SORAW: Qońsılarımız óz úyleriniń sırtında bayraqlar hám basqa zatlar arqalı ádep-ikramlılıqtı násiyatlamakta. Men qalay juwap beriwim kerek? Jas balalarıma kórgenleri haqqında qalay aytsam boladı?
JUWAP:Biz sizdiń mashqalańızǵa qayǵıramız, balaların «Rabbimizdiń tárbiyası hám úgit-násiyatı menen» (Ef. 6:4 NKJV) tárbiyalawdı qáleytuǵın kóplegen máńgilik ata-analar ushırasatuǵın mashqala.
Birinshi ata-analarımız gúna etkeninen berli, adamzat tómenlew jolında. 2 Timotiy 3-tiń birinshi ayátları bizge «aqırǵı kúnlerde qáwipli waqıtlar keledi» (1-ayát) dep eskertedi. Rimliklerge 1-diń ekinshi yarımı kórsetedi, geypara adamlar «Qudaydı bilse de, Onı Quday sıpatında ulǵartpadı, shúkirshilik etpedi, biraq óz oylarında paydasız bolıp qaldı, hám olardıń aqılsız júrekleri qarańǵılandı» (21-ayát). Bul bap putparastlıqtıń qalay rawajlanǵanın hám jınıslıq ádep-ikramlılıqtıń putparastlıq penen qalay birge júrgenin súwretleydi. Biz 28-31-ayatlarda oqıydıq: «Olar Qudaydı óz bilimlerinde saqlawdı qálemegenligi sebepli, Quday olardı buzılǵan aqılǵa berdi, sáykes kelmeytuǵın islerdi islewge; barlıq ádilsizlik, jınıslıq ádep-ikramlılıq, zúlimlik» hám basqa da zúlim islerdiń uzın dizimi menen tolǵan. Bul bap adamlar «Qudaydıń ádil húkiminiń bilip, bunday islerdi isleytuǵınlar ólimge ılayıq ekenin bilip, tek ǵana ózleri islemeydi, bálkim olardı isleytuǵınlardı da maqullaydı» (32-ayát) dep kórsetiw menen tawsıladı.
Biz jasap atırǵan dúnya usı hám qońsılarıńızdıń násiyatlap atırǵan zatları. Bunnan tısqarı, bul zatlar kóplegen mektep sistemalarında hám kóplegen húkimet agentlikleri tárepinen úyretilmekte hám násiyatlanbaqta. Quday jaman degen zatlardı adam jaqsı deydi; hám Quday jaqsı degen zatlardı adam jaman deydi! Mine, búgingi dúnya, ásirese Arqa Amerika hám Evropanıń Batıs dúnyası. Bul dúnyanı biz ózgerte almaymız.
Biraq qońsılarıńızdıń islep atırǵan islerine qalay juwap beriw sizdiń sorawıńız. Injil bizge qońsımızdı ózimizdi súygenimizdey súyiwdi buyıradı (Matta 22:39). Bul ańsat yamasa tábiyiy emes, biraq biz Rabbimizden Onıń buyırǵan isin islewge járdem beriwdi soray alamız. Esleń, olar oǵan isense de, bilse de, qońsılarıńız Rabbimiz Isa Kalvariyada ólgen adamlar. Olar Onıń máńgilikke ózi menen birge saqlawdı hám bolıwdı qáleytuǵın adamlar, aqır-aqıbetinde olardı máńgilikke tamuqqa jiberiwden góre. Olar bunnan xabardar ma? Olarǵa qutqarıw haqqındaǵı xabar jetkerilgen be? Jaqsı qońsı bolıw, miyrimli bolıw hám olarǵa qızıǵıwshılıq bildiriw arqalı, siz óz imanıńızdı hám Qutqarǵıshıńızdı olar menen bólisiw múmkinshiligine iye bolıwıńız múmkin. Onı olardıń tamaǵına tıǵıwǵa háreket etpeń, biraq olar ushın duba etiń. Rabbimizden olardıń mútájliklerine sezgir bolıwıńızdı hám Onıń beretuǵın hár qanday múmkinshiligin paydalanıwǵa tayın bolıwıńızdı sorap duba etiń. Esleń, Rimliklerge 2:4-ke sáykes, «Qudaydıń jaqsılıǵı ... táwbege alıp keledi.» Bizdiń muqaddes Qudayımız gúnanı tolıq jek kórse de, gúnakardı jek kórmeydi. Kerisinshe, Óziniń ullı muhabbatında Ol Óziniń jalǵız tuwılǵan Ulıwın gúnakarlar ushın óliwi ushın berdi.
Jas balalarıńızǵa kórgenleri haqqında qalay aytıw haqqındaǵı sorawıńızǵa kelsek, Rimliklerge 16:19 jaqsı prinsip beredi: «Men sizlerdi jaqsılıqta aqıllı, al jamanlıqqa qatnıslı ápiwayı bolıwıńızdı qáleymentin.» Balalarıńız benen Injildi oqıń, olardı Rabbimiz Isa hám Onıń muhabbatı menen, Quday hám Onıń muhabbatı menen, Qudaydı qanaatlandıratuǵın er adamlar hám hayallardıń kóplegen jaqsı úlgileri menen, sonday-aq Qudaydı qanaatlandırmaǵanlardıń geypara úlgileri menen tanıstırıń. Balalarıńızdıń qutqarıwı ushın duba etiń hám olardı Qutqarǵıshımız, Rabbimiz Isa Máshihti tanıstırıwǵa umtılıń. Olardıń aqıl-oyların múmkin bolǵanınsha erte jaqsı zatlar menen, Rabbimizdi qanaatlandıratuǵın zatlar menen toltırıń. Eger olar júdá jas bolsa hám bayraqtı bayqap, reńleri shıraylı dep oylasa, dárhal onıń ańlatatuǵın zúlimligi haqqında aytıwǵa háreket etpeń. Bayraq shıraylı bolıwı múmkin, biraq jas bala dáslep bul qońsılardıń Rabbimiz Isa unatatın zatlardı unatatınlıǵınan basqa nárse bilmewi múmkin.
Bala úlkeygen sayın hám mektepke barǵan sayın, ásirese eger ol mámleketlik mektep bolsa, onıń sabaqlıqları ne úyretetuǵının hám násiyatlaytuǵının baqlap turıń. Eger bular dúnyada barǵan sayın keń taralıp hám qabıl etilip atırǵan ádep-ikramlılıqqa qarsı zatlardı násiyatlasa, muǵallim, mektep direktorı yamasa mektep húkimetleri menen sáwbetlesiw orınlı bolıwı múmkin. Siz ne ushın turǵanıńızdı – Quday Sóziniń principleriniń – hám siz balanıńızdı shańaraqta usı zatlardı úyretip atırǵanıńızdı, hám balanıńızdıń bul principlerge qarsı zatlardı úyreniwdi qálemeytuǵanıńızdı anıq aytıń. Rabbimiz sizge balanıńızdı biz jasap atırǵan dúnyanıń keń taralǵan ádep-ikramlılıǵınan hám ashıqtan-ashıq maqullanǵan zúlimliginen qorǵaw ushın qabıl etiwge tuwra keletuǵın hár qanday keyingi qádemlerde jol kórsetsin.
Qudaydıń Yesaya 42:1-2-de Ózi «Meniń Qulım» hám «Meniń Saylanǵanım» dep ataytuǵın Adam haqqında ne aytqanın da esleń: «Ol qıshqırmaydı, dawısın kótermeydi, dawısın kóshelerde esittirmeydi.» Matta 12:18-21 bul ayatlardı Rabbimiz Isaǵa qollanadı, Ol bizge eriwimiz ushın ilahiy úlgi. Ol jerdegi ómiri dawamında kúndelik zúlimliklerge qarsı kórsetiwler ótkeriw ushın yamasa peticiyalar jiberiw ushın hesh qanday toparlarǵa qosılmadı – hám ol waqıtta zúlimliktiń jetispewshiligi joq edi! Biraq, Injiller Onıń poziciyasın júdá anıq kórsetkenin kórsetedi.
Balalarıńız úlkeygen sayın sizdiń wazıypańız jeńil bolmaydı. Media kóplegen ádep-ikramlılıqqa qarsı, qudaysız zatlardı násiyatlawda qatnasadı yamasa qatnasıwdı tańladı. Reklamalar bul jaǵdayda geypara kompaniyalar hám shólkemler qollap-quwatlaytuǵın baǵdarlamalardan góre qáwiplirek boladı. Balalarǵa arnalǵan baǵdarlamalar Injilge qarsı standartlardı násiyatlaw ushın qural sıpatında qollanılmaqta. Olardı bala baǵıwshı sıpatında qollanbań! Eger balalarıńızǵa baǵdarlamalardı kóriwge ruqsat berseńiz, olardı balalarıńız benen birge kóriń hám keyin baǵdarlamalardı oqıtıw quralı sıpatında qollanıń. Bunnan da jaqsısı, balalarıńızǵa Injildi hám paydalı kitaplardı oqıń hám olardıń mazmunın olar menen talqılań.
Qudayǵa shúkir, Ol balalarıńızdı sizge beredi olardıń dáslepki qáliplesiw jıllarında! Musanıń úlgisi jaqsı. Quday Musanıń dáslepki jaslıǵında alǵan tálimin aqır-aqıbetinde Firawn sarayında úyretilgen barlıq zatlarǵa qarsı turıw ushın qollandı. Balalarıńız Rabbimiz Isanı qansha erte bilse hám súyse, olar sonsha erte Muqaddes Ruwhtıń turǵınına aylanadı, Ol balalarıńızdı Rabbimiz ushın qáleytuǵın sizdiń tárepińizde. Balalar qutqarılǵanda, olardı Rabbimiz ushın tárbiyalaw hám olardı dúnyanıń zúlimliginen hám onıń qural-jabdıqlarınan saqlaw bir mániste ańsatlasadı.
Jas bala ushın bir zat zúlim hám Rabbimizdi qanaatlandırmaytuǵının biliw bir múddetke jetkilikli bolıwı múmkin. Bala úlkeygen sayın hám siz aytqan bayraqtıń yamasa basqa hár qanday zatlardıń ne ushın nadurıs ekenin biliwdi qálegen sayın, kóbirek túsindiriw orınlı bolıwı múmkin. Hár bir bala ózine tán jeke adam, ol ushın sizge Rabbimizdiń arnawlı járdemi hám jol kórsetiwleri kerek. Ulıwma prinsip sıpatında, balanıńız hám onıń sorawları menen anıq hám ashıq bolıń, biraq zúlimlik haqqında kerek bolǵannan artıq detallarǵa kirmeytuǵın bolıń.
Eń baslısı, kóp duba etiń balalarıńız ushın hám duba etiń olar menen de. Rabbimizden ózińiz ushın, olardıń ata-anası sıpatında, danalıq hám jol kórsetiw sorap duba etiń. Yaqub 1:5-8 danalıq soraw máseleinde úlken ruwxlandırıw bolıp tabıladı. Rabbimiz Óziniń ullı meyirimi menen balalarıńızdı Ózi ushın tárbiyalawǵa járdem bersin!
