Sizdiń kózqaraslarıńız Isa Mәsihtiń kózqarasları menen birdey bolıwı kerek, Ol Quday bolǵanı menen, Quday menen teń bolıwdı qolǵa kirgiziw kerek dep esaplamadı, bálkim Ózin bosatıp, qul tábiyatın aldı, insan qıyapında jaratıldı. Hám adam qıyapında tabılıp, Ol Ózin páseytip, ólimge boysındı – hátte kresttegi ólimge de! (Filipililerge 2:5-8)
Rojdestvo ruwxı hár túrli adamlar ushın hár túrli nárselerdi ańlatadı. Geybirler ushın bul «bayramlarda úyden jaqsı jer joq» degen jaǵımlı hám jıllı sezim. Basqalar ushın bul sawǵalar satıp alıw hám olardı terek qasında orawdıń qızıǵı. Student ushın Rojdestvo ruwxı mektepten hám oqıwdan bir múddetke dem alıw. Basqasha aytqanda, Rojdestvoda bolatuǵın jaqsı nárselerge tayınlanıw Rojdestvo ruwxın qolǵa kirgiziw bolıp tabıladı.
Biraq Mәsih haqqında ne? Ol Rojdestvo ruwxınıń bir bólegi emes pe? Shınında da emes! Bul jerde hám ol jerde bir neshe token tuwılıw kórinislerin esapqa almaǵanda, bizdiń jámiyetimiz Rabbimiz Isanı Rojdestvodan shıǵarıp tasladı. Bul bayram bizdiń mádeniyatımızda sonsha dún'yalıq bolıp ketti, adam Isanıń bir de mánisli oysız Rojdestvo ruwxına kirip ketiwi múmkin.
Mәsihtiń Aqılı
Rojdestvonıń haqıyqıy ruwxı, álbette, Mәsihke Óziniń tiyisli ornın beredi. Bul kóbirek besik kórinislerin hám kóbirek muqaddes qosıqlardı ańlatpaydı. Bul Mәsihtiń aqıl-oyı hám kózqarasınıń kóbirek bolıwın ańlatadı. Haqıyqıy Rojdestvo ruwxın qolǵa kirgiziw Rabbimizdiń ózin beriwshi ruwxı menen xarakterleniw bolıp tabıladı. Bul isenbeytuǵın, xristian emes dúnya ushın – hátte Rojdestvo waqtında da – múmkin emes. Biraq bul haqıyqıy xristian ushın múmkin, sebebi Mәsihtiń ómiri bar, hám bul ómir Muqaddes Ruwx tárepinen kúshlendiriledi. Bul maqalanyń basında keltirilgen Filipililerge 2:5-8 bizge xristiandıń Rabbimizdiń aqıl-oyı yamasa kózqarasınıń bizde qayta jaratılıwı hám bizdi xarakterlewi ushın juwapkershiligi bar ekenligin aytadı. Ózin biykar etiw hám ózin qurban etiw kózqarasında bolıw Mәsihtiń aqıl-oyına iye bolıw bolıp tabıladı. Bul haqıyqıy, Bibliyalıq Rojdestvo ruwxı.
Bul ullı doktrinalıq jazbanıń jazılıwınıń sebebi erte shirkewdegi ulıwma másele edi. Filipililerdiń kópshiligi ózgerisli hám maqtanıshlı bolıp, tek ózleri ushın ǵana qaraytuǵın edi (Filipililerge 2:3-4). Tanıs esitile me? Filipililer máseleleri zamanagóy másele. Ózimiz hárdayım bizdiń eń joqarı baslılıǵımız bolıp kórinip turadı. Qudaydıń Pawıldıń Filipililerge jazǵan xatın Bibliyaǵa qosıwdı tańlaǵanı tańqalarlıq emes. Bul Qudaydıń bizge búgin de, Filipililerge de aytqan Sózi. Ol bizge ne aytqanın tıńlayıq.
Biz bir-birimizge kóbirek birlik hám muhabbat kórsetiwimiz kerek (2:2). Ózimizdiń isimizdi qılıw hám basqa isenimlerden ǵárezsiz bolıw jazbaǵa sáykes emes. Biz óz aǵa-qarınlarımızdıń máplerin qadaǵalawımız kerek (2:3-4). Xristian jámiyetiniń basqa aǵzaların itibarǵa almaslıq yamasa páseytiw jazbaǵa sáykes emes. Biz qıyınshılıq penen kelise alatuǵın adamlarǵa qaray uzatıwımız hám olardı súyiwimiz kerek (2:2; 4:2). Biz hár bir nársege bizdiń jolımız benen qaramaytuǵın isenimler menen aqıl-oy, ruwx hám maqset birligine umtılıwımız kerek (2:2; 1:27). Bul ańsat emes, biraq bul óte jazbaǵa sáykes. Haqıyqıy Rojdestvo ruwxı kóp ózin biykar etiwdi, ózin qurban etiwdi hám ózin beriwdi óz ishine aladı.
Basqalardıń mápleri ushın ózin beriwdiń mánisin ańlatatuǵın eń joqarı súwret Qudaydıń máńgilik Ulı mısalı. Ol aspanıń dańqı hám ullılıǵın biz ushın berdi (2:6). Ol adam bolıw arqalı insan qıyınshılıǵı menen biriktirildi – biz ushın (2:7). Ol óz erkine qaray ómirge bolǵan huqıqın berdi hám óldi – biz ushın (2:8). Rabbimizdiń jolınıń hár bir qádemi Óziniń huqıqı boyınsha bolǵan nárselerdiń jáne de beriliwi edi. Bul xristiandı xarakterlewi kerek bolǵan aqıl-oy yamasa kózqaras. Filipililerge 2:5-8 oqıǵannan keyin men óz «huqıqlarımdı» qalay talap ete alamın? Mәsihtiń haqıyqıy ruwxına iye bolıw Rojdestvo ruwxına iye bolıwdan ádewir parıq etedi!
Mәsihtiń Mánisi
Joqarıda aytılǵanday, Quday Sóziniń bul bólegi ullı doktrinalıq áhmiyetke iye. Bul bir neshe qısqa ayatlarda inkarnatsiya doktrinası bar. Qudaydıń adam bolǵanı, álbette, Rojdestvo tariyxı. Filipililerge 2:5-8 kóbinese nadurıs túsinilgenligi sebepli, bul ayatlardı jaqınnan tekseriw áhmiyetli. Filipililerge 2:6-nıń birinshi sóz dizbegi bizge Isanıń Betlehemde Quday bolıwdı baslamaǵanın, yamasa Betlehemde Quday bolıwdı toqtatpaǵanın aytadı. «Tábiyatı boyınsha Quday bolıw» Onıń hárdayım Quday bolǵanlıǵınıń haqıyqatın jetkizedi. Mısal retinde, biz Maykl Jordandı, dúnyanıń eń ullı basketbolshısın aytıwımız múmkin: «Jordan, tábiyatı boyınsha sportshı bolǵanı menen, Chikago Bulls komandasın altı NBA chempionlıǵına alıp keldi.» Jordan Bulls ushın oynap atırǵanda sportshı bolmadı: ol onnan aldın sportshı edi, hám házir de sportshı – óz tábiyatı yamasa «mánisi» boyınsha.
Máńgilik Ul óz bolmısınıń mánisinde Quday bolǵanı ushın, Ol Qudaylıqtıń barlıq sırtqı kórinislerine yamasa tásirlerine yamasa «teńliklerine» iye edi. Onıń bolmaǵan Qudaydıń dańqı yamasa ullılıǵı joq edi. 6-ayatıń ekinshi sóz dizbegi bizge Onıń tańqalarlıq ózin beriwshi kózqarasın kórsetedi. Máńgilik Ul Qudaylıqtıń bul sırtqı kórinislerin qazına sıyaqlı qolǵa kirgiziw yamasa ustap turıw kerek dep esaplamadı. Ol bizge keliw ushın bul dańqlardı (biraq Óziniń mánisin emes) bir shetke qoydı. «Quday menen teńlik» sóz dizbegindegi «teńlik» sózi shınında da kóp sanlı, «teńlikler.» Bul Quday menen teń bolıwdıń sırtqı belgilerin yamasa kórinislerin ańlatadı. Qudaylıqtıń belgileri Qudaydıń Ulı jerge kelgende óz erkine qaray bir shetke qoyıldı.
Ol Ózin bosattı (2:7). Máńgilik Ul Ózin hesh qashan Óziniń Qudaylıǵınan bosatpadı, bálkim tek sol Qudaylıqtıń sırtqı kórinislerinen ǵana bosattı. Bul planetaǵa kelip, Ol Ózin aspan dańqı hám ullılıǵınan sheshindi. Besiktegi sol kámil Náresteniń basında Rojdestvo kartochkası halosi joq edi. Biraq Onıń iláhıy qásiyetleri haqqında ne – qudiretli (bársha kúshke iye), hámme nárseni biliwshi (bársha bilimge iye), hám hámme jerde bar (bársha jerlerde bar bolıw)? Qudaydıń Ulı bul dúnyaǵa kelgende Ózin bul qásiyetlerden bosattı ma? Joq! Bul qásiyetler Qudaydıń tábiyatı hám mánisine tán, hám hesh qanday jaǵdayda máńgilik Ul Inkarnatsiyada Quday bolıwdı toqtatpadı.
Rabbimiz Isa Óziniń iláhıy qásiyetlerin ózi ushın qollanıwdan óz erkine qaray bas tarttı, biraq Ózin olardan bosatpadı. Injiller boyınsha biz Rabbimizdiń Óziniń iláhıy qásiyetlerin basqalardıń mápleri ushın qollanǵanlıǵınıń kórinislerin kóremiz. Onıń qudiretliligi kesellik ústinen húkimranlıǵında, Ol nawqaslardı emlegende, ólim ústinen húkimranlıǵında, Ol ólgenlerdi tiriltkende, jınlar ústinen húkimranlıǵında, Ol jınlardı quwıp shıǵarǵanda, hám apat ústinen húkimranlıǵında, Ol teńizdi tınıshlandırǵanda kórinedi (Luka 8). Onıń hámme nárseni biliwshiligi, mısalı, Onıń keleshekte bolatuǵın anıq detallardı aldınnan biliwinde kórinedi – Onıń azabı, biykar etiliwi, ólimi hám tiriliwi (Mark 8:31). Ol kimniń Ózine satqınlıq qılatuǵının bildi (Matta 26:21-25). Ol Petrushtiń tań atqanǵa shekem Ózin úsh ret biykar etetuǵının bildi (Mark 14:29-30). Ol Óziniń óliminiń krestke keriliw arqalı bolatuǵının bildi (Yuhanna 12:32-33). Ol Óziniń tirilgennen keyin aspanǵa kóteriletuǵının bildi (Yuhanna 14:28-29).
Rabbimizdiń jerde bolǵan waqtındaǵı hámme jerde bar bolıwı haqqında ne? Bul túsinik bizdiń shekli aqıl-oylarımızdı sozsa da, Jazba hátte bul qásiyet te Onıń inkarnatsiyasında berilmegenligin kórsetedi. Mısalı, Matta 18:20-da Isa былай dedi: «Eki yamasa úsh adam Meniń atımnan jıynalǵan jerde, Men olardıń ortasında barman.» Bul sóz geyde Onıń házirgi waqıtta bizdiń aramızda bar bolıwına qollanılsa da, Ol bul sózdi sol waqıtta – Ózi jerde denesi menen bolǵan waqıtta – házirgi shaqta aytqanın umıtpań. Álbette, Rabbimizdiń denesi bir waqıtta tek bir jerde edi, házirgi tirilgen denesi sıyaqlı. Eger biz Qudaydıń Ulına Onıń inkarnatsiyasında dene alǵanı ushın hámme jerde bar bolıwınan ayırsaq, biz Onıń Qudaylıǵınıń zárúrli bóleginen máńgilikke ayırǵan bolamız – sebebi Isa búgin de, denesi menen jasaydı! Biz Rabbimiz Isanı bir kúni jeke kóremiz, biraq Ol házir bizdiń aramızda. Ol hámme jerde bar. Máńgilik Ul hárdayım hámme jerde bar bolǵan. Bul Qudaydıń hámme jerde bar bolıwı haqqındaǵı xristian doktrinası: Qudaydıń barlıǵı barlıq jerlerde barlıq waqıtlarda.
Mәsihtiń Tábiyatı
Filipililerge 2:7-de kórsetilgenindey, Óziniń inkarnatsiyasında Qudaydıń Ulı «quldıń tábiyatın aldı hám insan qıyapında jaratıldı.» Quday adamlıqtı aldı. 6-ayattıń baslanıwı menen baylanıstı esletip ótemiz. Ol hárdayım Qudaydıń tábiyatına iye edi, biraq Ol adamdıń tábiyatın aldı. Ideya sonda emes, Ol bir tábiyattı basqa tábiyattı alıw ushın berdi, bálkim Ol Quday bolıwına qosımsha retinde adamdıń tábiyatın aldı. Isa tolıq Quday hám tolıq adam edi, hám házir de sonday. Ol 50% Quday hám 50% adam emes; Ol 100% Quday hám 100% adam. Ul «quldıń tábiyatın» aldı hám Ózin Ákeniń erkine tolıq berdi (Matta 20:28). «Insan qıyapında jaratılıw» degeni, Ol adamzatqa tán barlıq zárúrli qásiyetlerge iye bolǵan haqıyqıy hám shın adam edi – gúnákar tábiyattan basqa (2 Korinflilerge 5:21; 1 Yuhanna 3:5; 1 Petrus 2:22). Biraq «insan qıyapı» sóz dizbegi bunnan tısqarı, Ol tek ǵana adam emes edi – bul Onıń dawamlı Qudaylıǵın qorǵaydı; Ol inkarnatsiya bolǵan Qudaydıń Ulı edi.
Rabbimiz bul planetada júrgen waqtında Onıń sırtqı kórinisinde hesh qanday ádetten tıs nárse joq edi. «Adam qıyapında tabılıw» (2:8) degeni, Ol sol waqıttaǵı, jerdegi hám mádeniyettegi adamlar sıyaqlı awqatlandı, sóyledi hám kiyindi. Ol óz patshalıq kiyimlerin waqıtsha sheship, óz xalqı menen birlesiw hám olardı túsinip, olardıń jaǵdayına kirisiw ushın dıyqannıń kiyimlerin kiygen patsha sıyaqlı edi. Rabbimizdiń dańqı, ullılıǵı hám patshalıǵı bir múddetke jasırıldı.
Kámil Adam hám Qul sıpatında, Isa basqalar ushın ózin boysınıwshılıq penen berdi, hátte krestke keriliw arqalı ólimge shekem (2:8). Bul xristiandı xarakterlewi kerek bolǵan aqıl-oy yamasa kózqaras. Bul biz izlewi hám kórsetiwi kerek bolǵan haqıyqıy Rojdestvo ruwxı – tek Rojdestvo waqtında emes, bálkim hárdayım.
