«Shirkew» hám «shirkewler» sózleri Jańa Testamentte shama menen 120 ret tilge alınǵan, hám sol bir túpkilikli sóz, «shaqırıw» degen mánisti ańlatadı, qollanılǵan. (Jalǵız istisna Hawarıylar 19:37 de, onda «Shirkew urlawshıları» degen sóz grek tilinde qospa sóz.) Álbette, bul tema Jańa Testamenttiń Jazıwshısı — Qudaydıń Muqaddes Ruwxı ushın, hám de Kitaptı jazıw ushın qollanǵan adamlar ushın úlken qızıǵıwshılıq tuwdıradı.
Muqaddes Jazıwlarǵa itibar menen qaraǵan halda, halál izlewshi Shirkew (yamasa «jıyın») haqqındaǵı ilahiy pikirge hesh qanday shúbhelenbewi kerek, biraq adamlar aqlında bul áhmiyetli hám qımbatlı másele boyınsha hár túrli qátelik pikirler bar. Tómendegi túsindirmeler kóp adamlarǵa jaqsı tanıs hám qádirli boladı, biraq biz Petrusdıń mısalına erip, «taza aqıllardı esletiw arqalı qozǵawǵa» háreket etemiz.
Masihte tiykar
Biz itibarımızdı qaratqımız keletuǵın birinshi Jazıw Matta 16:18 de, onda Rabbi, Petrusqa Masihtiń Shaxsı haqqındaǵı moyınlawı boyınsha sóylep, «Usı qaya ústine Men Óz shirkewimdi quram; hám dozaq qaqpaları oǵan qarsı turmaydı» deydi. Endi bul waqıyanıń kontekstine itibar beriw áhmiyetli. Rabbi Óz shákirtlerine «Farizeyler hám Saddukeylerdiń ashıtqısınan saqlanıń hám qorqıń» (6-ayattı) dep eskertken edi.
Muqaddes Jazıwlar Masihti, Onıń Shaxsınıń ústinligin hám Onıń jumısınıń qádirin aytadı. Farizeyler, Muqaddes Jazıwlarǵa bir dárejede isengen bolsa da, olar aytqan Biriniń dańqı hám ullılıǵın tán alıwdan bas tarttı; al Saddukeyler, tiriliwdi biykar etkenler (Matta 22:29), «tiri Quday» haqqında hesh qanday bilimge iye emes edi.
Shirkew haqqında durıs túsinikke iye bolıwımızdan aldın, biz tómendegi ayatlarda (13-14) aytılǵan boljaw hám gúmanlardan qutqarılıwımız kerek, hám Masihtiń Shaxsınıń ullılıǵı hám Qudaydıń Onıń ólimi hám qayta tiriliwi nátiyjesinde ornatqan nárseleri haqqında anıq kózqarasqa iye bolıwımız kerek. Sol waqıtta tiriliw keleshekte edi, hám Petrus hám basqa shákirtler Rabbiniń olarǵa bul haqqında aytqanların túsiniwge asıqpaǵan bolsa da, onıń haqıyqatı Petrusdıń Rabbiniń sorawına bergen juwabında jasırın edi: «Biraq sizler Meni kim dep ataysızlar?» «Sen Masihtiń, tiri Qudaydıń Ulısan.»
Shirkewdiń birinshi ret tilge alınıwı tiri nárse haqqındaǵı pikir menen baylanıslı ekenligin kóriw eń bereketli hám áhmiyetli másele.
Bul tiriliw faktin ańlatadı, adam aqlınıń túsiniginen tıs bolǵan sfera, hám onıń qádirlewi ilahiy Shaxslardıń ashıp beriwine baylanıslı. Ákeniń Petrusqa «qudiret Ulı… ólilerden tiriliw arqalı» (yamasa «óliklerdiń tiriliwi arqalı») (Rimlikler 1:4) haqqında ashıp beriw.
«Dozaq qaqpaları» (shaytan patshalıǵı) óz kúshinen ayırılǵan, dushpannıń qorǵanı hújim etilgen hám jeńilgen jer — bul tiriliwde. Basqa bir adamdıń sózin keltirsek: «Sonda, Quday Óz Ulındaǵı ózgermes ómir kúshiniń bul qayası ústine qurǵan nárse ólim patshalıǵı tárepinen qulatılmaydı» (J.N.D.).
Biz Rabbiniń Petrusqa aytqan sózlerinde eki qosımsha nárseni eskeriwimiz kerek. 18-ayat Jańa Awdarmada: «Hám Men de, men saǵan aytaman» dep jazılǵan.
Bul Masihtiń ilahiy tábiyatınıń ullı málimlemesi! Quday Ákeniń aytqanlarına silteme jasap, «Men de aytaman» dep kim qosıwı múmkin, ilahiy Shaxstan basqa? Sonlıqtan biz Shirkewdiń adam qolları menen qurılmaǵanın, bálkim Óz Shaxsında «bárinen ústin, máńgi maqtalǵan Quday» (Rimlikler 9:5) bolǵan Biriniń jumısı ekenligin kóremiz.
Keyin biz «Men Óz Shirkewimdi quram» dep oqıymız. Bul kóp keltirilgen sózlerde óte qımbatlı nárse bar.
Shirkew tek Masihtiń Ózi qurǵan nárse ǵana emes, bálkim Onıńkı.
Biz keleshektegi maqalada Onıń Shirkewiniń Óz júregine qansha qımbatlı ekenligin kóriwimiz múmkin. Biz sheksiz meyirim arqalı Masihtiń «Meniń Shirkewim» dep ataytuǵın sol ájayıp tiri organizmniń bir bólegi ekenligimizdiń bereketli biliminde quwanayıq.
Ol «Men quram» degenine itibar beriń.
Ol «Men qurdım» yamasa «Men qurıp atırman» demeydi. Bul dúnyadaǵı jolında Masihtiń sheksiz shápáát sózleri menen Ózine Óz Shirkewiniń bir bólegi bolatuǵın adamlar tartqan bolsa da, biraq
Ol bul jerde bolǵanda Shirkewdi qurǵan joq. Ol Kalvariyada tolıq hám bereketli túrde tamamlaǵan jumıs, hám Onıń dańqlı tiriliwi hám Qudaydıń oń qolına kóteriliwi Pentekostta Muqaddes Ruxtıń keliwin kózde tutqan edi. Shirkew sol waqıtta, hám tek sol waqıtta ǵana ornatıldı. Bunı kóriw eń áhmiyetli. Shirkew Eski Testamentte tabılmaydı.
(Hawarıylardaǵı silteme Ózine tán xalıqqa tiyisli.)
Shirkew Iudaizmge qosımsha yamasa onıń dawamı emes, ol pútkilley jańa nárse, onıń haqıyqatı «jasırın saqlanǵan» (Rimlikler 16:25) hám ashıp beriliwi ushın Ruxtıń kúni kútilgen, ásirese, biraq tek ǵana emes (Ef. 3:5), Pawılǵa berilgen xızmet.
Keleshektegi sózimizde biz Muqaddes Jazıwlardıń Shirkewge baylanıslı ilahiy Shaxslar tárepinen qurılǵan nárse menen adamlar qurǵan nárse arasındaǵı ayırmashılıqtı qalay kórsetetinin kórsetiwge úmit etemiz.
Ilahiy Shaxslar ushın qádir
Shirkew ilahiy Shaxslar aqlında úlken qádirge iye, bul haqıyqattıń qısqasha qarastırılıwı onıń óz súyispenshiliklerimizde úlken orın alıwına xızmet etiw kerek. Hawarıylar kitabı, 20-bap, 28-ayatta biz: «Qudaydıń jıyını, Onı Óz qanı menen satıp alǵan» dep oqıymız. «Barlıq qoy» degen silteme, hám «Qudaydıń shirkewin baǵıw (yamasa shopanlıq etiw)» degen kórsetpe, shirkewdiń ıdısqa qaraǵanda adamlarǵa tiyisli ekenligin kórsetedi. Keyinirek silteme etiliwi múmkin bolǵan basqa Jazıwlar shirkewdi ıdısqa anıq silteme etedi.
Bul ullı jıyınnıń hár bir aǵzasınıń sonday qımbat bahada «satıp alınǵanın» túsinip jetkenimiz qansha bereketli; Qudaydıń Ózi hár birine qansha sheksiz qádir bergen? Pútkil Qudaylıqtıń tereń qızıǵıwshılıǵı sol bir Jazıw ayatta anıq kórinedi hám aytılǵan operatsiya Qudaydı eń ájayıp túrde dańqlaǵan. Biz «satıp alıw» feili (háreket sózi) islengen islerdiń dańqın islewshige, yaǵnıy Qudaydıń Ózine sáwlelendiretuǵın feil ekenligin túsinemiz.
Pútkil operatsiyanıń dańqı Onıńkı, biraq bunı qarastırıw bizge hár bir jeke áwliyanıń Quday ushın qádirin jaqsıraq túsiniwge múmkinshilik beredi.
Ey ilahiy aqıl, sonday bolıwı kerek, Bul dańq barlıǵı Qudayǵa tiyisli;
Ey ilahiy súyispenshilik, ol buyırǵan edi, Biz Isa qanı arqalı bólek bolıwımız kerek.
Shirkew Masihtiń júregine sheksiz qımbatlı.
Rabbi tárepinen Matta, 13-bapta jazılǵan mısalılar «aspan patshalıǵın» kózde tutsa da, shirkewdiń Masihtiń júregine qımbatlı ekenligi 45 hám 46-ayatlarda jasırın. Jańa Awdarma 46-ayattı «úlken qádirli bir inju» dep beredi. Bizdiń átirapımızdaǵı dúnya kóbinese ishki qádirge az silteme jasaydı, biraq Muqaddes Jazıwlar Kalvariyadaǵı azaplardıń «úlken bahası» menen shirkewdiń Masihtiń júregine «úlken qádiri» arasındaǵı jaqın baylanıstı ashıp beredi. Bul haqıyqattıń eń bereketli túrde Efeslikler, 5-bapta kórinedi: «Masihtiń de jıyındı súygenin, hám onıń ushın Ózin bergenin, onı muqaddes etiw ushın, onı sóz arqalı suw menen juwıp taza etiw ushın, jıyındı Ózine dańqlı etip kórsetiw ushın, hesh qanday daq, yamasa tırıs, yamasa sonday nárseler bolmasın; bálkim ol muqaddes hám ayıpsız bolsın». Bul ayatlarda qansha nárse bar!
Ol Ózin berdi; Ol muqaddes etedi; Ol onı Ózine kórsetedi. Súyispenshilik, máńgi súyispenshilik hár bir sániyada kórinedi; barlıǵın bergen súyispenshilik; Óziniń tawsılmas, ózgermes sadıqlıq xızmetin dawam ettirgen súyispenshilik; Óz maqsetin Óz quwanıshı ushın qorǵap, Qudaydıń aldında tolıq sáykes hám Onıń máńgi oyları menen tolıq kelisimde bolǵan súyispenshilik tolıq qanaatlanadı.
«Ol (Quday) bizdi dúnya jaratılǵanınan aldın Onıń ishinde saylaǵanı sıyaqlı, biz Onıń aldında súyispenshilikte muqaddes hám ayıpsız bolıwımız ushın». Bul Qudaydıń máńgilikten beri oyları, hám Masihtiń sadıq súyispenshiliktegi háreketleriniń nátiyjesi shirkewdiń Qudaydıń aqlına tolıq sáykes túrde qorǵalǵanı, «dańqlı… hám muqaddes hám ayıpsız».
Sonday etip Rabbi Óz júreginiń máńgi quwanıshı ushın bir obyektti qorǵaydı, hám bul da bereketli Qudaydıń oyları hám tileklerine tolıq sáykes keledi. Shirkew Masihtiń júregine qansha qımbatlı?
Muqaddes Jazıwlar Efeslikler 5-baptaǵı bul ayatlardı qanday quwanısh penen jazǵan. Jazıwlar adamzat tariyxınıń basında Hawanıń Adamǵa usınılǵanın jazǵan edi; Adam ushın, hám Hawanıń ózi ushın da ájayıp sániye. Áh, keyingi tariyx barlıǵımızǵa jaqsı tanıs. Shirkewdiń Masihtiń júregi ushın qorǵalıwı waqıt hám máńgilik boyınsha dawam etetuǵın nárse. Hawa, ilahiy iskerlik nátiyjesinde, hár tárepten Adamǵa ózgeshe sáykes edi, hám máńgilik boyınsha shirkew, Masihtke muqaddes jaqınlıqta, Onıń óz júreginiń quwanıshı hám qanaatlanıwı boladı hám Masiht hám Onıń shirkewinde keleshekte Qudaydıń máńgi maqsetiniń juwmaqlanıwı kórsetiledi.
Biz shirkewdiń ilahiy Shaxslar ushın qádirin qarastırǵanımızda, Qudaydıń Muqaddes Ruwxı júreklerimizge Qudaydıń máńgi oylarınıń ájayıp hám kámil ekenligin sińdirsin, hám Masihtiń qımbatlı, qurbanlıq súyispenshiligi nátiyjesinde, ilahiy súyispenshilik Óz quwanıshı hám dańqı ushın qorǵaǵan nárselerde máńgi orınǵa iye bolǵanımız ushın shúkirshilik etiwimizge sebep bolsın.
