1 Korinflilerge 15:1-11-ayatlarda Pawıl Xristian dininiń tiykarǵı haqıyqatın qorǵadı. Bul jaǵdayda onıń maqseti imanıwshılarǵa óziniń waǵızı nátiyjesinde isengen injil xabarın esletiw edi. Ol bunı islewge májbúr boldı, sebebi geybir adamlar «óliklerdiń qayta tiriliwi joq» dep atırǵan edi (1 Korinflilerge 15:12 NIV). Sonlıqtan olar injil xabarın túsinip atırǵan ba yamasa joq pa degen gúman bar edi (1 Korinflilerge 15:2,13,16).
Xabar
Injil xabarınıń mánisi mınadan ibarat: Isa Másih bizdiń gúnálarımız ushın óldi, jerlendi hám úshinshi kúni qayta tirildi, endi ólmeydi. Pawıl bunı barlıq xabarlardıń eń áhmiyetlisi dep atadı. Ol sonıń menen birge bul «Muqaddes Jazıwlarǵa muwapıq» ekenligin ayttı, yaǵnıy adamzatı qutqarıw ushın Qudaydıń bul oraylıq rejimi Eski Ósiyette payǵambar etilgen edi (Ishaya 53:5-9; Zábúr 16:9-10).
Álbette, biz de bul xabarǵa «Muqaddes Jazıwlarǵa muwapıq» isenemiz, sebebi biz bul waqıyalar haqqında tek Jańa Ósiyettiń jazıwshıları arqalı bile alamız. Sonlıqtan, Rabbimiz Tomasqa aytqanday, bizler
kórmegen, biraq isengenler sıyaqlı baxtlı bola alamız (Yuhanna 20:29).
Gúwalar
Pawıl tirilgen Rabbimiz altı túrli adamlar toparına kórindi dep jazdı. Másih qayta tiriliwine bul ayatlar jazılǵan waqıtta ele tirilikte bolǵan kóp adamlar, sonday-aq elshiler, Jaqıp hám 500 den artıq er adamlar gúwa boldı. Yahudiy nızamında eki yamasa úsh gúwanıń kórsetpesi bir máselede haqıyqattı tastıyıqlaw ushın jetkilikli edi (Ekinshi Nızam 19:15; 2 Korinflilerge 13:1). Basqa jerlerde biz Onıń qayta tirilgeninen keyin Másih Mariya Magdalinaga hám Emmausqa barıp atırǵan eki adamǵa da kórindi dep oqıymız (Luka 24:13-35; Yuhanna 20:10-18).
Eger kimde-kim Pawıldıń esabatınıń durıslıǵın tekseriwdi qálese, olar Másih qayta tirilgeninen keyin Onıń júrgenin kórgen gúwalar menen baylanısa alar edi. Olar yahudiy basshıları ólik deneni taba almaǵanlıǵın tastıyıqlay alar edi.
Tekseriw múmkin
Xristian dininiń bul ózegi tariyxıy waqıyalar dizbegi bolıp, olardı tekseriw múmkin. Kóp sanlı gúwalar bar edi hám olardıń tórtewi injillerdi jazdı. Olardıń esabatları jazıwshılar dáslepki hújjetlerdi turaqlı túrde kóshirgen waqıtta saqlanıp qaldı. Muzeylerde Jańa Ósiyettiń bólimleriniń mıńlaǵan áyyemgi qoljazbaları bar – basqa tariyxıy ádebiyatlarǵa qaraǵanda kóp. Eń áyyemgileri eramızdıń ekinshi ásirindegi papiruslar.
Waǵızshınıń teması
Pawıl «eger Másih tirilmegen bolsa, bizdiń waǵızımız paydasız, hám sizdiń imanıńız da» hám «eger Másih tirilmegen bolsa, sizdiń imanıńız bos; siz ele gúnálarıńızdasız» dep atap ótti. Sebebi eger bul sonday bolǵanda, Másih óliminiń basqa birewdiń óliminen artıqshılıǵı bolmas edi hám Xristian dini bul ómirdi ótkeriw ushın tek bir tayansh bolıp, máńgilik mániske iye bolmas edi.
Másih qayta tiriliwiniń gúwaları ullı waǵızshılarǵa aylandı hám Shirkewdiń tiykarshıları boldı. Nátiyjede, Isaǵa isenim sonshalıq keń tarqaldı, aqır-aqıbet ol dáslep quwǵın etken Rim imperiyasın iyelep aldı. Bul úzindi Pawıl waǵızlaǵan hám olar isengen injil xabarınıń Isa Másih bizdiń gúnálarımız ushın óldi, jerlendi hám úshinshi kúni qayta tirildi (1 Korinflilerge 15:11) dep atap ótiw menen baslanǵanday tawsıladı. Keyin Ol aspanǵa kóterildi hám házir Qudaydıń oń tárepinde (Mark 16:19).
