Qudaydıń jolları dana jollar. Ol hár birimizdiń qanday ekenimizdi anıq biledi. Ol bizde qanday qorqınıshlar hám qáweterler bar ekenin biledi. Ol bizden neni kúte alatuǵının hám neni kúte almaytuǵının biledi. Ol bizdiń ushın eń jaqsı bolǵan jolda baslaytuǵın jalǵız dana Quday. Tómendegi mısal bunı anıq kórsetedi:
Izrail xalqı Egipetten shıqqanda, olar qaysı joldı tańlawı kerek ekenligi haqqında túrli múmkinshilikler bar edi. Quday, Óz danalıǵı menen, olar ushın anıq durıs joldı tańladı. Genesiste 13-te aytılǵan:
«Firaun xalıqtı qoyıp jibergende, Quday olardı Filistiyalılar jeriniń jolı menen baslamadı, geypara jaqın bolsa da. Sebebi Quday: «Xalıq urıstı kórgen waqıtta pikirin ózgertip, Egipetke qaytıp ketpesin»,— dedi. Biraq Quday xalıqtı Qızıl teńizge qaray shól jolı menen aylanıp basladı.» (Shıǵıw 13:17, 18)
Quday bizdi hár dayım eń tez jol menen maqsetke alıp baradı. Neshige? Sebebi biz oǵan súrinemiz. Onıń ornına, Ol bizdi maqsetke aman-esen jetkeriw ushın eń jaqsı jol menen baslaydı. Zábúr 78:72-de aytılǵan: «Ol olardı óz sheber qolı menen basladı.»
Biz ózimizdi Quday basqarıwına qoyıp, Onıń jolında júrsek, biz qısqa jol menen barǵanımızda bolmaytuǵın tájiriybelerge iye bolamız.
Túsiniwsiz jollar
Bul Izrail xalqı menen de sonday boldı. Quday olardı adamgershilik jaǵınan tupik jol bolǵan jol menen basladı. Birden olar Qızıl teńizdiń jaǵasında turdı. Olardıń oń tárepinde tawlar, shep tárepinde tawlar bar edi. Olardıń artında Firaun óz áskerleri menen bar edi, hám olar jaqınlasıp kiyatır edi.
Sol waqıtta, Izrailliler dúnyanı endi túsingen joq. Neshige Quday olardı bar bolǵan jollar ishinde bul jol menen basladı? Adamgershilik kóz-qarasınan hesh qanday mánisi joq edi. Hámme nárse pútkilley joǵalǵan sıyaqlı edi.
Sonday oylar bizde de waqıt-waqıtı menen payda bolıwı múmkin. Bálkim siz tupik jolda turǵan shıǵarsız hám keyingi qádemdi ne islewdi bilmey atırǵansız. Siz Qudaydı endi túsingen joqsız. Siz Onıń jolın endi túsingen joqsız. Siz Onıń háreketlerin endi túsingen joqsız.
Sonda men sizge ayta alamın: Siz jaqsı kompaniyadasız. Sebebi bul sizden aldın kóp adamlarǵa bolǵan. Hám bul biz jasap atırǵan bul ádetten tıs waqıtlarda kóp múminlerge bolıp atır.
Biraq bileme siz, biz hár dayım Qudaydı túsiniwimiz shárt emes. Sebebi Ol Ózi Óz Sózinde aytadı:
«Sebebi aspan jerden qansha biyik bolsa, Menıń jollarım da sizdiń jollarıńızdan sonday biyik.» (Ishaya 55:9)
Bizdiń jolımızdı Quday biletinligin isenim menen qabıl etiwimiz áhmiyetli – hátte biz jaǵdaylarǵa shıdamay, ne islewdi bilmey qalsaq ta.
Dawıt bunı basdan keshirdi hám dedi:
«Menıń ruwhım ishinde hálsiregende, Sen menıń jolımdı bileseń!» (Zábúr 142:4)
Bul onı juwbatqan edi – hám bul túsinik bizdi de juwbatıwı kerek!
Elizabet Elliot bir waqıtları durıs aytqan edi:
«Men jolımdı biliwim shárt emes. Men tek baslawshıǵa iseniwim kerek.»
Sol bir waqıtta, Qudaydıń jolları geyde ápiwayı ǵana túsiniwsiz boladı. Asaf bunı tómendegishe súwretledi:
«Senıń jolıń teńiz arqalı edi, Senıń jolıń úlken suwlar arqalı edi; biraq Senıń izleriń kórgen joq.» (Zábúr 77:20)
Kútpegende, bir hádiyseler boladı. Kútpegende, bir kesellik keledi. Kútpegende, birew óledi. Kútpegende, biz úlken kewil qaldırıwdı basdan keshiremiz. Quday bul nárselerdiń bolıwına ruxsat beredi. Hám bálkim «Neshige?» degen sorawǵa juwap joq shıǵar.
Sonday bolsa da, Yexudiy 32:4-te jazılǵan nárse hár dayım durıs bolıp qaladı:
«Qıya, Onıń jumısı kámil, sebebi Onıń barlıq jolları ádillik.» (Yexudiy 32:4)
«Sonday bolsa da, Quday qáte islemeydi» degen qızıqlı kitap bar. Hám bul kitap óz isenimi ushın Rossiyada kóp azap shekken Masihtegi bir aǵa haqqında. Ol óte qıyın waqıtlardan ótti. Biraq ol Qudaydıń jolı bizdi azap hám qıyınshılıqlar arqalı alıp barǵanda da kámil ekenin túsindi.
Asaf Zábúr 77-bólim, 14-ayatta aytadı:
«Senıń jolıń, ey Quday, muqaddes. Bizdiń Qudayımız sıyaqlı qaysı quday ullı?» (Zábúr 77:14)
Qudaydıń jolı Qudaydan baslanadı, hám ol Qudaydıń aldında tawsıladı. Ol Onıń danalıǵı hám muhabbatınan kelip shıǵadı, hám ol jaqsı maqsetke alıp baradı.
Bul geyde úlken suwlar arqalı alıp barǵanda da durıs, bul jerde izler anıq emes, hám biz joldı túsingen joqmız.
Biraq biz bekkem turıwımız shárt: Quday Óz danalıǵında biyik. Ol qáte islemeydi! Sonıń ushın Asaf keyinirek aytadı: «Bizdiń Qudayımız sıyaqlı qaysı quday ullı?»
Quday bizdiń jolımızdı máńgilik kóz-qarasınan kóredi – hám bul bizdiń gorizontımızdan asıp ketedi.
Pawl bir waqıtları bunı tómendegishe aytqan edi:
«Onıń húkimleri qansha izertlenbeytuǵın hám Onıń jolları qansha túsiniwsiz!» (Rimliklerge 11:33)
