Lidiyanıń Basqarıwı
Biz adamzat pikirleriniń Jazıwdıń tálimin basıp ketpesligi ushın abaylı bolıwımız kerek. Jeke isenim kerek. Bul isenimlini Quday menen baylanıstıradı (Efesseliklerge 4:4) hám suw shomılıwı arqalı onı Rabbımız benen ashıqtan-ashıq tanıstıradı (Mark 16:16). Ókinishke oray, búgin xristianlıqtaǵı adamzat ideyaları haqıyqatlıqtan joqarı bolǵan kásipke alıp keldi.
Rabbımızǵa Bolǵan Muhabbat
Lidiya Rabbımız onıń júregin ashqanda Injil xabarın isendi (Acts 16:14). Sońınan ol hám onıń úyi shomıldı, bul onıń xızmetshileri hám xızmetkerleri de isengenligin bildiredi. Rabbımız ushın qanday jeńis! Ol Pawel hám onıń sheriklerin – óz Qutqarushısı hám Rabbısınıń xabarshıların – óz miymanı bolıwǵa shoshıwlı túrde soradı. Lidiya olardı óz úyine shaqırıp, «Eger sizler meni Rabbımızǵa isenimli dep esaplaǵan bolsanızlar...» (15-ayat NKJV) dedi. Bul Injil dálilin qollanıp, ol jeńiske eristi hám olardı óz shaqırıwın qabıl etiwge nátiyjeli túrde májbúr etti, bul ádetiy emes edi.
«Kóndiriw» yamasa «májbúr etiw» feili tek bul jerde hám Luka 24:29-da qollanılǵan. Eki jaǵdayda da talap Rabbımızǵa bolǵan muhabbat sebepli edi hám basqarıw menen baylanıslı edi. Lidiya endi ózi hám úyi Rabbımızǵa tiyisli ekenligin túsinip jetken edi, hám Ol oǵan ózine tiyisli barlıq nárselerdi Onıń ushın basqarıw wazıypasın bergen edi (1 Timotiyge 6:2,17-19-dı qarap kóriń). «Úy» Luka jazıwlarında – Luka hám Acts kitaplarında – tiykarǵı tema bolıp tabıladı, hám «basqarıwshı» sózi «úy-húkimdarı» degen mánisti bildiredi.
Paweldiń sózlerine isengen Lidiya menen Rabbımız Isanı hám Qudaydıń aspanlardan jibergen miyrim-shápáát xabarın biykar etken ózgerisli diniy basshılar arasında úlken qarama-qarsılıq bar. Pawel, ol qutqarılǵanǵa shekem hám sol waqıtta Sawl dep atalǵan, sol basshılar menen tıǵız baylanıslı bolǵan, biraq Rabbımız onı Damask jolında shaqırǵannan keyin ol olardan uzaqlasqan (Acts 9). Endi Paweldiń miynetleriniń jemisi bar edi, bul Lidiyanıń Rabbımızǵa bolǵan birinshi muhabbat jaǵdayındaǵı isenimi menen kórsetildi, hám Onıń mápleri onıń eń baslı basımılıǵı boldı. Ol bunı miyman kútiwde kórsetti, bul sózbe-sóz «biygánelerge muhabbat» degen mánisti bildiredi.
Isenimlilik
Isenimlilik basqarıwdıń tiykarǵı ózgesheligi bolıp tabıladı, Luka 16:10-12 hám 19:17-de kórsetilgenindey. Rabbımız jaqsı hám isenimli basqarıwshını maqtaǵan, ol aqıllı hám parasatlı edi (Matta 24:45-46, 25:21,23; Luka 12:42-43). Lidiya bul ájayıp ózgesheliklerdi kórsetti.
Isenim hám isenimlilik birge júredi, isengenlerdiń ákesi Ibrahimde kórgenimiz sıyaqlı (Galatiyalılarǵa 3:9). Sonday-aq, Pawel Rabbımızǵa hám Oǵan tapsırılǵan nárseniń barlıǵına isenimli, isenimli hám haqıyqıy edi. Sol sebepli Rabbımız oǵan ózgeshe xızmet berdi (1 Timotiyge 1:12), onda ol isenimli basqarıwshı edi (1 Korinflilerge 4:2, 7:25). Barlıq xristianlar isenimsizlerge qarama-qarsı isenimlilik kórsetiwleri kerek (2 Korinflilerge 6:15).
Efeste hám Kolosiyadaǵı isengenler isenimli edi (Efesseliklerge 1:1; Kolosiyalılarǵa 1:2). Sol sebepli Rabbımız olardı úlken bereketler menen tapsırdı. Bul bereketler barlıq isengenlerge beriledi (Efesseliklerge 1:3), biraq olardan lázzet alıw ushın isenimlilik kerek (Luka 16:12-ni qarań), Lidiya islegenindey.
Ruwxlandırıw
Qudaydıń haqıyqatı hárdayım sınǵa alınadı. Sol sebepli isengenler isenimli bolıp qalıwları kerek (1 Timotiyge 4:1-10). Bul isenimlilik sınawdan ótedi, mısalı, shańaraqta jetim hayalǵa qamqorlıq etiw kerek bolǵanda yamasa ózgeshe qamqorlıqtı talap etetuǵın jaǵdaylarǵa duwshar bolǵanda (5:16). Jańa Ahıtta basqa isenimli xızmetshiler atap ótilgen: Tixikus (Efesseliklerge 6:21; Kolosiyalılarǵa 4:7), Epafras (Kolosiyalılarǵa 1:7), Onesimus (4:9), Silvanus (1 Petrus 5:12) hám Gayus (3 Yoxanna 1).
Qullar yamasa qullar óz isengen xojayınların húrmet etiwge shaqırıladı (1 Timotiyge 6:2). Lidiya óz xızmetshilerine qanday ruwxlandırıw bolǵan bolıwı kerek! Mesihdagi apalar Rabbımız olardıń bergen rollarında islewleri qansha áhmiyetli.
Qudaydıń Úyinde Durıs Minez-Qulıq
Acts dawamında biz kóp áhmiyetli wazıypaları bolǵan apalar menen ushırasamız. Pawel olardıń ayırımın Rimliklerge 16-da sanap ótken. Bul isenimli apalar birinshi muhabbat penen belgilengen edi hám olar Lidiya sıyaqlı haqıyqıy jeńimpazlar edi.
Injil xristianlıǵınıń erkinliginde, Qudaydıń miyrimi menen qutqarılǵan hám ózlerin Rabbımızǵa hám Onıń máplerine baǵıshlaǵan hayallar, Qudaydıń húrmeti hám dańqı ushın, ózleriniń hám basqalardıń abadanlıǵı ushın isleytuǵın boladı. Bul Lidiyanıń jasap atırǵan qala Filippidegi jarlı qul qızdıń jaǵdayında súwretlengen kóp dúnyalıq dinlerdegi hayallardıń jaǵdayına keskin qarama-qarsı (Acts 16:12-19).
Sol sıyaqlı, Timotiy basqa xristianlar ushın isenimlilik úlgisi bolıwı kerek edi (1 Timotiyge 4:12) – hám ol sonday edi (1 Korinflilerge 4:17). Bul sapa isengenlerdiń hár bir áwladı ushın zárúrli, sebebi Qudaydıń haqıyqatı olardıń barlıǵına birgelikte tapsırılǵan (2 Timotiyge 2:2). Diyakonnıń talap etilgen ózgeshe sapaların kórsetiwden tısqarı, Pawel diyakonnıń zayıpı isenimli bolıwı kerek ekenligin de ayttı (1 Timotiyge 3:8-11). Sonday-aq, aqsaqaldıń balaları isengen hám isenimli bolıwları kerek (Titus 1:6). Bul jaǵdaylarǵa baylanıslı ulıwma element Qudaydıń úyinde durıs minez-qulıq bolıp tabıladı, bunıń ushın isenimli basqarıw talap etiledi.
Bizdiń Qudayımız Hám Rabbımız Isa Mesih
Quday isenimli (1 Korinflilerge 1:9, 10:13; 2 Korinflilerge 1:18; 1 Tesalonikalılarǵa 5:24; 2 Tesalonikalılarǵa 3:3; 1 Petrus 4:19) hám Onıń Sózi de sonday (1 Timotiyge 1:15, 3:1, 4:9; 2 Timotiyge 2:11; Titus 1:9, 3:8). Quday isenimli bolıp qaladı, sebebi Ol ózin biykar ete almaydı (2 Timotiyge 2:13); hám Onıń sózleri isenimli (Ashıw 21:5, 22:6).
Rabbımız miyrimli hám isenimli Bas Ruxaniy, Qudaydıń hám Onıń xalqınıń – jerdegi barlıq isengenlerdiń máplerine qamqorlıq etedi (Evreylerge 2:17, 3:2, 10:23). Ótmishte Onıń isenimliligi Sara (11:11) hám basqalar tárepinen basdan keshirilgen. Búgin Ol isenimli bolıp qaladı hám gúnálarımızdı moyınlasaq, keshiriwge tayın (1 Yoxanna 1:9). Rabbımız isenimli Gúwa (Ashıw 1:5, 3:14, 19:11), Onıń xalqı qátelik etse de (2:4). Kelin, Onnan úyrenip (Matta 11:29) isenimli bolayıq (Ashıw 2:10,13)!
ESKERTPE
- «Shoshıwlı túrde soradı» degen sózimiz ushın grek feili Makedoniyalıqtıń shaqırıwındaǵı (9-ayat) menen birdey, sonday-aq «nasiyat etiw» yamasa «ruwxlandırıw» degen mánisti bildiredi.
Ey Rabbım, Biz Jolǵa Qaytqanda Isenimsizlik arasında isenimli, qarańǵılıqta tek nur, Sen Ákeńniń atın moyınladıń, hám Onıń erkinde quwanǵan ediń; Shaytannıń ayyar hiylesi, yamasa azap, uyat hám joǵaltıwlarǵa qaramay, Seniń jolıń, jer júzindegi kúlimsirewler menen ruwxlanbaǵan, tek krestke alıp bardı. Biz Seniń páseygen aqılıńa tań qalamız, hám Seniń sıyaqlı bolǵımız keledi, hám barlıq tınıshlıǵımızdı hám lázzetimizdi Seni úyreniwde tabamız, Rabbım, Senen. —James G. Deck (1802–1884)
