Jańa isenim etiwshiler ushın ushıw qáwipsizligi
1996-jıldıń dekabr ayındaǵı bir túnde, bir American Airlines samolyotı Kolumbiyanıń Kali qalasındaǵı aeroportqa qaray túsip basladı. Aeroporttıń radar sistemaları bir neshe jıl aldın terroristler tárepinen wayran etilgen edi, sonlıqtan Kaliǵa jaqınlasıp atırǵan ushqıshlar tawlı jerler ústinen túsip atırǵanda qayerge ushıwdı anıqlaw ushın túrli regionallıq radio signallarına súyeniwi kerek edi. Biraq, bul jaǵdayda, sol signallardıń orınları samolyottıń navigatsiya sistemasınan qátelik penen óshirilip ketken; keyin, ushqıshlar jaqın jerdegi signallardıń birin saylawǵa háreket etkenlerinde, olar nadurıs orındı saylap, samolyottıń qáweterli baǵıtqa burılıwına sebep boldı. Bir neshe minuttan keyin, samolyot taw qaptalına urılıp, 159 jolawshı hám ekipaj aǵzasınıń ólimine sebep boldı, tek tórt adam tiri qaldı.
Bunday aviakatasrofalardıń bolıwı siyrek ushırasadı, biraq tawlar ústinen ushıw ushın arnawlı proektlestirilgen samolyotlardıń mexanikalıq yamasa adam qáteligi sebepli tuwrıdan-tuwrı sol jerge qulawı hárdayım ayrıqsha qayǵılı jaǵday bolıp tabıladı. Tergewshiler keleshektegi ushıwlar ushın qáwipsizlik boyınsha usınıslar beriw maqsetinde bul waqıyalardı turaqlı túrde analizleydi.
Bul mısal biz ushın ruwhıy sabaqlardı óz ishine aladı, óytkeni qutqarıw waqtında barlıq máselemizler jerde jasawshı janzatlardan óz biyikligin ózgertiwge, yaǵnıy turmıstı Qudaydıń kózqarasınan túsiniwge tayarlanǵan. Isenim úlgisi bizdiń «ushıw qollanbası» – Qudaydıń Sózinde kórsetilgen. Potentsial qáwip-qáterler anıqlanǵan, biraq belsendi dıqqat beriliwi kerek. Ushqıshlar jaǵdayında, apatqa sebep bolǵan itimal sebeplerden biri ushıw ekipajınıń óz átirapı hám radio navigatsiya quralları jaylasqan orın haqqındaǵı «jaǵdaydı bilmewi» edi. Sol sıyaqlı, máselemiz jaǵdayında, Bibliyalıq qollanba haqqında bilimsizlik bizdi potentsial apatlı tájiriybelerge alıp keledi.
Ergish qollanba
Jańa isenim etiwshiler bul qıyınshılıqlarǵa ayrıqsha sezgir bolıwı múmkin. Hawarıy Pawıl Fessalonikadaǵı jańa máselemizler haqqında ayrıqsha qáweterlengen edi, ol jerde ol tek úsh hápteden artıq waqıt ótkergen. Ol turmıstıń sınaqları hám Shaytannıń azǵırıwları olardı jeńip, isenim jolınan bas tartıwına sebep bolıwı múmkin dep qáweterlengen edi. Sonlıqtan, olar isenimde dawam etip atırǵanı haqqında jaqsı xabardı alǵanda ol quwanıshqa bólenip, olardı bunnan keyin de xoshametlew ushın xat jazdı. Pawıldıń xatınan hám Bibliyanıń basqa bólimlerinen bir neshe qımbatlı printsiplerdi kórip shıǵayıq.
• Bibliyanı Qudaydıń tuwrı xabarı dep qabıl etiń.
Pawıl óziniń máselemiz dosları «Qudaydıń sózin ... haqıyqatında Qudaydıń sózi sıpatında qabıl etkenin» jazǵan (1 Fessalonikalıqlarǵa 2:13 NKJV). Bul degeni, sol máselemizler Bibliyadan úyretilgen hár bir nársege tereń baha bergen. Áskeriy ofitserler ózleriniń eń joqarı dárejeli komandirinen tolıq xabar alǵanın shamalaylıq. Eger olar hújjetke qarap, keyin onı qaldırıp, ketip atırǵanda tek hawa rayı haqqında sóylesse, siz ne der edińiz? Siz olardıń xabarǵa yamasa onıń avtorına húrmeti joq dep aytar edińiz! Biraq, eger sol ofitserler shtab-kvartiradan kelgen kórsetpeler sebepli óz maqsetleri hám strategiyaların tolıq ózgerterse? Onda siz olardıń xabarǵa baha bergenine hám óz komandiriniń húkimetin tán alǵanına isenimli bolar edińiz.
Bibliya Qudaydı, insanı, aspanı, tamuqtı, gúná hám qutqarıwdı túsiniwge kelgende máselemiz ushın informatsiyanıń tolıq deregi bolıp tabıladı. Ol bizge Qudaydıń qımbatlı wádelerin hám Onıń kemshiliksiz minezin ashıp beredi. Ol bizdiń Qudaysız kim ekenimizdi hám Quday bizdiń Qutqarımız bolıwı ushın jibergen Isa Masihke isengenimizde kim bolıwımızdı túsindiredi. Ol bizge qudaylıqta, pákizligimizde hám miyrimde qalay jasawdı úyretedi. Ol hár bir mádeniyatqa hám áwladqa qollanılatuǵın zárúrli printsiplerdi óz ishine aladı. Basqa hesh bir kitap onıń ornın basa almaydı, hám hesh bir dawıs onıń húkimetin almastıra almaydı.
Skeptikler kóp jıllar dawamında Muqaddes Jazıwlarǵa bolǵan isenimdi páseytiwge háreket etti, biraq siz óz Bibliyańızǵa isene alasız! Tekst isenimli hám tekseriwge boladı. Áyyemgi qoljazbalarǵa kelsek, bizdiń silteme ushın mıńlaǵan Muqaddes Jazıw kóshirmeleri saqlanǵan, Plato hám Aristotel sıyaqlı ataqlı avtorlardıń ullı klassikalıq tekstleriniń bir neshe onlaǵan yamasa odan da az kóshirmelerine salıstırǵanda. Skeptikler tariyxıy atlarǵa hám basqa Bibliyalıq siltemelerge shúbhe menen qarap, olar teksttegi qátelerdi ashıp beredi dep dálillegen – tek keyinirek arxeologlar sol faktlerdiń anıq tastıyıqlanıwın tapqan. Bibliyanı biykar etiwge kirisken kóp skeptikler onıń jarıyalaytuǵın Qudayına isenim etken.
Usı sebepli, Bibliyaǵa haqıyqatında ne bolsa, sol sıyaqlı qarań: Qudaydıń Sózi. Onı ishińizge sińiriń! Ol ruwhıńızdı kúshlendirip, aqılıńızdı xabardar etip, ar-namısıńızdı janlandırıp, ayaqlarıńızdı basqaradı. Bibliyanıń ullı temaların, mısalı keshirim hám aqlawdı úyreniń. Onıń wádelerine iseniń hám kórsetpelerine ámel etiń. Óz qatnaslarıńızdı, háreketlerińizdi hám maqsetlerińizdi qayta dúziwge tayarlanıń. Bibliyaǵa usılay juwap bergen hesh kim bunıń ushın hesh qashan ókingen emes.
• Júrek maqseti menen Rabbıǵa japsıń.
Isa: «Maǵan kelgen adamdı men hesh qashan quwıp jibermeymen» dedi (Yuxanna 6:37). Bul hám basqa kóp ayatlar isenim etiwshiniń máńgilik qáwipsizligi haqqındaǵı táliymattı ornatadı. Biraq, hesh bir haqıyqıy máselemiz hesh qashan joǵalmasa da, mıńlaǵan haqıyqıy máselemizler bir waqıtları Masihke baǵıshlanǵan turmıstan tayıp ketken. Mine sonıń ushın erte shirkew basshısı Barnaba jańa isenim etiwshilerdi Rabbıǵa maqsetli hám turaqlı túrde erip barıwǵa xoshametledi (Hawa. 11:23).
Pawıldıń Fessalonikadaǵı máselemiz dosları ózleriniń qatańlıǵı hám sadıqlıǵında haqıyqıy júrekli edi. Pawıl qayta-qayta olar máselemiz bolǵanda baslarına kelgen qıyınshılıqlar hám azǵırıwlar haqqında aytıp ótken. Ol Timotiyin olardıń iseniminde bekkemlew hám xoshametlew ushın jibergen edi, óytkeni ol «hesh kim bul azaplar menen qáweterlenbesin; óytkeni sizler ózińiz bunıń ushın tayınlanǵanımızdı bilesizler» dep úmit etken edi (1 Fessalonikalıqlarǵa 3:2-3). Olar turmıstıń sınaqlarınıń Masihke bolǵan isenimlerin buzıwına jol qoymaǵanı haqqında xabar kelgende, Pawıl quwanısh penen olardı Rabbıda bekkem turıwdı dawam ettiriwge xoshametledi (8-ayat).
Azaplar kelgende biz tańlanbawımız kerek. Qıyınshılıqlar turmıstıń tábiyiy bólegi bolıp qalmastan, bul dúnya biykar etken Isaǵa eriwshiler ushın qosımsha qıyınshılıqlar da bar. Biraq Qudayǵa bolǵan isenim júreklerimizdi bekkemlew ushın jetkilikli. Biz Rabbıǵa qatańlıq hám maqset penen japsıwǵa juwapkerliymiz.
• Muqaddeslew táliymatın túsiniń.
Bibliyadaǵı muqaddeslew doktrinasınıń eki tárepi bar. Bir tárepinen, máselemizler Isanı Qutqarǵısh sıpatında isengenleri sıyaqlı tolıq muqaddeslenedi. Ol ózin biz ushın qurban etkenligi sebepli (Evreylerge 10:10), biz Quday ushın ajıratılǵanbız, tolıq hám ayrıqsha Onıń xalqı etilgenbız. Áwliye, muqaddeslengen, pák – bul sózlerdiń bári Qudaydıń bizdi Óz maqsetleri ushın ajıratqanı haqqındaǵı bir ideyanı bildiredi. Bibliya oqıtıwshısı F. B. Hole muqaddeslew degeni máselemizler Qudaydıń jaqsı farfor komplekti sıyaqlı, kúndelikli ıdıslardan bólek saqlanatuǵın arnawlı tárelekler sıyaqlı ekenligin aytqan. Bul doktrina Masihke isengen hár bir adamǵa qanday abıray beredi!
Biraq muqaddeslewdiń ekinshi tárepi bar. Eger birinshi aspekt turaqlıbolsa, ekinshisi progressivli. Biz maqsetli túrde muqaddeslenilgen turmıs keshiriwimiz kerek, ózimizdi tómen morallıq hám az pákizligi bar ápiwayı turmıs tárizlerinen ajıratıp turıwımız kerek. Pawıl Fessalonikalıqlarǵa jazǵanınday: «Bul Qudaydıń erki, sizlerdiń muqaddesleniwińiz: sizler jınıslıq azǵınlıqtan saqlanıwıńız kerek; hár birińiz óz denesin muqaddeslik hám húrmet penen iyelewdi biliwińiz kerek, nápsiniń qumarlıǵında emes» (1 Fessalonikalıqlarǵa 4:3-5). Ol qosımsha etip: «Endi tınıshlıq Qudayı Ózi sizlerdi tolıq muqaddeslesin; hám sizlerdiń pútkil ruwhıńız, jánıńız hám denińiz Rabbımız Isa Masih kelgende ayıpsız saqlansın» (1 Fessalonikalıqlarǵa 5:23). Bizge kóp azǵa qanaatlanatuǵın dúnyada muqaddeslenilgen turmıs keshiriw ushın kúndelikli juwapkershilik júklenedi. Mádeniyattıń jınıslıq standartları, mısalı, sońǵı on jılda keskin ózgerdi. Qudaydıń Ruwhınıń járdemi menen, denelerimizdi muqaddeslik hám húrmet penen iyelew bizdiń minez-qulqımızdı shaqırıǵımızǵa barǵan sayın sáykeslendiredi. Bul ómirboyı process – Rabbınıń aldında bolǵanımızǵa shekem.
• Basqa isenim etiwshiler menen birlik hám jámiyet izleń.
Geyde máselemizler bir-birinen ajıralıp qalıwǵa beyim boladı. Biz basqa hesh kim bizdiń mútájliklerimizdi túsingen joq dep seziniwimiz múmkin, sonlıqtan biz qıyınshılıqlardı ózimiz sheshiwdi abzal kóremiz. Basqa waqıtları biz bánt keste, shańaraq iskerlikleri yamasa basqa sebeplerge baylanıslı basqa isenim etiwshiler menen waqıt ótkeriwge qızıǵıwshılıq bildirmewimiz múmkin.
Biraq, Rabbıǵa eriwshiler menen birge bolıwdı hesh qashan izlemeytuǵın ajıratılǵan máselemiz sıpatında jasaw haqıyqatında da júdá qáweterli. Tábiyaǵıy jaqtan aytqanda, Quday bizdi basqalar menen birge turmısta qatnasıw ushın jaratqan; hám ruwhıy jaqtan aytqanda, biz máselemiz bolǵanımız sıyaqlı Quday bizdi Óziniń haqıyqıy Shirkewiniń bir bólegi etedi. Onıń Shirkewi imarat hám dene sıpatında súwretlenedi, hám bul metaforalar ósiw ushın hár bir bólektiń birge háreketlesiwi kerek ekenligin anıq kórsetedi.
Fessalonikalıqlar bir-birine bolǵan súyispenshilikte «ósiwge hám mol bolıwǵa» hám «bir-birin bekkemlewge» xoshametlendi (1 Fessalonikalıqlarǵa 3:12, 5:11 ESV). Bular máselemiz turmısınıń zárúrli bólimleri. Siz kerek basqa máselemizlerdiń bul nárselerdi siz ushın islewleri, hám olar kerek sizdiń olar ushın da sol nárselerdi islewińiz. Máselemizler menen birge bolıwdan qashıw Qudaydıń bizdiń isenim etiwshiler sıpatında ósiwimiz ushın qollanıwdı maqset etken jollarınıń birin joq etedi. Biz bul páziletlerden lázzet alıwımız múmkin bolsa da, basqa isenim etiwshiler menen turmıs bizdiń qıyınshılıqlarımızdı kóbeytetuǵını da haqıyqat, óytkeni biz olardıń mútájlikleri hám ázzilikleri menen de betpe-bet kelemiz. Biraq bul máselemiz qatnaslarınıń birligin kórsetiw ushın Bibliyalıq printsiplerdi qollanıwdı úyrenetuǵın kontekst.
• Rabbınıń qaytıp keliwiniń mánisin túsin.
1 Fessalonikalıqlarǵa xatınıń hár bir babında Rabbı Isa Masihniń qaytıp keliwi haqqındaǵı táliymatlar bar. Bul kishi másele emes; Jańa Wásiyat kitaplarınıń derlik hár biri Onıń ekinshi keliwine silteme beredi. Bul Onıń óz wádesiniń orınlanıwı boladı: «Eger men barıp sizler ushın orın tayarlasam, men qaytadan kelemen hám sizlerdi Ózime qabıl etemen» (Yuxanna 14:3). Bul táliymat bizge aspan úyine barıp atırǵanımızdı, bul dúnya arqalı ózleriniń sońǵı mánziline ele jetpegen zıyaratshılar sıyaqlı sayaxat etip atırǵanımızdı esletedi.
Fessalonikalıqlar ushın hár bir kún Isanıń aspannan keliwin kútiw ushın jańa múmkinshilik edi (1 Fessalonikalıqlarǵa 1:10). Eger biz de sol haqıyqat penen qamalıp turǵan bolsaq, Isa Masihniń qaytıp keliwi haqqındaǵı sanalı bilim bizdi Onıń xızmetinde belsendi etip, dúnyalıq qálewlerden bas tartıwdı úyretedi. Bul kútiw bizge jerdegi bank esaplarımızdı toltırıwdıń ornına aspanda ǵáziynelerdi jıynawǵa járdem beredi. Bul bizge bul turmıstıń azapları keleshek dárejeler menen salıstırıwǵa bolmaytuǵının esletedi.
Rabbınıń búgin qaytıp keliwine hesh nárse tosqınlıq ete almaydı! Hám eger Ol búgin kelmese, bálkim erteń keledi. Bul máselemizdiń baxtlı úmiti. Bul biz ushın qutqarıw duwlıǵı (1 Fessalonikalıqlarǵa 5:8), qıyınshılıqlarǵa tolı dúnyada Masih ushın jasap atırǵanımızda aqılıńızdı qorǵaydı.
Juwmama pikirler
Sol American Airlines ushıwındaǵı ekipaj jaǵdaydı bilmewi sebepli apatqa ushıradı. Jańa isenim etiwshiler, hám haqıyqatında hár qanday máselemiz, sol sebepli ruwhıy buzılıwdı basdan keshiredi. Dúnya aljasıwlar, azǵırıwlar hám ashıqtan-ashıq jamanlıqlar menen tolı. Eger biz bul buzılıwlarǵa qarsı turıwǵa, shıdawǵa hám jeńiwge tayar bolmasaq, bizdiń ruwhıy jolımız tez arada tómenge qaray spiral sıyaqlı túsedi.
Samolyotlar apatqa ushıraw ushın proektlestirilgen emes, hám máselemizler de emes! Bibliyanıń ózi basqarıwshı mayaq sıpatında, máselemizdiń isenim hám qudaylıq turmısı hár bir tosqınlıqtan qáwipsiz ótip, durıs joldı belgileydi hám saqlaydı.
