Máńgilikler kóbinese Máńgiliktiń tamamlanǵan jumısı haqqında sóylesedi. Bul termin Ol Golgataǵa kelip, óz ómirin joǵalǵan hám ayıplı gúnákarlar ushın qurban etiw ushın islegen jumıstı ańlatadı. Sol qurbanlıq ólimdi kútip, Isa Atasına былай деп dua ete alatuǵın edi: «Men Saǵan islewge bergen jumıstı tamamladım» (Yuhanna 17:4 KJV). Ol krestten qattı jeńisli dawıs penen: «Tamamlandı!» – dep aytqanda, qutqarıw jumısı tamamlandı (Yuhanna 19:30).
Injilde kóp túrli «jumıslar» aytılǵan. Mısalı, «deneniń jumısları» (Galatiyalılarǵa 5:19), «qarańǵılıqtıń jumısları» (Efesuslılarǵa 5:11), «jaqsı jumıslar» (Romalılarǵa 13:3) hám ápiwayı ǵana «jumıslar» (Yaqıp 2:14) bar. Hárbiriniń mánisi onıń konteksti menen anıqlanıwı kerek. Bul maqalada biz Injildiń tek ǵana «jaqsı jumıslar» haqqında ne aytatuǵının bilemiz.
Áhmiyetli ayırmashılıq
Pawıldıń Efesuslılarǵa jazǵan xatı basında túsiniwimiz ushın áhmiyetli bolǵan bir ayırmashılıqtı kórsetedi. Máńgiliktiń qutqarıw jumısın túsindirip, ólgenlerge jańa ómir beretuǵın bul jumıs haqqında Pawıl былай deydi: «Sebebi sizler imanıńız arqalı miyrim menen qutqarıldıńız; bul ózińizden emes, bul Qudaydıń sawǵası; jumıslardan emes, heshkim maqtanbasın» (Efesuslılarǵa 2:8-9). Bizdiń óz jumıslarımız yamasa háreketlerimiz qutqarıwımızda hesh qanday rol oynamadı. Eger oynaǵan bolsa, bizde maqtanıw ushın tiykar bolıwı múmkin edi. Qutqarıw múnásip emes: bul pútkilley Qudaydıń miyrimi.
Biraq, Pawıldıń keyingi ayatı jumıslar haqqındaǵı bul pikirin rawajlandıradı: «Sebebi biz Onıń jaratqanı, Máńgilik Isa ishinde jaqsı jumıslar ushın jaratılǵanbız, olardı Quday aldınnan belgilegen, biz olarda júriwimiz kerek» (Efesuslılarǵa 2:10). Sózbe-sóz aytqanda, biz Quday jaratqan bir nársemiz, kórkem óner shıǵarması sıyaqlı. Original grek sózi inglis tilindegi «poem» sózine uqsas. Quday bizdi Máńgilik Isa ishinde jaqsı jumıslar ushın jańadan jarattı – jaqsı xarakterli hám solay etip basqalarǵa paydalı jumıslar. Qudaydıń maqseti, Máńgilik isenim iyeleri sıpatında bizdiń ómirimiz jaqsı jumıslar kontekstinde ótiwi kerek – biz Onıń qálewine jaǵımlı hám basqalarǵa paydalı islerdi islep tabılıwımız kerek. Bizdiń háreketlerimiz qutqarıwımızda hesh qanday rol oynamasa da, biz jaqsı jumıslarımız benen qutqarılmasa da, biz jaqsı jumıslar ushın qutqarılǵanbız.
Óz xatında Yaqıp isenim menen jumıslar arasındaǵı baylanıstı túsindiredi. Óz-ózinen isenim biz ushın kózge kórinesiz. Eger birewdiń isenimi ámeliy hám kózge kórinetuǵın bolmasa, adam dárejesinde ol paydasız. Haqıyqatında da, «jumıslarsız isenim óli» (Yaqıp 2:20). Yaqıp óz pikirin dálillew ushın Eski Ahıttan eki mısal beredi. Ibrahim hám Rahab ózgeshe adamlar edi, biraq ekewi de isenim iyeleri edi hám ekewi de óz isenimin islegen isleri menen kórsetti (Yaqıp 2:21-26).
Ámeliy jaqtan, Yaqıp bizge haqıyqıy isenim tek ǵana adamlarǵa jaqsılıq tilew emes, bálkim mútájlerge ǵamxorlıq etiw – bálkim kiyim-keshek hám azıq-awqat penen támiyinlew ekenligin aytadı (Yaqıp 2:14-17). Máńgilikke isenim tirilik, hám eger ol ózin is-hárekette kórsetpese, onıń haqıyqıy ekenligi soraw astına alınadı.
Birinshi silteme
Jańa Ahıtta jaqsı jumıslar birinshi ret Matta 5:16-da aytılǵan. Rabbimiz Isa былай dedi: «Sizlerdiń nurıńız adamlar aldında jaqsı jumıslarıńızdı kórip, aspanlardaǵı Atasıńızdı dańqlasın.» Ol nur haqqında sóylegen edi. Sham jasırıw ushın emes, bálkim nur shashıw hám qarańǵılıqtaǵılarǵa járdem beriw ushın jaǵıladı. Nátiyjede, Onıń xalqınıń nurı adamlar aldında shashıwı kerek – nur olardıń islegen «jaqsı jumısları» bolıp tabıladı. Biraq, bul nurdıń shashıw maqseti jaqsı jumıslardı islegen adam ushın maqtawǵa alıp kelmewi kerek ekenligine itibar beriń. Kerisinshe, jaqsı jumıslardı basdan keshirgenler olardıń Qudaydıń sol adamnıń ómirindegi jumısı menen tuwrıdan-tuwrı baylanıslı ekenligin túsiniwi kerek, hám barlıq dańq Oǵan beriliwi kerek.
Rabbimiz Isa Ózi bul jerde bizge úlgi bolıp tabıladı. Onı jaqsı bilgen Piter, Isanıń «jaqsılıq islep júrgenin» (Húwiller 10:38) – sózbe-sóz aytqanda, adamlarǵa payda keltirgenin járiyaladı. Kózleri kórmeytuǵın, qulaqları esitmeytuǵın, aqlıq hám nawqaslardıń emlengenin oylań. Onıń qolınan miyrimdilik kórgen yamasa teselli hám ruwxlandırıw sózlerin esitkenlerdi oylań. Bul «jaqsı jumıslar» Onıń Atası Onı jibergenligi ushın islendi, hám olar Ataǵa dańq keltirdi. Ókinishke oray, sol waqıtta olar evreylerdiń jek kóriwshiligin oyattı (Yuhanna 10:32). Rabbimiz Isaǵa ergenler «shákirtler» dep ataladı hám óz Ustazına uqsawı kerek. Eger Ol jaqsı jumıslar islegen bolsa, olar da sonday islewleri kerek.
Jarqın úlgi
Húwiller 9-da Rabbimizge ergen hám «jaqsı jumıslarǵa tolı» (Húwiller 9:36) bolǵan Dorkastıń ájayıp úlgisi bar. Bul jerde «jaqsı» dep awdarılǵan sóz paydalı degen mánisti ańlatadı, hám biz onıń islegen isleri menen adamlarǵa qalay járdem berilgenin kóre alamız. Dorkas Yaqıp jazǵan islerdi islegen edi, mútáj tul qatınlar ushın kiyim-keshek tikken edi (Húwiller 9:39). Qızıǵı, kiyim-kesheklerdi súwretlew ushın eki túrli sóz qollanılǵan – «kóylekler hám kiyimler». Ol tek ǵana kózge kórinetuǵın hám maqtanatuǵın sırtqı kiyimlerdi tikken emes, bálkim Dorkas ámeliy edi hám ishki kiyimlerdi de tikken. Eger ol óz jumısın tásir qaldırıw ushın islegen bolsa, tek birinshisin, ekinshisin emes, tikken bolar edi. Bul qádirli Máńgilik hayaldıń óz isenimin kórsetiw arqalı kóp adamlarǵa járdem berildi.
Pawıl Timotiyge jazǵan birinshi xatında Máńgilik hayallardıń xızmeti haqqında jazdı, hám eki ret «jaqsı jumıslardıń» áhmiyetin bilemiz (1 Timotiy 2:10; 5:10). Haqıyqatında da, qudayxor hayallar basqalarǵa ámeliy túrde ǵamxorlıq etetuǵınlar. Hátte búgingi kúnde de Máńgilik hayallar ushın «jaqsı jumıslar» menen shuǵıllanıw ushın kóp múmkinshilikler bar – aspan Atasın dańqlaytuǵın miyrimdilik isleri.
Ruxanıy qıyınshılıqlar
Pawıldıń ruxanıy xatlarında tabılǵan eki qıyınshılıqtı qarastırayıq. Birinshiden, ol Timotiyge baylar haqqında kórsetpeler beredi. Baylıqları menen maqtanıw hám olardı óz qádirine qaray saqlaw ornına, baylar Qudaydıń «bizge barlıq nárselerdi mol etip beretuǵın» ekenligin tán alıwı kerek, hám olar óz baylıqların Ol ushın qollanıwı kerek: «Olar jaqsılıq islesin, jaqsı jumıslarǵa bay bolsın, tarqatıwǵa tayın bolsın, bólisiwge ıqtıyarlı bolsın» (1 Timotiy 6:18). Tek ǵana bay bolıw ornına, olar «jaqsı jumıslarǵa bay bolsın». Eger Rabbimiz bizdi materiallıq jaqtan bereketlegen bolsa, biz basqalar menen bólisiwge ıqtıyarlı bolıwımız kerek.
Titus ta qıyınshılıqqa ushıradı. Kritdaǵı oqıtıw xızmetinde ol basqalarǵa úlgi bolıwı kerek edi. Jas jigitler, ásirese, oǵan itibar beriwi múmkin edi, hám Titus sonlıqtan «jaqsı jumıslardıń úlgisin» kórsetiwi kerek edi (Titus 2:7). Ol tek ǵana waǵız xızmeti menen shuǵıllanıwı emes, bálkim Máńgilik ómir súriwi kerek edi. Bul jerde «jaqsı» dep awdarılǵan sóz óz-ózinen jaqsı bolǵan nárselerdi ańlatadı – basqasha aytqanda, óz-ózinen jaqsı. Haqıyqatında da, Qudaydıń barlıq xalqı «jaqsı jumıslarǵa ıshqıpaz» bolıwı kerek (Titus 2:14). Bizdiń ómirimiz Quday ushın áhmiyetli bolıwı kerek, hám jaqsı isler áhmiyetli rol oynawı kerek.
Biz ne isley alamız?
Úsh ayat bizge ne isley alatuǵınımız haqqında qıyınshılıq tuwdıradı. Birinshiden, biz Injil jazıwlarınıń ózleri haqqında oylanıwımız kerek. Qudaydıń Sózi bizdiń bolıwımız kerek bolǵan nársege, «hár bir jaqsı jumıs ushın tayınlanǵan» (2 Timotiy 3:16-17 NKJV) bolıwımızǵa járdem beredi. Injil bizge Máńgilik ómir súriwdi úyretedi – ózimizdi qanaatlandırıw yamasa ózimiz ushın jasawdı emes. Bizde óz Ustazımızǵa uqsaw hám basqalar ushın jasaw juwapkershiligi bar.
Ekinshiden, Qudayǵa isengenlerge «jaqsı jumıslardı saqlawǵa itibar beriw» (Titus 3:8) kórsetpesi berilgen. Biz Oǵan gózzal ómir súriw arqalı dańq beremiz. Biz háreketlerimizdi bosatıp, itibarsız bolmawımız kerek, bálkim hár kúni Máńgilik ómirimizdi dawam ettirgenimizde jaqsı jumıslardıń saqlanıwına itibar beriwimiz kerek. Álbette, biz Oǵan jaǵıw ushın Rabbimizdiń járdemine mútáj bolamız, hám biz islegen islerimizde Onıń basshılıǵın tilep, dua etiwimiz kerek.
Úshinshiden, basqa Máńgiliklerdiń doslıǵı áhmiyetli. «Ózimizdi birge jıynalıwdı taslamaw» (Evreylerge 10:25) haqqındaǵı úgit kóbinese keltiriledi, biraq aldınǵı ayat bálkim biraz azıraq tanıslı. Ol былай deydi: «Bir-birimizdi súyispenshilik hám jaqsı jumıslarǵa qızıqtırıw ushın qarastırayıq.» Rabbimiz Isa Ózi bunı isledi. Ol óz shákirtlerin qarastırdı hám olardı Ózine eriwge ruwxlandırdı. Biz de basqalardı oylawımız hám óz úlgimiz benen olardı jaqsı islerdi islewge ruwxlandırıwımız kerek.
Máńgiliktiń Golgatadaǵı jumısına hesh nárse qosıla almaydı, biraq eger biz Onıń qurbanlıǵınan payda alǵan bolsaq, biz Oǵan máńgilik minnetdarmız. Onıń maqseti, biz hár kúni Ol ushın jasawımız, bul dúnyada jaqsılıq islewge umtılıwımız, háreketlerimiz basqalarǵa Qudaydıń júreklerimizde ne islegenin kórsetiwimiz – barlıǵı Onıń dańqı ushın.
