Atamızdıń ǵamxorlıǵı
«Basıńızdaǵı hár bir shashıńız da sanalǵan.» —Luka 12:7 NKJV
Rabbimiz Isa Mesihtiń bul tańqalarlıq sózi Qudayımız hám Atamız óz perzentlerine ǵamxorlıq etetuǵının hám ol eń kishi detallardı da tolıq qadaǵalaytuǵının kórsetedi. Ol hátte bizdiń qádemlerimizdi de sanaydı (Ayup 31:4)! Biraq, Qudaydıń kámil qadaǵalawı bizdiń juwapkershiligimizdi joqqa shıǵarmaydı. Onıń baqlawı hám ǵamxorlıǵı tańqalarlıq, biraq olar bizdiń qılıwımız kerek bolǵan islerdi qılmawımız yamasa nadurıs islerdi qılıwımız ushın bahana bola almaydı.
Ayırım tiykarǵı maǵlıwmatlar
Rabbimiz Isa bul sózlerdi aytqan waqıtta, Onıń xalqınıń basshıları Onı qabıl etpegen edi (Yuxanna 1:9-11; Matta 11:20-24, 12:14). Luka 9-da biz Rabbimizdiń on eki shákirtin Ózin kórsetiwshi missiyaǵa tayarlap jibergenin oqıymız. Bunnan keyin Rabbimiz 70 shákirtti (10:1-15) olardıń xabarın qabıl etpeytuǵınlarǵa qatań eskertiwler menen jiberdi. Onıń qabıl etilmewin esapqa alǵanda (Luka 4:28-30 qarań), Qudaydıń Sózin esitip, qabıl etip, saqlaytuǵınlar Rabbimiz ushın ózgeshe bolǵan bolıwı kerek. Bulardıń haqqında olardıń Onı qabıl etkeni hám Qudaydan tuwılǵanı jazılǵan (Yuxanna 1:12-13). Rabbimiz bunday isenimlisilerdi «baxtlı» yamasa quwanıshlı dep ataydı (Luka 11:28). Sózdi esitip, saqlaytuǵınlar shın shákirtler, sebebi olar Ustanıń ashıqtan-ashıq qabıl etilmegenine qaramastan, Oǵan eredi.
Shákirtlerin xoshametlew ushın Rabbimiz olardıń aytqanı: «Kim Meni adamlar aldında moyınlasa, Adam Balası da onı Qudaydıń perishteleri aldında moyınlaydı» (12:8). Usılayınsha biz Betaniyalıq Maryam hám onıń apası Marta sıyaqlı adamlardı ushıratamız (10:38-42), olar Onıń Sózin tıńladı, Oǵan xızmet etti hám oǵan óz aǵası Lazarus penen birge tabındı (Yuxanna 12:1-3), Lazarusdı Rabbimiz ólilerden tiriltken edi (Yuxanna 11). Olar biz ushın birneshe jollar menen úlken úlgiler.
Qarsılıq – Shın kewilden beriliw kerek
Geypara adamlar eki júzlilik yamasa basqa qarsılıq túrleri menen Rabbimizdiń átirapında bolǵanına qaramastan, isenimli shákirtler toparı Onıń tárepinen «doslar» (Luka 12:4) hám «kishkene úyir» (32-ayat) dep atalǵan. Ol olardı aspan Atasına súyeniwge úyretti – biz de sonday qılıwımız kerek – sebebi Ata bizge shın mániste ǵamxorlıq etedi hám ol bizge ne kerek ekenin jaqsı biledi (30-ayat). Isa olardı «Qudaydıń patshalıǵın izlewge» (31-ayat) xoshametledi, onı «aspanda joq bolmaytuǵın ǵáziyne» (33-ayat) dep atadı. Bul izlew Onıń izbasarları tárepinen Oǵan ózgeshe beriliwdi hám sadıqlıqtı ańlatadı.
Ata sonday berilgen shákirtlerge ǵamxorlıq etedi hám olardıń patshalıqtı beriwge quwanadı (32-ayat). Bir tárepten, Qudaydıń patshalıǵındaǵı shákirtler Óz máplerin ózleriniń mápleri hám qálewlerinen joqarı qoyıwı kerek. Ekinshi tárepten, Ol olarǵa shın mániste ǵamxorlıq etedi. Búgingi dúnyada Rabbimiz Isanıń shákirtleri bolıp jasap, biz aspan Atamızdıń bizdiń mútájliklerimizge ǵamxorlıq etetuǵınına isenemiz, al biz Óz máplerin ilgeriletiwge ózimizdi arnaymız. Iyman talap etiledi – bul bizdiń ashqózlilik yamasa ózgerislik emesligimizdi ańlatadı. Kerisinshe, biz Qudayǵa baymız, Onıń patshalıǵın izleymiz. Biz hár bir nársege Onıń ústine isenemiz, qáweterlenbeymiz, al Onıń máplerin birinshi orınǵa qoyamız. Kerisinshe, bay aqmaq haqqındaǵı mısal (12:16-21) qarama-qarsı kózqarasdı kórsetedi, durıs prioritetlerge iye bolıwdıń ómiriy áhmiyetin janama túrde atap ótedi – Qudaydıń máplerin ózimizdiń máplerimizden joqarı qoyıw, qáweterlenbey1 yamasa hár túrli máseleler yamasa qáweterler menen aldanbay (25-ayat).
Miyrimli Atanıń ǵamxorlıǵı
Muqaddes Kitap Qudaydıń bizge ǵamxorlıǵı menen bizdiń Oǵan beriliwimizdi teńlestiredi. Rabbimiz Isa Qudaydıń qarg'alarǵa ǵamxorlıǵın súwretledi, olardıń azıq-awqatın támiyinleydi (24-ayat; Ayup 38:41; Zábúr 147:9). Ol sonday-aq nápak qarg'alardı payǵambar Iliyanı azıqlandırıw ushın qollandı, oǵan ǵamxorlıq etti (1 Patshalar 17:6). Eger Quday sol qıyın kúnlerde sonday is qıla alǵan bolsa, búgin Óz perzentlerine ǵamxorlıq etpeyme? Bul ilahiy ǵamxorlıq qáweterlenbew ushın jetkilikli sebep.
Ol sonday-aq dala gúllerine, zambaqlarǵa da ǵamxorlıq etedi (Luka 12:27) hám olardı Solomonnıń dańqınan da úlken sulıwlıq penen támiyinleydi, hátte bul gúller erteńine joq bolıp ketse de. Onda Ol Óz perzentlerine qansha kóp ǵamxorlıq etedi! Isa Atanıń Óz perzentlerine ne kerek ekenin bilgenin hám olardıń shın mániste ǵamxorlıq etkenin tastıyıqlaydı, biraq olar Qudaydıń máplerin júreklerinde saqlawı kerek (31-ayat). Biz jasap atırǵan dúnyada Onıń huqıqların izlew bizdiń minnetimiz – bul dúnya Onı qabıl etpeydi.
Kishkene úyir
«Qorqpań, kishkene úyir, sebebi Atanız sizge patshalıqtı beriwge quwanadı» (32-ayat). Rabbimizdiń bul ayattaǵı shákirtlerge kórsetpesi, olar barlıǵı Onıń qoyları hám bir úyirge tiyisli ekenin túsiniwi kerek (Yuxanna 10), hátte bul «kishkene úyir» bolsa da. Messiyanı qabıl etpegen – hám ele de sonday etip atırǵan – xalıqtıń kópshiligine qarama-qarsı, Onıń izbasarları Qoydıń Ózi menen tolıq identifikaciyalanatuǵın qoylar, Oǵan aspanda hám jerde barlıq kúsh hám húkimet berilgen (Matta 28:18). Usı sebepli olar qorqpawı yamasa úrkiw kerek emes. Bul «kishkene úyir» Onıń úyiri hám ol basqa heshkimge tiyisli emes (Elshiler 20:28), hátte Ol Óz qulların qáweterler, sınawlar hám qarsılıqlarǵa tolı dúnyada oǵan ǵamxorlıq etiw ushın qollansa da (1 Petrus 5:2). Bul «kishkene úyir» evreyler hám basqa milletler arasındaǵı barlıq qayta tuwılǵan isenimlisilerden quralǵan (Yuxanna 10:14-18; Efeslikler 2:11-22, 3:1-11). Ol «Xristian kásibi» dep atalǵan nárse ortasında, hár túrli qáweterler hám jalǵan nárseler menen qorshalǵan.
Kelesi dúnyada Másih pútkil Izrail xalqınıń shın Qoydıń Ózi dep tán alınadı (Zábúr 80:1), jalǵan Qoydıń Ózi joq etilgennen keyin (Zaxariya 11:15-17; 2 Salonikalıqlar 2:7-12). Másih sonday-aq milletlerdiń joqarı Qoydıń Ózi boladı (Matta 25:32-40; Yesaya 2:3; Ashıqlaw 7:9-17). Búgingi isenimlisiler Onı jaqsı Qoydıń Ózi (Yuxanna 10) hám qoylardıń ullı Qoydıń Ózi (Evreyler 13:20) dep biledi. Olar Onıń basshılıǵınan payda aladı (21-ayat), sebebi Ol olarǵa sadıqlıq penen ǵamxorlıq etedi – sebebi Atanıń ǵamxorlıǵı Rabbimizdiń de ǵamxorlıǵı. Oǵan beriliw menen bul úyirdiń shákirtleri Onıń jumısı menen shuǵıllanadı, bul jumıs Yahudiy-Xristian kásibinen basqa principlerge tiykarlanǵan.
«Kishkene úyir» aspandaǵı Másihke itibar qaratadı, hám bul úyirdiń qoyları sıpatında olar ele jerde bolsa da, olar Onı júreklerinde ǵáziyne sıpatında saqlaydı (Luka 12:34). Sol waqıtta olar toyǵa baylanıslı Onı kútip atır (35-37-ayatlar) hám Ol olardı eki ret «baxtlı» dep ataydı. Ol olardı taǵı bir ret baxtlı dep ataydı, eger olar sadıq hám aqıllı basqarıwshılar bolsa (37,43-ayatlar). Keyingi ayatlar (44-48) Rabbimizdiń bul sahnadan joq bolǵan waqıtındaǵı bizdiń qatań juwapkershiligimizdi kórsetedi, bul Atanıń ǵamxorlıǵınıń úlken bereketinen hesh nárse alıp taslamaydı.
Óz ǵamxorlıǵımızdı Oǵan taslaw
Barlıq qáweterińizdi Oǵan taslań, sebebi Ol sizge ǵamxorlıq etedi (1 Petrus 5:7 NASB).
Bul awdarma «ǵamxorlıq» sóziniń mánisindegi ayırmashılıqlardı kórsetedi, «Barlıq ǵamxorlıǵıńızdı Oǵan taslań, sebebi Ol sizge ǵamxorlıq etedi» (NKJV) menen salıstırǵanda. Qaysı awdarmaǵa qaramastan, bul biz házirge shekem kórgen nársemizdiń taǵı bir mısalı, yaǵnıy Atamızdıń tańqalarlıq ǵamxorlıǵı bizdiń óz juwapkershiligimizdi joqqa shıǵarmaydı. Petrus bizge ózimizdi kishipeyillik etiwimiz hám barlıq qáweterimizdi (6-7-ayatlar), sonday-aq mútájliklerimiz haqqındaǵı máselelerdi hám qáweterlerdi Qudayımızǵa taslawımız kerek ekenin kórsetedi. Sonnan keyin biz Oǵan bul qıyın, aljıtatuǵın jaǵdaylardı Óz miyriminde durıs nátiyjege alıp keliw ushın basqarıwǵa múmkinshilik beriwimiz kerek. Bul Atanıń ǵamxorlıǵı!
Elshi Pawıl Petrus jazǵan nárselerdi úyrendi; ekewi de bizge úlgi. Pawıl nárselerge óz túrmesinen, Quday bergen miyrim menen qarap, Filippidegi isenimlisilerge hám búgingi bizge sonday sabaqlar beriwge qábiletli boldı. Elshi Másih ushın Rimniń tutqını edi. Sol jerde, Ierusalimnen uzaqtaǵı túrmede ol jazdı:
Hesh nárse haqqında qáweterlenbeń, biraq hár bir nársede duwa hám jalbarıw menen, shúkirshilik penen, óz tileklerińizdi Qudayǵa bildiriń; hám barlıq túsiniwden asıp túsetuǵın Qudaydıń tınıshlıǵı júreklerińizdi hám aqılıńızdı Másih Isa arqalı qorǵaydı (Filippilikler 4:6-7).
Bul Qudaydıń «mektebindegi» óz tájiriybeleri sebepli (1:12-18) aspan Atasınıń ǵamxorlıǵına shın mániste isengen adamnan kelgen tańqalarlıq sózler. Pawıl óziniń úyreniw tájiriybesin bólisti hám onı Filippidegi isenimlisilerge qolladı, Qudaydıń sadıqlıǵına úlken isenim menen, yaǵnıy ózi úyrenip alǵan nárse olardıń da úyrenetuǵın nárse bolatuǵının (Filippilikler 4:12-niń aqırın qarap kóriń).
Bul isenim menen Pawıl qostı,
Hám meniń Qudayım barlıq mútájligińizdi Óz dańqındaǵı baylıǵına qaray Másih Isa arqalı támiyinleydi (19-ayat).
Basqasha aytqanda, ol Qudaydıń óz mútájliklerine ǵamxorlıǵın kórgen edi, hám ol Filippidegi isenimlisilerdiń de sonday sabaqlardı úyrenetuǵınına hám óz jaǵdaylarında Atanıń ǵamxorlıǵın basdan ótkeretuǵınına isengen edi. Bul nárselerdi bizge qollanıp, biz aytamız, biz Óz tańqalarlıq Qudayımız hám Atamızǵa hám Rabbimiz Isa Mesihtiń muhabbatına isengenimizde, Onıń menen birge bolǵan mol resurslar biz ushın bar. Pawıl bul tańqalarlıq sózdi, kepillik sıpatında ayttı.
Atamızǵa hám Óz Balasına maqtaplar bolsın, olar bizdiń jaqsılıǵımız ushın hárdayım birge isleytuǵın, Muqaddes Ruwdıń kúshi menen biz barlıq túsiniwden asıp túsetuǵın hám júreklerimizdi hám aqılıńızdı saqlaytuǵın Qudaydıń tınıshlıǵınan lázzetlenemiz (7-ayat).
Endi Rabbimiz Isa Másih Ózi, hám bizdi súygen hám miyrim menen máńgilik teselli hám jaqsı úmit bergen Qudayımız hám Atamız, júreklerińizdi teselleń hám sizi hár bir jaqsı sóz hám isde bekkemleń (2 Salonikalıqlar 2:16).
AQIRǴI ESKERTPELLER
- «Ǵamxorlıq,» «qáweterler,» «qáweterli» hám «másele» terminleri grek tilindegi «hár túrli baǵdarlarǵa bóliw yamasa tartıw» degen mánisti ańlatatuǵın túbirden kelip shıqqan. Bul sózler toparına bir túbir menen baylanıslı etistikler, atlıqlar, sıpatlar yamasa qospalar kiredi. Ol Luka injilinde jeti ret (8:14, 10:41, 12:11,22,25,26, 21:34) hám Jańa Testamenttiń qalǵan bóleginde 21 (3x7) ret ushırasadı. Eń sońǵısı 1 Petrus 5:7-de.
- «Qorqpań» (grekshe: me phobou) Luka jazbalarında jeti ret ushırasadı (Luka 1:13,30, 5:10, 8:50, 12:32; Elshiler 18:9, 27:24).
