gideonniń qılıshı!» — dep ayǵayladı. —Hákimler 7:16-17,20
Gideonniń gúrrińi bul sońǵı kúnlerdegi shirkew ushın úlken ruwxlandırıw bolıwı kerek – wayranlıq dáwiri. Xuday Óz maqsetlerin ámelge asırıw ushın kóp sanlı yamasa ayrıqsha talantlı basshılarǵa mútáj emes. Biz Onıń joybarların túsine almaslıǵımız múmkin, biraq biz Onıń wádelerine isene alamız. Onıń áskeri Xudaydıń buyrıǵına muwapıq tek 300 adamǵa qısqartılǵannan keyin, Gideon hár birine kerney berdi. shalıw, qumıra sındırıw, hám shıraq jandırıw. Shınında da ájayıp qurallar, «biraq Xudayda qorǵanlardı qulatıw ushın kúshli» (2 Korinflilerge 10:4)!
Kerneyler Xudaydıń Sóziniń gúwalıǵın bildiredi. Sanlar 10:1-10-da Rabbimiz Musaǵa jámáátti shaqırıw hám lagerlerdiń háreketin basqarıw ushın eki gúmis kerney soǵıwdı buyırdı. Bul kerneyler Izrail balaların olardıń júrisinde, urısında hám tabınıwında, tımsal etip, Xudaydıń Sózi bizdi turmısımızdıń hár bir tarawında basqarǵanday. Qumıralar ózimizdiń tábiyiy denelerimizdi bildiredi. Ekinshi Korinflilerge 4:6-7 bizde bul ǵáziyne – ómir «nurı» – «topıraq ıdıslarda bar ekenin, kúsh-quwattıń ústinligi bizden emes, Xudaydan bolıwı ushın» deydi. Sonday etip, shıraqlar Muqaddes Ruwhtıń kúshindegi Isanıń nurın súwretleydi.
Basqa bir kózqaras boyınsha, kerneyler hám shıraqlar sózlerimiz hám islerimizdiń eki tárepleme gúwalıǵın bildiredi (Matta 10:27, 5:16). Rabbimiz Isa «Xuday hám pútkil xalıq aldında is hám sózde kúshli payǵambar edi» (Luka 24:19; qarań: Háwáriyler 1:1), hám biz óz gúwalıǵımızda usı teń salmaqlılıqqa umtılıwımız kerek. Sulayman óz balasına: «Men saǵan danalıq jolın úyrettim; men seni tuwrı jollarǵa basladım» (Násiyatlar 4:11) — dep jazdı. Pawl: «Siz ne qılsańız da, sózde yamasa iste, barlıǵın Rabbimiz Isa atınan qılıń, Ol arqalı Xuday Ákege shúkirshilik etiń» (Koloselilerge 3:17) — dep úgitledi. Qızıqlısı, Eski Ahittegi bas ruxaniydiń efodınıń etegi altın qońırawlar hám túrli reńli ánarlar menen qorshalǵan edi (Shıǵıw 28:33-34). Altın qońırawlardıń dawısı aralıqtaǵı miywe menen kámil úylesimlikte hám proportsiyada edi!
Áskerler Gideonǵa qarap, onıń háreketlerin kóshiriwi kerek edi. Sonday-aq, biz qutqarıwımızdıń Kapitanı Isaǵa qaraymız (Evreylerge 2:10) hám Onıń izinen eremiz (Yuhanna 13:15). Kerneylerdiń dawısı hám sınaq ıdıslardıń sınaqı menen birge jılıwshı shıraq nurı dushpandı úreyge saldı. Sınǵanlıq arqalı jeńistiń qanday súwreti! Tek ǵana adamzat quralları sınǵanda – tek ǵana ózimizdi Xuday aldında kishipeyillik etiw arqalı (Zabur 51:17); tek ǵana Onıń azapları menen sheriklik arqalı (2 Korinflilerge 4:8-12; Filipililerge 3:10); tek ǵana óz-ózińe óliw arqalı (Galatiyalıklarǵa 2:20) – Isanıń nurı biz arqalı jarqırap shıǵa aladı! «Xudaydıń qurbanlıqları sınǵan ruwh; sınǵan hám ókinishli júrek – bularǵa, ey Xuday, Siz nálet etpeysiz» (Zabur 51:17).
Gideonniń juwmaǵı
Sonday boldı, Gideon ólgennen keyin, Izrail balaları Baallar menen qaytadan zına qıldı. —Hákimler 8:33
Ókinishke oray, Gideonniń aqırı jaqsı bolmadı. Izrail adamları onnan Midiyanlıqlar ústinen jeńisten keyin ózlerine húkimranlıq etiwdi sorag'anda, ol durıs nárse ayttı: «Men sizlerge húkimranlıq etpeymen, balam da sizlerge húkimranlıq etpeydi; Rabbimiz sizlerge húkimranlıq etedi» (23-ayat). Biraq Gideonniń sózleri kishipeyil bolsa da, onıń isleri sonday emes edi. Ol taxttan bas tartqannan keyin, patsha sıyaqlı jasay basladı! Ol kóp hayal aldı hám 70 ulı boldı. Hátte ol óz kúńinen tuwılǵan balalarınıń birine «Abimelek» (31-ayat) dep at qoydı, bul «ákem patsha» degen mánisti bildiredi. Eń jamanı, ol óz qalasında jeńis oljalarınan altın efod ornattı.
Gideon Baal qurbanlıq orının qulatqan edi, biraq endi óziniń butın ornattı. Onıń júregi óz jetiskenligi arqalı kóterildi (salıstırıń: 1 Korinflilerge 4:7, 10:12). Altın efod bas ruxaniydiń iláhıy belgilengen xızmetine aralasıwdı bildirdi, Koraxdıń qozǵalańına uqsas (Sanlar 16:7,10).
Bunnan tısqarı, Shiloh sol waqıtta Izrail tariyxında iláhıy belgilengen tabınıw ornı edi, Ophrah emes. Gideon óz tuwılǵan qalasında altın efodtı óz jeńisin esletiwshi diniy simvol retinde maqtanısh penen kórsetti. Tez arada ol milliy tabınıw obektine aylanıp, xalıqtıń dıqqatın Rabbimizden alıslatıp, butparastlıqqa tarttı.
Gideon xızmetshi retinde basladı, biraq keyin ataqlı adam sıyaqlı jasay basladı. Ol qıyınshılıqlardı tabıstan jaqsıraq basqardı. Urıstıń eń qıyın sátińde ol isenim hám batırlıq penen háreket etti, biraq turmıstıń ápiwayı tártibinde Rabbimizdi húrmetlemedi. Midiyan ústinen úlken jeńisti Xudaydıń dańqı ushın qollanıw ornına, ol óz paydası ushın qollandı. Bir mániste, Izrail Gideon ólgennen keyin de onıń yadın húrmetlewdi dawam ettirdi. Baalǵa tabınıwǵa qaytıw arqalı olar pul hám tabıstıń eń áhmiyetli ekenin kórsetti, bul ókinishke oray Gideonniń keyingi jıllarınıń úlgisi edi.
Sulayman «bir nárseńiń aqırı onıń baslanǵanınan jaqsıraq» (Eklesiast 7:8) — dep jazdı. Biraq Gideon sıyaqlı, ol da keyingi kúnlerinde maqtanısh hám butparastlıqqa túsip, aralas miyras qaldırdı. Jaqsı juwmaqlaw júdá áhmiyetli! Qalay juwmaqlawımız qalay baslaǵanımızdan áhmiyetli. Pawl Galatiyalılardan: «Siz jaqsı juwırdıńız. Kim sizdi haqıyqatqa boysınıwdan toqtattı?» (Galatiyalıklarǵa 5:7) — dep soradı. Ol ózi aqırına deyin sadıq boldı, hárdayım alǵa umtılıp, alǵa jetti (Filipililerge 3:12-14). Óliminen az waqıt burın ol: «Men jaqsı gúresti gúrestim, men jarıstı juwmaqladım, men isenimdi saqladım» (2 Timotiyge 4:7) — dep jazdı. Biz Pawldıń Máshixtegi ómirin «jaqsı jeńilgen, jaqsı juwırılǵan hám jaqsı islengen» dep qısqasha aytıwımız múmkin.
Yahuda kitabı sadıqlardıń adresine: «Biraq sizler, súyikliler, ózińizdi eń muqaddes isenimińiz ústine qurıp, Muqaddes Ruwhta namaz oqıp, ózińizdi Xudaydıń súyispenshiliginde saqlań, Rabbimiz Isa Máshixdiń máńgilik ómirge bolǵan miyrimin kútiń» (Yahuda 20-21 NKJV) — deydi. Tórt shirin sóz – «Qurıw,» «namaz oqıw,» «saqlaw,» «kútiw.» «Qurıw» – buzıp taslamawǵa itibar beriń. Ruwh bul jerde ne buyırsa, ol qurıw; bul ájayıp, sebebi Yahuda átiraptaǵı buzılıwdıń jemisi retinde buzılıw hám eriwdi súwretleydi. Isenim Rabbimizdiń kózine barlıǵı wayran bolıp atırǵanda ayrıqsha shirin kórinedi.
Jaǵdayǵa sáykes hám áwliyelerdi quwanıshlı etiw ushın jetkilikli resurs bar. Muqaddes Ruwhtaǵı quwanısh áwliyelerdiń hárdayım kútilgen hám sáykes jaǵdayı. Bul házir de sonday bolmawı kerek pe? Álbette. Xudaydıń xalqınıń tariyxı qarańǵılasqan sayın, Xuday hárdayım nur kóteredi; qarańǵılıq qansha tereń bolsa, nur sonsha jarqın boladı. Bul prinsip Eski Ahitte shirin súwretlengen, onda wayranlıq qansha úlken bolsa, isenim isker bolǵan jerde nur sonsha jarqın bolǵanı kórsetilgen. —W. T. P. Wolston (beyimlestirilgen)
