Bul Eski Ósiyat buyrıǵı edi (Ekinshi nızam 6:5), birinshi hám eń áhmiyetlisi, hám ele de biz boysınıwımız kerek bolǵan buyrıq. Isa bunı bılay dep aytqan edi: «Sen Rabbıń Qudaydı pútkil júregiń menen, pútkil janıń menen, pútkil aqılıń menen hám pútkil kúshiń menen súyiwiń kerek» (Mark 12:28-30 KJV). Bul buyrıq Eski Ósiyatta qalay orınlanǵan edi? Bul «ullı buyrıq» (Matta 22:36-40) búgingi kúnde bizge qalay qollanıladı?
Eger adamnıń eń ullı qábileti súyiw bolsa (1 Korinflilerge 13:13), onda Qudaydan kelgen eń ullı buyrıq Onı pútkil bolmısımız benen – júrek, jan, aqıl hám kúsh penen súyiw ekenligi tábiyiy. Bul qıyın bolıp kórinse de, hár bir tárepine qaraǵanımızda, bul súyiwdiń rawajlanıwın kóremiz.
Eski Ósiyatta
Aldın Qudaydıń Eski Ósiyat múminlerinen ne talap etkenin kórsetetuǵın ayırım ayatlardı kórip shıǵayıq.
Pútkil Júrekleri Menen
«Al endi, Izrail, Rabbıń Quday seniń ne qılıwıńdı talap etedi, Rabbıń Qudaydan qorqıwdan basqa, Onıń barlıq jollarında júriwden, Onı súyiwden, hám Rabbıń Qudayǵa pútkil júregiń menen hám pútkil janıń menen xızmet qılıwdan, Rabbıń buyrıqların hám Onıń nızamların saqlawdan basqa, men búgin seniń jaqsılıǵıń ushın buyırǵan nızamların saqlawdan basqa?» (Ekinshi nızam 10:12,13,16).
«Hám Samuel ayttı: «Rabbıń kúydirilgen qurbanlıqlardan hám qurbanlıqlardan, Rabbıń dawısına boysınıwdan góre kóbirek quwanısh tabama? Mine, boysınıw qurbanlıqtan jaqsıraq, hám tıńlaw qoshqarlardıń mayınan jaqsıraq» (1 Samuel 15:22).
Pútkil Janları Menen
«Ósh alma, hám óz xalqıńnıń balalarına qarsı kek saqlama, biraq óz qońsıńdı ózińdi súygenińdey súy: Men Rabbıman» (Levitler 19:18).
«Ádillik hám húkim etiw Rabbıǵa qurbanlıqtan góre qabıl etiler» (Nasiyatlar 21:3).
«Ol saǵan kórsetti, ey adam, ne jaqsı ekenin; hám Rabbıń seniń ne qılıwıńdı talap etedi, biraq ádillik etiwden, hám rehimdilikti súyiwden, hám Qudayıń menen kishipeyillik penen júriwden basqa?» (Mika 6:8).
Pútkil Aqılları Menen
«Men Qudaydıń atın qosıq penen maqtarman, hám Onı shúkirshilik penen ulǵaytarman. Bul da Rabbıǵa múyizli hám tuyalı ógiz yamasa buqadan góre jaqsıraq unar» (Zabur 69:30-31).
«Sebebi men rehimdilikti qáleymen, qurbanlıqtı emes; hám Qudaydı biliwdi kúydirilgen qurbanlıqlardan góre kóbirek» (Xoseya 6:6).
Pútkil Kúshleri Menen
«Barlıq islerdiń juwmaǵın tıńlayıq: Qudaydan qorqıń, hám Onıń buyrıqların saqlań: sebebi bul adamnıń pútkil minneti» (Eklesiast 12:13).
«Men Óz atıńdı Óz aǵa-inilerime járiyalayman: jámáát ortasında Seni maqtarman» (Zabur 22:22).
Kelejek Mesiya haqqında sóylep, Quday Musaǵa ayttı: «Men olardıń aǵa-inileri arasınan saǵan uqsas bir Payǵambar kóteremen, hám Óz sózlerimdi Onıń awzına qoyaman; hám Ol olarǵa Men buyırǵan barlıq nárselerdi sóyler. Hám solay boladı, kimde-kim Onıń Menim atımnan sóyleytuǵın sózlerime qulaq salmasa, Men onnan esap sorayman» (Ekinshi nızam 18:18-19).
Biz kóremiz, bul buyrıqtı orınlaw ushın, Eski Ósiyat múminleri Quday jiberetuǵın Payǵambar hám Qutqarǵıshı kútip turıp, ózleri bilgen Qudaydıń ashıqqa shıǵarılǵan erkinligine boysınıwları kerek edi: «Sebebi dúnya baslanǵannan beri adamlar esitpegen, yamasa qulaq penen sezmegen, kóz de kórmegen... Onı kútip turǵanlar ushın Ol ne tayarlaǵanın» (Yesaya 64:4).
Jańa Ósiyatta
Biraq endi Qutqarǵısh, Isa Máshi kelgen soń, biz oqıymız: «Jazılǵanınday, kóz kórmegen, qulaq esitpegen, adamnıń júregine kirmegen nárselerdi Quday Ózin súygenler ushın tayarlaǵan. Biraq Quday olardı bizge Óz Ruwxı arqalı ashıp berdi: sebebi Ruwx barlıq nárselerdi, yaǵnıy Qudaydıń tereń nárselerin izleydi» (1 Korinflilerge 2:9-10). Júreklerimiz Oǵan burılǵannan soń, Ruwxtıń járdemi menen, súyiw júregimiz, janımız, aqılımız hám kúshimiz benen tarqalıwı múmkin.
Pútkil Júregimiz Benen
Biz bul dúnyaǵa kelgenimizde, júreklerimiz Qudaydan uzaqta boladı, hám bir nárse jetispeydi. Isaǵa kelgen bay jas húkimdar (Mark 10) soradı: «Máńgilik ómirdi miyras etiw ushın ne qılıwım kerek?» Ol Nızamdı tolıq saqlaǵanın oylaǵan edi, biraq máńgilik ómirdi miyras etiw ushın ele de bir nárse kerek ekenin túsinip jetken edi. Ol Qudaydıń oǵan ádilligi ushın sıylıq beriwge minnetli ekenin oylaǵan edi. Isa oǵan ele de bir nárse jetispeytuǵının aytqanda, Onıń itibar bermegen eń ullı buyrıǵı menen sınadı. Ol Isanı súyiwi hám Oǵan erisi kerek edi (Mark 10:26).
Nikodim de ózinde bir nárse jetispeytuǵının túsinip jetken edi. Isa onıń sorawına ol soramasınnan aldın juwap berdi: «Sizler qayta tuwılıwıńız kerek» (Yuxanna 3:7). Sebebi biz miynetler menen emes, al isenim arqalı nátiyjege erisemiz, maqtanıwımız ushın emes (Efislilerge 2:8-9). «Júrek penen adam ádillikke isenedi; hám awız benen qutqarıw ushın moyınlaw etiledi» (Rimlilerge 10:10).
Rabbıń Qudaydı pútkil júregimiz benen súyiw, Onıń Ulı, Isa Máshiyge iseniw, óz miynetlerimize isenbey. Bul bolǵanda, Quday bizge Ózi ushın hám qońsımız ushın jańa júrek beredi.
Pútkil Janımız Benen
Biz qutqarılǵannan soń, Ruwx «bir nárse kerekli» ekenin anıq kórsetedi (Luka 10:42) – Mariya sıyaqlı Onıń ayaqları astında úyreniw (Luka 10:39). Marta awqat tayarlaw haqqında kóp qáweterlengen edi, hám Rabbıdan Mariyanıń járdem beriwini soradı. Isa Onı tıńlawdıń qanshelli áhmiyetli ekenin kórsetti, hám xızmet etiw menen salıstırǵanda, onı «onnan alınbaytuǵın jaqsı bólek» dep atadı. Keyinirek Ol ayttı: «Ómir tamaqtan góre kóbirek, hám dene kiyimnen góre kóbirek» (Luka 12:23).
Biz Onı hám Onıń bizge bolǵan súyiwin úyrensek, ekinshi ullı buyrıqqa boysına alamız – qońsımızdı ózimizdi súygenimizdey súyiw, yamasa, Isa Óz shákirtlerine aytqanday, bir-birimizdi súyiw (Matta 22:39; Yuxanna 15:12). Rabbıń Qudaydı pútkil janımız benen súyiw, Onı úyreniw, solay etip bir-birimizdi súye alıwımız ushın: «Sebebi óz kórgen aǵa-inisin súymegen adam, kórmegen Qudaydı qalay súye aladı?» (1 Yuxanna 4:20).
Pútkil Aqılımız Benen
Biz Onı qanshelli kóp úyrensek, aqılımız sonıńsha kóp tabınıwǵa burıladı. Tuwma soqır adam (Yuxanna 9:1-34) kózleri ashılǵannan keyin ózin emlegen adam haqqında úyreniwge az waqıtı boldı; ol Isanıń ápiwayı adam ba, gúnákar ma, yamasa emes pe ekenin bilmedi. Biraq ol bilgen bir nárseni anıq ayttı: «Bir nárse bilemen, men soqır edim, endi kórip turıppan». Ol qanshelli tez tabınıw dárejesine keldi, tek Qudaydıń Máshi arqalı oǵan ne qılǵanın bilip.
Sonda qanshelli jaqsı, barlıq múminler, Isanıń olar ushın ne qılǵanın bilip, Oǵan tabınıw múmkinshiligine iye. Rabbıń Keshesinde biz Onı eslew ushın Onıń ótinishin jámáátlik túrde orınlamaymız ba (Luka 22:19)? Hawariylerdiń isleri 20:7 de, shákirtler hápteniń birinshi kúni jıynaldı, ullı hawariy Paweldı tıńlaw ushın emes, al Rabbı Isa esine nan sindiriw ushın. Rabbıń Qudaydı pútkil aqılımız benen súyiw, Rabbıń dásturxanı átirapına jıynalǵanımızda Rabbı Isa haqqında bilgenlerimizdi eslew.
Pútkil Kúshimiz Benen
Injildi basqa milletlerge jetkizgen Pawel ayttı: «Men bir nárse qılaman, artımda qalǵan nárselerdi umıtıp, aldımdaǵı nárselerge umtılıp, Máshi Isa ishinde Qudaydıń joqarı shaqırıwınıń sıylıǵı ushın maqsetke umtılaman» (Filipililerge 3:13-14). Injilge qarsı ushırasqan barlıq qarsılıqlardı ol oylawǵa arzimaytuǵın dep artına tasladı. Neden? Sebebi oǵan tapsırma berilgen edi: «Biz Máshi ushın elshilermiz, Quday biz arqalı sizlerge jalbarǵanday: biz sizlerge Máshi ornına jalbaramız, Quday menen jarasıń» (2 Korinflilerge 5:20). Ol Injil ele járiyalanbaǵan aymaqlarǵa umtıldı (2 Korinflilerge 10:16). Ol Injildi hár kimge jetkiziw ushın tınbay isledi, bunıń ushın haqı almay (2 Korinflilerge 11:7-9). Bul bizdiń maqsetimiz be?
Rabbı Isa bizge bul ullı tapsırmanı berdi: «Barlıq dúnyaǵa barıń, hám hár bir janzatqa Injildi waǵızlań» (Mark 16:15). Úyińizdi, jumıs ornıńızdı hám qońsıńızdı qarań. Ol jerde «máńgilik ómir úmitine» (Tit 3:7) mútáj kóp «janzatlar» bar. Bul jaqsı is, biraq kúsh talap etedi. Rabbıń Qudaydı pútkil kúshimiz benen súyiw, basqalarǵa bul jaqsı xabardı járiyalawda turaqlı bolıw – shańaraq, doslar hám qońsılardan baslap.
Rabbıdı pútkil júregińiz, janıńız, aqılıńız hám kúshińiz benen súyiw, sonda:
- Injilge iseniw hám máńgilik ómirdi qabıl etiw, sebebi ómir júreklerimizge jetispeytuǵın nárse.
- Máshi haqqında úyreniw, sebebi súyiw janlarımızǵa kerekli nárse.
- Onı Rabbıń Keshesinde eslew, sebebi tabınıw aqıllarımız bilgen nárselerdi sáwlelendiredi.
- Injildi jetkiziw, sebebi kúshimiz ullı Qudayımızǵa bolǵan bul súyiw ciklin dawam ettiriwge múmkinshilik beredi.
Ómir hám súyiw, tabınıw hám jumıs, pútkil ózimiz tirishilik qurbanlıǵı sıpatında, muqaddes, Qudayǵa qabıl etiler – «bútkil kúydirilgen qurbanlıqlardan hám qurbanlıqlardan góre kóbirek» (Rimlilerge 12:1; Mark 12:33).
