Биз қутқарыў яки «қутқарылған» болыў ҳаққында сөз еткенимизде, биринши гезекте гүнаның жазасынан қутқарылыў ҳәм тозақта азап шегиў орнына аспанда мәңги өмирге ийе болыў ҳаққында ойлаймыз. Қутқарыў жаңа өмирди алып келеди, ҳәм жаңа өмир жаңа туўылыўдың нәтийжеси болып табылады, бирақ қайта туўылыў «қутқарылған болыў»дан бир азырақ басқаша мәниге ийе. «Қайта туўылыў»дағы әҳмийетли идея сол, биз Қудайдан «қайта туўылғанбыз» (1 Петр 1:3 JND) ҳәм нәтийжеде биз «Қудайдың балалары» болып қаламыз (1 Юхан 3:1-2 NIV). Қудай биздиң аспандағы Әкемиз болады ҳәм Ол, кәмил әке болғанлықтан, барлық мүтәжликлеримизди қанаатландырады (Матта 6:32-33; Филиппийликлерге 4:19), бизге жумсақлық береди (2 Коринфлилерге 1:4), ҳәм бизди сүйиспеншилик пенен тәрбиялайды (Еврейлерге 12:10). Бизди кәмил сүйиспеншилик пенен сүйгенликтан, Ол бизди қорғайды, сақлайды, қутқарады, қыйыншылықтан сақлайды, ҳәм егер биз қыйыншылықта болсақ, Ол бизди одан алып өтеди яки одан қутқарады. Бул нәрселердиң барлығы қутқарыўдың библиялық концепциясына киреди.
Қудай бизди сақлайды
Биздиң қутқарыўымыздың әҳмийетли бөлеги биздиң аспандағы Әкемиздиң турақлы ғамхорлығы: Ол «Өзин сүйгенлердиң бәрин қорғайды» (Забур 145:20). Ол бизге сынақлы, ҳәтте қыйын жағдайларға түсиўге рухсат бериўи мүмкин, бирақ Ол ҳәрдайым биз бенен бирге болады ҳәм биз олардан өткенде бизди сақлайды.
Мухаддес Китап Қудайдың Өз балаларына қыйын нәрселерди бастан кешириўге рухсат бергени ҳаққындағы мысалларға толы. Елши Павлус теңиздеги шексиз даўылдың барлық қорқынышларын, соңынан кеме ҳалакатын, ҳәм ақырында кеме қалдықларына жабысып жағаға шығыўды бастан кешириўге рухсат алды (Елшилер 27:14-44). Бирақ Қудай оны ҳәм кеме экипажын барлық қыйыншылықлардан қутқарды. Шадрах, Мешах ҳәм Абеднего жанып турған пешке тасланған, бирақ Хожа оларды жалыннан ең кишкене жарақатсыз сақлап қалған, олар пеш ишинде жүргенде (Даниел 3:19-26). Қудай Даниелге де аш арсланлар арасында бир түнди өткерүүге рухсат берген, бирақ оны олардың аўзынан қутқарған (Даниел 6:16-22).
Әлбетте, Қудай бизди ғайрытабиий жол менен қутқарған сийрек жағдайларда, биз буны жақсы билемиз, бирақ Ол бизди ҳеш қашан билмейтуғын көп нәрселерден қутқарады. Неге? Себеби биздиң көзқарасымыздан ҳеш нәрсе болмады! Ол бизди саяхат еткенимизде қәўиплерден (Езра 8:31), физикалық жарақаттан, тәбият апатларынан, ҳәм, әсиресе, «барлық зыяннан» қутқарады, себеби Ол биздиң «келип-кетиўимизди» қорғайды (Забур 121:7-8).
Ол «биздиң қутқарыўшы Қудай, күн сайын жүклеримизди көтереди» (Забур 68:19) екенине қаншалық бәнтмиз ҳәм биз бул бәнтликти Забуршыны үлги етип алыў арқалы алыўымыз мүмкин, ол былай деген: «Я Хожа, мени қутқаратуғын Қудай, күндиз-түни Саған жалбараман» (Забур 88:1). Бизде мынадай әжайып ўәде бар: «Жүклериңизди Хожаға таслаң, Ол сизге күш береди» (Забур 55:22). Егер биз гимн жазыўшысы В. Ф. Ллойд пенен бирге: «Биздиң ўақытларымыз Сениң қолыңда, Әке, биз олардың сол жерде болыўын қәлеймиз; өмиримизди, жанымызды, барлығымызды толығы менен Сениң ғамхорлығыңа қалдырамыз» деп айта алсақ, қаншалық көп қорқыўдан қутқарылған болар едик.
Қудай бизди жаманлықтан қутқарады
Мухаддес Китап Қудайдың «барлық бәлелериңизден ҳәм қыйыншылықларыңыздан қутқарады» (1 Самуил 10:19) деп ўәде береди. Өмир ҳәммеге қыйыншылықлар алып келеди, бирақ қутқарылмағанлардан айырмашылығымыз, бизде жәрдем сораў ушын барлық қудиретли Қудай бар, ҳәм бизде Оның барлық қыйыншылықларымыздан қутқарыў ҳаққындағы ўәдеси де бар (Забур 34:17,19). Бирақ, Оның қутқарыўы, Оның қутқарыўы, Кона Келисимдеги Өз халқының тарийхы көрсеткендей, көбинесе тосыннан формада болады.
Кеселлик ҳәм азап-ақырлар кең таралған қыйыншылықлар. Бул байланыста Мухаддес Китаптың «созо» (яғный «қутқарыў») сөзин кеселликтен «қутқарыў» ҳәм гүнадан «қутқарыў» ушын қолланғанын атап өтиў керек! Демек,
ийманның дуўасы наўқасты қутқарады (Яқуб 5:15 KJV).
Кеселлик Қудай бизди қутқара алатуғын азап-ақырдың бир ғана түри. Азап-ақырымыздың қандай болмасын, биз забуршы менен бирге дуўа етиўимиз мүмкин: «Азабыма қара ҳәм мени қутқар» (Забур 119:153 NIV).
Павлус Қудайдан оны азаплайтуғын денесиндеги тикенди алып таслаўды сорап дуўа етти (2 Коринфлилерге 12:7-8), ҳәм Қудай оны қутқарды - бирақ ол сораған жол менен емес! Тикенди алып таслаў орнына, Қудай оған оның себеп болған азабына шыдаў ушын керек болған жәрдемди берди. Биз азаптан азат етиў ушын дуўа еткенимизде, Павлустың жаўабына уқсас жаўап алыўымыз мүмкин: «Мениң мәрҳаматым саған жетерли, себеби Мениң қудиретим әззиликте кәмил болады» (2 Коринфлилерге 12:9). Егер бул жүз берсе, Павлусқа уқсас болыў, «ең қыйын нәрселерден ләззет алыў ... Мәсихтиң күши көрсетилиўи ушын» үлкен сынақ болар еди. Азап-ақыр қуўғын-сүргүннен де келип шығыўы мүмкин. Ийманның душпанлары бизди ашықтан-ашық қуўғын-сүргүн етеди, бирақ «толерантлы болыў» менен мақтанғанлар буны ислеўдиң нәзик, бирақ кем емес нәтийжели жолларын табады. Егер сиз жақсы христиан болсаңыз, ҳәмме сизди жақсы көреди ҳәм сиз қуўғын-сүргүннен қутыласыз деп ойламаң. Хожамыз биздиң дүнья бизди жек көриўин күтиўимиз мүмкинлигин айтады, «егер олар Мени қуўғын-сүргүн еткен болса, олар сизди де қуўғын-сүргүн етеди» деп түсиндиреди (Юхан 15:18-20). Бул жүз бергенде, биз «Хожа тақўа адамларды сынақлардан қутқарыўды (сақлаўды) биледи» деген кепилликтен жумсақлық ала аламыз (2 Петр 2:9). Биз Қудайдың бизди сынақлардан қутқара алатуғынын билемиз, бирақ биз көбинесе қутқарыўдың формасына таяр емеспиз. Әсиресе, бизге бул ҳеш унамаўы мүмкин!
Адамлар, соның ишинде ийманлас ағзалар, ғайбат айтқанда, биз ҳаққымызда жаман сөзлер сөйлегенде яки бизге қарсы шыққанда, сынақтың әсиресе қыйын түрине дуўшар боламыз. Христиан гүнакарлар менен шіркеў шуғылланыўы керек, бирақ бул сийрек болады. Онда биз не ислеймиз? Биз забуршы ислегендей ислеймиз: «Қыйыншылығымда Хожаға жалбараман ... Хожа, мени жалған сөзлерден ҳәм алдаўшы тиллерден қутқар» (Забур 120:1-2). Биз Қудайдың жаўап бериўде көбинесе асығыс емеслигин билиўимиз керек, ҳәм сол ўақытта биз ислерди өз қолымызға алыўға азғырыламыз. Бул себепли бизге «Хожаны күтиң, ҳәм Ол сизди қутқарады» (Нақыллар 20:22) деп айтылған шығар. Қутқарыў ақырында келеди, бирақ өткір тиллер себеп болған азапқа шыдап турғанда буған исениў қыйын болыўы мүмкин.
Қудай бизди жаманлықтан қутқарады
Қудай бизди жаманлықтан ғана емес, бәлки жаманлықтан қутқарады - яғный, Ол бизди биринши гезекте оған түсип қалыўдан сақлайды. Биз жаманлықты жеңиў қәбилетимизге исенемиз, бирақ Хожамыздың үлгили дуўасында айтылған кишипейиллик қатнасын сақлаўымыз керек:
Бизди сынаққа алып барма, бәлки жаманлықтан қутқар (Матта 6:13 JND).
Қутқарыў, қутқарылған биздиң өмиримизди қалай сүриўимиз керек екенлигинде де белсенди роль ойнаўы керек: «Қутқарыў ... бизге натақўалылыққа ҳәм дүньялық қәлеўлерге «Жоқ» деп айтыўды, ҳәм өзин-өзи басқаратуғын, ҳадал ҳәм тақўа өмир сүриўди үйретеди» (Титке 2:11-12 NIV). Биз жақсы ислерди ислеў ушын (Ефесликлерге 2:8,10) ҳәм қатнасларымызда ҳәм әмеллеримизде «Руўхтың жемисин» (Галатиялықларға 5:22) көрсетиў ушын қутқарылғанбыз.
Бул әжайып ўәделерди ҳәм қутқарыўдың сүўретлерин келтириў аңсат, бирақ сынақ ўақытларында биз көбинесе забуршылар ислегендей реакция етемиз, олар былай деп жазған: «Көзлерим Сениң қутқарыўыңды излеп талған», ҳәм «Неге Сен мени қутқарыўдан соншалық узақтасың?» (Забур 119:123; Забур 22:1). Ҳәм сол себепли бизде қорқыў бар, себеби биз Қудайға шынында да исенбеймиз. Биз Қудайдың «ақыл-ойы турақлы болған адамды кәмил тынышлықта сақлайды, себеби ол ... Хожаға мәңги исенеди» (Ишая 26:3-4) деп айтатуғын таныс Мухаддес Китапты билемиз, бирақ оны келтириў әмелге асырыўдан аңсатырақ. Егер биз мәңги өмиримиз ушын Хожаға исенсек, неге бүгинги өмиримиз ушын да солай етпеймиз?
Ақырғы ескертпелер
- Қатты айтқанда, қутқарылмағанлар мәңгилик от көлинде өмир сүреди. Бирақ «тозақ» бул жерде қолланған, себеби ол қолланыў арқалы «от көли» менен теңлестирилген.
- Дуўа ҳәм ийманның емлеўдеги роли, ҳәм «ийман менен емлеў» мәселеси бул мақаланың шеңберинен тысқары.
- В. Келли, Екинши Коринфлилерге хатқа ескертпелер, 228-бет, Bible Truth Publishers, 1975.
- Бул жерде «қутқарыў» деп аўдарылған сөз rhnomai болып, В. Е. Вайнның пикиринше, қутқарыўды аңлататуғын sozo сөзи менен көп жағынан синоним болып табылады.
