Муқаддес Ҳәрекет
Мине, Жазыўларда жазылған Қудайдың бес ишки, тийкарғы яки өзеклик өзгешеликлери:
«Қудай муҳаббат» (1 Юҳанна 4:8,16 NKJV). «Қудай нур» (1 Юҳанна 1:5). «Қудай қызғаншақ» (Нахум 1:2). Қудай мәңгилик (Римлилерге 9:5; Екинши Нызам 33:27). «Қудай муқаддес» (Забур 99:9).
Бирақ, Жазыўларда ҳеш жерде Қудай ғазаб деп айтылмаған.
Забур 99:9-ға қарайық, онда былай делинген: «Хожамыз Қудайымызды уллылаң, ҳәм Оның муқаддес таўында табының; өйткени Хожамыз Қудайымыз муқаддес». «Хожамыз Қудайымыз» деген термин Хожамыз Ийса Мәсихке қарата айтылады, Ол «Сөз» (Юҳанна 1:1,14) ҳәм «муқаддес Қул» (Ҳаўарийлердиң ислери 4:27). «Онда гүна жоқ» (1 Юҳанна 3:5), «Ол … гүнаны билмеди» (2 Коринфлилерге 5:21) ҳәм «гүна қылмады» (1 Петр 2:22). Сонлықтан Ол, яки үшлик Қудайдың (Әке, Ул ҳәм Қасиетли Руўх) ҳәр қандай шахсы, ишки жақтан муқаддес болғанлықтан, муқаддес емес ғазаблы түрде ҳәрекет ете алмайды. Сиз ҳәм мен ушын бул мүмкин, өйткени «адамның ғазабы Қудайдың әдалатлығын өндириўмейди» (Жақып 1:20), бирақ Қудай ғазабда ҳәрекет етиўи керек болғанда, бул гүнакар емес; бул гүнакар яки қәте бола алмайды.
Ишки характер сапасы, жоқарыда келтирилген бес сапа сыяқлы, ҳәм белгили, бирақ талап етилген ҳәрекет: ғазаб сыяқлы, арасында айырма бар екенин түсиниў зәрүр. Қудай тек Өзиниң тийкарғы характерине муўапық ҳәрекет ете алады. Ол буннан басқа ҳеш нәрсе ислей алмайды. Оның ҳәрекетлери Өзиниң ишки болмысының шеклеўлеринде әмелге асырылыўы керек.
Қудайдың ғазабы Жаңа Ўәсиятта да, Ески Ўәсиятта да көрсетилген. Мысал ушын, Хожам Ийсаның саўдагерлер ҳәм ақша алмастырыўшыларды ибадатханадан қуўып шығарған ҳәрекетин алың, Юҳанна 2:13-17-де жазылғанындай: «Яҳудийлердиң Пасха байрамы жақынласып қалған еди, ҳәм Ийса Қуддусқа барды. Ҳәм Ол ибадатханада өгизлер, қойлар ҳәм кептерлер сатыўшыларды, ҳәм ақша алмастырыўшыларды ис қылып атырғанын тапты. Ол арқанлардан қамшы жасап, олардың ҳәммесин ибадатханадан, қойлар ҳәм өгизлер менен бирге қуўып шығарды, ҳәм алмастырыўшылардың ақшасын төгип, үстеллерин аўдарды. Ҳәм Ол кептер сатыўшыларға былай деди: ‘Бул нәрселерди алып кетиң! Мениң Әкемниң үйин саўда үйине айландырмаң!’ Сонда Оның шәкиртлери ‘Сениң үйиң ушын қызғаныш мени жеп қойды’ деп жазылғанын еследи».
Биреў бул ғазабтың емес, тек әдалатлы ашыўдың көриниси болған шығар деп айтыўы мүмкин. Бирақ мынаны қарастырың: Ол ибадатхананы нәпак еткенлерди қуўып шығарыў ушын қамшы қолланды! Әкесиниң үйин тазалаў ўақтында, Ол Өзиниң еки ишки өзгешелигин көрсетти: нур ҳәм муқаддеслик. Нур қараңғылықтың ислерин әшкара етеди (Юҳанна 3:20-21). Муқаддеслик муқаддес нәрсени нәпак, яки муқаддес емес нәрседен ажыратыўды талап етеди. Бул адамлардың гүнакар ис-ҳәрекетлерин ибадатхана аймағынан тазалаўда, Хожам Ийса – Нур – саўдагерлер ҳәм ақша алмастырыўшылардың урлықшылар сыпатындағы жағдайын әшкара етти (Матта 21:13). Оның муқаддеслиги Қудайдың жасаў орнынан гүнакар нәрсени қуўып шығарыўды талап етти.
Хожам Өзиниң характерине муўапық ҳәрекет етти, Жазыўдың талабын үлги етти: «Ашыўланың, бирақ гүна қылмаң» (Ефеслилерге 4:26). Бул Хожам тәрепинен келтирилген жалғыз зыян адамларға зыян жеткизген ҳәм бул «дуўа үйин» әпиўайы базарға айландырған адамларға болғаны менен көринеди. Солай етип, Ол ғазабын гүна елементисиз көрсетиў ушын не иследи?
Ол адамларды ибадатханадан қуўып шығарды. Ол олардың урлығын әшкара еткенде, бул гүмансыз олардың қадир-қимметин ҳәм мақтанышын жаралады, булардың екеўи де әшкара етилиўи, сөгислиўи ҳәм дүзетилиўи керек еди.
- Ол қойлар ҳәм өгизлерди қуўып шығарды. Бирақ, буларды ийелери қайтарып ала алатуғын еди, сонлықтан ҳеш қандай зыян келтирилмеди яки жеке жоғалтыў болмады.
- Ол алмастырыўшылардың ақшасын төгип, үстеллерин аўдарды. Тағы да, ақшаның жерге төгилиўи оны кейин ийелерине ҳеш қандай қаржылық жазасыз жыйнап алыўға имканият берер еди.
- Ол кептер сатыўшыларды қусларды алып кетиўге мәжбүр етти. Ол қапасларды аўдармады, сонда қуслар ушып кете алмас еди. Тағы да, саўдагерлерге ҳеш қандай қаржылық жоғалтыў болмады.
- Оның ғазабында, Хожамның мийрими де әшкара болды. Ҳеш нәрсе жоғалмағаны ҳәм ҳеш қандай мүлкке зыян келтирилмегени атап өтилди. Тек қатты қол қолланған ҳәм ибадатханадағы уятлы саўданың урлықшы ислеўшилерине қатты хабар жеткерилди. Олар мүнәсип болғаннан гөре аңсат қутылды! Олардың урлығында олар сегизинши әмирди бузды: «Урлық қылмаң» (Шығыў 20:15) ҳәм тийисли жаза өлим болыўы керек еди, «өйткени гүнаның мийнети өлим» (Римлилерге 6:23).
Биреў әли де ибадатханадағы бул ўақыя ғазаб деп есапланыў ушын жетерли дәрежеде қатты емес деп таласыўы мүмкин. Бирақ ол Қудайдың ғазабына сәйкес келетуғын еле де аўыр ис-ҳәрекетлердиң Қудайдың ҳақыйқый характерин көрсетеди. Ҳәммеси Оның ишки характерин бузбастан ислениўи керек!
Хожам Ийсаның адам сыпатында жерде жүргенде, яки Ески Ўәсияттың Хожам Қудайы сыпатында ислеген иси болсын, яки ҳәтте келешекте ислейтуғын нәрселери болсын, Қудайдың ғазабы ҳақыйқый нәрсе! Бурын Оның әдалатлы нызамларына бойсыныўдан бас тартқан көп адамлар сол ғазабты сезди. Қызықлысы, «Қудайдың ғазабы» Ески Ўәсияттағыдан гөре Жаңа Ўәсиятта көбирек айтылған. Әҳмийетлиси, ҳәмме Ол ҳәрекет еткенде – ҳәтте ғазабда да – бул абсолют әдалатлықта ҳәм Оның муқаддес тәбиятына толық сәйкес екенин мойынлаўы керек. Ҳақыйқатта, Оның муқаддес характери Оның талап етилгенде ғазабда ҳәрекет етиўин
талап етеди. Бул дәўирде, исениўши ҳәм исенимсиз адамлар не ислеўи ҳәм неге исеними ҳаққында итибарлы болыўы керек. Жазыўларда былай делинген: «Ҳеш ким сизлерди бос сөзлер менен алдамасын, өйткени бул нәрселер себепли Қудайдың ғазабы бойсынбаўшылық улларының үстине келеди» (Ефеслилерге 5:6) – исенимсизлердиң ҳәммеси ушын өте аўыр ескертиў. Шүкир, исеним арқалы қутқарылған барлық ҳақыйқый исениўшилер «Оның аспаннан келетуғын Улын күтеди, Оны өлимнен тирилткен, яғный бизди келешек ғазабтан қутқаратуғын Ийсаны» (1 Салоникалыларға 1:10).
ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСКЕРТПЕ
- Қудайдың ғазабда ҳәрекет еткениниң бир неше мысаллары ушын қараң: Шығыў 15:7, Шығыў 32:11-12; Санлар 11:33; Екинши Нызам 29:23; Ешуа 22:20; 2 Патшалар 22:17; Езра 5:12.
