Hár sapar gúlbaxardı kórgenimizde, Qudaydıń wádesin esleymiz: «Gúlbaxar bulutlarda kórinedi; Men Óz kelisimimdi esleymen ... suwlar hesh qashan pútkil tirishilikti joq etiw ushın tasqın bolmaydı» (Jaratılıs 9:14-15 NKJV). Gúlbaxardıń sulıwlıǵı Qudaydıń sadıqlıǵınıń, rehimdarlıǵınıń hám dańqınıń turaqlı esletpesi (Ezekiel 1:28).
Máselem, laminin asqazan kletkaların birge uslap turıwǵa járdem beredi, sonlıqtan olar durıs isley aladı, hám ol basqa dene organlarında da birdey zárúrli roldi oynaydı. Lamininniń forması onıń funkciyasına úles qosadı, bir uzın qolı hám basqa molekulalar hám kletkalar menen baylanısatuǵın úsh qısqa qolı bar.
Bul struktura kóp xristianlardıń dıqqatın ózine tarttı, sebebi lamininniń sabaqlıq diagramması krestke óte uqsas. Koloslıqlarǵa 1:17 de barlıq zatlar Rabbiy Isa arqalı bar bolǵanı hám birge uslap turǵanı aytılǵanlıqtan, lamininniń krestke uqsas forması kóp adamlarǵa Qudaydıń súyispenshiligin hám Másih qurbanlıǵın denemizdi birge uslap turǵan kletka strukturasında esletiwge shaqıradı.
Biz bul ájayıp súwretti qanshaǵa shekem alıp bara alamız? Krest tárizli lamininniń kletkalarımızdı birge uslap turıwı xristianlıqtıń dálili bolıp xızmet etedi me? Basqasha aytqanda, biz bul biologiyalıq faktı imanı bar adamlarǵa isenimdi bekkemlew hám imanı joq adamlarǵa Xushxabardı jetkeriw ushın qural retinde qollana alamız ba? Lamininniń strukturası hámme krestte ólgen Qutqarıwshıǵa iseniwi kerek ekenligin dálilleydi me?
Anıq ayırmashılıq
Súwretlew hám dálil arasında anıq ayırmashılıq jasayıq. Súwretlewler ádette bir nárselerdi túsindiriwge járdem beriw ushın obektler yamasa waqıyalar arasındaǵı uqsaslıqlardı kórsetedi. Súwretlengen princip túsinikli bolıwı múmkin, biraq hámme de súwretlewdi princip penen birdey baylanıstırmaydı. Máselen, samolyottıń dizaynı gravitaciyanı jeńiw ushın aerodinamikalıq qásiyetlerdi qollanǵanı sıyaqlı, Muqaddes Ruwxtıń kúshine súyengen xristianlar da deneni jeńe aladı (Rimliklerge 7:18-8:1). Dáliller bolsa, isenimli hám faktikalıq durıs bolǵanlıqtan, qarsı shıǵıw múmkin bolmaǵan dálillerge tiykarlanǵan málimlemelerdi beredi. Olar túrli waqıyalar arasındaǵı sebep-aqıbet baylanısın bildiredi, bunda bir waqıya hesh qanday ózgesheliksiz belgili bir juwmaqqa alıp keledi.
«Dálil» sózin lamininge qollanıw qıyın. Bul molekulanıń forması Qudaydıń súyispenshiligi yamasa Másih iskerligi haqqında hesh nárse dálillemeydi. Birinshiden, hámme de krest formasın kórmeydi. Mikroskop astında laminin molekulası geyde óte bos kórinedi, onıń qolları sabaqlıq modelinen úlken dárejede qıyıs boladı. Bunnan tısqarı, laminin diagrammaların kóretin basqalar onı krestten góre qılıshqa yamasa qanday da bir mifologiyalıq simvolǵa uqsas dep aytadı. Eger biz laminindi Másih bizdi súyedi hám birge uslap turadı degen dálil retinde qollanǵımız kelse, onda biz birinshi náwbette skeptiklerdi laminindi krest retinde hám basqa hesh nárse emes dep qabıllawǵa isendiriwimiz kerek boladı.
Gúlbaxar Qudaydıń Ózi tárepinen mánige iye bolsa da, jaratılısta basqa hesh nárse bunday anıq simvolizmge iye emes. Tábiyaat dúnyasınıń kóbi dálil emes, súwretlew menen sheklenedi. Basqasha talap etiw xristianlardı tábiyiy baqlawǵa kelgende qáte bolǵanı ushın ayıplawǵa alıp keliwi múmkin. Máselen, geybir dietologlar áyyemgi waqıtlarda Quday adamzatqa sápiz kóz nurın jaqsılawǵa járdem beretuǵının bildirdi, sebebi ortasınan kesilgen sápiz kózge uqsas. Sol sıyaqlı, pomidor kesimi júrektiń tórt kamerasına uqsas bólimlerge iye bolǵanlıqtan, pomidorlardıń júrek ushın paydalı azıq-awqatlar ekenligi anıq bolıwı kerek.
Túsniksiz qızıǵıwshılıq
Bunday málimlemeler biraz máńgisiz esitile baslasa da, geybir xristianlar olardı Muqaddes Jazıwlardıń ózinen de ilhamlandırǵıshıraq dep tabadı! Eń shetinde, bul baqlawlarǵa qızıǵıwshılıq jazıw bilimi jetispewshiligin kórsetiwi múmkin, bul bizdi imanımızdı Bibliyadan qorǵaw ushın zárúr bolǵan izertlewdi orınlaw ornına súwretlewlerge yamasa «belgilerge» súyeniwge májbúr etedi. Lamininge kelgende, bálkim onıń strukturası bunı yamasa basqanı dálilleydi dep aytqannan góre, ol bizge geybir Bibliyalıq haqıyqattı esletedi dep aytıw durıs bolıwı múmkin. Áytpese, biz «Qudaydıń bizdi súygenliginiń dálili retinde ilimiy baqlawdı qollanıw» qáwipine dusharı bolıwımız múmkin, Onıń súyispenshiligi haqqındaǵı jazıw málimlemesine súyeniw ornına (Johnson, 2008). Bir xristian biolog (Purdom, 2008) jazǵanday: «Bul túrdegi argumenttiń tiykarǵı máselemi sonda, ol Jazıwdan tıs bir nárse (bul jaǵdayda, laminin) Bibliyalıq haqıyqattıń durıslıǵın biliw ushın zárúrli bolıp kórinedi ... Biraq, biz hesh qashan dúnya haqqındaǵı qáte, sheklengen túsinigimizdi Qudaydıń qátesiz Sózin bahalaw ushın qollanbawımız kerek.»
Búgingi «tez tayarlanatuǵın tamaq» mádeniyatında kóp adamlar Qudaydıń haqıyqatların biliwge kelgende «drive-thru» usılın abzal kóredi. Belgiler Qudaydıń Sózin úyreniw hám onı basqa imanı bar adamlar menen talqılawdan góre ádewir tezirek.
Rimliklerge 1:20 jaratılıstıń Qudaydıń máńgilik kúshin hám Qudaylıǵın kórsetetuǵının bildiredi. Aspandar «Qudaydıń dańqın járiyalaydı» (Zabur 19:1), hám tábiyiy dúnya bizge Onıń qásiyetlerin esletedi. Zaburshı jazdı, «Seniń ádilligiń úlken tawlar sıyaqlı» (Zabur 36:6). Biz laminin hám basqa baqlanatuǵın ájayıp nárselerden ilhamlanıwımız kerek, biraq biz olar arqalı imanımızdı bekkemlewge háreket etpewimiz kerek. Áytpese, biz xristianlıqqa qarsı kelip turǵan baqlawlar arqalı da birdey qozǵalıwımız múmkin.
Eger aspan astındaǵı juldızlar xristian simvolları yamasa Bibliyalıq qaharmanlardı súwretlemese, imanımız ázzileydi me? Ay dáslepki ay sıyaqlı kóriniwi – xristianlıqqa qarsı dinler hám húkimetler tárepinen simvolikalıq túrde qollanılatuǵın forma – bizdi qáweterge saladı ma? Qorqınıshlı hám kóbinese ólimge alıp keletuǵın Ebola virusı qoy shıbıǵı formasında ekenligin bilgenimizde, Qutqarıwshımızdıń Jaqsı Qoylıqshı retindegi iskerligin páseytedi me?
Bekkem tiykar
Imanımız ushın nadurıs tiykardan qashıwdıń eń qáwipsiz jolı – Bibliyaǵa tiykarlanǵan poziciyamızdı saqlaw. Biraq Bibliyaǵa isenbeytuǵınlar eń ájayıp kórsetiwler menen de isenbeydi. Bunıń tańqalarlıq belgisi Rabbiy Ózi bay adam hám Lazar haqqındaǵı gúrrińde (Luka 16:19-31) beredi. Ekewi de ólgennen keyin, bay adam azapta oyandı hám Lazar jerge qaytıp, shańaraǵına eskertiw beriwdi soradı. Shańaraǵınıń payǵambarlardıń eskertiwlerine iye ekenligi esletilgende, bay adam olardıń bul sózlerge qulaq salmaytuǵının, biraq ólgennen tirilgen adamǵa anıq juwap beretuǵının ayttı. Bul salmaqlı málimlemeni tıńlań! «Eger olar Musa hám payǵambarlardı tıńlamasa, ólgennen tirilgen adam arqalı da isenbeydi» (Luka 16:31).
Sol sıyaqlı, eger imanı joq adamlar Qudaydıń haqıyqatına Jazıwlardan isenbeytuǵın bolsa, olar tek tábiyiy súwretlewler menen de isenbeydi. Quday Óz jaratılısın Ózin izlep atırǵanlardıń dıqqatın tartıw ushın qollanadı, biraq imanımız Quday Sóziniń bekkem tiykarına tiykarlanǵan bolıwı kerek.
JUWMAQLAWSHI ESKERTPELEr
Barton Publishing (2008-jıl 27-may). «God’s Pharmacy.» Beck, K., Hunter, I., hám Engel, J. (1990). «Structure And Function Of Laminin: Anatomy Of A Multidomain Glycoprotein.» Colognato H, Yurchenco (2000-jıl iyun). «Form And Function: The Laminin Family Of Heterotrimers.» Johnson, Ben (2008-jıl 13-iyun). «Colossians 1:17 And Laminin: Proof Or Illustration?» Purdom, Georgia. (2008-jıl 29-oktyabr). «Laminin And The Cross.» Tsunkatsemaster. (2008-jıl 3-aprel). Louie Giglio – Laminin [Video Fayl].
