Fon
Bul sorawdı Pilat bergen. Ol bul sorawdı Rabbımız Isa Mesihti Yuhanna 18-bólimde sorawǵa alıp atırǵanda bergen. Ol jerde bizge jaǵday kórsetilgen, ol sud zalındaǵı dramaǵa uqsaydı. 28-32-ayatlarda Rabbımız Isa Mesihtiń ayıplawı bar. Ol erte menen Praetoriumǵa alıp kelingen, biraq Onıń ayıplawshıları Praetoriumǵa kirmegen, «olar nápak bolmasın, bálkim Pásxa bayramın jesin dep.» Pilat sorasa,
«Bul adamǵa qanday ayıplaw alıp keldińiz?»Olar oǵan juwap berip, ayttı,
«Eger Ol jaman islerdi islewshi bolmasa edi, biz Onı sizge tapsırmas edińiz.»Haqıyqıy ayıplaw úsh bólekten ibarat hám Luka jazǵan bul waqıyanıń esabında jazılǵan,
«olar Onı ayıplay basladı, aytıp: «Biz bul adamdı xalıqtı azdırıp atırǵanın, Kesarge salıq tólewge qarsı shıǵıp atırǵanın, Óziniń Máshih, Patsha ekenin aytıp atırǵanın taptıq.»Olar Rabbımız Isa Mesihti birinshi náwbette xalıqtı azdırǵanı ushın, keyin Kesarge salıq tólewge qarsı shıqqanı ushın, hám aqırında patsha hám evrey Máshih ekenin dawlaǵanı ushın ayıpladı.
Pilat keyin Rabbımız Isa Mesihti ózi tekseredi hám Onnan hesh qanday ayıptı tappaydı (18:33-35). Biraq Pilattıń sorawı dawamında biz bul sóylesiwdi oqıymız,
«Isa juwap berdi: «Meniń patshalıǵım bul dúnyadan emes. Eger Meniń patshalıǵım bul dúnyadan bolǵanda edi, Meniń xızmetshilerim gúreser edi, solay etip Meni evreylerge tapsırmas edi; biraq házir Meniń patshalıǵım bul jerden emes.» Sonlıqtan Pilat Oǵan ayttı: «Sen patshasań ba?» Isa juwap berdi: «Sen durıs ayttıń, Men patshaman. Usı maqset ushın men tuwılǵanman, hám usı maqset ushın men dúnyaǵa kelgenmen, haqıyqatqa gúwalıq beriwim ushın. Kim haqıyqattan bolsa, Meniń dawısımdı esitedi.»Bul jerde biz Rabbımız Isa Mesihtiń ayıplawlarǵa juwap retinde qorǵanıwın oqıymız hám Onıń bayanında bizge bir qansha zárúrli haqıyqat berilgen.
Birinshi,
«Sen durıs ayttıń, Men patshaman. Usı maqset ushın men tuwılǵanman.»Bul jerde Onıń adamlıǵı, Onıń insaniyeti haqqında bayan bar. Keyin biz Onıń qudaylıǵı haqqında oqıymız,
«hám usı maqset ushın men dúnyaǵa kelgenmen.»Bul eki nárse haqqında biz bul kitapta (Yuhanna 1:1-3, 9-10, 14; 3:17-19; 9:39; 10:36) oqıymız. Bul jerde berilgen úshinshi haqıyqat Onıń xızmeti haqqında, ne ushın kelgeni haqqında,
«haqıyqatqa gúwalıq beriwim ushın.»Rabbımız Isa Másih bul noqatqa shekem bul haqqında sóylegen. Yuhanna 8:45-47-de,
«Biraq men haqıyqattı aytqanım ushın, sizler maǵan isenbeysizler. Kim meni gúnáda ayıplaydı? Eger men haqıyqattı aytsam, ne ushın maǵan isenbeysizler? Kim Qudaydan bolsa, Qudaydıń sózlerin esitedi; sonlıqtan, sizler esitpeysizler, sebebi sizler Qudaydan emessizler.»Ol bul haqqında Yuhanna 10:27-de de sóylegen,
«Isa olarǵa juwap berdi: «Men sizlerge ayttım, hám sizler isenbeysizler. Men Ákemniń atınan isleytuǵın isler, olar Meniń haqqımda gúwalıq beredi. Biraq sizler isenbeysizler, sebebi sizler Meniń qoylarımnan emessizler, men sizlerge aytqanımday. Meniń qoylarım Meniń dawısımdı esitedi, hám men olardı bilemen, hám olar Meniń artımnan eredi.»Sorawdıń bul noqatında Pilat soradı,
«Haqıyqat ne?»Ol bunı aytqannan keyin, ol qaytadan evreylerge shıqtı hám olarǵa ayttı,
«Men Onnan hesh qanday ayıptı tappayman.»Pilat haqıyqat ne dep kinayalı túrde sorawı múmkin, ol shın júrekten sorawı múmkin, biz bilmeymiz, biraq biz bilgen bir nárse bar, ol óte jiddiy hám eń zárúrli sorawdı bergen! Bul siz hám men jasap atırǵan kún ushın zárúrli. Kópshilik aytadı,
«bul seniń haqıyqatıń, al bul meniń haqıyqatim.»Geybirleri absolyut haqıyqat joq dep aytadı. Biraq biz Pilattıń sorawına kirip, «Haqıyqat ne?» degen sorawǵa juwap beriwge háreket etemiz.
Pawl, aqırǵı kúnlerdi súwretlep atırǵanda, biz jasap atırǵan dúnya
«hárdayım úyrenip, biraq haqıyqattı biliwge hesh qashan erise almaydı» (2 Timotiy 3:7) dep atap ótedi.
Haqıyqattıń anıqlaması
Pilatqa berilgen «Haqıyqat ne?» degen sorawǵa jumıs anıqlamasın alayıq. Haqıyqat - bul reallıqtı ólsheyatuǵın absolyut standart. Haqıyqat bizden tıs jerde jaylasqan hám óziniń kelip shıǵısında absolyut bolǵan obektiv standart. Haqıyqat Qudaydıń aqılı, erki, minezi, dańqı hám bolmısı menen sáykes keledi. Haqıyqat - bul Qudaydıń ózin-ózi kórsetiw. Haqıyqat bizdiń emotsiyalarımızdan joqarı turadı, yaǵnıy bizdiń qalay sezgenimiz haqıyqatqa hesh qanday baylanısı joq. Haqıyqat - bul faktlerden tereńirek bolǵan turaqlı standart, adam barlıq faktlerge iye bolıwı múmkin, biraq bir nárse haqqında haqıyqattı bilmewi múmkin.
Qızıqlısı, haqıyqat sózi Rabbımız Isa Mesihti Qudaydıń Ulı retinde kórsetetuǵın Injilde 23 ret ushırasadı. Ol Jańa Testamentte 105 ret qollanılǵan hám oǵan jaqın basqa kitap ta Yuhanna tárepinen jazılǵan, 1 Yuhanna, onda haqıyqat sózi 10 ret ushırasadı. Rimliklerge xatta ol 9 ret qollanılǵan. Haqıyqat ushın grek sózi aletheia bolıp, ol bekkem, qattı yamasa baylanıstırıwshı degen mánisti bildiredi.
Haqıyqattıń ayırıwshı detalları
Bizdiń anıqlamamızda biz Haqıyqat Qudaydıń aqılı, erki, minezi, dańqı hám bolmısı menen sáykes keledi hám Haqıyqat Qudaydıń ózin-ózi kórsetiw dep ayttıq. Haqıyqat Qudaydan keledi! Biz Qudaylıqtıń hár bir Shaxsı Haqıyqat dep ayta alamız. Biz Yevrey 32:4-te oqıymız,
bizdiń Qudayımız Qaya, Onıń isi kámil; Sebebi Onıń barlıq jolları ádillik, haqıyqat Qudayı hám ádilsizliksiz; Ol ádil hám tuwrı.”
Zabur 31:5-te biz oqıymız,
«Rabbım, haqıyqat Qudayı, ruwhımdı Seniń qolıńa tapsıraman; Sen meni qutqardıń.»
Bul ayattıń birinshi yarımı Rabbımız Isa Másih tárepinen Ákege Xochtan aytılǵan. Hám biz Onıń haqıyqat Qudayı ekenligi haqqında Yesaya 65:16-da eki ret oqıymız,
Solay etip, jerde ózin maqtaǵan adam haqıyqat Qudayında ózin maqtar; hám jerde ant ishken adam haqıyqat Qudayı menen ant isher; sebebi burınǵı qıyınshılıqlar umıtılǵan, hám olar Meniń kózlerimnen jasırılǵan.”
Demek, biz bul úsh ayattan da Áke Qudaydıń Haqıyqat ekenligin túsine alamız.
Yuhanna 14:6-da Rabbımız Isa Másih járiyaladı,
«Men jol, haqıyqat hám ómirmen. Hesh kim Ákege Men arqalı kelmeydi.»
Ol shınında da biz oqıǵan Adam edi,
«Basında Sóz bar edi, hám Sóz Quday menen birge edi, hám Sóz Quday edi. Ol basında Quday menen birge edi… Hám Sóz dene boldı hám aramızda jasaydı, hám biz Onıń dańqın, Ákeniń jalǵız tuwılǵanınıń dańqın kórgenbiz, miyrim hám haqıyqatqa tolı… Sebebi nızam Musa arqalı berilgen edi, biraq miyrim hám haqıyqat Isa Másih arqalı keldi» (Yuhanna 1:1-2, 14, 17).
Bul ayatlarda biz Rabbımız Isa Mesihtiń Haqıyqat retinde járiyalanǵanın anıq kóremiz.
Keyin Qudaydıń Muqaddes Ruwhı da Yuhanna 14:17, 15:26 hám 16:13-te Haqıyqat Ruwhı dep ataladı.
Biz bunıń barlıǵın biriktirsek, Pawl jazǵanda ne názerde tutqanın túsinemiz,
«Quday haqıyqat bolsın, biraq hár bir adam jalǵanshı bolsın» (Rimliklerge xat 3:4)
yamasa Yevrey 6:18
«Qudaydıń jalǵan sóylewi múmkin emes»
hám bul Titus 1:2-de de atap ótilgen. Bizdiń Qudayımız jalǵan sóyley almaydı, sebebi Ol Ózi Haqıyqat!
Haqıyqattıń ekinshi ayırıwshı belgisi - bul joqarı dárejede húkim súriwi. Bul degeni haqıyqat absolyut, Haqıyqat birinshi hám aqırǵı sózge, sońǵı sheshimge iye! Haqıyqat hesh qashan salıstırmalı, erkin yamasa shártli emes. Ol jalǵanlardıń ákesi dep atalǵan adamǵa qarama-qarsı turadı (Yuhanna 8:44).
Geybirleri, absolyut haqıyqat joq dep aytadı. Aytatuǵın adamlarǵa jaqsı soraw,
«Absolyut haqıyqat joq» bul:
«Siz bunıńǵa absolyut túrde isenimlisiz be?»Eger olar «áwe» dese, olar absolyut bayan jasaǵan boladı—bul ózi absolyutlardıń bar ekenligin bildiredi. Olar absolyut haqıyqat joq ekenligi birden-bir absolyut haqıyqat dep atır.
Haqıyqat haqqında aytatuǵın úshinshi nárse - bul shın hám haqıyqıy, yaǵnıy ol bar hám obektiv. Haqıyqat subektiv emes, hám ol jaǵdaylarǵa baylanıslı emes. Onı biliw múmkin, Rabbımız Isa Másih ayttı,
«sizler haqıyqattı bilesizler, hám haqıyqat sizlerdi azat etedi» (Yuhanna 8:32).
Keyingi, barlıq Haqıyqat birge turadı, yaǵnıy Haqıyqat jeke. Yuhanna 18:37, Yuhanna 8:32, 14:6-da Rabbımız Isa Másih HAQÍYQAT haqqında sóylegenin esleń, bir haqıyqat yamasa kóplegen haqıyqatlardan biri haqqında emes. Injil sizdiń haqıyqatıńız hám meniń haqıyqatim haqqında, yamasa bul sizge qaray haqıyqat degen nárse haqqında hesh nárse bilmeydi. Ol tek BIR Haqıyqat, HAQÍYQAT haqqında bilmeydi!
Besinshi, Haqıyqat hesh qashan ózgermeydi! Qudaydıń Ózi ózgermeytuǵın yamasa turaqlı bolǵanı sıyaqlı (Malaxiy 3:6) hám Rabbımız Isa Másih tirilik Sózi keshe, búgin hám máńgi birdey (Yevrey 13:8), Haqıyqat ózgermeydi. Zaburshı járiyaladı,
«Máńgi, Rabbım, Seniń sóziń aspanlarda ornalasqan» (Zabur 119:89).
Isaya былай деп жaриялады,
«Шөп қурайды, гүл солады, бирақ Қудаймыздың сөзи мәңги турады» (Isaya 40:8).
Ийе Ийса былай деп үйретти,
«Себеби Мен сизлерге айтаман: аспан ҳәм жер өткенше, Нызамнан бир ҳәрип яки бир үтир де өтпейди, бәри орынланғанша» (Матта 5:18).
Ҳақыйқаттың алтыншы өзгешелиги сонда, ол талап етеди яки басқаша айтқанда, ол ҳүкимдар. Забуршы былай деп жaриялады,
«Сениң сөзиңниң бәри ҳақыйқат, ҳәм Сениң ҳәр бир әдалатлы ҳүкимиң мәңги турады» (Забур 119:160).
Қудай тәрепинен дем берилген Мухаддес Китап хабары жазба түрдеги аян болып табылады. (2 Тимутейге 3:15-16). Қудайдан тек бир жазба дерек бар, ҳәм Шерковта Ийениң халқы ушын ҳүкимдарлықтың тек бир тийкары бар, ол Ҳақыйқат.
Келеси айтыўымыз керек болған нәрсе, Ҳақыйқат терең кеседи,
«Себеби Қудайдың сөзи тири ҳәм қудиретли, ҳәм ҳәр қандай еки қырлы қылыштан да өткер, жан ҳәм руўхты, буўынлар ҳәм сүйек майын бөлип өтеди, ҳәм жүректиң ойлары ҳәм нийетлерин ажыратады» (Еврейлерге 4:12).
Қудайдың Сөзи тири, себеби Қудай тири Қудай (Еврейлерге 3:12). Ийе Ийса айтты,
«Мен сизлерге айтқан сөзлерим руўх ҳәм өмир» (Юханна 6:63). Дыйқан ҳаққындағы мысалда Ол Қудайдың Сөзин туқымға теңестирди (Матта 13:1–23). Туқым, Сөз сыяқлы, тири организм болып, ол жайылғанда ҳәм өнимли топыраққа егилгенде, мол өмир береди.
Еврейлерге 4:12 деги «белсенди» сөзи «нәтийжели, қудиретли, белгиленген нәтийжени беретуғын яки бере алатуғын» дегенди аңлатады. Қудайдың Сөзи жанлы, динамикалық, қуўатландырыўшы ҳәм өнимли. Ол ҳақыйқый исениўшилердиң өмиринде турақлы яки бос емес. Ҳаўарий Павлус Қудайдың Сөзиниң
«сизлерге, исениўшилерге, тәсир етип атырғанын» (1 Салоникалыларға 2:13) түсиндирди. Еврейлерге хаттың авторы Қудайдың Сөзин
«ҳәр қандай еки қырлы қылыштан да өткер» деп суўретледи. Павлус оны
«Руўхтың қылышы, ол Қудайдың Сөзи» (Ефеслилерге 6:17) деп атады. Өткер, еки қырлы қылыш сыяқлы, Қудайдың Сөзи руўхый душпанның шабуылларына қарсы биздиң анық қорғаныў қуралымыз. Шайтан шөлде Ийе Ийсаны сынағанда, Ийе шайтанның шабуылларына қарсы Қудайдың Сөзиниң қылышын қолланды (Матта 4:4).
Ҳақыйқаттың ақырғы айырмашылық өзгешелиги сонда, ол тәғдирлерди белгилейди. Былай делинген,
«сениң ҳақыйқатқа болған қатнасың сениң өмириңниң бағдарын белгилейди.» Адамның ҳақыйқатқа болған жуўабы оның өмириниң ҳәр бир тараўына ҳәзир ҳәм бул жерде тәсир етеди ҳәм оның мәңгилик тәғдирин де белгилейди! Сонлықтан Забуршы Қудайдың Сөзин
«аяқларыма шырақ ҳәм жолыма жарық» (Забур 119:105) деп атаған.
Ҳақыйқаттың қудирети
Юханна 18 деги текстимизден кейин, ҳақыйқат мәселеси толық баян етилген екинши үзинди Юханна 8 де табылады. 8 ҳәм 9-баптарда биз Ийе Ийсаны қараңғылыққа қарама-қарсы ҳақыйқый жарық сыпатында үйренемиз. 8-бапта жарық ҳәм ҳақыйқат мәселесиниң бирге жүриўи үйретиўшиликке ийе, жарық қараңғылықты әшкаралайды ҳәм ҳақыйқат жалғанды әшкаралайды. Ҳақыйқатында, биз 8-бапта бир неше қарама-қарсылықларды көремиз: мәрҳәметке қарсы нызам (1-11-аятлар), жарыққа қарсы қараңғылық (12-20-аятлар), өмирге қарсы өлим (21-30-аятлар), еркинликке қарсы қуллик (31-47-аятлар), ҳәм ҳүрметке қарсы ҳүрметсизлик (48-59-аятлар).
Зина үстинде усланған ҳаял ҳақыйқат ҳаққындағы темамыз ушын тийкар жаратады. Егер бул диний басшылар нызамға болған қызығыўшылығында ҳақыйқый болғанда еди, Левилер 20:10 ға муўапық ер адамды да алып келген болар еди. Биринши қарағанда, Ийемиз бул ушырасыўдың ақырында былай деп жaриялағаны таң қаларлық көриниўи мүмкин,
«Мен дүньяның жарығыман. Мениң артымнан жүрген адам қараңғылықта жүрмейди, бирақ өмир жарығына ийе болады.» Ол буны олардың жүреклериниң ҳақыйқый жағдайын әшкаралап атырғанлықтан айтты.
Соңынан 8-баптың келеси бөлими Ийе Ийсаның дүньяның жарығы сыпатындағы тәлиматлары ҳаққында сөз етеди (8:13-32). Бул бөлимде биз баптың қалған бөлимлериндеги айтылған сөзлерге уқсас үлш мәлимлемени еситемиз.
Бириншиден, фарисейлер Оған айтты,
«Сен Өзиң ҳаққыңда гүўалық бересең; Сениң гүўалығың ҳақыйқый емес.» Ийе оларға жуўап береди,
«Егер Мен Өзим ҳаққымда гүўалық берсем де, Мениң гүўалығым ҳақыйқый, себеби Мен қайдан келгенимди ҳәм қайда баратырғанымды билемен; бирақ сизлер Мениң қайдан келгенимди ҳәм қайда баратырғанымды билмейсизлер. Сизлер тәнге қарап ҳүким етесизлер; Мен ҳеш кимди ҳүким етпеймен. Ҳәм егер Мен ҳүким етсем де, Мениң ҳүкимим ҳақыйқый; себеби Мен жалғыз емеспен, бирақ Мени жиберген Ата менен биргемен. Сизлердиң нызамыңызда да еки адамның гүўалығы ҳақыйқый деп жазылған. Мен Өзим ҳаққымда гүўалық беретуғын Бирмен, ҳәм Мени жиберген Ата Мен ҳаққымда гүўалық береди.» Бул Ийемиздиң 31-32-аятларда айтқан сөзлери менен тиккелей байланыслы,
«Егер Мениң сөзимде қалсаңыз, сизлер ҳақыйқатында Мениң шәкиртлеримсиз. Ҳәм сизлер ҳақыйқатты билесизлер, ҳәм ҳақыйқат сизлерди еркин етеди.» Олар наданлыққа қуллик еткен еди ҳәм Ол ҳақыйқаттың еркинлигин усынады.
Екиншиден, бул қарама-қарсылықтың кейинги бөлиминде, Ийемиз жaриялады,
«Мен кетип баратырман, ҳәм сизлер Мени излейсизлер, ҳәм гүналарыңызда өлесизлер. Мен баратуғын жерге сизлер келе алмайсызлар.» Бирақ фарисейлер басқа жолға бурылып айтты,
«Ол Өзин өлтире ме, себеби Ол: ‘Мен баратуғын жерге сизлер келе алмайсызлар’ дейди?» Бирақ кейин Ол көрсетеди,
«Ҳақыйқатында, Мен сизлерге айтаман, ким гүна ислесе, гүнаның қулы. Ҳәм қул үйде мәңги қалмайды, бирақ ул мәңги қалады.» Буллардың бәринде, Ийе Ийса гүнаға қуллик еткенлер ҳаққында сөз етеди (21-аят), бирақ Ол гүнадан еркинлик усынады (34-36-аятлар).
Соңынан Ийе оларға айтады,
«Сизлер төменненсиз; Мен жоқарыданман. Сизлер бул дүньядансыз; Мен бул дүньядан емеспен. Сонлықтан, Мен сизлерге гүналарыңызда өлесизлер дедим; себеби егер Мениң Ол екениме исенбесеңиз, гүналарыңызда өлесизлер.» Ийе Ийса оларға өлимге қуллик еткенлерин ҳәм Оның өлимнен еркинлик усынғанын түсиндириўге умтылды,
«Сонлықтан егер Ул сизлерди еркин етсе, сизлер ҳақыйқатында еркин боласызлар» (36-аят).
Олар бул сөйлесиўдиң ортасында сораў берген еди,
«Сен кимсең?» Ҳәм Ийса оларға айтты,
«Басынан бери сизлерге айтып атырғанымдай. Сизлер ҳаққыңызда айтатуғын ҳәм ҳүким ететуғын көп нәрселерим бар, бирақ Мени жиберген ҳақыйқый; ҳәм Мен дүньяға Одан еситкен нәрселерди айтаман.» Егер бул бапты дыққат пенен бақласақ, Ийе Ийсаның 12, 18, 23, 24, 28 ҳәм 36-аятларда Қудайлықты талап еткенин анық көре аламыз.
Ҳақыйқат ҳәм Ул арасындағы байланысқа дыққат етиң. 31-32-аятларда Ийемиз жaриялады,
«Егер Мениң сөзимде қалсаңыз, сизлер ҳақыйқатында Мениң шәкиртлеримсиз. 32 Ҳәм сизлер ҳақыйқатты билесизлер, ҳәм ҳақыйқат сизлерди еркин етеди.» 36-аятта Ол айтады,
«Сонлықтан егер Ул сизлерди еркин етсе, сизлер ҳақыйқатында еркин боласызлар.»
Бул бапта Ийемиз кеминде жети мәрте Оның сөзлери ҳақыйқый екенин жaриялады (8:13-14, 26, 31-32). Биз оқыймыз, Ол денеленген Сөз сыпатында мәрҳәмет ҳәм ҳақыйқатқа толы болған (Юханна 1:14). Ҳақыйқат Ол арқалы келди,
«Себеби нызам Муўса арқалы берилди, бирақ мәрҳәмет ҳәм ҳақыйқат Ийса Масих арқалы келди» (Юханна 1:17).
Ол Ҳақыйқат, Ол айтқанындай,
«Мен жол, ҳақыйқат ҳәм өмирмен. Ҳеш ким Атаға Мен арқалы келмейди» (Юханна 14:6).
Ҳақыйқат сыпатында Ол бизди еркин ете алады (Юханна 8:32-36; Галатиялыларға 5:1). Ҳақыйқат бизди бөлеклейди,
«Оларды Сениң ҳақыйқатың менен мухаддес ет. Сениң сөзиң ҳақыйқат» (Юханна 17:17).
Жуўмақ
Бүгин, ҳәр қашанғыдай, ҳақыйқатқа қарсы соғыс жүрип атырғаны сыр емес! Шайтан өз тактикасын өзгерткен жоқ. Бирақ Павлус бизге еслетеди,
«шайтан бизден пайдаланып қалмасын; себеби биз оның айла-шарғыларынан бийхабар емесппиз» (2 Коринфлилерге 2:11).
Ең басынан ол адамның жүрегине Қудайдың Сөзи ҳаққында гүман салды,
«Húday aytqan ba» (Jaratılıs 3:1)? Ol Húdaydıń Sózin buzıwdı qáleydi, mısalı Shaytannıń Jaratılıs 3:1 de Húday aytqan degen sózlerin Húdaydıń Jaratılıs 2:16 da shın mániste aytqan sózleri menen salıstırıń. Bul buzıw Hawanıń Húdayı menen bolǵan qatnasıǵın joǵaltıwına jol ashqan. Ol Húdaydıń olardıń bergen sózinen «hár bir» degen sózdi alıp taslap, «tiyiwge bolmaydı» degen sózdi qosıp, Jaratılıs 2:17 degi «anıq» degen sózdi alıp taslaw arqalı Onıń sózlerin jumsartqan. Jaratılıs 3:4 ke kelgenimizde ol haqıyqattı pútkilley biykarlaǵan.
Mine sonıń ushın Pawıl Timotiyge aytqan edi
«Ózińdi Húdayǵa maqul, uyalmaytuǵın jumısshı, haqıyqat sózin durıs túsindiretuǵın etip kórsetiwge tırısqın» (2 Timotiy 2:15).
Bul sońǵı hám qıyın kúnde biz
«Mende esitken saw sózlerdiń úlgisin Máshih Isa daǵı isenim hám súyispenshilik penen bekkem ustap turıń» (2 Timotiy 1:13).
Haqıyqattı esitkisi kelmeytuǵın adamlar boladı, Pawıl bizdi bul kúnler haqqında eskertip, bılay degen edi,
«Sebebi saw táliymattı kótere almaytuǵın waqıt keledi, biraq óz qálewlerine qaray, qulaqları qıshıp turǵanı ushın, ózleri ushın ustazlardı jıynaydı; hám olar qulaqların haqıyqattan burıp, erteklerge burıladı» (2 Timotiy 4:3-4).
Bul kúnler hesh gúmansız keldi, hám haqıyqat áhmiyetli, mine sonıń ushın biz
«Sózin waǵızlań! Waqıtında hám waqıtsız tayın bolıń. Barlıq sabır hám táliymat penen isendiriń, ayıplań, úgit-nasiyat etiń» hám
«hámme nárselerde sergek bolıń, azaplarǵa shıdań, injilshi jumısın atqarıń, xızmetińizdi orınlań» (2 Timotiy 4:2, 5).





