Búgingi kúndegi quwǵın-súrgin NEGE?
Kóplegen esabatlarǵa qaraǵanda «Sheyitler dawısı» tárepinen berilgen kúndelik esabatlarǵa qaraǵanda: Apellyaciya sudı milliy húkimet tárepinen qadaǵan etilgen shirkewdiń pastorı bolǵan Qubla-Shıǵıs Aziyalıq isenimlisiniń 11 jıllıq jazası boyınsha húkimdi kúshinde qaldırdı. Batıs Afrika awılında jaylasqan shirkewge qurallı adamlar oq jaýdı. Altı adam óltirildi. Birneshe adam awır jaraqat aldı hám imarat órtendi. Shıǵıs Afrikalıq xristianlıqqa ótken adam «shetten kelgen din»di qabıl etkeni ushın jámiyet aldında qamshılandı. Ol tamashagóylerdiń masqaralawı astında 40 ret qamshılandı. Biz búgingi kúnde dúnya júzinde isenimlilerdiń quwǵın-súrgin etilip atırǵanın kóremiz – kóplegen jerlerde zorlıq-zomlıq penen, biraq hár bir mámlekette bar. Men kóplegen adamlarǵa tásir etken haqıyqıy azaplarǵa tolıq kirise almasam da, Muqaddes Jazıwlardan xristianlardıń zulımǵa ushırawınıń ayırım sebepleri menen tanısa alamın.
Tariyxıy gúres
Rabbımız Isa Óz shákirtlerine былай деди: «Men sizlerge aytqan sózimdi esleńler, qul óz iyesinen úlken emes. Eger olar Meni quwǵın etken bolsa, sizlerdi de quwǵın etedi» (Yuxanna 15:20 KJV) hám «Sizlerdi adamlar Meniń ushın masqaralap, quwǵın etip, hár túrli jaman sózlerdi jalǵan aytqanda, baxtlısızlar» (Matta 5:11).
Bizdiń qutlı Rabbımızǵa ne ushın bunday jek kóriwshilik qaratıldı? Eden baǵında payǵambar etilgenindey, baslanǵıshtan beri hayaldıń urıǵı (Rabbımız Isa) menen jılan (yaǵnıy Shaytan; Iblis) arasında dushpanlıq bolǵan (Jaratılıs 3:15). Shaytan Rabbımızǵa jerde bolǵan waqıtta, jeke ózi hám jaman adamlar arqalı hújim etti (Luka 4:2-13; Matta 26:4; Yuxanna 10:31; Ilshiler 2:23). Qudaydıń bas dushpanı, Rabbımız Isaǵa qarsı hújimlerinde tabıslı bolmaǵannan keyin, Óz hújimlerin Qudaydıń balalarına – Rabbımızdıń jerdegi denesine dawam etedi. Bul dáslepki shirkewdi qattı quwǵın etken Sawlǵa dańqlanǵan Máshihtiń sózinde anıq kórsetildi: «Men sen quwǵın etip atırǵan Isaman» (Ilshiler 9:4-5).
Siz Rabbımız Qudaydıń atı ushın azap shegip atırsız ba? Siz jalǵız emessiz – bul sońǵı 4000 jıl dawamında bolıp kelmekte. Bizge «Quwanıńlar hám óte quwanıńlar: sebebi sizlerdiń aspanlardaǵı sıylıǵıńız úlken: sebebi sizlerden aldınǵı payǵambarlardı da sonday quwǵın etken» (Matta 5:12) dep ruwxlandırıladı.
Biz kóremiz, Shaytan Rabbımız Isa Máshihti Óz denesin quwǵın etiw arqalı hújim etedi – hám biz, isenimliler, Onıń denesimiz (Efisliler 5:30). Petrus Rabbımızdıń Óz atı ushın azap shekkenler ushın úmit sózlerin qaytalaydı, quwǵın etilgenlerge «quwanıńlar, sebebi sizler Máshihtiń azaplarına sherik bolǵanıńız ushın; Onıń dańqı ashılǵanda, sizler de óte quwanısh penen quwanasızlar» (1 Petrus 4:13) dep usınıs etedi.
Qutqarılmaǵanlar hám isenimliler
«Biraq sol waqıtta, tánnen tuwılǵan ruwhtan tuwılǵandı quwǵın etkenindey, házir de sonday» (Galatiyalıqlar 4:29). Rabbımızǵa tiyisli bolǵanlar menen Shaytan tárepinen basqarılatuǵınlar arasında ruwxıy urıs bar (Efisliler 6:12). Aqır-aqıbet, Qudaydıń Ulına haqıyqıy isenimli bolmaǵan hár bir adam Shaytannıń balası bolıp, onıń buyrıqların orınlaydı. Rabbımız Isa bul qatnasıqtı tastıyıqlap былай деди: «Sizler ákeńiz Shaytannan, hám ákeńizdiń qálewlerin orınlaysızlar. Ol baslanǵıshtan beri qatıl bolǵan» (Yuxanna 8:44). Eń dáslepki tariyxtan beri Qabıl, isenimsiz adam, Abeldi, isenim adamın óltirdi.
Bunnan tısqarı, xristianlar sıpatında biz dúnyadaǵılardan parıqlanamız hám bizdiń ómirimiz bunı kórsetpey qoymaydı. Eger sóz yamasa is penen bolmasa (bul ayırım mámleketlerde itibar menen qorǵalıwı kerek), onda bul barlıq túsinikti joqarılatatuǵın biz iye bolǵan tınıshlıqta kórinedi (Filipililer 4:7). Parıq bolıwı kerek ekenin tán alıp, sebebi «ádilliktiń ádilsizlik penen qanday sherikligi bar, jaqtılıqtıń qarańǵılıq penen qanday baylanısı bar yamasa isenimliniń isenimsiz benen qanday úlesi bar?» (2 Korinfliler 6:14-15), dúnya reakciya bildiredi: «Hám de, Isa Másihte taqıwalı ómir súriwdi qálewshilerdiń bári quwǵın-súrginge ushıraydı» (2 Timotiy 3:12).
Shaytannıń balaları, yaǵnıy «tómenden» (Yuxanna 8:23) bolǵanlar, Qudaydıń balaların quwǵın etedi. Shúkirler bolsın, olardıń hújimleri bizdi Máńgilik Muhabbattan hesh qashan ajırata almaydı – hám olar geybir xristianlardı tikkeley Rabbımızdıń aldına alıp keliwi múmkin. Isenimsiz evreyler hám basqa milletler tárepinen kóp azap shekken Pawl былай dewi múmkin edi: «Bizdi Máshihtiń muhabbatınan kim ajıratadı? Qıyınshılıq pa, yamasa qıyınshılıq pa, yamasa quwǵın-súrgin be, yamasa qáwip be, yamasa qılısh pa? Sebebi men isenimlimen, ólim de, ómir de, perishteler de, baslıqlar da, kúshler de, basqa hesh bir jaratılıs ta bizdi Rabbımız Isa Másihtegi Qudaydıń muhabbatınan ajırata almaydı» (Rimlikler 8:35-39).
Injildi taratıw ushın
«Sol waqıtta Ierusalimdegi shirkewge qarsı úlken quwǵın-súrgin boldı; hám olar barlıǵı Yahudiya hám Samariya aymaqlarına tarqalıp ketti... Sonlıqtan tarqalıp ketkenler hár jerde sózdi waǵızladı» (Ilshiler 8:1,4). Tiri Qudaydıń Shirkewi, kórinedi, dushpan topıraqlarda jaqsı ósedi. Quwǵın-súrgin bolǵan jerde isenimliler nege isenetuǵının hám ne ushın isenetuǵının haqıyqattan da biledi! Hám geybirleri qáwipsizlik ushın úylerin taslap ketiwge májbúr bolǵanda, bul óz isenimlerinde hám Bibliyalıq túsiniklerinde bekkem bolǵan xristianlar arqalı injildi taratıw quralına aylanadı.
Quwǵın-súrgin passiv yamasa zorlıq-zomlıq bolıwına qaramastan, tarqalıp ketkenler basqalar ushın haqıyqıy bereket bolıwı múmkin – joǵalǵanlar ushın, kúshli isenimliler ushın hám Rabbımızdıń jolların kóbirek jetilistiriwdi úyreniwge mútáj bolǵanlar ushın – Aquila hám Priskilla mısalında kórsetilgenindey. Biz oqıymız: «Bulardan keyin Pawl Afınadan ketip, Korinfke keldi, hám Pontusta tuwılǵan Aquila atlı bir evrey adamdı taptı, ol jaqında Italiyadan kelgen edi, óz hayalı Priskilla menen birge; (sebebi Klavdiy barlıq evreylerge Rimnen ketiwdi buyırǵan edi:) hám olardıń qasına keldi. Hám ol da sol kásipten bolǵanı ushın, olar menen birge turdı» (Ilshiler 18:1-3). «Hám ol [Apollos] sinagogada batırlıq penen sóyley basladı: Aquila hám Priskilla onı esitkende, onı ózlerine alıp, oǵan Qudaydıń jolın kóbirek jetilistirdi» (Ilshiler 18:26).
Bizdi Rabbımızǵa jaqınlastırıw ushın
«Hám de, men barlıq nárselerdi Rabbım Isa Máshihti biliwdiń ústinligi ushın zıyan dep esaplayman: Onıń ushın men barlıq nárselerdiń zıyanın shektim, hám olardı nájis dep esaplayman, Máshihti qazanıp, Onıń ishinde tabılıwım ushın, óz ádilligime iye bolmay, ol nızamnan, biraq Máshihtiń isenimi arqalı bolǵan, Qudaydan isenim arqalı bolǵan ádillikke iye bolıwım ushın: Onı hám Onıń tiriliwiniń kúshin, hám Onıń azaplarına sheriklikti biliwim ushın, Onıń ólimine sáykes bolıwım ushın» (Filipililer 3:8-10).
Quwǵın etiwshi Sawl quwǵın etilgen Pawlǵa aylandı. Ol tek ǵana Yahudiyliktegi húrmetli ornın taslap qoyǵan joq, al geyde óz múlklerin hám ómirin de joǵalttı, hár túrli jerlerden quwılıp. Shákirtlerdiń járdemi menen Damashqtan qashıp, olar onı túnge alıp, sebetke salıp diywal arqalı túsirdi (Ilshiler 9:25) – ol kimge isene alatuǵının bildi. Hámme onı taslap ketkende de, Pawl ele de былай dewi múmkin edi: «Biraq Rabbım men menen birge turdı hám meni kúsheytti; men arqalı waǵız tolıq biliniwi hám barlıq basqa milletler esitiwi ushın: hám men arıslannıń awzınan qutqarıldım» (2 Timotiy 4:17).
Quwǵın-súrgin bizdi Qutqarushı menen jaqın qatnasıqqa hám bizdiń qutlı Rabbımızǵa, Qollap-quwatlawshıǵa kóbirek baylanıslılıqqa alıp keliwi múmkin. «Sonlıqtan men Máshihtiń ushın awırıwlarǵa, masqaralawlarǵa, mútájliklerge, quwǵın-súrginlerge, qıyınshılıqlarǵa quwanaman: sebebi men hálsiz bolǵanımda, sonda men kúshlimen» (2 Korinfliler 12:10).
Bizdiń isenimimizdi sınaw ushın
«Sonlıqtan biz ózimiz Qudaydıń shirkewlerinde sizlerdiń barlıq quwǵın-súrginlerińiz hám azaplarıńızdaǵı sabırıńız hám isenimińiz ushın maqtanısh etemiz: bul Qudaydıń ádil húkiminiń anıq belgisi, sizler de azap shegetuǵın Qudaydıń patshalıǵına layıq dep esaplawı ushın» (2 Salonikalıqlar 1:4-5). Quwǵın-súrgin bizdiń Rabbımız Isaǵa bolǵan isenimimiz hám isenimimiz haqıyqıy ma, joq pa ekenin sınawı múmkin. Pawl Salonika shirkewiniń sınawlarǵa jaqsı tózgeninen quwanǵan edi. Ol olardıń iseniminiń turaqlı ekenin kóre alǵan, sonlıqtan olardıń iseniminiń bekkemligi menen maqtanısh etken, bunıń Qudaydı quwantıratuǵının bilgen.
Biz qanday minez-qulıqqa iye bolamız? Geyde sınawlar hám quwǵın-súrginler kelgenshe bilmeymiz. Rabbımız bizdi saqlasın hám sınawdan ótiwimizge múmkinshilik bersin, hám biz ushın azap shekken Birge dańq beresin: «Sizlerdiń isenimińizdiń sınawı, joq bolıp ketetuǵın altınınan da qımbatlıraq bolǵanı ushın, ol ot penen sınalsa da, Isa Máshihtiń payda bolıwında maqtawǵa hám húrmetke hám dańqqa tabılıwı múmkin» (1 Petrus 1:7).
Dańq hám táj alıw ushın
«Hám eger balalar bolsa, onda miyrasxorlar; Qudaydıń miyrasxorları, hám Másiht penen birge miyrasxorlar; eger biz Onıń menen birge azap sheksek, onda biz de birge dańqlanamız» (Rimlikler 8:17). Joqarı kóteriliwden aldın kishipeyillik bolıwı kerek (Matta 23:12). Rabbımız Isa bunıń kámil úlgisi edi (Filipililer 2:5-11). Onıń dańqlanıwı hám táji aldın, Ol kresttiń uyatın kóterdi. Pawl Qutqarushı menen Onıń atı ushın azap shegiwde birdey bolıw jeńimpaz Másiht penen baylanıslı ádillik tájin alıp keletuǵının túsinip jetken. Ol bunı ózi ushın ayttı hám Timotiyge de sonday jolda júriwge ruwxlandırdı: «Biraq sen barlıq nárselerde sergek bol, qıyınshılıqlarǵa tóz, injilshi jumısın atqar, óz xızmetińdi tolıq dálille. Sebebi men házir qurban bolıwǵa tayarman, hám meniń ketiw waqtım jaqın. Men jaqsı gúreskenmen, men óz jolımdı tamamlaǵanman, men isenimdi saqlaǵanman: bunnan keyin men ushın ádillik táji saqlanǵan, onı Rabbımız, ádil hákim, maǵan sol kúni beredi: hám tek maǵan ǵana emes, al Onıń payda bolıwın súygen barlıqlarǵa da» (2 Timotiy 4:5-8).
Kishipeyil Másiht penen birdey bolıw qımbatqa túsiwi múmkin, Pawldıń sheyitligi mısalında kórsetilgenindey, bálkim awır bolıwı múmkin. Biraq ol былай dewi múmkin edi: «Sebebi men esaplayman, bul waqıttaǵı azaplar bizde ashılatuǵın dańq penen salıstırıwǵa layıq emes» (Rimlikler 8:18).
Juwmama pikirler
Bálkim bul jurnal oqıwshılarınıń tek birneshewi ǵana quwǵın-súrgin shegip atırǵan basqalarǵa haqıyqattan da empatiya bildire aladı. Hám xristianlarǵa qarsı kóbirek dushpanlıqlar bolatuǵın waqıt keliwi múmkin. Dúnya qarańǵıraq bolıp barmaqta hám Tań juldızı (bizdiń Rabbımız Isa Máshih, Ashıw 22:16) qaytıp kelgende eń qarańǵı boladı. Oh, biz barlıǵımız Muqaddes Jazıwlar arqalı Rabbımızda kúsheytilsek. «Bunıń ushın [injil] men de bul nárselerdi shegemen: biraq men uyalmayman: sebebi men kimge isengenimdi bilemen, hám Ol maǵan sol kúni tapsırǵan nárselerdi saqlawǵa qábiletli ekenine isenimlimen» (2 Timotiy 1:12).
