Көтерилиў забурлары
Ески Ўәсияттағы Забур китабында 15 «Көтерилиў қосығы» бар (Забур 120-134). Король Джеймс версиясында ҳәр бириниң «Дәрежелер қосығы» деп аталған баслығы бар. «Дәрежелер» деп аўдарылған ибраний сөзи Мухаддес Жазыўда басқа жерлерде де қолланылады. Мысалы, 2 Патшалар 20:9-да ол Патша Хизкия тәрепинен қолланылған күн саатындағы дәрежелерге қарата айтылған. Сөздиң әдебий мәниси жоқары жерге саяхат етиўди аңлатады, ҳәм ибраний лексиконына муўапық, оның бул забурларда қолланылыўы кульминацияға алып баратуғын раўажланыўды көрсетеди.
Неге бул забурлардың усы баслығы бар екенлиги жийи соралады. Иерусалимдеги ибадатханада Ҳаяллар аўласынан Исраиллер аўласына алып баратуғын он бес басқыш болған. Яҳудий дәстүрине муўапық, левитлер бул басқышларда турып забурларды айтқан, бирақ олардың ҳақыйқатында да бул забурларды айтқанына ҳеш қандай дәлил жоқ сыяқлы көринеди. бул забурлар. Айрымлар «көтерилиў қосықлары» Исраил халқының Бабыл сүргининен қайтып келиўи менен байланыслы деп болжайды. Бул ҳақыйқат болыўы мүмкин болса да, бул забурлардың айырымлары Сүргиннен алдын жазылған сыяқлы көринеди.
Гейде бул забурлар «Зыярат қосықлары» деп те аталады. Олар исраиллердиң өз үйлеринен Иерусалимге Ийеге табыныў ушын жасаған саяхатлары менен байланыслы сыяқлы көринеди, Ол буйырғандай (Екинши Заң 16:16-17). Исраилде шаңарақ байланыслары күшли болған, ҳәм барлық шаңарақ ағзалары Иерусалимге табыныў ушын барыўы керек болған (Екинши Заң 16:11). Бизге айтылғандай, Мәриям ҳәм Юсуф Ийсаны он еки жаслы бала болғанында Пасханы биринши мәрте тойлаў ушын Иерусалимге алып барған (Лука 2:41-42). Бул забурлардың айырымлары, мысалы 127 ҳәм 128, күшли «шаңарақ» темасына ийе, ҳәм шаңарақлар бирге саяхат еткенде айтыўға қолайлы болған болар еди. Забур 122:4 анық түрде қабилелердиң Иерусалимде табыныў ушын көтерилиўине қарата айтылған.
Бүгинги шіркеў аспандағы, жердеги емес, халық. Биз Ийса Мәсих күткен дәўирде жасап атырмыз, ҳәм табыныў ушын Иерусалимге барыўымыздың кереги жоқ. Қудай бүгин излеген табыныў «руўхта ҳәм ҳақыйқатта» болыўы керек ҳәм ҳеш қандай жердеги орай менен байланыслы емес (Юханна 4:21-24). Бирақ, бир мәнисте биз Ески Ўәсият дәўириндеги исраиллерге уқсасмыз, себеби биз зыяратшылармыз. Бул жер биздиң турақлы үйемиз емес. Биз «бөгделер ҳәм зыяратшылармыз» (1 Петр 2:11), биз аспандағы үйге саяхат етип атырмыз, «қурыўшысы ҳәм жаратыўшысы Қудай болған қаланы» излеп (Еврейлерге 11:10). Бул уқсаслықлар ҳәм айырмашылықларды есимизде тутып, биз көтерилиў қосықларын оқыўдан үйрениўимиз мүмкин болған айырым пайдалы сабақлар бар.
ЗАБУР 120
Биринши көтерилиў қосығы бөгде жерде жазылған. Жазыўшы тынышлыққа қарсы болған адамлар арасында жасап атырған қыйыншылықтағы адам. Ол налыйды: «Мен тынышлық ушынман: бирақ мен сөйлегенде, олар урыс ушын» (7-аят). Ол жийи жаманлардың алдамшы тили ҳәм жалған сөзлеринен азап шеккен ҳәм бундайлардан қутқарыў ушын дуўа еткен. Жалғанлық Ийе жек көрген нәрсе (Нақыллар 6:17), ҳәм биз сөзимиз Оған жағымлы екенине исенимиз керек. Ол сөзлери шекленбегенлерди ҳүким етеди. Бул забурдың жазыўшысы сыяқлы, биз де қарсылыққа дуўшар болып, жақсырақ жерге барыўды қәлеўимиз мүмкин. Аспандағы үй жүреклеримизде сағыныш оятыўы керек!
ЗАБУР 121
Бул жийи «Саяхатшының забуры» деп аталады. «Сақлаў» ҳәм «сақлаўшы» сөзлери алты мәрте келеди, бул қосықтың темасын тастыйықлайды. Оны оқығанда, биз исраиллердиң Иерусалимге саяхат етип атырғанын көз алдымызға келтириўимиз мүмкин. Олар Ийеден қорғаўды үмит етеди ҳәм көңиллери қалмайды. Ол Өз халқын түн ҳәм күн сақлайды, ҳәм оларды аман-есен өз мәнзилине жеткизеди. Биз де Оның бизди «буннан былай ҳәм мәңгиге» сақлайтуғынына исенимиз мүмкин (8-аят).
ЗАБУР 122
Бул забур алдыңғы еки забурдан айырмашылығы, оны Даўыт жазған. Ол: «Маған: ‘Келиң, ИЙЕНИҢ үйине барайық’ дегенде, мен қуўандым» (1-аят) деп басланады. Биз мәсихши биргелик ушын имканиятқа қуўанамыз ба? Инжил бизге Қудай халқы менен мүмкиншилигимизше жийи ушырасыў қаншалық зәрүр екенин айтады (Еврейлерге 10:25). Бул забурда ҳәр түрли қабилелер «ИЙЕНИҢ атына шүкир етиў ушын» (4-аят) саяхат еткенде бир мақсетте бирлескен болып көринеди. Көп жеке ҳәм мәдений айырмашылықларға қарамастан, Қудай халқы бүгин бул бирликти дүньяға көрсетиўи керек. Исраиллер сыяқлы, биз де Оның халқы арасында тынышлықтың әмелий тәжирийбесин қәлеўимиз керек. Иерусалимниң жердеги қаласы әли де Қудайдың режелеринде орын алады. Биз де оның тынышлығы ушын дуўа етиўге жетерли дәрежеде қамқор болыўымыз керек (6-аят).
ЗАБУР 123
Бул забур яҳудийлер әли де Бабылда тутқын болған «төмен» ўақытта жазылған болыўы мүмкин. Олар өзлериниң динсиз қыйнаўшыларының масқаралаўы ҳәм мысқыл етиўинен азап шеккенде, олар Қудайдан қутқарыўды үмит еткен. Бүгинги жеке мүмин де Ийеден күнделикли басшылық ҳәм бағдар ушын күтиўдиң дәл усындай көзқарасына ийе болыўы керек: «Көзлеримиз ИЙЕМИЗ, Қудайымызға қарайды, Ол бизге мәрҳәм еткенше» (2-аят).
ЗАБУР 124
Бул Даўыт жазған екинши көтерилиў забуры. Олар душпанларынан дуўшар болған қәўиплерди мойынлап, халық Ийени Оның қутқарыўы ушын мақтаўда бирлескен. Егер Ол оларға жәрдем бермегенде, оларға не болар еди? Содан бери көп Қудай халқы Қудайдың араласыўшы мәрҳәмати ҳәм күшин басынан өткергенде бул сөзлерди айта алған. Ийени билиў барлық нәрсени өзгертеди! «Егер биздиң тәрепимизде болған ИЙЕ болмағанда ... Биздиң жәрдемимиз ИЙЕНИҢ атында» (1,8-аятлар).
ЗАБУР 125
Зыяратшылар Иерусалимге жақынласып, өзлериниң сүйкли қаласын қоршап турған таўларды көргенде, бул оларға Ийениң Өзи оларды қоршап турғанын еслетти (2-аят). Ол биз басымыздан өткеретуғын қысымларды биледи ҳәм дәл керек ўақытта мәрҳәм етип араласады (3-аят). Әли де ҳақыйқат: «ИЙЕГЕ исенгенлер Сион таўы сыяқлы болады, оны қозғатып болмайды» (1-аят). Олар өз өмирлеринде дүнья ҳеш қашан түсинбейтуғын турақлылықтан баҳра алады.
ЗАБУР 126
Бул қосық Забур 123-ти толықтырады. Зыяратшылар сүргиннен қайтып келгенде жүреклерин қандай қуўаныш толтырар еди! Бөгде миллетлер буның бәри Ийениң иси екенин мойынлар еди. Биз қымбат қутқарылыўымызды еслегенде, биз де қуўаныш пенен айта аламыз: «ИЙЕ биз ушын уллы ислер қылды» (3-аят). Басқаларға айтыўдағы жуўапкершилигимиз үрим егиў контекстинде көринеди. Ис қыйын ҳәм көңилсиз болыўы мүмкин, бирақ өним келгенде қуўаныш болады. Биз мийнетимизди берекетлеўи ушын өним Ийесине қарауымыз керек: «Көз жасы менен еккенлер қуўаныш пенен орады» (5-аят).
ЗАБУР 127
Бул забур, Сулайман ушын жазылған деп белгиленген, Даўыт тәрепинен де жазылған болыўы мүмкин. Ибадатхананы қурып атырғанда ма, қаланың қәўипсизлигин сақлап атырғанда ма, яки өз шаңарағын тәрбиялап атырғанда ма, Сулайман Ийеге сүйениўди үйрениўи керек болған. «Егер Ийе үйди қурмаса, оны қурыўшылар бийкарға мийнет етеди; егер Ийе қаланы қорғамаса, қараўыл бийкарға оянып турады» (Забур 127 NASB). Өкинишке орай, ол неке мәселелеринде ҳәм шаңарағы менен сәтсизликке ушыраған (1 Патшалар 11). Бүгинги мәсихши ата-аналар өз балаларының Ийеден мийрас екенин мойынлаўы керек. Оқлардың потенциалы болғаны сыяқлы, балалардың да потенциалы бар. Биз олардың пайдалы болыў ушын тийисли түрде таярланғанына исенимиз керек.
ЗАБУР 128
Бул жерде тәртипли өмир темасы раўажланған. Бул забурдағы барлық берекетлер Ийеден қорқыўдан келип шығады. Ҳеш нәрсе буннан әҳмийетли емес: «ИЙЕДЕН қорққан ҳәр бир адам бахытлы» (1-аят). Бул «шаңарақ забурында» ана үйдиң жүрегинде, күйеўи тәрепинен шеберлик пенен қоллап-қуўатланады. Қудайдан қорққан ата-аналар өз балаларына ҳәм өз миллетине пайдалы тәсир етиўи мүмкин (5-6-аятлар).
ЗАБУР 129
Мысырда туўылғанынан бери (Шығыў 1) Исраил миллети азап шеккен. Миллеттиң аман қалыўы мөжиза! Ийе ақыр-ақыбет Исраилдиң барлық душпанлары менен шуғылланады. Бул забурдың үшинши аяты бизге арқасы аяусыз қамшыланған Ийса Мәсихти еслетеди: «Жер айдаўшылар Мениң арқамды айдады». Өз өмиримизде биз Оны азап шегиў ўақытларында жеңил ўақытларға қарағанда көбирек үйренемиз.
ЗАБУР 130
Алдыңғы забурда миллет дәрежесинде басынан өткерген нәрсе бул жерде жеке дәрежеде суўретленген. Азап шегиў темасы даўам етеди, себеби бир адам үмитсизликтиң тереңлигинен Ийеге налыйды. Биздиң Қудайымыз мәрҳәмәтли ҳәм кеширимли, ҳәм биз Оған үмит етиўимиз керек. «Мениң жаным ИЙЕНИ таңды күткенлерден де көбирек күтеди» (6-аят). Таң атқаны сыяқлы, Ийе Өз ўақтында жеңиллеў алып келеди – ҳәм Ол Өзиниң әўлиелери ушын келеди!
ЗАБУР 131
Даўыттың және бир забуры, бирақ бул жолы ол айыплаўларға қарсы қорғаныў сыяқлы көринеди. Қудайдың жоллары ҳәрдайым ең жақсы екенин билип, ол кишипейиллик пенен өзин Қудайдың еркине тапсырады. «Исраил буннан былай ҳәм мәңгиге ИЙЕГЕ үмит етсин» (3-аят). Кишипейиллик ҳәм үмит Қудайдың баласын сипатлаўы керек.
ЗАБУР 132
Айрымлар бул забурды Сулайман ибадатхананы бағышлаў ўақтында айтыў ушын жазған деп болжайды. Ол Келисим сандығын Иерусалимге алып барыўды суўретлейди, сонлықтан зыяратшылар айтыўы ушын қолайлы қосық болған. Ол көтерилиў қосықларының ең узыны. Әсиресе 9-аятқа итибар бериң: «Руўханийлер ҳақыйқатлық пенен кийинсин; ҳәм Сениң әўлиелериң қуўаныш пенен бақырсын». Жаңа Ўәсият мүминлери де «руўханийлер» (Аян 5:10; 1 Петр 2:5,9), ҳәм Мәсихтиң ҳақыйқатлығы менен кийинген (1 Коринфлилерге 1:30). Бул Ески Ўәсият әўлиелери сыяқлы, биз де Ийе биз ушын қылған нәрселерге қуўана аламыз.
ЗАБУР 133
Бул Даўытқа тийисли болған соңғы көтерилиў қосығы. Алдыңғы забурларда көрилген бирлик темасы бул жерде ең әҳмийетли: «Мине, аға-инилердиң бирликте жасаўы қаншалық жақсы ҳәм жағымлы» (1-аят). Бүгинги мәсихши бирликти адамның ҳәрекетлери менен жаратып болмайды. Биздиң жуўапкершилигимиз әлретке бар болған Рухтың бирлигин сақлаў (Ефеслилерге 4:3).
ЗАБУР 134
Бул соңғы көтерилиў қосығы серияның қолайлы жуўмағы болып табылады. Ол ибадатханада жазылған ҳәм бәлким Шатырлар байрамында кешки табыныўдың ақырында айтылған болыўы мүмкин. Зыяратшылар ҳәр бир байрамның ақырында Иерусалимнен кеткенде, олар Ийениң берекетин үйлерине алып кеткиси келеди. Ертеги Жаңа Ўәсият мүминлери сыяқлы, биз де Оны үзликсиз мақтаўымыз мүмкин (Лука 24:53), ҳәм биз зыяратшылар сыпатында өмиримизде Оның берекетин көбирек билиўимиз мүмкин. «Аспан ҳәм жерди жаратқан ИЙЕ саған берекет берсин» (3-аят).
