Duz adam ushın úlken áhmiyetke iye. Ol duzsız bolatuǵın nárselerdi dámli etedi. Ol ósimlikler dúnyasında tábiyattıń ósiwin toqtatadı; ol haywanlar dúnyasına tiyisli nárselerdi shiriwden hám buzılıwdan saqlaydı.
Ayup onıń dámli qásiyetleri haqqında aytadı (Ayup 6:6). Musa hám payǵambarlar onıń tábiyattıń ósiwin joq etiw kúshine gúwalıq beredi (Ekinshi Nızam 29:23; Yeremiya 17:6; Ezekiel 47:11); hám Abimelektiń Shekem qalasın duz benen egis iskerligi (Hákimler 9:45) Izraildiń onıń ósimliklerge tásiri menen jaqsı tanıs ekenligin kórsetedi. Biraq onıń haywanlar dúnyasına tiyisli nárselerge tásiri de kem emes, ol óz tásirine ushıraǵan nárselerdi shiriwden saqlaydı, áytpese olar álbette shiriydi.
Duzdıń Ruwxıy Uqsaslıǵı
Endi duz tábiyat dúnyasında qalay háreket etse, miyrim de ruwxıy máselelerde sonday háreket etedi. Ol dámli etedi; ol adamnan tábiyattıń shıǵıwın toqtatadı. Ol buzılıwdan saqlawshı da.
Nızam boyınsha, azıq-awqat qurbanlıǵı duzlanıwı kerek edi, bul Rabbimiz Isanıń jerdegi ómiriniń belgisi edi, Onda miyrim turaqlı háreket etti (Levitler 2:13). Barlıq qurbanlıqları menen olar duz usınıwı kerek edi. Sonlıqtan, «duz kelisimi» Izrail jaqsı túsingen termin edi (Sanlar 18:19; Ekinshi Jılnamalar 13:5), bul bunday kelisim hesh qashan buzılmawı kerek degen mánisti bildiredi; oǵan hesh qanday buzılıw elementi kirmewi kerek, óytkeni ol máńgi dawam etedi. Bul Qudaydıń Harun hám onıń úyin qollap-quwatlaw ushın qılǵan támiyinlewiniń xarakteri edi. Rabbimizdiń Dawıt hám onıń balalarına bergen wádeleri de sonday xarakterde edi.
Jańa Ósiyettegi Duz
Jańa Ósiyette duzdıń miyrimniń dámli hám saqlawshı háreketin súwretleytuǵın kóshirmeli mánisi birneshe ret ushırasadı. Shákirtler «jerdiń duzı» edi (Matta 5:13).
Biraq, Rabbimiz olardı esletkenindey, duz óz dámin joǵaltqannan keyin paydasız boladı. Sonlıqtan, eger miyrim haqıyqattan da olarda bolmasa, olar duz sıpatında hesh qanday payda bermeydi. Sonlıqtan, tábiyatta adamda joq nárse, morallıq jaqtan qaralǵan jerde joq nárse, shákirtler sonday edi hám sonday bolıp qalıwǵa itibar beriwleri kerek edi.
Olar tek ǵana jer ushın duz emes, al jerdiń duzı edi. Hám ózlerinde duz bolǵanı ushın, tábiyattıń háreketi toqtatılıp, olar bir-birleri menen tınıshlıqta boladı (Mark 9:50). Bunnan tısqarı, eger olardıń sózi hárdayım miyrim menen, duz menen dámlengen bolsa, miyrimniń saqlawshı hám dámli xarakteri seziledi (Koloselilerge 4:6). Olar hár bir adamǵa qalay juwap beriwdi biledi, hám olardıń awızlarınan hesh qanday buzıq sóz shıqpaydı, tek ǵana qurılıs ushın jaqsı bolǵan nárse, ol tıńlawshılarǵa miyrim beriw ushın (Efesseliklerge 4:29).
Bunnan tısqarı, miyrimniń saqlawshı xarakteri Qudaydıń barlıq xalqın sıpatlaydı, «óytkeni hár bir qurbanlıq duz benen duzlanadı.» Saltanatlı Qollanıw: Ot Penen Duzlanǵan
Biraq Rabbimizdiń basqa bir sózi bar, ol tek ǵana bir Injilde, Mark Injilinde saqlanǵan; hám biz házir itibar qaratıp atırǵan bul sóz óz xarakteri boyınsha eń saltanatlı hám qollanılıwı boyınsha universal. «Hár kim ot penen duzlanadı»; óytkeni duz haywanlar dúnyasında nárselerdi saqlasa, húkim otı adamlarǵa tásir etedi.
Ol olardıń bar ekenligin toqtatıw ushın joq etpeydi, biraq adamlar hám olardıń isleriniń barlıq joq bolatuǵın bólimlerin kúydirip (1 Korinflilerge 3:13–15) hesh qashan shirimaytuǵın nárselerdi qaldıradı. Óz isleriniń ot penen sınaqtan ótiwi Qudaydıń áwliyeleri ushın saltanatlı oylanıw. Ot penen duzlanıw jamanlar ushın qorqınıshlı keleshek.
Hám bul aqırǵılar menen baylanıslı, Rabbimizdiń «Olardıń qurtı ólmeydi, hám ot óshpeydi. Óytkeni hár kim ot penen duzlanadı» (Mark 9:48, 49) degen sózin esletiw kerek. Tábiyattaǵı haywan denesinde de ot joq etpeytuǵın qaldıq bar. Biraq barlıq joq etiletuǵın nárselerdi kúydirgennen keyin, ot óshadi.
Endi basqa dúnyada sonday bolmaydı; barlıq joq bolatuǵın nárseler álbette joq boladı, biraq jamanlar hesh qashan joq bolmaydı, hám ot hesh qashan óshpeydi.
