Ruwxıy ósiw hám rawajlanıw: Másih úlgisine eriw

Ruwxıy ósiw hám rawajlanıw

Men Saǵan maqtaw aytaman, sebebi men qorqınıshlı hám ájayıp jaratılǵanman; Seniń isleriń ájayıp, hám menim janım bunı jaqsı biledi. —Zabur 139:14 NKJV

Jańa tuwılǵan náresteniń anası ádette balasınıń jaǵdayı hám ósiwi haqqında qattı qayǵıradı. Ol kishkene balasınıń salamat bolıwın qáleydi hám balasına qolınan kelgeninshe jaqsı tamaq beredi, onıń menen jaqın qatnasıqtan zıyatlanadı.

Ruwxıy álemde, bizdiń aspanlı Ákemiz Óz balalarına náziklik penen ǵamxorlıq etedi hám olar ushın súyikli ana sıyaqlı xızmet etedi. Hawarıy Pawıl Tesalonikadaǵı hám basqa jerlerdegi jańa isenushilerge Ákeniń ǵamxorlıǵın kórsetti, olardı shın súyispenshilik penen jaqınnan baqladı. Ol olardıń ruwxıy ákesi sıpatında, olarǵa ana hám qudaylıq ája sıyaqlı bolıp, shın qayǵı kórsetti (1 Tesalonikalılarǵa 2:7-11). Usılayınsha, biz shańaraq qatnasıqları barlıq isenushilerdiń ruwxıy qáliplesiwi haqqında kóp mısal hám sabaqlar beretinin kóremiz.

Rawajlanıw – Isa úlgisi

Lukanıń Injili Isanıń kámil insanlıǵınıń kóp detalların súwretleydi. Onda biz Onıń anasınıń qursagında Muqaddes Ruwx arqalı payda bolıwı, keyingi toǵız ay hám Onıń tuwılıwı haqqındaǵı ayırım detallardı oqıymız (sonıń menen birge Zabur 22:9-10). Bul ájayıp waqıyadan keyin, perishtelerdiń Qudaydı maqtaǵanı esitildi (Luka 2:13-14) – Lukanıń jazbalarındaǵı tiykarǵı tema. Isanıń erte balalıǵı qısqasha súwretlengen, «bala ósti hám ruwxında kúshli boldı, danalıqqa toldı; hám Qudaydıń miyrimi Onıń ústinde edi» (40-ayát).

Bunnan keyin Onıń 12 jasında bolǵan waqıtı hám ata-anası úyine qaytıp atırǵanda ibadatxanada qalıp qoyǵanı haqqında ayırım detallar berilgen. Yusuf hám Maryam Onı tapqanda, Ol anasına soradı: «Men Ákemniń isleri menen bánt bolıwım kerek ekenin bilmedińiz be?» (49-ayát). Bul Isanıń birinshi jámiyetlik bayanatı edi. Bul bólim Onıń rawajlanıwın da súwretleydi: «Isa danalıqta hám boyda, hám Quday hám adamlar aldında jaqsı kóriwde ósti» (52-ayát).

Isa fizikalıq, emotsional, moral hám ruwxıy jaqtan óskende, Ol uyqas túrde ósti – ruwxında, janında hám denesinde. Másihte baqlaytuǵın kámil teń salmaqlılıq biz ushın Qudaydıń úlgisin bildiredi. Biz bunı may menen aralastırılıp hám maylanǵan un sadakasınıń jaqsı unında ájayıp súwretlemesin tabamız (Levitler 2). May Muqaddes Ruwxtı kórsetedi, Onıń arqalı Isa Maryamniń qursagında payda boldı hám Óz jámiyetlik xızmetiniń basında Onıń menen maylandı (Hawa. isleri 10:38), hám hárdayım Onıń tárepinen basqarılıp turdı. Un sadakası ashıtqısız edi, bul gúna yamasa buzılıwdıń tásiri joq degen mánisti bildiredi. Ol gúnasız edi, gúnadan ayrı edi hám gúnanı bilmedi. Bul sadakada bal da qollanılmadı, bul Isanıń hesh qanday durıs emes tábiyiy tásirge jol qoymaǵanın kórsetiw múmkin. Bulardıń bári isenushiler ushın Qudaydıń jobasın bildiredi (qarań 1 Tesalonikalılarǵa 5:23).

Ósip atırǵanda, Isa kúshli boldı, danalıqqa toldı hám Qudaydıń jaqsı kóriwine iye boldı (Luka 2:40). Sonıń menen birge, Isa barlıq másihshiler ushın kúshleniw ushın kámil Úlgi hám Mısal (qarań 1 Korinflilerge 16:13; Efesliklerge 3:16) hám Odan úyreniwimiz múmkin (Matta 11:29). Bunnan tısqarı, Efesliklerge 1:19-21 degi bir neshe tiykarǵı sózler Qudaydıń Másihti aspanlardaǵı házirgi dańqlı orınǵa alıp keliw ushın qansha kúsh, energiya hám qudiret kórsetkenin kórsetedi. Isenushilerdi Másihtiń házirgi orınları hám dańqlarınan zıyatlanıwǵa kirgiziw ushın da sol kúsh kerek (2:1-10).

Biz Samson (Hákimler 13:24), Samuel (1 Samuel 2:26, 3:19), Yahya Shomıldırıwshı (Luka 1:80) hám basqalarda ósiwdiń jaǵımlı mısalların tabamız. Másih haqqında sóylegende, biz oqıymız: «Bala ósti hám ruwxında kúshli boldı, danalıqqa toldı; hám Qudaydıń miyrimi Onıń ústinde edi» (2:40). Onıń insan ruwxı Muqaddes Ruwxtan ayrı edi, Ol Onı danalıqqa toldırdı, Onı barlıq jollarında basqardı hám saqladı. Biz oqıytuǵın nárse barlıq isenushilerge tiyisli. «Sizler Odan Másih Isada bolǵanıńız ushın, Ol biz ushın Qudaydan danalıq boldı – hám ádillik hám muqaddeslik hám qutqarıw – jazılǵanınday, «Kim maqtanatuǵın bolsa, Rabbiy menen maqtanıwı kerek» (1 Korinflilerge 1:30-31).

Isanıń óz úlgisi bizdiń ruwxlandırıwımız ushın súwretlengen: «Rabbiy Quday maǵan bilimli adamnıń tilin berdi, men sharshaǵan adamǵa waqtında sóz aytıwdı biliwim ushın. Ol meni hár tańda oyatadı, Ol meniń qulaǵımdı bilimli adam sıyaqlı esitiwge oyatadı» (Ishaya 50:4). Bul bólim Onıń Qudaydıń mektebinde qalay bolǵanın, kún sayın úyretilgenin, hár bir sóz, qádem hám háreket ushın Oǵan súyengenligin kórsetedi. Onıń gúwası bolǵan Isa Qudaydıń miyriminiń wákili boldı. Bul – «Qudaydıń miyrimi Onıń ústinde edi» (Luka 2:40) – Jańa Testamentta «miyrim» yamasa «jaqsı kóriw» sózi birinshi ret aytılıwı. Ol qanday ájayıp!

Barlıq másihshiler «bizdiń Rabbiyimiz hám Qutqarıwshımız Isa Másihtiń miyriminde hám biliminde ósiwge» ruwxlandırıladı. «Oǵan dańq házir hám máńgi bolsın. Awmiyn» (2 Petrus 3:18). Bul ayát hár bir másihshi ushın kúnlik uran bolıwı kerek, sonıń menen birge: «Barlıq Jazıw Qudaydıń ilhamı menen berilgen, hám táliymat ushın, ayıplaw ushın, dúzetiw ushın, ádillikte tárbiyalaw ushın paydalı, Qudaydıń adamı kámil bolıwı ushın, hár bir jaqsı iske tolıq tayarlanǵan bolıwı ushın» (2 Timotiyge 3:16-17).

Qudaydıń Sózi másihshiniń qáliplesiwi ushın, Qudaydıń er adamı yamasa hayalı bolıwı ushın zárúrli. «Túsinikte balalar bolmańlar; biraq, jamanlıqta balalar bolıńlar, al túsinikte jetik bolıńlar» (1 Korinflilerge 14:20). Keliń, jetiklikke qaray ósiwde rawajlanayıq (13:11).

Ósiw zárúrligi

Efesliklerge xatında Pawıl ne ushın ósiwimiz kerek hám qalay ósiwimiz kerek ekenin qısqasha bayanladı: «Áwliyelerdi xızmet isine tayarlaw ushın, Másih denesin qurıw ushın, bárińiz isenim birligine hám Qudaydıń Ulı bilimine kelgenimizshe, kámil adamǵa, Másihtiń tolıqlıǵınıń ólshemine; endi balalar bolmawımız ushın, hár bir táliymat samalı menen bir tárepten ekinshi tárepke taslanıp, adamlar aldawı menen, aldawshı jobalardıń ayyorlıǵı menen alıp ketilmewimiz ushın, biraq, súyispenshilikte haqıyqattı sóylep, barlıq nárselerde Bas bolǵan Oǵan – Másihke – ósiwimiz ushın, Odan pútkil dene, hár bir buwın beretuǵın nárse menen birlesip hám toqılıp, hár bir bólim óz úlesin atqaratın nátiyjeli islewge qaray, deneniń ósiwin súyispenshilikte ózin qurıw ushın payda etedi» (4:12-16).

Biz bul ayatlardı qayta-qayta oqıwımız kerek, sebebi bul bólim júdá zárúrli. Eger biz óspesek, dushpanǵa jeńil olja bolamız. Biraq, Rabbiy bizdi kúshli, danalı, sergek, dushpannıń háreketlerine qarsı turıwǵa qábiletli hám Ol qayta kelgenge shekem bekkem turıwımızdı qáleydi.

Ósiw: Baslanǵısh noqat, Shártler, Járdemler

Birinshi náwbette, biz óz jeke qutqarıwımızǵa isenimli bolıwımız kerek (Yuhanna 1:12, 10:27-30; 1 Yuhanna 5:1,12). Qanday qılıp salamat bala ósiwge tábiyiy qálewge iye bolsa, hár bir isenushiniń ósiwdi qálewi kútiledi. Rabbiy bunı ruwxlandıradi, «sebebi Ol saǵınǵan jandı qanaatlandıradi, hám ash jandı jaqsılıq penen toldıradı» (Zabur 107:9).

Ruwxıy ósiwdiń sırrı Basqa bekkem turıwda (Kolosliklerge 2:18-19), Másihke jerde bolǵanınday hám házir dańqta bolǵanınday tartılıwda. Quday haqıyqattı qáleydi, hám usı sebepli ulıwma prinsip qollanıladı: ne bolǵanıńızdıń ózi bolıń – yamasa Másihte bolǵanıńızdı ámelde bolıń.

Isenushilerdiń úsh kategoriyası bar: «kishkene balalar», «jas jigitler» hám «ákeler» (1 Yuhanna 2:12-14). Álbette ósiw túsinigi bar. Barlıq shın isenushiler «Qudaydıń balaları» (Yuhanna 1:12; Filipiliklerge 2:15; 1 Yuhanna 3:1-2, qarań Efesliklerge 5:1-2), hám jaqtılıq hám súyispenshilik bolǵan Onıń wákili bolıwı múmkin (1 Yuhanna 1:5, 4:8,16). Bunnan tısqarı, bári Qudaydıń Sózine boysınıw hám Rabbiy Isaǵa eriw arqalı jeńimpaz bolıwǵa ruwxlandırıladı (Yuhanna 16:33). Shın súyispenshilik penen motivatsiyalanǵan jeńimpaz, barlıq tosqınlıqlar yamasa múmkin emesliklerge qaramastan Qudaydıń haqıyqatın ámelge asıradı.

Eger keyingi segiz nárse bizde qalsa yamasa turıp qalsa, biz ósemiz hám shın «jeńimpazlar» bolamız – Onıń dańqı hám bizdiń jaqsı bolıwımız ushın:

• Basınan bar bolǵan Onı biliw ákelerdi xarakterleydi (1 Yuhanna 2:14).
• Olarda turatuǵın Qudaydıń Sózi jaslardı kúsheytedi (14-ayát).
• Basınan esitilgen nárse bizde qalsa, biz jeńimpazlar bolamız (24-ayát).
• Muqaddes Ruwx arqalı berilgen Másihtiń maylanıwı bizge Oǵan turıwǵa járdem beredi (27-ayát).
• Qudaydıń urıǵı bizde qaladı hám gúna etpeydi, sebebi biz Odan tuwılǵanbız (3:9).
• Qudaydıń súyispenshiligi bizde qaladı hám jeńimpazdı óz ájasına ǵamxorlıq etiwge májbúrleydi (17-ayát).
• Másihtiń Ózi bizde qaladı, sebebi biz Onıń buyrıqların saqlaymız (24-ayát).
• Qudaydıń Ózi bizde qaladı, sebebi biz óz másihshi doslarımızdı súyemiz (4:12-16).
• Másihke tartılıp, biz ósemiz, Oǵan hám bir-birimizge jaqınlasamız, Jazıw úyretkenindey:

1. Rabbiy jaqsı ekenin tatıp kóriń,

«eger sizler Rabbiydiń miyrimli ekenin tatıp kórgen bolsańız» (1 Petrus 2:3). Bul házir Qudaydıń oń qolında bolǵan Onıń menen jeke qatnasıq kontekstinde. Jerde bolǵanında, Rabbiy shaqırǵan shákirtler Oǵan tartıldı, bárińizdi taslap Oǵan erdińiz (Mark 1:17-20). Ósiwimiz ushın biz bir «kózimizdi» tek Másihke baǵıtlawımız kerek (Matta 6:22; Luka 11:34).

2. Pawıldıń duwası

(Kolosliklerge 1:3-11) ósiw hám miywe beriw ushın kerekli bir neshe zárúrli elementlerdi óz ishine aladı. Keyin, ol «Másih sizlerde, dańq úmiti. Biz Onı waǵızlaymız, hár bir adamdı eskertip hám hár bir adamdı barlıq danalıqta úyretip, hár bir adamdı Másihte kámil etip kórsetiwimiz ushın» (27-28-ayátlar) degenge itibar qaratadı. Hawarıy «sır» haqqında bir adam sıpatında sóyledi: «Másih, Oǵan danalıq hám bilimniń barlıq ǵáziyneleri jasırılǵan» (2:2-3).

3. Másih deneniń Bası,

hám Pawıl isenushilerdi «Basqa bekkem turıwǵa» ruwxlandırdı, «Odan pútkil dene, buwınlar hám baylamlar arqalı azıqlanıp hám birlesip, Qudaydan kelgen ósiw menen ósiydi» (19-ayát). Qanday ájayıp!

4. Pawıl bul ósiwdi úyretti

«dańq Rabbiyine» (1 Korinflilerge 2:8) Quday menen, hám Onıń Ruwxı menen tikkeley baylanıslı. Sonıń menen birge, ósiw isenushiler arasındaǵı durıs ruwxıy jaǵday menen, shın danalıq penen (6-16-ayátlar) hám olar arasındaǵı durıs qatnas penen baylanıslı. Bulardıń bári Quday ósiw beriw ushın kerek (3:1-7). Hawarıy ruwxıy awıl xojalıǵındaǵı rawajlanıwdı Qudaydıń qurılıs jumısı menen baylanıstırdı, hár bir isenushiniń juwapkershiliklerin atap ótti (8-23-ayátlar).

5. Ósiw rawajlanıwdı názerde tutadı

jetiklikke qaray, birlik hám hár túrlilik kontekstinde (4:1-16). Qudaydıń barlıq isenushiler ushın jobası, olar ruwxıy jaqtan, jeke hám jámáátlik túrde ósiwi ushın:

• Barlıq «jaqsı iske» tayarlanǵan «Quday adamı» bolıw (2 Timotiyge 3:17);
• Másihke «kámil» yamasa jetik bolıw (Kolosliklerge 1:28);
• Ettiń isleri ornına toǵız túrli «Ruwxtıń miywesin» (Galatiyalılarǵa 5:22-23) payda etiw;
• Másih bizdiń júreklerimizde «jasawı» (Efesliklerge 3:17);
• «Ruwx penen toldırılıw» (5:18) hám Ruwxtıń basqarıwında bolıw (Rimliklerge 8:14);
• «Joqarıdan kelgen danalıqtıń» jeti ózgesheligin kórsetiw (Yakob 3:17);
• Iye Isa Mesi menen jaqın qatnas ornatıń, solay etip Ol biz ushın «hámmesi» bolsın (Koloslıqlar 3:11).
• Bunıń hámmesi durıs tańlawlar etiliwi kerek ekenligin bildiredi (Filipililer 3:8). Bul Iyege tolıq sadıqlıqtı talap etedi hám haqıyqıy shákirt hám jeńimpaz bolıwdıń qıyınshılıǵınıń bir bólegi bolıp tabıladı, bul tek ǵana muhabbat hám boysınıw arqalı (Yuhanna 14:21,23) durıs baslılıqlar menen múmkin. «Birinshi náwbette Qudaydıń Patshalıǵın hám Onıń ádilligin izleń» (Matta 6:33).

Ruwhıy Ósiwge Qarsılıq hám Kedergiler

Ruwhıy ósiwdi óz ishine alǵan barlıq durıs nárseler dushpannıń tınbaysız hújimi astında. Saq bolıń!

Muqaddes Jazıwda anıqlay alatuǵın hújimlerdiń geybir derekleri tómendegiler:

• Dene jaǵdayı, partiya ruwhı hám maqtanısh (1 Korinfliler 3:1-3).
• Isaǵa bolǵan haqıyqıy muhabbattı almastırıwǵa qaratılǵan jalǵan táliymat (Galatiyalıqlar 1:6-7). Bul múminlerdi ruwh arqalı «aqılsız» etedi, ol olardı «sıyqırladı» (3:1).
• Qızıq filosofiyalar, gnostitsizm, legalizm, ritualizm yamasa basqa izmler (Koloslıqlar 2:8-22).
• Isaǵa tiyisli orındı alıp taslaytuǵın, haqıyqıy ósiwge kedergi bolatuǵın básekiles elementler (Evreyler 5:14–6:1).
• Ósiwge bolǵan kúshli qálew menen húkim etiliwi hám joq etiliwi kerek bolǵan bes nápsilik (1 Petrus 2:1-2).
• Kóre almawshılıq, básekilesiw hám basqa da sheshiliwi kerek bolǵan máseleler (2 Korinfliler 12:20), sonıń ishinde «deneniń isleri» (Galatiyalıqlar 5:19-21 qarań), tómendegi danalıq (Yakob 3:14-16) hám altı nápsilikten saqlanıw (Rimlikler 13:13).
• Ruwhıy Ósiw Jolı – Paydalı Mısallar hám Sózler Birinshi náwbette, Isa bizge jerdegi jarıstı, qarsılıqlarǵa hám qıyınshılıqlarǵa qaramastan, juwırǵan Adam retinde usınıladı. Ol «Óziniń aldına qoyılǵan quwanısh» sebepli shıdadı hám onı tamamladı (Evreyler 12:2).

Barlıq múminlerdiń ákesi Ibrahim, butparastlıq orayınan shıǵıp ketti, Qudaydıń dańqın kórip, úlken isenim hám quwanısh penen háreket etti (Yuhanna 8:56; Evreyler 11:8-10; Húwiller 7:2-3). Boysınıw hám muhabbat birge keledi, bul Ibrahimda kórsetilgen. Ol haqıyqıy «jeńimpaz» edi, jolınan adaspaǵan yamasa nadurıs tásir etilmegen.

Pawludıń Kolosiyadaǵı múminler ushın duwası ruwhıy rawajlanıw ushın birneshe zárúrli jaǵdaylardı óz ishine aladı (Koloslıqlar 1:9-11). Sonıń menen birge, onıń Galatiyadagı múminler ushın duwası bizge de ámel etedi: «Balalarım, men sizlerdiń ishlerińizde Isa payda bolǵansha, sizler ushın qaytadan tuwıw azabın shegemen» (Galatiyalıqlar 4:19). Bunday qáliplesiw júdá zárúr.

Grek túbiri morphè Pawludıń jazıwlarında on márte ushırasatuǵın birneshe sózlerde bar. 2 Korinfliler 3:18-di qarap kóriń, onda biz oqıymız: «Biz hámmemiz, betimiz ashıq halda, aynada Iyenıń dańqın kórip, Iyenıń Ruwhı arqalı dańqtan dańqqa sol súwretke ózgertilip atırmız». Bul moral ózgeris, yamasa metamorfoz, birinshi náwbette Iye de jerde kórildi (Matta 17:2; Mark 9:2). Ol búgingi kúnde múminlerde kóriliwi kerek. «Bul dúnyaǵa uqsamań, bálkim aqılıńızdı jańalaw arqalı ózgeriń, solay etip Qudaydıń jaqsı, maqul hám kámil erkin anıqlay alasız» (Rimlikler 12:2).

Bul jańalaw Pawludıń basınan ótkergenindey, Quday mektebinde ómir sınaqları arqalı processdiń bir bólegi. Bul barlıq másehiyler ushın úlgi yamasa mısal (2 Korinfliler 4:16-18). Bul qáliplesiwdiń maqseti, nıshanı yamasa wazıypası Isa «hámmesi hám hámmesinde» (Koloslıqlar 3:10-11) bolıwı múmkin – biz ushın hámmesi, keyin bizde hámmesi. Obektiv túrde, biz isleytuǵın hesh nársege qaramastan, Ol Qudaydıń oyları boyınsha biz ushın hámmesi. Subektiv túrde, bizdiń minez-qulqımız hám háreketlerimizge tásir etkenlikten, Ol biz ushın hámmesi boladı – biz dańqtan dańqqa ózgerip atırǵanımızda, óz tájiriybelerimizde hám ómirimizde artıp baratırǵan haqıyqatlıq.

Qudaydıń meyirimi menen, Ol bizdi qutqardı hám keyin qáliplesiw hám jańalaw processin basladı. Titus 3:5 bul jerde Muqaddes Ruwhtıń rolin hám Onıń dawamlı jumısın atap ótedi, biraq bizdiń qatnasıwımızdı hám sadıqlıǵımızdı sheklemeden. Bul jańalaw jańa tártiptiń bir bólegi (Efisliler 4:23-24) hám Qudaydıń jumısın bildiredi. Muqaddes Ruwhtan tısqarı, bizdiń Qudayımız hám Ákemiz bul jumısta qatnasadı (1:17), sonıń menen birge dańqtaǵı Isa da (2 Korinfliler 3:18; Efisliler 5:25-26). Haqıyqatında da, úsh birlik Quday bizdiń tárbiyemiz hám qáliplesiwimizge ǵamxorlıq etedi.

Bir jaǵınan bul jańalaw hám qáliplesiw processı tolıǵı menen Qudayǵa baylanıslı, Ol bizge bergen kúsh hám bizdegi jumısı arqalı. Ekinshi jaǵınan, hesh qanday qarama-qarsılıqsız, ol bizge de baylanıslı: «Óz qutqarıwıńızdı qorqıw hám qaltıraw menen islep shıǵıń» (Filipililer 2:12). «Quday sizlerdiń ishlerińizde Óziniń jaqsı maqseti ushın qálewdi de, islewdi de isleytuǵın» (13-ayat). Grek tilinde «jumıs» hám «islew» arasında baylanıs bar.

Kimdi Ol aldınan bilgen bolsa, Ol olardı Óz Ulıń súwretine uqsas bolıwǵa aldınan belgilegen, solay etip Ol kóp aǵayınlar arasında birinshi tuwılǵan bolıwı ushın (Rimlikler 8:29).

Usılayınsha, Quday biz ushın, bizde hám biz benen Óziniń máńgilik jobasın ámelge asıradı, Rimliklerdiń úsh tiykarǵı bólimine sáykes (1-8, 9-11, 12-16 bábeler). Jańalaw Qudaydıń biz ushın Isaǵa uqsas bolıw jobası bar ekenligin bildiredi, tımsalı Musa hám onıń nur shaǵılıp turǵan júzi sıyaqlı (Shıǵıw 34:29).

Búgingi kúnde biz ushın bunday process dúzetiwlerdi (2 Korinfliler 13:11) hám jaqsılawlardı (Efisliler 4:12), sonıń menen birge bizde dawamlı jumıstı (Evreyler 13:21) hám qosımsha kúsheytiwdi (1 Petrus 5:10) bildiredi. Hárbir haqıyqıy shákirt Qudaydıń mektebinde hám úzliksiz qáliplesiwge boysınadı, ustazǵa uqsas bolıw ushın jetilistiriw maqsetinde tárbiyalanadı (Luka 6:40; Matta 10:24-25).

Ósiw haqqında qollanılǵan sózler

Jańa Wásiyettegi túrli sózler Qudaydıń múminler ushın qáleytuǵın ósiwin hám rawajlanıwın súwretleydi. Morphè (zat at) hám metamorphóomai (feyil), birge, 13 márte ushırasadı.1 Olar jeke yamasa jámáátlik ósiw, ishki jaqtan sırtqa qáliplesiw hám/yamasa ózgeriw processin bildiredi (1 Yuhanna 3:3 qarań). Haqıyqatlıqsız, tek ǵana sırtqı taqıwalıq forması dushpannıń jalǵanı bolıp tabıladı, bul bizdiń kúnlerimizdi sıpatlaydı (2 Timotiy 3:5).

Termin schèma, feyil yamasa zat at retinde, sırtqı ózgeristi atap ótedi (1 Korinfliler 7:31). Ol geyde dushpannıń jalǵanların, imitatsiyaların bildiredi (Rimlikler 12:2; 1 Korinfliler 4:6; 2 Korinfliler 11:13-15). Bul sóz Iye Isa haqqında da (Filipililer 2:7) hám Qudaydıń biz benen islegen jumısı haqqında da qollanıladı (3:21; 1 Petrus 1:14).

Auxánô «ósiw, kóbeyiw» mánisin bildiretuǵın feyil, ádette unamlı mániste.2 Ol geyde qospa formada qollanıladı, hám eki márte unamsız mániste jazılǵan (Matta 13:32; Luka 13:19). Baylanıslı zat at auxèsis (ósiw) eki márte ushırasadı (Efisliler 4:16; Koloslıqlar 2:19).

Zat at hèlkía (boy) segiz márte ushırasadı3 hám ósiw menen de baylanıslı.

Sóz télos (kámil) maqsetti, baǵdarlanıwdı hám kámillikti ósiw menen baylanıslı retinde kórsetedi. Ol tómendegiler haqqında aytadı:

• Isa islegen jumıs arqalı kámil orın (Evreyler 10:14, feyil formasında).
• Keleshektegi kámillik orın hám oǵan jetisiw jolı (Filipililer 3:12, feyil retinde). Bul jerde qutqarıwdıń túrli mánisleri menen baylanıs bar.
• Ruwhıy jetikliktiń durıs minez-qulqı, mısalı «Sizler kámil bolıń, sizlerdiń asmandagı Ákeńiz kámil bolǵanı sıyaqlı» (Matta 5:48).4
• Hátte télos Koloslıqlar 3:10-11-de qollanılmasa da, Pawludıń «jańa adam» haqqındaǵı sózinde «Isa hámmesi hám hámmesinde» degen sózinde bildirilgen. Bul ayatlar Qudaydıń barlıq múminler ushın názerde tutqan kámilligin kórsetedi.

Ruwhıy Jetiklik

Juwmaqlay otırıp, Isa ishinde ósken ákelerdiń geybir ózgesheliklerin sanap óteyik:

• Olar Qudaydıń/Isanıń buyrıqların saqlaydı, ádillikti ámelge asıradı (1 Yuhanna 2:3-6,29, 3:22, 5:3);
• Olar Máshihtiń buyrıǵına (Yuhanna 13:34) muwapıq, barlıq haqıyqıy múminlerdi súyedi, bul jańa buyrıq;
• Olarda ózlerin basqaratın Máshihtiń Ruwxı bar (1 Yuhanna 3:24, 4:13). Jas balalarda Ruwhtıń maylanıwı bar, biraq olar ele de «dúnyalıq» bolıwı múmkin (1 Korinflilerge 3:3), al ákeler Ruwh tárepinen basqarılıp, ruwhıy bolıp, Máshih penen bánt boladı hám Oǵan basshılıq etedi;
• Olar gúna islemeydi (1 Yuhanna 3:6,9-10, 5:18) hám gúnasız bolıwǵa umtılmaydı (1:8);
• Olar Isa Máshihti, denede kelgen Qudaydıń Ulı ekenligin moyınlaydı (2:23, 4:2,15, 5:1,5). Ol qanday ullı!
• Bárshemiz de «Rabbımız hám Qutqarımız Isa Máshihtiń miyriminde hám biliminde óseyik» (2 Petrus 3:18).

JUWMAQLAWSHI ESLETPE

1. Matta 17:2; Mark 9:2, 16:12; Rimliklerge 2:20, 8:29, 12:2; 2 Korinflilerge 3:18; Galatiyalılarga 4:19; Filipililerge 2:6-7, 3:10,21
2. Matta 6:28; Mark 4:8; Luka 1:80, 2:40, 12:27; Yuhanna 3:30; Hawar. 6:7, 7:17, 12:24, 19:20; 1 Korinflilerge 3:6-7; 2 Korinflilerge 9:10, 10:15; Efesliklerge 2:21, 4:15; Koloselilerge 1:6,10, 2:19
3. Matta 6:27; Luka 2:52, 12:25, 19:3; Yuhanna 9:21,23; Efesliklerge 4:13; Evreylerge 11:11
4. Matta 5:48, 19:21; Rimliklerge 12:2; 1 Korinflilerge 2:6, 13:10, 14:20; Efesliklerge 4:13; Filipililerge 3:15; Koloselilerge 1:28, 4:12; Evreylerge 5:14, 9:11; Yaqub 1:4 eki ret,17,25, 3:2; 1 Yuhanna 4:18
5. 1 Yuhanna 2:9-11, 3:14,18-19, 4:7-8,16,20-21, 5:2

Máshihiyler dushpan hám onıń xızmetshileri tárepinen qorshalǵan, olar onı awdarıp, Máshihke namıs keltiriwge umtıladı. Sonlıqtan Pawıl múminlerge shaytannıń ayyorlıqlarına qarsı turıw ushın Qudaydıń barlıq sawıt-saymanların kiyiwdi ayttı (Efesliklerge 6:10-18). Máshihiy bul dúnyada turǵanda onıń urısı hesh qashan tawsılmaydı. Dushpan menen kelisimge kiriw ólimge alıp keledi; ruwhıy ósiw toqtaydı hám artqa qaytıw muqarrar túrde onıń ornın iyeleydi. Bul eń áhmiyetli haqıyqat, hám hár bir múmin onı júregine alıwı kerek.

Jas Salonika shirkewi bunı júdá itibar menen qabıl etken edi: «Biz sizler ushın, ázizler, hárdayım Qudayǵa shúkir etiwge minnetliymiz, sebebi sizlerdiń isenimińiz júdá ósiwde» (2 Salonikalılarǵa 1:3). Petrus, usıǵan uqsas qımbatlı isenimge iye bolǵanlarǵa jazıp, olardı jamanlardıń qáteligi menen alıp ketilip, ózleriniń turaqlılıǵınan qulamasın dep eskertti. Ol olardı miyrimde hám Rabbımız hám Qutqarımız Isa Máshihtiń biliminde ósiwge shaqırdı (2 Petrus 3:17-18). Ósiw hárdayım janıńızdıń salamatlıǵınıń dálili bolıp tabıladı. — «Durıs sózlerdiń qısqasha mazmunı»nan alıngan