«Sonlıqtan» – tiykar
Rimliklerge 12:1 degi «sonlıqtan» sózi áhmiyetli, sebebi ol Pawıldıń aytıp atırǵan gápin aldınǵı aytılǵanlar menen baylanıstıradı. «Qudaydıń raxmeti» xattıń dáslepki 11 babında ashıp berilgen. Qutqarıw hámmege, yahudiy yamasa basqa milletlerge de bar, biraq hesh kim oǵan ılayıq emes. Adam óz ádilligin ózi qolǵa kirgize almaydı. Tek ǵana Másih ólimi arqalı gúnákarlar Isaǵa jeke isenim arqalı muqaddes Quday menen jarasıwı múmkin. Tek ǵana ayıplı gúnákarlar usı jolla keshirilip qoymay, olar Qudaydıń aldında ádilli dep esaplanadı hám Onıń muhabbatınan hesh qashan ajıratıla almaydı (Rimliklerge 8:39). Endi Óz islerin Izrail menen sheklemesden, Quday sol millettiń Óz Másihin biykar etiwdi, milletine qaramastan, Onıń miyrimine juwap beretuǵınlardıń hámmesin qosıw ushın paydalandı. Bunı oylap, Pawıl húrmet penen: «Áy, Qudaydıń danalıǵı hám bilimi qansha tereń! Onıń húkimleri qansha túsiniw qıyın, hám Onıń jolları tabıw múmkin emes!» (Rimliklerge 11:33 KJV) dep ayttı.
Oǵan máńgi dańq bolsın! Qudaydıń raxmeti bizdiń qosıǵımızdıń teması bolıwı kerek – biraq bizdiń maqtawımızdan da kóp nárse bolıwı kerek. Biz Qudayımızǵa hám Qutqarımızǵa úlken qarzlımız. Bizdiń ómirimiz Onıń ullı muhabbatı tárepinen ámeliy túrde tásir etiliwi kerek. Rimliklerdiń juwmaqlawshı, júdá ámeliy bapları bizge qalay jasawımız kerek ekenligin kórsetedi.
Joqarıǵa qaray basqıshlar
Rimliklerge 12:2 de biz Qudaydıń erkine kirisemiz – bul júdá áhmiyetli tema. Bul erkti súwretlew ushın úsh sıpat qollanıladı: ol «jaqsı», «maqul» hám «kámil». Qudaydıń Ózi jaqsı hám kámil, hám Onıń erki Ózine uqsas bolıwı bizdi tań qaldırmawı kerek. Ol Ózi ushın da «maqul», hám biz ushın da sonday bolıwı kerek. Biz óz tájiriybemizde «Qudaydıń jaqsı, maqul hám kámil erki»ne kiriwimiz kerek – onı kúndelikli turmısımızda dálillewimiz kerek. Biraq bul qalay ámelge asırıladı? Biz ushın úsh basqısh kórsetilgen.
Birinshiden, biz óz denelerimizdi Rabbiyge «tiri qurbanlıq» retinde usınıwımız kerek (Rimliklerge 12:1). Ol endi Eski Ahıttıń haywan qurbanlıqların talap etpeydi. Joq, óli haywan emes, al tiri adam talap etiledi! Yahudiy ibadatshı qozı alıp kelip, onı ruhaniyge hám qurbanlıq ústeliniń otına Rabbiyge ibadat retinde tapsırǵanı sıyaqlı, búgingi múminler de óz denelerin Oǵan usınıwı kerek. Bul tapsırıw háreketi. Biz kóbinese júregimizdi yamasa jánimizdi Rabbiyge beriw haqqında aytamız, biraq Ol bizdiń denelerimizdi de qáleydi, solay etip Oǵan jaǵımlı ómirler sol denelerde kózge kórinetuǵın bolıp jasalıwı múmkin. Bul «tiri qurbanlıq» ekenligine itibar beriń. Bálkim, biz bul birinshi basqıshta toqtap, denemiz benen «muqaddes» ekenligimizdi hám Rabbiyge ózimiz qálegen nárselerdi emes, al Onıń qálegen nárselerin etiw ushın tapsırılǵanımızdı sorawımız kerek shıǵar.
Ekinshi basqısh ta júdá qıyın: «Hám bul dúnyaǵa uqsas bolmańlar» (Rimliklerge 12:2). Dúnya bizge tereń tásir etiwi múmkin. J. B. Phillips óz paraphrasında dúnyanıń bizdi óz qálipine sıǵıstırıw ideyasın kórsetedi. Biz bunıń bolıwına jol bermewimiz kerek. Ádetlerde, maqsetlerde, umtılıslarda, tilde hám turmıs tárizinde biz qutqarılmaǵanlardan ózgeshe bolıwımız kerek. Dúnyadan ajıralıw hesh qashan ataqlı tema bolmaǵan, biraq búgin oǵan basım jasaw kerek. Eger biz dúnyaǵa baylanıslı pikirlesek, ómirimiz ushın Qudaydıń erkin hesh qashan taba almaymız.
Eger bul teris tárepti basım jasap atırǵanday kórinetuǵın bolsa, úshinshi basqısh júdá unamlı. Biz aqılıńızdı jańalaw arqalı ózgeriwimiz kerek (Rimliklerge 12:2). Bizge Qudaydıń Ruwxı bizdiń oy-pikirlerimizdi basqarıwı kerek. Sol bir grek sózi Matta 17:2 de tabıladı, onda biz Rabbiyimiz Isa óz shákirtleri aldında «ózgergen» dep oqıymız. «Muqaddes tawda» (2 Petrus 1:18) Ol basqa formaǵa ótti. Qollanılǵan sóz ishki ózgeristi aytadı, biraq házirgi úzliksiz waqıt processin kórsetedi. Qudaydıń Muqaddes Ruwxı bizdi ishki jaqtan ózgerip turıwı kerek, solay etip Onıń islep atırǵan nárseleri bizdiń minez-qulqımızda hám is-háreketimizde óz kórinisin tapsın. Tek ǵana usı úsh basqısh ámelge asırılǵanda ǵana biz ómirimiz ushın Qudaydıń kámil erkine kire alamız. Qısqa jol joq.
Kaleidoskop
Bul ózgeriw procesi Másihke kóbirek uqsas bolıw hám Onıń minez-qulqınıń ózgesheliklerin ómirimizde kórsetiw haqqında. Eger Qudaydıń Ruwxı islep atırǵan bolsa, Qudaydıń minez-qulqınıń aspektleri bul ózgeriw procesinde kózge kórinetuǵın boladı. Jańa Ahıtta Quday kóp jollar menen kórsetilgen. Mısalı, Ol miyrim Qudayı, muhabbat Qudayı hám tınıshlıq Qudayı (1 Petrus 5:10; 2 Korinflilerge 13:11; Filippiliklerge 4:9). Biraq, kaleidoskop sıyaqlı, biz kóbinese Onıń minez-qulqınıń bul aspektlerin bir-birine aralasıp ketkenin tabamız. Biz olardı suw ótpeytuǵın bólimler dep oylamawımız kerek. Rimliklerge xatında bul úsh qásiyet te anıqlanıwı múmkin.
Miyrim
Rimliklerge 12:3 te Pawıl «maǵan berilgen miyrim»ge silteme beredi. Sol miyrim arqalı ol óz oqıwshılarına ózleri haqqında júdá joqarı pikirde bolmawǵa, al «aqıllı pikirlewge» úyretedi. Bizdi qutqarǵan Qudaydıń miyrimin qádirlegenimizde, biz maqtanıw ushın hesh qanday tiykarımız joq ekenligin túsinemiz. Bizge berilgen hár qanday sawǵalar Quday tárepinen miyrim menen berilgen, hám biz ózimizdi basqalardan jaqsıraq dep esaplawımız ushın berilgen emes. Quday Óz xalqınıń bir dene sıyaqlı islewdi qáleydi, jeke aǵzalardan quralǵan, hár biri Rabbiy bergen hár qanday sawǵalardı Onıń maqsetlerine xızmet etiw ushın paydalanadı. Másihshiler arasında kóp máseleler payda boladı, sebebi birew ózin «arnawlı» dep oylaydı hám sonlıqtan basqalardan jaqsıraq qatnasqa ılayıq dep esaplaydı. Ámeliy sheshim – ózimiz haqqında realistik bolıw hám óz orınımızdı kishipeyillik penen qabıl etiw. Tek ǵana Qudaydıń miyrimi bunı múmkin ete aladı.
Muhabbat
«Muhabbat eki júzliliksiz bolsın» (Rimliklerge 12:9). Qudaydıń bizge bolǵan muhabbatı shın, hám Ol bizdiń basqalarǵa bolǵan muhabbatımızdıń hesh qanday jasalma izsiz bolıwın qáleydi. Rimliklerge 12-baptaǵı keyingi bólim muhabbatqa bolǵan mútájlikti súwretleydi (Rimliklerge 12:9-21). Bul jerdegi hámme nárse júdá ámeliy hám ózin-ózi túsindiredi. Muhabbat Rabbiyge quwanısh penen xızmet etiwdi (Rimliklerge 12:11), basqalardı birinshi orınǵa qoyıw hám olar menen bólisiwdi (Rimliklerge 12:10,13), basqalardıń túrli adamgershilik sezimlerine kiriwdi (Rimliklerge 12:15), hám «ápiwayı» adamlar menen aralasıwdı (Rimliklerge 12:16) ańlatadı, óz ómirimizdegi qıyınshılıqlardı shıdamsız qabıl etiwdi (Rimliklerge 12:12) ańlatadı. Hár bir gápke áste, itibar menen hám duwa etip oylanıwǵa arjıydı. Bul Másihshilerge Qudaydıń muhabbatın jetkeriw haqqında – Isa kórsetken hám bizdi ámelge asırıwǵa shaqırǵan muhabbat (Yuhanna 13:34-35).
Tınıshlıq
Muhabbat penen baslanǵan bul bólimniń aqırına jetpey-aq, tınıshlıq qásiyeti payda boladı. Muhabbat penen tınıshlıqtı ajıratıp bolmaydı. Biz «hámme adamlar menen tınıshlıqta jasawımız» kerek (Rimliklerge 12:18) hám ósh alıwǵa umtılmawımız kerek. Sociallıq turmısta da tınıshlıq kerek. Rimliklerge 13:1-7 puqaralıq máseleleri menen shuǵıllanadı. Húkimetlik húkimet ilahiy ruqsatqa iye, hám biz áskeriy adamlar bolmawımız kerek. Anarxist bolǵannan góre, tınıshlıq jaratıwshı bolıw arqalı kóbirek nársege erisiw múmkin. Adamgershilik hám ilahiy mápler qarama-qarsı kelgen jaǵdaylarda, Háwaretler 5:29 bizdi adamlarǵa emes, al Qudayǵa boysınıwımız kerek ekenligin anıq kórsetedi.
Sol bir tatıwlıq ruwxı Másihshiler sherikliginde de kóriniwi kerek. Quday da, Másih te bizdi qabıl etti (Rimliklerge 14:3; Rimliklerge 15:7), sonlıqtan biz basqa múminlerdi de (Rimliklerge 14:1; Rimliklerge 15:7) olarda qanday da bir gúmanlar bolıwına qaramastan qabıl etiwimiz kerek. Eger biz basqalardı súysek, olardı razı etiwge hám olarǵa járdem beriwge umtılǵan bolamız (Rimliklerge 13:10; Rimliklerge 15:2). Bunı islew arqalı biz jerde ózi ushın jasamaǵan Másihniń úlgisine ámel etemiz (Rimliklerge 15:3).
Bul juwmaqlawshı baplarda qanday reńli kaleidoskop tabıladı! Bunıń barlıǵın esapqa alǵanda, Rimliklerge 15:13 sáykes duwa etedi: Úmit Qudayı bizdi «bársha quwanısh» hám bizge júdá kerek bolǵan «tınıshlıq» penen toltıra aladı – biraq bulardıń hámmesi «iseniw» arqalı júzege keledi. Durıs tiykar júdá áhmiyetli! Bul jaǵdayda biz Qudayımızdı sıpatlaytuǵın «úmit» penen tolıp tasamız hám «Muqaddes Ruwxtıń kúshi» menen qollap-quwatlanamız.
Oyanıń!
Biz Pawıldıń Rimliklerge xatınıń bul juwmaqlawshı baplarınıń ortasındaǵı oyatıw shaqırıǵın ótkizip jiberiwimiz kerek emes. Barlıq múminler dáslep isengen waqıtlarınan góre, házir aspanǵa kiriwge jaqınlaw. Biz dúnyalıq jollardı hám qarańǵılıq islerin taslap, jaqtılıq perzentleri sıyaqlı «durıs júriwimiz» kerek. Rabbiy Isa Másih bizge kerek bolǵan hámme nárse. Biz Onı Muqaddes Ruwxtıń bizdiń ishimizde Onıń miyrimlerin rawajlandırıwına múmkinshilik beriw arqalı kiyiwimiz kerek (Rimliklerge 13:11-14). Bul basqıshlarǵa ámel etiw arqalı biz Qudaydıń erki boyınsha jasawǵa jaqınlaw bolamız.
