Nahum kitabına oylar
Ninevege qarsı júk. Elkoshlı Nahumdıń kóriniw kitabı. —Nahum 1:1 NKJV
Ayıplaw!
Payǵambar Nahumǵa Nimrod tárepinen qurılǵan Nineve qalasın Rabbiniń ne isleytuǵını haqqında kóriniw berildi. Bul adam “jerde kúshli edi. Ol Rabbiniń aldında kúshli ańshı edi … hám Nineveni qurǵan” (Genesis 10:8-9,11). Qala Assiriyanıń paytaxtı boldı.
Jonah dáwirinde, ol “úlken qala” edi, hám Rabbi ayttı: “Olardıń jamanlıǵı Menim aldıma keldi” (Jonah 1:2). Sonlıqtan, Rabbi Jonahdı Nineve xalqına Qudaydan xabar menen jiberdi. Oǵan “Men saǵan aytatuǵın xabardı waǵızla” dep aytıldı (Jonah 3:2). Xabar: “Ele 40 kún, hám Nineve awdarılıp taslanadı” (Jonah 3:4). “Sonlıqtan Nineve xalqı Qudayǵa isendi, oraza járiyaladı, hám eń úlkeninen eń kishisine shekem qap kiyim kiyindi … Quday olardıń jaman jolınan qaytqan islerin kórdi; hám Quday olardıń basına túsiremen degen apatınan qayttı, hám onı islemeydi” (Jonah 3:5,10).
Kóp jıllardan keyin qala óz jamanlıǵına qayttı. Ol “haqıyqıy naqılǵa uqsas edi: ‘It óz qusıpına qaytadı’ hám, ‘juwılǵan shoshqa, balshıqqa awnaydı’” (2 Peter 2:22). Taǵı da, olar jamanlıqqa ayıplı edi (Nahum 1:3,11,15, Nahum 3:19). Butparastlıq ta bar edi (Nahum 1:14), hám olar Qudaydıń dushpanları boldı. Ol olardıńǵa ayttı: “Mine, Men sizlerge qarsıman” (Nahum 2:13). Bul sonshama jiddiy edi, Quday ózin qaytaladı: “Mine, Men sizlerge qarsıman” (Nahum 3:5). “Rabbiniń júzi jamanlıq etetuǵınlarǵa qarsı” (1 Peter 3:12). Rabbi sizdiń tárepińizde me yamasa Ol sizge qarsı ma? Zábúrshı ayttı: “Rabbi menim tárepimde, men qorqpayman” (Psalm 118:6). Eger siz Rabbiniń tárepinde bolmasanız, qorqıwǵa tolıq haqıńız bar, sebebi “Rabbi ádillik Qudayı” (Isaiah 30:18). “Aldanbań, Quday masqaralanbaydı; sebebi adam ne ekse, sonı oradı” (Galatians 6:7).
Húkim
Nineve xalqı Onıń dushpanları bolǵan edi, hám Nahum járiyaladı: “Rabbi … Óz qarsılaslarınan ósh aladı, hám Ol Óz dushpanları ushın qáhardı saqlaydı” (Nahum 1:2). “Qarańǵılıq Onıń dushpanların quwıp jetedi” (Nahum 1:8). Quday keyin Nahumǵa Óz kúshli qudiretiniń kóriniwin berdi, ol húkimde qalaǵa tógiliwi kerek edi.
Nahum 2 Onıń Ninevege húkiminde suwdı qollanıwın kórsetedi. “Dáryalardıń qaqpaları ashıldı, hám saray eridi, bul buyrıq etilgen … Áyyemgi Nineve suw háwizine uqsas edi” (Nahum 2:6-8).
Soń, Nahum 3 deydi: “Ot qaqpalarıńızdıń temirlerin jeydi … ot sizlerdi jeydi” (Nahum 3:13,15). “Onıń qáharı ot sıyaqlı tógilgende” hesh kim tura almaydı (Nahum 1:6). “Tawlar Onıń aldında qaltıraydı, tóbelikler eriydi, hám jer Onıń bar bolıwında qaltıraydı” (Nahum 1:5). “Onıń qáharına kim tura aladı? Onıń qáharınıń qattılıǵına kim shıday aladı?” (Nahum 1:6).
Quday muqaddes hám ádil bolǵanı ushın, Ol gúnáǵa húkim etiwge májbúr. Biraq, húkim “Onıń ǵárip isi” (Isaiah 28:21 JND). Quday “jamanlardıń óliminen lázzet almaydı, al jamanlardıń óz jolınan qaytıp jasawın qáleydi. Qaytıń, jaman jollarıńızdan qaytıń” (Ezekiel 33:11 NKJV). Quday hesh kimniń joq bolıwın qálemeydi. Ol hámme ushın Óz Ulı, Rabbiy Isa arqalı qutqarıw jolın támiyinledi. “Oǵan isengen hár kim joq bolmasın, al máńgilik ómirge iye bolsın … sebebi Quday Óz Ulıń dúnyanı ayıplaw ushın emes, al dúnya Ol arqalı qutqarılıwı ushın jiberdi. Oǵan isengen adam ayıplanbaydı; al isenbeytuǵın adam aldınnan ayıplanǵan” (John 3:15,17-18).
Tawbe et!
“Nahum” atı “tesellilengen” degen mánisti ańlatadı. Ol alǵan kóriniw, Qudaydıń Ninevege húkimin tógiliwi, onı qayǵıǵa salıp, qorqıtıwı múmkin edi. Ol “Rabbi jaqsı, qıyınshılıq kúni bekkem qorǵan; hám Ol Ózine isengenlerdi biledi” (Nahum 1:7) dep bilgeni ushın tesellilengenine shúbha joq. “Rabbi Yakobtıń ullılıǵın Izrail ullılıǵı sıyaqlı qayta tikleydi” (Nahum 2:2). “Rabbi tańlawlardan dindarlardı qalay qutqarıwdı hám ádilsizlerdi húkim kúni ushın jazalaw astında saqlawdı biledi” (2 Peter 2:9). “Rabbi Óziniń kim ekenin biledi” (2 Timothy 2:19).
Quday ne dese, sonı aytadı hám ne aytsa, sonı ańlatadı. Quday tárepinen aytılǵan hár bir sóz orınlanıwı kerek hám orınlanadı. Suw tasqınnan aldın, Nuh dáwirinde, “Rabbi adamnıń jamanlıǵı jerde úlken ekenin, hám onıń júreginiń oylarınıń hár bir niyetiniń tek ǵana jaman ekenin kórdi” (Genesis 6:5). Rabbiy Isa ayttı: “Nuh dáwirleri qanday bolsa, Adam Ulıń keliwi de sonday boladı” (Matthew 24:37). Nineve óz jamanlıǵı hám jamanlıǵı menen dawam etti; Quday húkim menen keldi.
“Ol [Quday] dúnyanı Ózi belgilegen Adam arqalı ádillik penen húkim etetuǵın kúndi belgiledi. Ol bunıń kepilligin hámmege Onı ólilerden tiriltiw arqalı berdi” (Acts 17:31). Biraq húkimnen aldın, Ol “hámme adamlarǵa hár jerde táwbe etiwdi buyıradı” (Acts 17:30). Siz gúnálarıńızdan táwbe etip, Rabbiy Isa Mádihtke isendińiz be?
“Mine, Rabbi Óz áwliyeleriniń on mıńları menen hámmege húkim etiw ushın keledi, hámme dindarsızlardı olardıń dindarsız isleri ushın, olar dindarsız túrde islegen hám dindarsız gúnákarlar Oǵan qarsı aytqan barlıq qattı sózler ushın ayıplaw ushın” (Jude 14-15). Siz Onıń menen birge kele jaqsız ba, yamasa Onıń húkiminiń obyekti bolasız ba? Siz kelejek qáhardan qutqarılǵan ba? Birinshi Tesalonikalıqlar 1:10 bizdi qutqara alatuǵınǵa isharat etedi: “Isa … bizdi kelejek qáhardan qutqaradı.”
Bir hayaldıńjúdá qıyınshılıqta ekenin esitip, men onı kóriw ushın úyine toqtadım. Biz birge Injil bólimlerin kórip shıqtıq hám Qudaydıń aldında tize búktik, biraq qarańǵılıq ele de qaldı. Men oǵan járdem bere almaytuǵın sıyaqlı edim. Men turdım hám ketip qalıw ushın esikti ashtım; biraq men ashqan esik baqshaǵa emes, al asxanaǵa alıp baratuǵının bildim. “Bul nadurıs esik,” dedi ol, durısın ashıp. Kóp adamlar baxtsızlıqtan tınıshlıqqa, qáwipten qutqarıwǵa shıǵıwdı qáleydi, biraq olar nadurıs esikten ótip atır. Olar onı isler hám duwalar hám sonday nárseler arqalı izleydi, biraq Isa ayttı: “Men esikpen” (John 10:9 KJV). Bul hayal keyin Esikti taptı, baxt jolın; bul esik Isa, bizdiń Rabbimiz hám Qutqarımız. —J. T. Mawson, “Nadurıs Esik” (beyimlestirilgen).
