Máńgilik – bul sózdiń ózi sońǵı súrnáday esitiledi! Hár bir saat qutqarılǵanlar ushın bir minutday; hár bir minut joǵalǵanlar ushın bir saatday! Keshirilgenler ushın máńgilik baxt; joq bolıp baratırǵanlar ushın úmitsiz máńgilik azap.
MÁŃGILIK QUDAy
Birinshiden, biz máńgilikti Qudayǵa baylanıslı kóriwimiz kerek. Absolyut mániste jalǵız máńgilik bolǵan Quday, baslanǵıshı da, aqırı da joq:
«Tawlar payda bolmasınnan aldın, yamasa Sen jerdi hám dúnyanı jaratpasburın, máńgilikten máńgilikke Sen Qudaysıń» (Zabur 90:2 KJV). Ólshemsiz waqıt Onıń kózinde tek bir jıltıraw, Onıń atı Muqaddes.
Payǵambar Yesaya da Onıń atı Muqaddes bolǵan Qudaydıń «máńgilikte jasaytuǵının» (Yesaya 57:15) aytadı. Ólimli adamlar waqıttan máńgilikke ótkende, Qudaydıń tábiyiy jasaw ornı máńgiliktiń ózi. Biraq biz máńgilik haqqındaǵı túsinigimizdiń, waqıt ta, keńislik te sıyatuǵın Onıń ushın sheklewli ekenin aytıwǵa batınamız.
SÓZ ETKE AYNALDI
Hayaldan tuwılıw máńgilikke insan bolıw degen mánisti ańlatadı. Sonnan keyin máńgilik Qudaydıń qalay etke aylanǵanı tańqalarlıq, qashan qız, Muqaddes Ruwhtıń kúshi menen, «Óziniń tuńǵısh Ulı ... Isa» (Matta 1:25) tuwǵanda. Biraq Betlehemdagi Náresteniń Quday bolıwdı toqtata almaslıǵı kerek edi, «Onıń shıǵıwları ázelden, máńgilikten bolǵan» (Mika 5:2).
Haqıyqıy adam sıpatında, Rabbı ashlıqqa, shóllewge, sharshawǵa hám awırıwǵa shıdadı. Onıń máńgilik insanlıǵı sebepli, Másih bizdiń gúnálarımız ushın Xochta ólgeninde máńgilikke ótti. Onıń jánnetke ketti (Luka 23:43); Onıń qábirge qoyılǵan denesi buzılıwdı kórmedi (Húkimetler 2:27). Injil jánnetti «Ibrahimniń kókiregi» (ótkendegi dáwir, Luka 16:22), «úshinshi aspan» (házirgi dáwir, 2 Korinfliler 12:2), hám «Jańa Qudus» (keleshektegi dáwir, Ashıw 21:2; 22:14) dep ataydı. Ólim arqalı máńgilikke kirgenler qayta tiriliwi kerek bolǵanı sıyaqlı, úsh kúnnen keyin tirilgen Rabbı: «Mine, Men máńgilikke tirimen» (Ashıw 1:18) dep járiyaladı.
MÁŃGILIK DÁREJESINIŃ ARXETIPI
Dárejeli Rabbı «ádillerdiń tiriliwinde» (Luka 14:14) tiriletuǵın barlıq adamlar ushın úlgi boldı. Biraq joq bolǵanlar haqqında ne deymiz? Joǵalǵanlar hám qutqarılǵanlardıń túrli taǵdırların, sol tártipte kórip shıǵayıq.
JOQALǴANLARDIŃ MÁŃGILIK TAǴDIRI
Sheol, Hades, Gehenna
Birinshiden, biz joǵalǵanlardıń túrli jan-denesi jaǵdayların ajıratıwımız kerek. Injil úyretedi, ólimde qutqarılmaǵan janlar tamuqqa baradı – Eski Ahıttaǵı «sheol» hám Jańa Ahıttaǵı «hades». Eski Ahıttaǵı áwliyeler hám gúnákarlar sheolǵa, jer astı dúnyasına túsken bolsa da, jer astı dúnyası «úlken jarlıq penen» (Luka 16:26) eki bólekke bólingen edi. Sonlıqtan, Quday Óziniń ǵázebi «eń tómengi tamuqqa» (Ekinshi Nızam 32:22) jaǵatuǵının aytadı. Bul haqıyqat tamuqtaǵı bay adam «azapta kózlerin kóterip, Ibrahimdi uzaqtan, hám Lazardı onıń kókireginde kórgeninde» (Luka 16:23) qayta tastıyıqlanadı.
Sheol King James Versionda kóbinese «qábir» dep awdarılsa da, Amos 9:2-3 aspan tawlardan biyik, al tamuq teńizden tereń ekenin kórsetedi. Bul sheoldı qábir sıpatında nátiyjesiz etpeydi, sebebi Injil qábirdi «qábirdiń awzı» (Zabur 141:7) dep úyretedi. Biraq, «tamuqtıń ishi» (Yunus 2:2) dep atalatuǵın ádewir qorqınıshlı hám tereńirek orın bar. «Úlken balıq» okean túbine súńgigeninde, Yunus ózin tamuqqa túsirilip atırǵanday sezdi. Sonlıqtan ol óziniń «tawlardıń túbine» (Yunus 2:6) túsip atırǵanın ayttı.
Úmitsiz hám Járdemsiz
Yunusniń tájiriybesi jannıń lanetke túsip ketiwiniń qorqınıshın bir qansha kórsetedi. Eger bul hesh qashan joq bolmaytuǵının bilgen adamnıń tájiriybesi bolsa, haqıyqattan da tamuqqa baratuǵınlar haqqında ne deymiz? Hesh kim ózin tamuqqa barıw ushın júdá jaqsı dep, yamasa Qudaydı hesh kimdi ol jerge jiberiw ushın júdá jaqsı dep oylamasın. Eń az gúná ushın eń az jazalaw máńgilik ot (Rimlikler 1:18; 2:12; 5:12). Hátte bizdiń «bos sózlerimiz» de bizdi ayıplaw ushın jetkilikli (Matta 12:36).
Hesh kim ádil emes
Biraq, gúnáǵa qarsı ulıwma ayıplaw «Quday ... barlıǵın isenimsizlikke qamaǵan, solay etip Ol barlıǵına rahm etsin» (Rimlikler 11:32) degen haqıyqat penen teńlestirilgen. Ózleriniń gúnákarlıǵın moyınlaǵan, biraq Másih olardıń gúnáları ushın ólgenine hám olardıń aqlanıwı ushın qayta tirilgenine isengenler «Qudaydıń sawǵasın ... Rabbımız Isa Másih arqalı máńgilik ómirdi» (Rimlikler 6:23) aladı. Bizdiń eń jaqsımız hesh qashan qutqarıwdı qazanmasa da, Másihke Qutqarushı sıpatında isengen gúnákarlardıń basshısı da iman arqalı aqlanadı (Filipililer 3:9).
Tamuqtıń qorqınıshları qansha shıdamlı bolmasın, joǵalǵan janlardıń aqırǵı taǵdırı ot kóli (gehenna). Keyingisi geyde «tamuq» dep awdarılsa da, bul tek jan ushın «azap ornı» emes (Luka 16:28), bálkim sanalı turmısta qayta birlesken dene hám jan ushın. Sonlıqtan «janıńdı da, deneni de tamuqta joq etiwge qábiletli» (Matta 10:28) Qudaydan qorqıw ushın hár qanday sebep bar. Bul joq etiw máńgilik process: gehennadaǵı lanetlengenler «ot penen duzlanǵan» (máńgilik saqlaw), «olardıń qurtı ólmeydi» (máńgilik buzılıw), hám olar máńgilik azaptıń «óshpes otına» shıdaydı (Mark 9:49; Mark 9:44; Matta 3:12).
Fizikalıq Jazalaw
Biyday hám shóp haqqındaǵı mısalda, Rabbıdıń sózbe-sóz túsindiriwi, perishteler eki júzlilerdi jıynap, «olardı ot peshine taslaydı», ol jerde «jılaw hám tis qayraw boladı» (Matta 13:42). Bul geybirlerge, eger máńgilik ókinish lanetlengenlerdiń jalǵız úlesi bolsa, Másihsiz ómir súriwge baxtlı bolǵanlar, Onıńsız máńgilikti de baxtlı ótkere aladı degen túsinik beriw múmkin. Biraq tamuq Másihti qabıl etpegenler ushın hesh qashan jánnet bolmaydı. Óshpes ottan kem emes nárse gúnákarlardı máńgilikke jılatadı: «olardıń azabınıń tútini máńgilikke kóteriledi» (Ashıw 6:16; 14:11). Tamuqtaǵı bay adamnıń bes tuwısqanınıń taǵdırı haqqındaǵı qáweteri ot azabına tiykarlanǵan edi (Luka 16:24).
Jazalaw Dárejeleri
Nızam ápiwayı urlıqshı menen kóplegen adam óltirgen adam arasında ayırmashılıq qılǵanı sıyaqlı, Quday da júdá jaman adamlar menen qattıraq is kóredi. Eń baslı kriteriy qoljetimli nur dárejesi boladı: «Sodom hám Gomorra jerine húkim kúni, Másihtiń xabarshılarınıń gúwalıǵın qabıl etpegen qalaǵa qaraǵanda, jeńilirek boladı» (Matta 10:15). Al injilge tez kirise alatuǵın áwlad haqqında ne deymiz?
QUTQARILǴANLARDIŃ MÁŃGILIK TAǴDIRI
Máńgilik Ómir
Qutqarılǵanlar tárepinen kútilgen máńgilikti qarastırǵanda, máńgilik ómir sawǵası keleshektegi ómirdi eń jaqsı sıpatlaydı (Rimlikler 6:23). Máńgilik ómir ólmeytuǵınlıq bolmasa da, ádiller Rabbıdıń keliwinde ólmeytuǵın bolıp tiriledi. Negizinde, máńgilik ómir Qudaydıń Ózinde bar bolǵan ómir. Ruwhıy sawǵa sıpatında, ol bizdiń «sırtqı adamımızdan» ǵárezsiz (2 Korinfliler 4:16).
Quday sıyaqlı uzaq jasaw
Házirgi hám máńgilik múlk bolǵanı ushın ol ólim menen tamamlanbaydı (1 Yuhanna 5:13). Máńgilik bolǵanı ushın, ol hesh qashan joǵaltılmaydı, Qudaydıń Ózi joq bolmaytuǵını sıyaqlı. Qudaydıń sawǵası bolǵanı ushın, ol miynet penen alınbaydı yamasa kemshilik penen joǵaltılmaydı. Ol sonday-aq absolyut mániste máńgilik, sebebi ol Qudayda máńgilikten bar bolǵanı ushın máńgilik keleshekte toqtamaydı. Bul ómirde adamlar qáte qılsa da, Quday gúná qıla almaydı. Sonlıqtan Onıń dárejede ósken balaları Onıń kemshiliksizligine qatnasıwshı boladı. Ólim endi bolmaytuǵını ushın, ólimniń sebebi bolǵan gúná endi múmkinshilik bolmaydı (Ashıw 21:4).
Quday menen jasaw
Quday sıyaqlı uzaq jasaytuǵınlar da Quday menen máńgilikke jasaydı:
«Mine, Qudaydıń shatırı adamlar menen, hám Ol olar menen jasaydı, hám olar Onıń xalqı boladı, hám Qudaydıń Ózi olar menen boladı, hám olardıń Qudayı boladı» (Ashıw 21:3). Qayta tiklengen Jánnet (Jańa Qudus)te, Quday adamǵa túsedi hám hesh qashan qaytıp kelmeydi. Biraq bul jola Ol aspan sudın da Ózi menen birge alıp keledi. Sonday-aq Muqaddes Úshlik máńgilikke jasaydı. Qozi qalanıń nurı, hám Ruwh barlıq adamlarǵa ómir suwın erkin ishiwge shaqıradı (Ashıw 21:23; 22:17).
Quday sıyaqlı jasaw
Bul sheriklikten keletuǵın baxtlar sanawǵa bolmaydı. Barlıq quwanısh, tınıshlıq, máńgilik dáreje hám muhabbat deregi bolǵan Quday sıyaqlı jasawımız haqqında ne deymiz? Eger jerdegi jaman ata-analar balalarına jaqsı sawǵalar beriwdi bilse, aspanlıq Ákemiz benen ótkizilgen máńgilik haqqında ne deymiz? Hawarıy Pávlus jazǵanıday,
«Óz Ulına ayamaǵan, bálkim Onı barlıǵımız ushın bergen Ol, Onıń menen birge barlıq nárselerdi de bizge erkin bermey me?» (Rimlikler 8:32).
MÁSIH BUNı MÚMKIN QILDI
Layıqlı juwmaq sıpatında, biz barlıq bunı múmkin qılǵan Másihti dárejelewimiz kerek. Joqarıda aytılǵanıday, Qudaydıń Ulı bizdi Qudaydıń ǵázebinen qutqarıw ushın adam boldı. Biraq Qudaydıń qutqarıw rejimi gúnálardı keshiriwden asıp túsedi. Jannıń qutqarıwınan tısqarı, «bizdiń denemizdiń qutqarıwı» (Rimlikler 8:23) bar. Sonlıqtan biz, saat sayın jamanlasıp baratırǵan dúnyada Másihti kútip atırǵanda «ózimizdiń ishimizde nalaymız».
Áwliyeler Másihti saǵınadı, qız óz súyiklisiniń kókiregine basın qoymaǵansha tınıshlıq taba almaytuǵını sıyaqlı. Másih hám Onıń Kelini Onıń keliwinde aspanda tatlı ushırasıwı bar. Hár qanday waqıtta Rabbı Óziniń qutqarılǵanların dúnyadan alıp ketiwi múmkin. Hám «solay etip biz Rabbı menen máńgilikke birge bolamız» (1 Salonikalılar 4:17).
Bunıń tańqalarlıq nátiyjesi, biz Rabbı Isa sıyaqlı máńgilikke bolamız! Yuhanna jazǵanıday:
«Súyikliler, biz házir Qudaydıń balaları, hám biz ne bolatuǵınımız ele kórsetilmedi: biraq biz bilemiz, Ol payda bolǵanda, biz Oǵan uqsas bolamız; sebebi biz Onı Ózi sıyaqlı kóremiz» (1 Yuhanna 3:2).
Biraq biz áwliyelerdiń Óz Rabbı tárepinen kórip shıǵılıp, olardıń sadıqlıǵına qaray sıylıqlanatuǵının umıtpaq kerek emes. Geybirleri sıylıqtı joǵaltadı, biraq olar ózleri «qutqarılǵan boladı; biraq ot arqalı» (1 Korinfliler 3:15).
Biz Másihke tájler yamasa patshalıqlar ushın xızmet etpesek te, bizdiń dárejemiz Másihke sadıqlıǵımızǵa sáykes boladı. Bul dúnyanıń jıltırawı salıstırǵanda qádirsiz bezew. Sonlıqtan, Qutqarushını súygenler Oǵan pútkil júregi menen xızmet etsin, solay etip olar Onıń keliwinde Onıń aldında uyalmasın.
