Нызам жүректе жазылған
Zabur 119 ulıwma júrekke jazılǵan nızam. Bul oǵan zaburlar seriyasında zárúrli orın beredi. Ol sońǵı kúnlerde Izrail qayǵıları hám olardıń Qudaydan aldınǵı ayrılıwı menen anıq baylanıslı. Zaburdıń túrli bólimleri, menimshe, hár biri nızamnıń júrekke jazılıwı menen baylanıslı júrek háreketleriniń túrli fazasın kórsetedi, biraq ulıwma prinsip álbette onıń ishinde ótedi. Men hár biriniń tiykarǵı mánisine qısqasha toqtalaman.
Қудай менен жүриўдиң берекетлилиги
Birinshi bólim bizge tábiyiy túrde úlken ulıwma printsipti usınıs etedi. Bul úshinshi ulıwma «Baxtlı adam» — sınaw hám qıyınshılıqta jannıń Zabur 1-diń úlken haqıyqatına qaytıwı, ol jerde nátiyje Qudaydıń tikkeley basqarıwı astında kórinedi. Zabur 32 keshirimdiń baxtın beredi; bul, barlıq qıyınshılıqlar hám mensinbewshilikke qaramastan, adasqannıń qaytıwında Quday menen júriwdiń baxtın. Biz shınında da birinshi kitaptıń aqırında basqa bir arnawlı baxtqa iye bolamız, ol jerde Másih tolıq kirgizilgen. Sol kitaptıń sońǵı zaburında Óz ornın túsingen adam baxtlı dep járiyalanadı, ol Ózinde yamasa Onıń izinen júretuǵınlarda bolsın; sebebi birinshi zabur Qudaydıń basqarıwı astındaǵı baxttı, salihlarǵa qatnıslı barlıq erigin orınlawdı, hám kerisinshe durıs bolıp kórindi. Shınında da, biz bilgenimizdey, adam kózine bul tolıq sátsizikke ushıradı (aspanlıq hám ilahiy salihlıq hám qutqarıwdı kirgizip). Sonlıqtan shın baxt, sol shın Baxtlı Bolǵannıń adamlar tárepinen biykar etilgen jaǵdayın — sol shın kámbaǵal adamdı — túsiniwde, túsiniwde kórsetildi, Ózin ámeliy túrde baxtlı dep súwretlegen orınǵa qoyıp, biz tawdaǵı wazda kórgenimizdey, al júrektegi nızamnıń úlken haqıyqatı belgilengen. Biraq jaǵdaylar da bul birinshi bólimde kórinedi «meni pútkilley taslap ketpe.»
Сөз арқалы тазалаў
Ekinshiden, sóz Quday menen baylanıslı. Onı saqlaǵan adam tek ǵana baxtlı emes, bálkim ol tazalaydı: júrektiń qálewi oǵan anıq bekitilgen (Yahve hám Onıń sóziniń baylanısın kóriń, 10, 11-ayatlar).
Сынақтағы илаҳий мәрҳамәт жүректеги нызам менен байланыслы
Úshinshi bólimde biz sınawda ilahiy miyrimdilikke súyeniwdi, júrektegi nızam menen baylanıslı túrde anıq kóremiz. Taqıwalı Izraillik Yahvege Óziniń joqarı dárejeli iskerligine qaraydı, biraq shın júrekten boysınıw maqsetinde (17-ayat). 19-ayat onıń jaǵdayın kórsetedi; 21-ayat, biz bul kitaptıń barlıq jerinde kórgenimizdey, Yahve aralasıwı, qutqarıwda aldınnan belgili, biraq tolıq baxtta emes; 22, 23-ayatlar, kámbaǵal qaldıqtıń kemsitiwin. Yahve nızamı onıń quwanıshı hám onıń astındaǵı teselli bolǵan edi.
Ишки сынақ; сөзге муўапық илаҳий жеңиллик
Tórtinshi bólimde sınaw ishki tárepke kóbirek baǵdarlanǵan. Onıń janı topıraqqa jabısıp turadı, biraq ol sózge sáykes ilahiy jeńillikke qaraydı. Onıń qálewi Qudaydan kelgen sol tiri suwdıń nátiyjesine qaraydı. Ol Quday aldında ashıq bolǵan — óz jolların járiyalaǵan: hárdayım sonday boladı. Ol barlıq jamanlıq jolınıń Quday tárepinen ózinen alıp taslanıwın qáleydi. Ol sózge bekkem jabısıp turǵan — Qudaydıń onı uyatqa qaldırmawın kútedi. Biraq ol júrektiń keńeyiwine umtıladı, Qudaydıń jollarında erkin júriwi ushın. Qudaydıń tártibi astında bolǵanda anıq nátiyje sonday. Onıń erigi hám muqaddesliginde quwanısh tapqan jan ele erkinlikte júriwge umtıladı. Júrekte bolsa da, bul jerde aytılǵan sóz kóbirek sırtqı túrde aytılǵan erik, Zaxariya hám Elizabet sıyaqlı, qaldıqtıń kórkem moralıq ańlatpası. Másihshi ushın ol kóbirek absolyut hám ishki boladı, gúwalıqlardan (biraq olardan baslanıwı múmkin) kóbirek muqaddeslik, ol óziniń birinshi ilahiy shaqırıwında yamasa tártip astında bolsın. Ol ushın Quday nurda bolǵanday nurda júriw — «Yahve buyrıqları hám nızamları» emes. Biraq ol prinsip boyınsha tiykarınan birdey. Bul zaburdı tikkeley qollanıw házirgi áwliye ushın ilahiy oy standartın tómenletiw bolıp tabıladı. Biraq moralıq háreketlerdiń tábiyatı júdá úyretiwshi túrde qollanılıwı múmkin; sınawda boysınıw hám isenim hárdayım durıs bolsa da, onıń evreydegi formaları másihshinińkiden pútkilley tómen (bunı Filipililer menen salıstırıń, ol jerde másihshi tájiriybesi bar).
Илаҳий басшылық, тәлим, батырлық ҳәм жуўаныш — барлығы сөзден
Besinshi bólim Qudaydıń jollarında hám nızamında ilahiy basshılıq hám tálim izleydi; altınshı, sol jolda anıq miyrimdiliklerdi, dushpanlar aldında batırlıqqa iye bolıwı hám Quday nızamın bekkem ustap turıwı ushın. Jetinshide, sóz benen janlandırılǵannan keyin, ol oǵan isenedi, sebebi Quday onı Óziniki dep iseniwge májbúr etken edi; sonlıqtan ol házir onıń barlıq kepilliklerine súyenedi. Qıyınshılıqlarda, tábiyattıń sırtqı quwanıshı bolmaǵanda, ol onıń júregin qollap-quwatladı. Bul onı segizinshige alıp keledi. Yahve solay etip onıń úlesi edi. Ol Onı izlegen, ózin sınǵan, ayaqların Yahve gúwalıqlarına burǵan edi. Ol Oǵan isengen, hám túnniń jasırın baqlawlarında, júregi óz-ózine qaldırılǵanda, Oǵan shúkir etetuǵın edi. Ol Yahveden qorqatuǵınlardıń joldası edi. Bul onıń oyların jaqtırtadı, hám ol Óz kúshin miyrimdilikte átirapında kóredi. Bul júrektiń iskerliginiń kórkem súwreti.
Қудайдың ерки изленген
Toǵızınshı zaburdıń jaǵdayların kórsetedi. Sońǵı bólimniń tesellisinde ol Qudaydıń kózqarasları hám aqılı menen bul jaǵdaylarǵa qaray aladı. Bul jaǵdaylar (yaǵnıy, olar haqqındaǵı sezimler) zaburdıń bul bóliminde bizdiń kóz aldımızda turadı. Yahve Óz sózine sáykes onı menen jaqsı múnásibette bolǵan, hám ol Qudaydıń aqılın jaqsı túsiniw ushın ilahiy tálim izleydi. Ol tártip astında bolǵan: biraq bunnan aldın ol adasqan edi, biraq házir boysınıw ruwxına hám jolına kirgen edi. Ol ózine qarsı jalǵan sóylep atırǵan tákabbırlardı hám olardıń júreginiń may sıyaqlı semiz ekenligin kóredi (Yahve menen jaǵdayda yamasa boysınıwda hesh qanday baylanıs joq); hám Yahve nızamların úyreniw ushın azap shekkeni qanshelli jaqsı bolǵanın kóredi. Hesh nárse jannıń durıslanǵanın bunnan artıq kórsetpeydi — Yahve erigine burılıw — «Rabbı, Sen meniń ne islegenińdi qáleysiz?» — hám bunıń barlıǵın jaqsı dep esaplaw, hám Qudaydıń erigin húkimet retinde beriw, hám moralıq jaqtan onıń ornın júrekte beriw.
Жаратылғанның Жаратыўшының сөзине үмити
Onınshı bólimde eki tiykarǵı oy bar. Yahve onıń Jaratıwshısı — onı jaratqan. Ol Oǵan Óziniń kámbaǵal jaratılısın sadıq Jaratıwshı retinde basqarıwın kútedi. Yahveden qorqatuǵınlar Onı kórgenlerinde quwanadı, sebebi olar Onıń sózine úmit etedi. Ekinshiden, ol shınında da sadıqlıq penen Onıń ózin azapqa salǵanın biledi, hám endi ózine miyrimdiliklerdiń keliwin, hám tákabbırlardıń uyalıwın, hám Yahveden qorqatuǵınlardıń oǵan burılıwın kútedi. Barlıq bul Yahve nızamlarındaǵı bekkemlik penen baylanıslı.
Жаратқанның буйрықларында жүргени ушын қутқарылыў ушын шақырық
On birinshide shaqırıq bunnan da shoshıwlı boladı. Ol sınaw qısımı astında, janı qutqarıw ushın hálsirep atır — Yahve húkimdi orınlawın kútedi, sebebi ol Yahve buyrıqlarında júrip atır. Hám tákabbırlar onı nadurıs quwda etedi — olar Yahvege yamasa Onıń nızamına itibar bermeydi.
Қудайдың мәңгилик садықлығы
Biraq, on ekishide, jaratıw Qudaydıń máńgilik sadıqlıǵına gúwa; Onıń sózi aspanda bekitilgen, ol jerde hesh nárse oǵan jete almaydı yamasa onı qozǵay almaydı. Eger Yahve nızamı bolmaǵanda, ol onıń júregin qollap-quwatlaǵan bolmasa, ol azap qısımında joq bolıp ketken bolar edi. Shınında da, sonday dúnyada sózge iye bolıw qanshelli qımbat! Bizde buyrıqlardan da kóbirek nárse bar. Biraq biz aytamız, men barlıq kámilliktiń aqırın kórdim. Barlıq bul hárekettiń nátiyjesinde basqa hám kóbirek isenimli oy payda boladı — «Men Senińkimen.»
Забуршының сөздиң басшылығы, жуўанышы, қоллап-қуўатлаўы ҳәм қымбатлығындағы қуўанышы
On úshinshide ol Yahve nızamındaǵı óz ishki quwanıshın hám onıń ruwxıy aqıldaǵı nátiyjesin ańlatadı.
On tórtinshide ol onıń jolın basqaradı. Azap shekken hám ezilgen, ol dushpanlar hám olardıń qaqpanlarına qaramastan, húkimlerin óz jolı etip alǵan Oǵan teselli izleydi.
On besinshi bos oylardıń qorqınıshın beredi, hám Qudaydı óz jasırın ornı retinde kórip, jamanlıq islewshilerdi biykar etedi. Ol Yahvege ózin qollap-quwatlawın kútedi, úmitinde uyatqa qalmawı ushın; hám jamanlardıń anıq húkimine salmaqlı qaltıraw menen qaraydı.
On altınshıda ol Yahve aralasıwın qutqarıwda bunnan da qızǵın talap etedi. Jamanlardıń Yahve nızamın joq etken jolları onı oǵan bunnan da bekkem jabısıwǵa májbúr etedi. Yahve islew waqtı kelgen edi.
Жаратқанның нызамы ҳәм гүўалықларына күшли байланыстың әсерлери
Keyingi bólimler barlıǵı onıń Yahve nızamı hám gúwalıqlarına bolǵan kúshli baylanısınıń nátiyjelerin, onıń júregi ushın hár bir tárepten qımbatlıǵın; onıń sol salihlıq jolında ele de sınawda ekenligin; hám qutqarılǵanda Yahve jollarında qalay júriwin; onıń gúna islewshilerge bolǵan qayǵısın kórsetedi. Ol tálim, janlandırıw, saqlaw izleydi; hám Quday gúwalıqlarınıń máńgilik xarakterin eske túsiredi; sonlıqtan ol, jamanlar tárepinen ezilgen bolsa da, bekkem ustap turdı.
Исраилдиң соңғы күнлердеги моральлық жағдайы
Sońǵı bólim juwmaqlawshı retinde kóbirek ulıwma, biraq sol ruwxta. Ol, sóz benen aytqanda, barlıǵın juwmaqlaydı. Ol nızamda quwanısh tapqan ezilgenniń shaqırıǵınıń Yahve aldına keliwin qáleydi; Óz sózine sáykes túsiniwdi — oǵan sáykes qutqarıwdı soraydı; hám Óz nızamların úyretkende maqtawdı kepilleydi. Onıń tili Onıń sózi haqqında sóyleydi. Ol olardıń salihlıǵın sezedi — Yahve qolınıń járdem beriwin kútedi, sebebi ol Onıń buyrıqların saylaǵan. Yahve qutqarıwı qálew etilgen (adamǵa isenilmegen). Yahve nızamı onıń quwanıshı bolǵan, óz erigi emes, yamasa gúllenip atırǵan adamnıń jolları emes. Ol ómir izleydi, maqtawı ushın, hám Yahve húkimi oǵan járdem beriwi ushın; sebebi ólim hám jamanlıq kúshi onıń aldında edi. Ol aqırında óziniń adasqanın tán aladı, hám Yahve Izrail Shobanınıń ózin izlewin kútedi, sebebi ol Onıń buyrıqların umıtpaǵan. Izraildiń sońǵı kúnlerdegi moralıq jaǵdayı sonday (óz jerinde, men túsingenimdey) nızam olardıń júregine jazılǵan, biraq tolıq qutqarıw hám aqırǵı baxt kelmegen. Zabur, shınında da, Zabur 118-de payǵambarlıq túrde kórsetilgen jaǵdaylarda Qudaydan qorqatuǵınlardıń júrekleriniń moralıq rawajlanıwı.
