Isa qanday kiyimler kiygen? Patshalıq kiyimler emes, biz kóretuǵınımızday! Bibliya dáwirinde tek úsh boyaw túsi belgili edi, olar qızıl, kók hám qızǵılt kók reńde bolıp, óte turaqlı edi.
Áhmiyetli adamlar kók yamasa qızǵılt kók kiygen.
Midiyan patshaları «qızǵılt kók kiyimler» kiygen (Hákimler 8:26 NIV). «Qádirli hayal» qızǵılt kók kiyim kiygen (Nátiyjeler 31:22). Lazar haqqındaǵı gúrrińdegi bay adam «qızǵılt kók hám jaqsı zıǵır kiyim» kiygen (Mark 16:19). Mordekay húrmetlengende, ol «kók patshalıq kiyimler ... hám qızǵılt kók shapan» kiygen (Ester 8:15). Joqarı ruhaniy hám muqaddes jayda xızmet etken ruhaniyler ushın muqaddes kiyimler qızıl, kók yamasa qızǵılt kók reńdegi gezlemeden islengen (Shıǵıw 28:5; 39:1). Rim imperatorları pútkilley qızǵılt kók reńge boyalǵan patshalıq kiyimler kiygen; hám bir waqıtta, eger siz Sezar yamasa asılzadalardan biri bolmasańız, hár qanday qızǵılt kók kiygenińiz ushın óltiriliwińiz múmkin edi!
Kók hám qızǵılt kók boyawlar bir teńiz shıǵanaǵınan alınǵan. Bular súńgiwshiler tárepinen jıynalǵan, hám hár bir qabıq maydalanıp, az muǵdarda sarımtıl suyıqlıq alıw ushın qayta islengen. Eger suyıqlıq quyash nurında qayta islenilse, kók boyaw payda bolǵan, biraq tek quyash nurı joq jerde qızǵılt kók boyaw payda bolǵan. Shıǵanaqlardı jıynawdıń qıyınshılıǵı hám ekstraktı qayta islew ushın talap etilgen itibar, boyawlardıń qımbatlıǵına úles qosqanı gúmansız. Ápiwayı adamlar olarmen boyalǵan gezlemeni satıp ala almaytuǵın edi.
Ápiwayı adamlar qızıl yamasa sálkireń reńler kiygen.
Qızıl boyaw maydalanǵan shıbın jumırtqalarınan alınǵan hám anıq ádewir arzanıraq bolǵan. Rim áskerlerine qızıl shapan bar edi (Matta 27:28). Biraq, ápiwayı adamlar, ádette, ósimliklerden alınǵan arzan boyawlardı qollaǵan, hám olardıń kiyimleri sálkireń qońır, jasıl yamasa sarı reńde bolǵan, hám aqır-aqıbet óńi óshken. Isa «aǵash ustası» (Mark 6:3) hám «aǵash ustasınıń balası» (Matta 13:55) bolǵanı ushın, Onıń kiyimleri gúmansız ápiwayı adamlardıń sálkireń kiyimleri edi.
Pilat Isanı «Evreylerdiń Patshası» dep atadı (Mark 15:9), onı Rim áskerlerine krestke qadaqlaw ushın tapsırdı, hám olar «Onı masqaraladı (aytıp), ‘Salam, Evreylerdiń Patshası!’» (Matta 27:29). Masqaralawdıń bir bólegi retinde, patshaǵa táj, háykel hám patshalıq shapan kerek edi. Olar Oǵan tikenli táj isledi, onıń oń qolına háykel retinde qamıs berdi, hám Oǵan qızǵılt kók emes, bálkim qızıl (kikkinos, Matta 27:28) patshalıq shapan berdi. Bul patshalıq qızǵılt kók reńdi masqaralaw bolǵanı ushın, Yuhanna onı qızǵılt qızıl (porphureous, Yuhanna 19:5) dep atadı. Isa keyin bul masqaralı patshalıq shapan kiygen halda evreylerge kórsetildi, hám olarǵa aytıldı, «Adamǵa qarań!» (Yuhanna 19:5 JND).
Bul málimleme payǵambarlıq!
Biz shın mániste «adamǵa qaraymız» Isa óz patshalıǵın jerde shın kúsh hám dańq penen ornatqanda, hám sózbe-sóz patshalar patshası retinde húkim súrgeninde. Jazıwlar bunıń haqqında kóp siltemelerge bay. Onıń tuwılıwında perishte payǵambarlıq etti:
Rabbimiz Quday Oǵan ákesi Dawıttıń taxtın beredi (Luka 1:32).
Onıń jerdegi sózbe-sóz patshalıǵı boladı! Keleshekte, ol húkimetke kelgende, patshalıq kiyimler Oǵan durıs tiyisli boladı, hám ol kórsetilgende, «hár bir kóz Onı kóredi» (Ashıw 1:7), bálkim hátte sózbe-sóz patshalıq kiyimler kiygen halda. Gimn jazıwshısı R. Holden bunı sıyınıw gimninde tómendegishe ańlatqan.
Patshalıq kiyimler tez arada seni qorshap aladı, Patshalıq dańqlar seniń mańlayıńdı tájleydi; Qudaydıń Máshihi, biz seni moyınlaymız Házir de Patsha hám Húkimdar; Biz seni húrmetleymiz, saǵan boysınamız, Seni Rabbimiz hám Máshihimiz dep moyınlaymız hárdayım.
AQIRǴI ESKERTPELEr
- Greenspan, Ari, Bromin, C&EN, 2003-jıl 8-sentyabr, 96-bet.
- Gower, Ralph, Bibliya dáwirleriniń jańa ádet-dástúrleri, Moody, 1987, 162-bet.
- Vine, W. E., Jańa Testament sózleriniń túsindirme sózligi, Oliphants, 3-tom, 233-bet.
- Ruwxıy qosıqlar, Believers Bookshelf, 1981, № 134.
