Sınawlar – 2-bólim
Ótken ayda biz sınaw túsinigi menen tanıstıq hám sınawlar hám onıń ózgertiwshi kúshi haqqında mısallar berildi. Bul ayda biz Qudaydıń bizdi Ózi ushın tayarlaw hám tazalaw ushın sınawlardı qanday qollanıwın kóremiz.
Qollanıw ushın sınawlar
«Men Isa Mesihti ómirime shaqırǵanımda, Ol bir neshe oboy jabıstırıp, bir neshe súwret ilip qoyadı dep oylaǵan edim. Biraq Ol diywallardı buzıp, jańa bólmeler qosa basladı. Men: «Men jaqsı kottej kútip edim», – dedim. Biraq Ol: «Men jasawıń ushın saray qurıp atırman», – dedi.» — K.S. Lyuis
«Quday adamdı qattı jaraqandırmayınsha, onı qattı qollana alatuǵını gúmanlı.» — A.W. Tozer
Muqaddes Jazıwda biz óz niyetlerin dúzetiw, kishipeyillik etiw yamasa tazalaw ushın sınawlarǵa ushıraǵan er adamlar hám hayallardıń bir qatar mısalların tabamız – olardı Mesihtey etiw hám Rabbimizdiń qolında kóbirek paydalı etiw ushın. Geyde sınaw bir waqıya bolǵan, biraq kóbinese bul bir qatar waqıyalar – sınaw procesi bolǵan. Geyde belgili bir sınaw tájiriybesi toqtatılǵan, geyde ol emlengen, biraq geyde sınawǵa ushıraǵan nárse sınawda qalǵan.
Ósiwimiz, jetiliwimiz ushın ne kerek ekenin Rabbimiz Ózi anıqlaydı. Bizdiń erklerimiz, ózimizge isenimimiz, súyispenshiliklerimiz, ármanlarımızdıń bári sınawdı hám qayta sınawdı talap etedi, sonlıqtan Rabbimiz bizdiń júreklerimiz hám ómirimizde Óziniń haqıyqıy ornına iye bolıwı múmkin. Tómendegi real ómir mısalların kórip shıǵıń.
Quday Nehemiyanıń júregin sınadı, sonlıqtan Ol onı qollana aldı. Onıń atınıń mánisi, «Quday tınıshlandı», durıs ekenligi dálillendi. Onıń ruwxıy sezimleriniń bul waqıtında keskinlesiwi onıń ómiriniń jumısı ushın háreketlendiriwshi kúsh boldı. Ol ózin Quday tárepinen sınawǵa qansha kóp ruqsat berse, onıń kózqarasları sonsha anıq boldı. Qárejet esaplandı hám Nehemiya Qudaydıń jumısın islew ushın bahasına tólewge tayar edi.
Batır isenim
Nehemiya óziniń patshalıq tayınlanıwın patsha ushın óz ata-babalarınıń úyinde awır jumısqa almastırdı. Ol áli Ierusalimniń wayran bolǵan diywallarınan 800 mil uzaqlıqta edi, biraq qayta qurıw ol óz júreginde bunı islewge qarar etkeninde baslandı. Biz onıń duba etip, Qudaydıń: «Olardı sol jerden jıynań hám Men saylaǵan jerge alıp keliń» (1:9) degenin esitkenin oqıymız. Biz Qudaydıń shaqırıwına boysınamız ba?
Nehemiya mútájlikti kórdi. Ol dáslep bul haqqında Qudayǵa bardı, keyin onı qanaatlandırıw ushın ózin tayar etti. Ol shárap quyıwshı bolıp qaldı hám Qudaydıń júgin kóterip turıp, Qudaydıń waqıtın kútti. Kútiw kóbinese Qudaydıń Óz jumısın baslaw ushın jolı. Qudaydı kútiw hesh nárse islemew emes! Patsha shárap quyıwshı patsha tárepinen baqlanıp turǵan edi, ol onı adıl hám miynetkesh dep kórdi. Nehemiya húrmet hám isenimge iye bolıp atırǵan edi.
Bul júkti bir neshe ay kótergennen keyin, Quday Nehemiyanıń jaqsı basqarılǵan «júrek qayǵısın» (2:1-2) patshanıń kóz aldına alıp keldi. Nehemiya jeke túrde oraza tutqan edi (Matta 6:16-18) hám Quday endi onı ómiriniń múmkinshiligi menen sıyladı. Patsha oǵan úsh soraw bergeninde: «Neshige? ... Ne? ... Qalay?» (Nehemiya 2:2,4,6) onıń juwapları aldınnan tayar edi – biraq áli «júdá qorqıp turǵan edi» (2:2). Biraq, ol Ierusalim diywalların qayta qurıw ushın zıyarat ushın Qudaydan da, patshadan da qollaw sorap, óziniń úlken isenimin kórsetti (2:3-5).
Qorqıw ruwxıy emes degen nárse joq. Quday islegen waqıtta adamlar kóbinese qorqadı – hátte Qudaydıń xalqı da (Shıǵıw 3:6; 1 Jılnamalar 13:12; Luka 2:10; Mark 16:6). Nehemiya Qudaydıń ózi bergen júktiń orınlanıwı ushın jol ashıwına isenip sóyledi. Onıń dubaı hám tayarlıǵı birge islep, «Qudaydıń miyrimli qolı (onıń hám) patshanıń barlıq ótinishlerin qanaatlandırdı» (2:8). Húkimet xatları hám kerekli shiyki zatlar menen quralanǵan Nehemiya ómiriniń Qudaydıń missiyasın basladı.
Qudaydıń jumısı
Ol óziniń jaqsı jumısın hám onıń barlıq qáwipsizligin taslap, Ierusalimge sayaxat etti. Wayran bolǵan diywallardı túngi razvedkadan keyin, onıń júki áli onıń hám Quday arasındaǵı sır edi. Biraq júreginde Qudaydıń keńesin saqlaǵan adamnıń potencialın hesh qashan tómen bahalamań. Ierusalimniń wayranlıqlarında kóp evreyler jasap atırǵan edi, biraq tek Nehemiya ǵana Qudaydan qayta qurıw júgin alǵan edi. Ol qárejetin esaplaǵan, óz variantların qarastırǵan hám tek Quday menen keńeslesken edi.
Nehemiya menen diywallardı teksergen bir neshe adam áli onıń jobasına qatnaspaǵan edi (Nehemiya 2:12). Ol olarǵa mútájlikti kórsetti, Qudaydıń olardı óz júgin bólisiwge shaqırıwına isendi. Jergilikli húkimetler áli qatnaspaǵan edi (2:16). Tek júklenilgen jumısshılar toparın saylaǵannan keyin ǵana joba ashıldı. Qudaydıń jumısın asıǵıw wayranlıqqa alıp keliwi múmkin. Aqıllı qurıwshı Quday menen bir qatarda boladı (Rimliklerge 13:1-5).
«Tekseriw» sózi (2:13,15) jaranıń zıyanlanıw dárejesin anıqlaw ushın tekseriwdi ańlatatuǵın medicina termini. Bul processte Quday Nehemiyanıń komandası júreklerinde islep atırǵan edi, sonlıqtan olar onıń sıyaqlı qáweterleniwleri múmkin edi. Qáweterleniw minnetleniwge alıp keledi. Biz basshınıń mútájlikti kórsetip, onı menen birge ekenin kóremiz: «Biz qanday qıyınshılıqta ekenimizdi kórip turıpsız ... wayranlıqlar ... ot penen kúydirilgen» (2:17). Ol olardı ózi menen birge islewge shaqırǵanda, olardıń juwabı: «Qayta qurıwdı baslayıq» (2:18) boldı. Qudaydıń adamları Onıń jumısın orınlaw ushın Onıń quralların qollanıp, «masqaralaǵan hám kúlgen» (2:19) adamlar tárepinen hesh qashan burılıp ketpeydi. Tek Qudaydıń hám Onıń tayınlanǵan basshılarınıń sózleri ǵana áhmiyetli.
Basqalar menen qurıw
«Keliń, qayta qurayıq», – dep shaqırdı ol (2:17). «Qayta qurıwdı baslayıq», – dep juwap berdi olar (2:18). «Biz (Qudaydıń) qulları qayta qurıwdı baslaymız» (2:20). Dúbaǵa juwap retinde, Quday Nehemiyaǵa júk, qurıwshılar komandası hám batırlıq bergen edi. Úshinshi bólim qayta qurıw jumısın qısqasha bayanlaydı.
Qudaydıń jumısı kóp adamlarǵa kóp awır jumıstı qamtıdı. Quday jumıs islep atırǵanı ushın biz hesh nárse islemeymiz dep oylaytuǵınlar, bul bólimnen kóp nárse úyreniwleri kerek. Quday Ierusalim diywalların Óz xalqınıń terin tógiw arqalı qayta qurıp atırǵan edi. Qurılıs sózleri otız eki ayatta qırq eki ret ushırasadı. Hám basqa bir topar sózler qayta qurıwshılar ushın bir-birine «jaqın» islew qansha áhmiyetli ekenin aytadı. Diywaldaǵı hár qanday boslıq basqa hár kimniń barlıq jumısın qádirsiz etedi. Men bunı jergilikli shirkewge qatnasıw haqqındaǵı túsindirme dep bilemen, ol «hár bir bólek óz jumısın islegen sayın, muhabbat penen ózin óstirip hám qurıp atır» (Efesleyliklerge 4:11-12,16). Qudaydıń basshılıǵı astında juwapkershilikler Onıń qul-basshıları arqalı bólistiriledi.
Taǵı bir áhmiyetli pikir – hár bir qayta qurıwshınıń «aldında ... jaqınında ... óz úyiniń qasında» islew (3:23). Qudaydıń hár bir jumısı úyde baslanıp, sol jerden taralıwı kerek. Qonshımızdı súyiw sol sózdiń «jaqın esik» mánisi menen baslanadı. Biz kóshede, kolledj jatagında, ofiste, zavodta yamasa túrme kamerasında – Quday bizdi qayerge jaylastırǵan bolsa, sol jerde qayta qurıwdı baslawımız kerek.
Nehemiya 3-bólim sonday-aq qayta qurıw jumısı «ruwxaniyler ... zergerler, atır islewshiler ... hám sawdagerler» tárepinen islengenin aytadı (3:28-32). Hesh kim «Bul meniń qábiletim emes» yamasa «Men óz biznesimdi qaldıra almayman» dep ayta almadı. Bir neshe húkimdarlar, húkimdarlardıń uldarı hám jámiyet basshıları – mısalı, diywaldıń óz bólegin «ıntalı túrde remontlaǵan» Barux (3:17-21) – Quday ushın jańa rol alǵanlardıń mısalları retinde kórsetildi. Ókinishke oray, geybir «aqsaqallar» ózlerin baqlawdan joqarı dep esapladı. Olar qayta qurıwǵa qáwipli edi, sebebi olar «jumısqa óz iyinlerin qoymadı» (3:5). Olar adam dárejesin Quday ushın xızmetten joqarı qoydı.
Ierusalim diywalı haqıyqıy jámiyetlik háreket edi, kópshilik jaqsı birge isledi. Geybirleri eskisin qayta qurǵan bolsa, basqaları jańasın baslap qurǵan. Bul búgingi kúni bizdiń shirkewlerimizge úlgi bola aladı. Nege tek «eski» yamasa tek «jańa» bolıwı kerek, eger bir az itibar menen «ekewi de» birge xızmet ete alsa?
Qarsılıq penen gúresiw
Tórtinshi bólimde aldın aytılǵan qarsılıq (2:10,19) keńeytiledi. Shaytan Qudaydıń jumısın toqtatıw ushın jumısshılardıń sırtında hám ishinde adamlar qollanǵan. Ol hátte Qutqarushımızdıń jerdegi qutqarıwshı ómiriniń basında da sınadı (Matta 4:1-11). Ol hújim etken waqıtta, Muqaddes Ruhtı hám Qudaydıń Sózin ruwxıy gúreste bizdiń qorǵanıw hám hújim etiwshi qurallarımız ekenin esleń (Efesleyliklerge 6:10-18). Men Nehemiya ushın bir neshe gúreslerdi kórip turıppan.
Adamiy hám ilahiy:
Birinshisinde, Sanballat hám Tobia patsha haqqında adamiy túrde oylap atırǵan edi, al Nehemiyanıń júregi hám aqılı ilahiy, húkimran Qudayǵa baǵdarlanǵan edi (2:19-20). Qudaydıń qulları Qudaydı anıq kóz aldında ustawları kerek (Evreylerge 12:2-3). Dúnya nárselerdi Qudaydan basqasha kóredi.
Masqaralaw hám qayta qurıw:
Ekinshi qarama-qarsılıq masqaralawǵa tiykarlanǵan edi (4:1-6). Sanballat hám Tobia esitken nárse durıs edi; olardıń qızǵın juwabı olardıń qálewleri Qudaydıń jumısı tárepinen sınawǵa ushırap atırǵanın kórsetti. Olar Nehemiya, onıń komandası hám olardıń jumısı haqqında jaman sózler ayttı. Olar Nehemiyanıń dıqqatın Qudaydan basqa nárselerge burıwdı qálegen edi. Biraq Qudaydıń jumısshıları Mesihtiń minez-qulqına iye bolıwları kerek: Ol «Ózin hesh nárse etpedi» hám «Ózin kishipeyil etti» (Filipiyalılarǵa 2:5-8). Biz quwǵınǵa ushırawdı kútiwimiz kerek dep eskertilgenbiz (Matta 5:10; Rimliklerge 8:35-37). Nehemiyanıń juwabı qarsılıqqa qaramastan duba etiw hám qayta qurıwdı dawam ettiriw boldı (Nehemiya 4:4-6).
Jaman awqam hám jaqsı qorǵaw:
Úshinshi qarama-qarsılıq «qıyınshılıq tuwdırıwǵa ... hám jumıstı toqtatıwǵa umtılǵan» jamanlıq awqamı menen boldı (4:7-11). Qarsılıq júdá úlken kórinse de, Nehemiya duba etiw hám qorǵawshı qoyıw menen juwap berdi. Bul isenimniń joqlıǵı emes, al jumısshılardı ruqlandırǵan ruwxıy aqıl edi. Olar máselelerdi Qudaydıń qolında ustawǵa hám Óz qolların Onıń jumısı ushın qollanıwǵa qarar etken edi.
Adamnıń qáwip-qáterleri hám Qudaydıń kepilligi:
Tórtinshi qarama-qarsılıq kóbirek ruqlandırıwshı qáwip-qáterlerden keldi (4:11-23). Juwap retinde, Nehemiya jumısshılarǵa: «Ullı hám qorqınıshlı Rabbimizdi esleń» (4:14) dedi. Olardıń dıqqatı Qudayǵa qattı baǵdarlanǵan bolǵanı ushın, adamlar saqlanıw sharaların kórip, jumısların dawam ettirdi (4:16-18). Eger jumıs toqtasa, shaytan jeńedi. Nehemiyanıń ruqlandırıwshı xabarları hám jeke úlgisi onıń komandasına isenim berdi (4:19-23).
