Hár bir dáwirdiń Qudayǵa jaqınlasıwı
Quday adamdı – Adam menen Hawanı, er adam menen hayaldı – Óziniń uqsaslıǵı hám súwretinde jarattı (Jaratılıs 1:26-28). Bul degeni, Ol olardı basqa hesh bir janzatqa emes, al olardıń Ózine juwap beriwi ushın qábilet penen hám Ózin kórsetiw wazıypası menen jarattı.
Biz denemiz benen Qudaydıń jaratılısı menen óz-ara tásirlesemiz, al janımız arqalı haywanlar menen. Biraq, bizdiń adam ruwxımız ózgeshe, sebebi tek ǵana adamlar Ruwx bolǵan Quday menen baylanısta bolıw ushın qábiletli (Yuxanna 4:24). Ol bizge Ózine jaqınlasıw hám Oǵan esap beriw múmkinshiligin berdi. Aqır-aqıbeti, Ullı aq taxtta Quday aldında, barlıq imansızlar esapqa tartılıp, Óz Ulı Isa Máshihtiń isleri arqalı Qudaydıń qutqarıwın biykarlap, ayıplanadı (Ashıw 20:11-15).
Barlıq adamlar sátsizlikke ushıradı (Romalılarǵa 1-3), biraq táwbe etip, isengenler Quday menen durıs qatnasta boladı, sebebi Máshih olardıń ornına húkim etildi (2 Korinflilerge 5:21). Hár bir haqıyqıy isenim iyesi sátsizlik múmkinshiligi joq jańa jaratılısqa tiyisli (17-ayat; Galatiyalılarǵa 6:15). Búgin bul bizdiń Máshihtegi jańa orınımız, biz ámelde bul jerde qáteliklerge jol berip, sátsizlikke ushırasaq ta.
Barlıq adamlar Qudayǵa jaqınlasıw qábileti menen jaratılǵan edi, biraq Adam menen Hawanıń qulawı olardıń Oǵan burınǵıday jaqınlasıwın múmkin emes etti, sebebi Quday baǵqa kiriw jolın tosıp qoydı (Jaratılıs 3:23-24). Qabıl Óziniń háreketleriniń nátiyjelerin, qárǵıslı jerden alınǵan miywelerdi Oǵan alıp keliw arqalı Qudayǵa jaqınlasıw jolın taptım dep oyladı (4:3). Kerisinshe, onıń inisi Ábil óz qoylarınıń tuńǵıshlarınan hám olardıń maylarınan eń jaqsısın Qudayǵa qurbanlıq etip alıp keldi. Ábil Qudayǵa jaqınlasıw ushın oǵan ayıpsız ornına bir zat kerek ekenligin túsinse kerek. Haqıyqatında da, Ol onıń qurbanlıǵın qabıl etti, bul Qudaydıń Adam menen Hawanıń qulawınan keyin olardıń ushın islegen isine sáykes edi (3:21). Qabıl, álbette, óz háreketleri Qudaydı razı etiw ushın jetkilikli bolıwı kerek dep oyladı, biraq ol qátelesti.
Rabbı Ábil menen onıń qurbanlıǵın húrmet etti, biraq Qabıl menen onıń qurbanlıǵın húrmet etpedi (Jaratılıs 4:4-5 NKJV). Bul Qabıldıń inisine qaray ashıwlanıwına hám qızǵanıshına sebep boldı, ol kóp ótpey inisin óltirdi. Qanday qayǵılı!
Quday menen qatnas
Quday, haqıyqatında da, adamlardan juwap kútedi, biraq bunday juwap Onıń oylarına sáykes beriliwi kerek, adamnıń ideyalarına emes. Bul másele Rabbı Isa Sihar qudıǵınıń qasındaǵı hayalǵa sıyınıw yamasa Qudayǵa durıs jaqınlasıw haqqında soradı. Isa oǵan ayttı: «Saát keledi, hám házir de keldi, haqıyqıy sıyınıwshılar Ákege ruwhta hám haqıyqatta sıyınadı; sebebi Áke Ózine bunday sıyınıwshılardı izleydi». Ol qostı: «Quday Ruwh, hám Oǵan sıyınıwshılar ruwhta hám haqıyqatta sıyınıwı kerek» (Yuxanna 4:23-24). Basqasha aytqanda, adamlardan juwap Qudaydıń oylarına sáykes beriliwi kerek, Ábil menen bolǵanday, hám adamnıń ideyalarına sáykes emes, Qabıl menen bolǵanday. Óz halına qaldırılsa, adam hesh qashan bul durıs jaqınlasıwǵa kele almaydı, sebebi bunı múmkin etiw ushın Qudaydıń miyrimdilik penen aralasıwı kerek.
Durıs tiykar kerek, bul Máshihtiń xochta biz ushın ámelge asırǵan isi, keyin Qudaydıń bizdiń ishimizde hám biz benen islegen isi. Mars tawında Pawıl adamlardıń Qudayǵa jetisiw ushın hár túrli diniy háreketler etetuǵının kórsetti (Elshilerdiń isleri 17:22-23). Aspannıń hám jerdiń Jaratıwshısı Ózin Óziniń qulaǵan jaratılısı menen bir dárejege qoyıw arqalı xızmet etile almaydı (27-29-ayatlar). Oǵan jaqınlasıw ushın biz táwbe etip, Onıń shártlerin qabıl etiwimiz kerek – adamnıń oylawında radikal ózgeris hám Oǵan isenim menen qaytıw, Qudaydıń kelejaqtaǵı húkiminen qorqıp (30-31-ayatlar).
Adamnan Nuxqa shekemgi jıllar Jaratılıs 4 hám 5-bólimlerde súwretlengen. Adamnan Set arqalı Qudayǵa jaqınlasqan isenim liniyası (4:26) Nuxqa shekem on áwlad arqalı ótedi (Jaratılıs 5). Imansızlar ózleriniń qozǵalańında kórsetilgen (4:1-24), Jaratılıs 6:1-5-te qısqasha bayan etilgenindey, Shaytannıń Qudayǵa qarsı shıǵıw hám barlıq adamlardı buzıw háreketleri menen. Tek ǵana Nux hám onıń shańaraǵı Shaytannıń hayaldıń urıǵı menen Qudaydıń joybarların buzıwǵa umtılǵan buzılıwdan (3:15) áli tásirlenbedi (6:8-12).
Qudaydıń húkimi pútkil jer júzine suw tasqını arqalı keldi (Jaratılıs 6-8). Bunnan keyin, Quday Nuxqa ózin hám shańaraǵın saqlap qalǵan kemege shıǵıwdı buyırdı. Nux dárhal qurbanlıq orın quradı – Injilde birinshi ret tilge alınǵan – ol jerde barlıq taza haywanlardan qurbanlıq keltirdi (8:20-21). Quday bul qurbanlıqtı Ábıldıń qurbanlıǵın qabıl etkenindey qabıl etti. Nuxdıń dúnya júzilik húkimnen keyin Qudayǵa jaqınlasıwı Máshihtiń mıń jıllıq húkimranlıǵınıń aqırına shekem jetetuǵın bereketlerge alıp keldi (9:1-17; Efesliklerge 1:11). Keyin Quday pútkil adamzat urıwınan, Izrail hám Qudus orayda bolǵan halda, maqtaw hám shúkirshilik qurbanlıqların qabıl etedi (Ishaya 2:2; Zaxariya 14:11). Qudayǵa durıs jaqınlasıw keyin, aqır-aqıbeti, barlıq milletler tárepinen, Máshihtiń bereketli húkimranlıǵı astında, Izrail milletlerdiń bası bolǵan halda, ráhátlenedi.
Qudayǵa jaqınlasıw, haqıyqıy yamasa jalǵan
Suw tasqınnan keyin, adamlar butparastlıqqa túsip qaldı (Jaratılıs 10:8-9, 11:1-9; Romalılarǵa 1:18-23). Biraq Quday suw tasqınnan aldın islegenindey, isenim iyesiniń izbe-izligin saqlap qaldı. Ol Abramdı butparastlıq orayınan shaqırdı, ol hám onıń áwladları haqıyqıy hám tirishilik etiwshi Qudayǵa xızmet etsin dep (Jaratılıs 12:1-8; Yosua 24:2-14). Quday milletlerdi bilimsizlikte óz jolları menen júriwge qoyıp bergen bolsa da (Elshilerdiń isleri 17:30), Ol Abram, Ishaq hám Yaquptan haqıyqıy sıyınıwdı qabıl etiwge razı boldı (Evreylerge 11:8-21). Ol olardı bereketledi, olar Kanaán jerindegi qorqınıshlı butparastlıq ortasında jasasa da. Ibrahimniń tórt qurbanlıq orını, sonday-aq Ishaq hám Yaquptıń qurǵan qurbanlıq orınları olardıń Qudayǵa hesh qanday arashı bolmay jaqınlasqanın kórsetti – Mısırda Quday menen birge júrgen Yusuf sıyaqlı (Jaratılıs 37-41).
Quday Yaquptıń áwladların Mısırǵa alıp keldi, Yusufdı ol jerde olardı saqlap qalıw ushın ájayıp usıllar menen paydalandı (Jaratılıs 42-50). Durıs waqıt kelgende, Quday Musaǵa Izraildi Pásxa qozısın bayramlaǵannan keyin Mısırdan alıp shıǵıw ushın kórsetpeler berdi (Shıǵıw 12). Bul jerde Qudaydıń Ózine jaqınlasıwdı qanday múmkin etkenliginiń basqa bir mısalı bar. Sol ózgeshe qurbanlıq hám onıń shashılǵan qanı sebepli, Quday Izraildiń tuńǵıshların saqlap qaldı, al Mısırdıń tuńǵıshları húkimde urıldı, Faraonnıń óz tuńǵısh ulı da sonıń ishinde.
Quday Óziniń tuńǵısh xalqı Izraildi (4:23) Mısır qullıǵınan Qızıl teńiz arqalı shólge alıp shıqtı. Ol dárhal olardıń Ózine jaqınlasıwı ushın jol kórsetti (Shıǵıw 25-40-bólimlerdi qarań). Bir jıldan keyin, Qudaydıń Óz qutqarılǵan xalqı arasındaǵı turar jayı tayın boldı, bul ájayıp jetiskenlik edi. Bulardıń hámmesi xalıqtıń kemshilikleri hám sátsizliklerine qaramastan, hátte olardıń altın buzawǵa sıyınıwına qaramastan, bul Qudayǵa jalǵan jaqınlasıw edi (Shıǵıw 32), hám olardıń gúnáları hám qozǵalańına qaramastan ámelge asırıldı (Sanlar 11-16).
Qudayǵa, sonday-aq muqaddes orınǵa hám onıń xızmetine kiriw Levitte tolıǵıraq bayan etilgen. Qudaydıń joybarı Óz xalqın Wáde etilgen jerge alıp keliw edi, ol jerde olar Oǵan sıyınıwı kerek edi (Sanlar 15; Yekkinshi nızam 26-bólimlerdi qarań). Bul Jazıwlar durıs jaqınlasıwdı kórsetedi – yaǵnıy, Qudaydıń Óz qutqarılǵan xalqı ushın ne niyet etkenin – olardıń shól saparı dawamındaǵı sátsizliklerine qaramastan.
Wáde etilgen jer hám Qudaydıń xızmeti
Izraillikler bulardıń hámmesin artqa taslaǵanda, jańa áwlad Wáde etilgen jerdiń shegarasında turǵan edi. Rabbı Quday olardı Iordan dáryası arqalı Ibrahim hám onıń áwladlarına wáde etken jerge kiriw ushın alıp keldi. Musaǵa xızmetker hám onıń orınbasarı Yosua basshılıǵında, Quday olardı Kanaándı basıp alıwǵa hám onı iyelewge járdem berdi, olar Onıń oylarına sáykes onnan ráhátlenip, Oǵan sol jerde jaqınlasıwı ushın (Yekkinshi nızam 26).
Bul maqsetke erisiw ushın Qudaydıń isi kerek edi, tek ǵana olar ushın emes, al olardıń ishinde de. Bunday is Rahab, jeńil minezli hayalda kórindi, ol eń qorqınıshlı qullıq hám butparastlıq túrlerinen qutqarılǵan edi (Yosua 2-bólimdi oqıń). Ol bir kúni Máshih túsetuǵın hayallardan biri boldı (Matta 1:5). Oǵan haqıyqıy hám tirishilik etiwshi Qudayǵa jaqınlasıw múmkinshiligi berildi, keyinirek Moabitli Rut penen bolǵanday, ol da butparast bolǵan, biraq miyrim taptı (Rut 2:12).
Rutdıń Boaz benen turmıs qurıwı arqalı ol da Máshihtiń áwladına qatnastı (4:18-22). Onıń úlken áwladı Dáwut tınıshlıq orının tayarladı (Zabur 132) hám onıń ulı Sulayman arqalı Quday Óz xalqın keme hám shatırxanadan ibadatxanaǵa ótkizdi, Oǵan tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiligi menen. Biraq, bulardıń hámmesi qanshelli sheklengen edi, házirgi waqıtta evreyler hám basqa milletler arasınan alınǵan, haqıyqıy hám tirishilik etiwshi Qudayǵa xızmet etiw ushın ajıratılǵan máshihiy adamlar ráhátlenetuǵın tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiligi menen salıstırǵanda (Efesliklerge 2:11-22).
Dáwut dáwirinen baslap, Qudayǵa jaqınlasıw Sion, Dáwut qalasınan hám Qudaydıń Óz xalqı menen suverenli miyrimdiliktegi háreketlerinen kelip shıqtı – bul kelejektegi dúnyadaǵı bereketlerdiń ájayıp súwreti. Dáwutdıń sátsizliklerine qaramastan, hátte olardıń arqasında da, ol Qudayǵa súyendi. Bul Qudaydıń shetletiwge májbúr bolǵan patsha Sawılǵa qarama-qarsı edi. Dáwut gúná islegeninde, ol táwbe etti hám Qudayǵa qaytadan jaqınlasıw ushın qayta tiklendi (Zaburlar 32, 51, 139-dı qarap kóriń). Sonıń menen birge, Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıw dushpannıń turaqlı hújimi astında boldı, Hakimler, Patshalar yamasa Payǵambarlar dáwirinde bolsın.
Sulayman butparastlıqtıń gúlleniwine jol berdi, hátte Qudusta da. Usı sebepli Quday Sulaymannıń óliminen keyin patshalıqtı bóldi hám kóp ótpey Yeroboam On urıwdı, arqa patshalıqtı, adastırdı. Ol Qudustaǵı haqıyqıy Qudayǵa xızmet etiwdi Dan hám Beteldegi jalǵan xızmet penen almastırdı, Musaǵa inisi Harun Rabbı atınan sıyınıwǵa ruxsat bergen altın buzaw sıyaqlı (Shıǵıw 32; 1 Patshalar 13).
Keyinirek, Yeroboam kirgizgen jalǵan jaqınlasıwǵa qosımsha, Patsha Ahabtıń hayalı Izabel Baalǵa, shet el qudayına sıyınıwdı qostı. Qudayǵa jaqınlasıw burın hesh qashan bolmaǵan dárejede hújim astında boldı, biraq Quday payǵambar Iliyanı óziniń sátsizliklerine qaramastan, isenimli gúwa retinde saqlap qaldı, sonday-aq 7000 adamnan ibarat qalǵan bólekti de (1 Patshalar 17-19). Elisha onıń ornın basıp, Qudaydıń miyrimdiligin óz xızmetinde kórsetti, mısalı, Siriyaǵa tiyisli Naamanıń emleniwi sıyaqlı, ol Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiligi menen haqıyqıy sıyınıwshı boldı (2 Patshalar 5-bólimdi oqıń).
Eki urıw arasında, geyde qubla patshalıq dep atalatuǵın, Qudayǵa ibadatxana xızmeti Qudusta dawam etti, Qudayǵa durıs jaqınlasıw menen. Ol jerde Qudaydıń oyları turaqlı hújim astında boldı, hátte Patsha Ahaz ibadatxana ishinde Qudaydıń jaqınlasıw tártibin ózgertkeni ushın da (2 Patshalar 16). Onıń áwladı Manasse, Dáwutdıń tuwrı áwladı bolǵanına qaramastan, balalar qurbanlıǵı menen Moloxqa xızmet etiwdi basqarıp turdı. Biz balalar qurbanlıǵı ideyasın jek kóriwimiz múmkin, biraq búgingi kúnde bolıp atırǵan kóp sanlı abortlar da sonıńday jaman emes pe?
Bul jaman patsha, Manasse, táwbe etti hám Qudayǵa durıs jaqınlasıwǵa qayta tiklendi – ájayıp miyrimdilik! Biraq, Qudaydıń ádalatlı húkimranlıǵında, sol qorqınıshlı butparastlıqlardıń aqıbetleri óshirile almadı, hátte eki ullı oyanıw bolǵan bolsa da. Birinshi oyanıw Hezekiya dáwirinde, ekinshisi onıń áwladı Yosiyanıń húkimranlıǵı dáwirinde boldı. Eki patsha da Qudayǵa haqıyqıy jaqınlasıwdı qayta tikledi, qálewshi azshılıq járdeminde.
Kóp ótpey, páseńlew dawam etti, hesh qanday emlew qalmadi. Quday Óz xalqınıń bir bóleginiń tutqınǵa alınmasına ruxsat berdi (Daniyel 1-bólimdi qarań). Bir neshe jıldan keyin, payǵambar-ruwxanıy Ezekiel Nebukadnezzar dáwirindegi ekinshi súrginde Babilonǵa jiberildi. Quday Ezekielge ne ushın ekenligin kórsetti: Qudus átirapındaǵı tóbeliklerde hám kóshe múyeshlerinde, hátte Qudaydıń ibadatxanasında da kóp butlarǵa sıyınıldı. Qudayǵa jaqınlasıw orınında isengen bolmaytuǵın butparastlıq hám buzılıw (Ezekiel 8-bólimdi qarań) onı Quday Óziniń bar ekenligin, Shekinah dańq bulıtı menen kórsetilgenin alıp taslawǵa májbúr bolǵan dárejege shekem buzıp jiberdi (Ezekiel 9-11). Haqıyqatında da, qanday qayǵılı waqıyalar!
Qalǵan bólek
Biraq, Quday Ózine jaqınlasıw erkinligin saqlap qalǵan az sanlı isenim iyesine miyrimdilik berdi. Jer ishinde Yeremiya hám onıń menen birge basqalar bar edi. Onnan tıs jerde biz Daniyel hám onıń Babilon tutqınlıǵındaǵı doslarında qalǵan bólekti tabamız. Olar sol qıyın waqıtlarda hám úlken basımlarǵa qaramastan, Qudayǵa tirishilik etiwshi hám haqıyqıy jaqınlasıwdıń áli de múmkin ekenliginiń ájayıp hám kúshli gúwalıǵı boldı.
Quday wáde etkenindey, Ol Eki urıwdıń qalǵan bólegin Qudusqa qaytardı, bul Qudayǵa namazda, sıyınıwda hám táwbede tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwdıń tirishilik etiwshi dáliyi boldı. Basqalar arasında, bas ruwxanıy Yosua, ruwxanıy Ezra hám hákim Nehemiya bar edi. Bul ullı sınaqlarǵa qaramastan, qayta tiklew hám tiklew kúni edi, biraq dushpan Qudaydıń Óz xalqına ibadatxana wayran etilgennen keyin de Oǵan tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwına tosqınlıq ete almadı.
Ekinshi ibadatxana qayta qurılıp, onıń xızmeti jańa sátsizliklerden keyin qayta tiklengende (Nehemiya 13-bólimdi qarań), Qudaydıń xızmeti sırtqı hám ishki hújim astında qaldı, bul Ezra, Nehemiya, Haggay hám Zaxariyada jazılǵan. Shamalı 100 jıldan keyin, Aqırǵı Eski Ahd payǵambarı Malaxi dáwirinde, Qudaydıń Óz xalqı arasında jańa sátsizliklerge qaramastan, Oǵan durıs jaqınlasıwdan ráhátlenetuǵın qalǵan bólegi bar edi hám ullı keleshekti boljadı (Malaxi 1:11, 3:1-6,16-17). Bul qalǵan bólek 400 únsiz jıl dawam etti, Quday Yuxanna Shomıldırıwshını shaqırǵansha, ol adamlardı Qudayǵa durıs jaqınlasıwǵa qaytarıw ushın táwbe etiwdi waǵızladı.
Dushpan ne islese de, Quday Ózine tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwdan ráhátlenetuǵın bir neshe adamdı saqlap qaldı. Luka 1-2-bólimler bul qalǵan bólektiń bir neshe mısalın súwretleydi: Zaxariya hám Elizabet, Maryam hám Yusuf, Betlehem tarlalarındaǵı shobanlar hám olardıń átirapındaǵı kóp atı atalmaytuǵın adamlar. Simeonı umıtpayıq, ol Náresteni Isanı qolına aldı hám Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiliginen ráhátlendi (Luka 2:25-33), sonday-aq Asher urıwınan bolǵan taqıwalı payǵambar Anna da (2:36-38).
Injiller boyınsha biz Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwdan ráhátlenetuǵın isenim iyelerin ushıratamız. Bul olar jasap turǵan qarańǵı kúshlerge qaramastan edi, olar Fariseyler, Saddukeyler hám Herodiyalılar basshılıǵı astında edi, olar Rabbı Isanıń hám Onıń shákirtleriniń gúwalıǵın tolıǵı menen biykarladı.
Qudaydıń jolları bizdikinen joqarı
Quday dúnya jaratılǵannan aldın Ózi ushın bir xalıqqa iye bolıwdı joybarlaǵan edi. Olar Isanı biykarlagan evreyler arasınan hám Qudaydan uzaqta bolǵan, hár túrli butparastlıqqa batqan basqa milletler arasınan alınǵan edi. Biz ásirese Pawıldıń xızmetinen (Efesliklerge 2:18, 3:6-12) Qudaydıń bul xalıqtı Ózi ushın qalay tayarlaǵanın bilemiz. Bul adamlar Onıń menen jaqın qatnasta bolıwdan ráhátlenip, Oǵan tuwrıdan-tuwrı, hesh qanday arashı bolmay, Eski Ahdta hesh kim bilmegen hám kóteriliwden keyin de bilmeytuǵın tirishilik etiwshi qatnasta jaqınlasadı. Pawıl basqa Jańa Ahd avtorları menen tolıq kelisti (Galatiyalılarǵa 2:6-10), hám bul óz-ara edi (2 Petrus 3:14-17; sonday-aq Elshilerdiń isleri 15:7-21; 1 Yuxanna 4:6-dı qarań).
Musa nızamı astında, búgingi kúnde isenim iyeleri iye bolǵan Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı kiriw (Evreylerge 2:9-12, 10:19-22, 13:15) belgisiz edi. Nızam berilgenge shekem, Quday jaqınlasıw jolın berdi (Shıǵıw 19:4). Adamlar Rabbı aytqan barlıq nárselerdi etiwge úsh ret wáde bergenine qaramastan, boysınbaǵan edi. Sonıń menen birge, adam áli de qurbanlıq penen kelip, kúydirilgen qurbanlıq orınında Qudayǵa jaqınlasa alatuǵın edi (Levit 1-7).
Patriarxlardıń Quday menen bilgen erkinligi joq edi. Harun úyinen bolǵan ruwxanıy ózin belgilengen orında, juwınıw orınında juwıp, xızmet ushın muqaddes orınǵa kire alatuǵın edi (Shıǵıw 30:17-21). Biraq, Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıw tek ǵana bas ruwxanıy menen sheklengen edi, ol eń muqaddes orınǵa jılına bir ret, Ullı Kúnálar Keshirimi Kúninde ǵana kire alatuǵın edi (Levit 16). Usılayınsha, nızamnıń rásmiy sıyınıwǵa tiyisli qaǵıydalarına sáykes, Qudaydıń xalqı ushın Qudayǵa erkin kiriw jabıq edi.
Musa, sonıń menen birge, Qudaydıń aldına qálegen waqıtta kire alatuǵın edi (Shıǵıw 25:22), hám bul erkinlik búgingi kúnde barlıq haqıyqıy isenim iyeleri iye bolǵan imtiyazlardıń bir mısalı. Izraildiń altın buzaw menen gúná islegeninen keyin de, Musa bul kiriw múmkinshiligine iye edi, Yosua hám Rabbıdı haqıyqıy izlegen barlıq adamlar sıyaqlı (33:7-11). Haqıyqıy isenim iyeleri hárdayım Qudayǵa jaqınlasa alatuǵın edi, mısalı Dáwut penen kórgenimizdey (Zabur 27:4), hesh kim rásmiy túrde, bas ruwxanıy jılına bir ret kire alatuǵınnan basqa. Biraq, búgingi kúnde bizde tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiligi bar (Evreylerge 2:10, 4:16) hám gúnálarımızdı moyınlap, ulıwma perzentler sıyaqlı kiriwge erkin bolsaq, Qudayǵa sıyınıwshılar sıyaqlı jaqınlasa alamız.
Bul jaqınlasıw Quday menen birge bolǵan hár bir isenim iyesi ushın. Nızam astında bul kiriw jabıq edi, biraq Rabbı Isa aspan muqaddes orınǵa kirgeninde, Ol onı barlıq haqıyqıy isenim iyeleri ushın rásmiy túrde ashtı. Jerde, Iudaizm muqaddes orındı jabıq ustap turdı, hám shirkew tariyxında Iudaizmdi imitatsiya etken diniy sistema rawajlandı hám Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwdı ulıwma xalıq ushın jabıq ustap turıwǵa háreket etti.
Biz búgingi kúnde isenim arqalı ráhátlenetuǵın erkin kiriw, joqarıdaǵı Jazıwlarda úyretilgenindey hám Muqaddes Ruwhtıń kúshinde, kóteriliwde kórsetiledi. Sol waqıtta Rabbı Ózi kelip, barlıq isenim iyelerin Qudaydıń tuwrı aldına alıp keledi. Hátte sol waqıtta da Eski hám Jańa Ahd isenim iyeleri arasında ayırmashılıq qala beredi, geyde ekewi de Qudaydıń tuwrı aldına kirgiziledi, biraq biz, qalǵanlar, shaqırılǵansha emes (Evreylerge 11:40; 2 Salonikalılarǵa 2:1; 1 Salonikalılarǵa 4:16-18; Ashıw 4:1-di qarań).
Keyin, 24 aqsaqal taxttı qorshap aladı. On eki aqsaqal Jańa Ahd isenim iyelerin, al 12 aqsaqal Qozınıń toyında shaqırılǵan miymanlar bolatuǵın Eski Ahd isenim iyelerin bildiredi (19:7-9). Rabbı bul ayırmashılıqtı Ózi aytqanda kórsetti,
«Men olarǵa ómir beriw ushın keldim, hám olar onı mol etip iyelewleri ushın» (Yuxanna 10:10; 3:29-dı qarań). Bul jerde biz evreyler hám basqa milletler arasınan alınǵan, Izraildiń Onı biykarlawı dáwirinde Rabbıǵa ergen isenim iyeleri Izraildiń qoy qorası sırtındaǵı bir Qoydı baǵıwshıǵa ergen bir qoy súrisine tiyisli ekenligin bilemiz (3-4,27-30-ayatlar).
Barlıq haqıyqıy isenim iyeleri kóterilgennen keyin (1 Salonikalılarǵa 4:14-18; 1 Korinflilerge 15:51-58), Qudayǵa durıs jaqınlasıwǵa dawager bolǵan tek ǵana professorlardıń apostat shirkewi bul jerde jerde dawam etedi hám ullı Babilonǵa aylanadı (Ashıw 17-18). Sol qıyın waqıtta Quday hár túrli isenim shańaraqların qáliplestiredi, biraq búgingi kúnde bizde bar bolǵan birdey status hám imtiyazlar menen emes. Olar Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı jaqınlasıwǵa iye boladı, Ol olardı ullı azap dawamında saqlap qalıp, Shaytan baylanǵan waqıtta jerdegi mıń jıllıq húkimranlıqqa kirgizedi (7:9-15, 20:1-3). Bular Qudaydıń On eki urıw arasınan qutqaratın isenim iyelerinen ózgeshe, olar keyinirek Jerge qayta tiklenedi. Isenim iyeleri sıyaqlı, olar mıń jıllıq húkimranlıqqa jerde
kiredi. Hár túrli isenim shańaraqlarınıń shahıytları mıń jıllıq húkimranlıqtıń basında tiriltiledi (4-ayat) hám Máshihtiń húkimranlıǵın aspannan ráhátlenedi. Azap dáwirinde shahıyt bolıp ólgenge shekem, olar Qudayǵa tuwrıdan-tuwrı kiriw múmkinshiligine iye boladı, bul Qudayǵa jaqınlasıw menen kóp zaburlarda kórsetilgen (Zaburlar 42-45-ti qarap kóriń). Olar Qozı menen ashıqtan-ashıq anıqlanatuǵın jeńimpazlar boladı (Ashıw 14:1-5-ti qarań).
Bul ájayıp emes pe? Orın hám imtiyazlardaǵı ayırmashılıqlarǵa, hám hár túrli dáwirler arasındaǵı zárúrli ayırmashılıqlarǵa qaramastan, Qudaydıń hár bir haqıyqıy perzenti Oǵan jaqınlasa aladı, Adamnan Máshihtiń kelejektegi húkimranlıǵındaǵı aqırǵı isenim iyesine shekem. Búgingi kúnde, barlıq haqıyqıy máshihiylerge berilgen ózgeshe imtiyazlar menen miyrimdilik dáwirinde, biz Qudayǵa namazda (Evreylerge 4:16) hám sıyınıwda (10:19-22; 1 Petrus 2:5) jaqınlasamız, hám biz Onı bul dúnyada kórsetemiz (9-ayat).
Sebebi biz súnet etilgenlerbiz, Qudayǵa Ruwhta sıyınamız, Isa Máshihte quwanamız hám denege isenbeymiz (Filipiyalılarǵa 3:3). Atlarıńız aspanda jazılǵanı ushın quwanıń (Luka 10:20).
Sizdiń atıńız haqqında ne deysiz?
Bizdiń jer menen hesh qanday isimiz joq – bizdiń atlarımız jerde jazılmaǵan – biz haqıyqatında da onıń patshaları bolamız, biraq bizdiń úlesimiz onda emes. Ol bizdi
aspandaǵı barlıq ruwxıy bereketler menen bereketledi (Efesliklerge 1:3 KJV). Biz Onıń menen birge miyrasqa iye bolamız, biraq jer bizden tómende; bizdiń úmitimiz Onıń menen onıń ústinde bolıw. Miyras Onıń menen bul orınǵa iye bolıwdıń aqıbeti. Biz Ákeniń perzentlerimiz, Onıń aldında muhabbat penen muqaddes hám ayıpsız bolıw ushın (4-ayat). Házir biz Onıń miyrimdiliginiń baylıqlarına sáykes óz úlesimizge iye boldıq, Ol qutqarǵan biz, jarlı gúnákarlar; hám biz Onıń miyrimdiliginiń dańqına, onıń kórsetiliwinde yamasa ashılıwında bolamız. Miyras keyinirek keledi.
Kerisinshe, atlarıńız aspanda jazılǵanı ushın quwanıń (Luka 10:20). Bul Ol olarǵa: «Aqılıńızdı bul jerdegi nárseler menen toltırmayın, al Meniń ishinde hám Meniń menen nege iye ekenińizdi oylań», – degendey. Miyras haqqında aytılǵanda, ol hárdayım keleshek; biraq bizdiń orınımız haqqında aytılǵanda, ol hárdayım aspanda. Rabbı ádewir jaqsı patshalıqtı alıp kelip atırǵan edi, hám Ol bunnan quwanǵan edi; sebebi Ol basqaǵa quwanısh bergende, Ózi de oǵan iye bolmay qala almaydı. — Jon N. Darbi, beyimlestirilgen.
