Gideon: Shaqırılǵan, ruwxlandırılǵan hám tapsırılǵan
Hákimler kitabında «Hám Izrail balaları Rabbimizdiń kóz aldında jamanlıq qıldı» degen sóz dizbegi túrli juwmaqlar menen kem degende jeti ret qollanılǵan. Bul sóz dizbegi ádette Rabbimizden kelgen húkim menen juwmaqlanadı, Ol óz xalqın tártipke salıw ushın qollanǵan milletke silteme beredi. Ol 2-bólimde qısqasha túrde payda boladı: «Hám Izrail balaları Rabbimizdiń kóz aldında jamanlıq qıldı, hám Baallarǵa xızmet etti: Hám olar ákeleriniń Rabbimiz Xudayın tasladı, olardı Mısır jerinen shıǵarǵan edi, hám basqa qudaylarǵa, átirapındaǵı xalıqlardıń qudaylarına erdi, hám olarǵa bas iyip, Rabbimizdi qaharlandırdı. Hám olar Rabbimizdi tasladı, hám Baalǵa hám Ashtarotqa xızmet etti» (11-13-ayatlarda KJV). Jerde bolıw Izrail balaların apostaziyadan, yamasa Oǵan qarsı qozǵalańnan toqtatpadı. Olardıń tariyxına qaraǵanda, olardıń jeti basqıshlı awıwı bolǵanın kóremiz.
Altınshı hákim Gideon Izrailniń tórtinshi apostaziyası dáwirinde jasaǵan. Wayranlıq qorqınıshlı edi. Izrail butparastlıqta hám qozǵalańda edi. Hátte Gideonniń ákesiniń de Baalǵa qurbanlıq orını hám baǵı bar edi (6:25-26, 3:7) – kóbinese butlar hám súwretlerdi saqlaw ushın qollanılatuǵın orın. Sonıń menen birge, Rabbimiz Gideonni Izraildi Midiyanlıqlardıń boysınıwınan, basqarıwınan azat etiw hám Óz xalqına 40 jıl tınıshlıq beriw ushın qollanadı.
Rabbimiz Gideonni shaqırdı: «Rabbimizdiń perishtesi oǵan kórindi, hám oǵan dedi: Rabbimiz seniń menen, sen kúshli batır adam» (6:12). Gideonǵa tapsırma berip, perishte «oǵan qaradı, hám dedi: Ózińniń bul kúshiń menen bar, hám sen Izraildi Midiyanlıqlardıń qolınan qutqarań: men seni jibergen joqpan ba?» (14-ayat). Biraq Gideon Rabbimiz oǵan ruwxlandırmayınsha barmadı. Rabbimiz Óz qulı menen ne qılıwın bildi hám oǵan sabırlı boldı. Ol aqırın, tayın ónimdi kóredi; hám ıdıs hálsiz hám ikilenip tursa da, Ol oǵan miyrimlilik penen jetkizedi.
Xudaydıń kóp qulları shaqırılǵan hám tapsırılǵan, biraq qorqıwǵan. Olar qorqınıshlı jaǵdaylarǵa hám olarǵa qarsı turǵan úlken qıyınshılıqlarǵa qaray bergen. Musa, mısalı, qorqıwǵan hám bahana izlegen (Shıǵıw 3:10-14, 4:1-13). Háwáriy Pawl Timotiyge Xuday oǵan bergen jumıstan qorqpawı yamasa gúwalıqtan uyalmawı ushın ruwxlandırıwı kerek edi (2 Timotiyge 1:7-8). Kóbinese, bizde isenim jetispeydi; biz úlken Xudayımızǵa súyeniw ornına jaǵdaylarǵa qaraymız. Hár birimiz shaqırılǵan hám tapsırılǵanbız hám qudiretli Birine qarawımız kerek: «Endi biz soraytuǵın yamasa oylaytuǵın barlıq nárselerden artıqsha kóp nárse qıla alatuǵın Oǵan, bizde isleytuǵın kúshke sáykes» (Efesseliklerge 3:20).
Deborah hám Barakdıń basqarıwı astında 40 jıl tınıshlıqtan keyin (Hákimler 5:31) balalar Rabbimizdiń kóz aldında jamanlıq qıldı. Ol olardı Midiyannıń qolına berdi, Midiyan jerdi talan-taraj etip, Izraildi júdá kóp kembag'allastırǵan kúshli xalıq edi. Olar shegirtkeler sıyaqlı keldi. Bunnan tısqarı, Amaleklikler hám shıǵıstan kelgen balalar olarǵa qosıldı (6:1-7). Túrler retinde, Midiyan dúnyalıqtı, al Amaleklikler deneni bildiredi. Máshixshi bul eki dushpanǵa hám Shaytanǵa qarsı turaqlı túrde sergek bolıwı kerek. Gideon tábiyiy túrde Midiyanlıqlardıń úlken kúshinen qorqıwǵan.
Gúman hám isenim
Sabır hám ruwxlandırıw menen Rabbimiz Óz qulınıń hár bir qorqıwın sheshti. Rabbimiz Gideonni «kúshli batır adam» dep atag'anda, ol sharap basqıshında biyday útip atırǵan edi (11-12-ayatlarda). Bul adam kúshli batır adamnan basqa hár qanday nársege uqsas edi, biraq Rabbimiz Gideon arqalı ne qılıwın bildi. Eger biz taza, bos hám ıqtıyarlı ıdıslar bolsaq, Ol bizdi de qollanadı.
Biyday tiriliwdegi Máshixdiń bir túri. Rabbimiz Isa: «Shınında, shınında, men sizlerge aytaman, eger biyday dáni jerge túsip ólmese, ol jalǵız qaladı; biraq eger ólse, ol kóp miywe beredi» (Yuhanna 12:24) — dedi. Gideon ózi hám bálkim shańaraǵı ushın júdá qıyın waqıtta azıq-awqat tabıwǵa háreket etip atırǵan edi. Biz de sonday qılıwımız kerek, tirilgen dańq adamı, Rabbimiz hám Qutqarımız Isa Máshixten azıqlanıwımız kerek.
Rabbimiz Gideonǵa óziniń dáslepki gúmanın bildiriwge múmkinshilik berdi: «Hám Gideon Oǵan dedi: Ey Rabbim, eger Rabbimiz biz benen bolsa, nege bular barlıǵı bizge keldi? Hám ákelerimiz bizge aytqan barlıq ájayıp isleri qayerde, olar: Rabbimiz bizdi Mısır jerinen shıǵarǵan joq pa? Biraq házir Rabbimiz bizdi tasladı, hám Midiyanlıqlardıń qolına berdi» (Hákimler 6:13). Gideon jazalanbadı, biraq ol nege húkim kelgenin biliwi kerek edi. Gideon Izrailniń hám ákesiniń úyiniń jaǵdayın álbette kórgen. Ol sadıq bolǵan bolıwı múmkin, biraq apostaziya anıq edi.
Rabbimiz miyrimli. Ol Gideonǵa qalay juwap berdi? Ol oǵan bolatuǵın jaǵımlı nátiyjeler haqqında ayttı, Gideonǵa Óziniń onı jibergenin hám onıń menen bolatuǵının isendirdi. «Hám Rabbimiz oǵan qaradı, hám dedi: Ózińniń bul kúshiń menen bar, hám sen Izraildi Midiyanlıqlardıń qolınan qutqarań: men seni jibergen joqpan ba?» (14-ayat)
Rabbimiz biz benen de miyrimli. Bizde gúmanlar hám qorqıwlar bolǵanda, Ol bizdi teselli beredi. «Men meni kúshlendiretuǵın Máshix arqalı barlıq nárselerdi qıla alam» (Filipililerge 4:13). Kúsh Xudayda. Ol Ózi qollanıwdı saylaǵan adamdı kúshlendirip, barlıq nárselerdi, qıyın nárselerdi hám hátte múmkin emes nárselerdi qılıwǵa qábilet beredi. Bul Máshixshiler turaqlı túrde úyrenip atırǵan sabaq.
Gideonniń tómenligi hám Rabbimizdiń bar bolıwı
Rabbimizdiń aldında bolsa da, Gideon ishine qaradı. Ol: «Ey Rabbim, men Izraildi ne menen qutqaram? Mine, meniń shańaraǵım Manassede kembag'al, hám men ákemniń úyinde eń kishisi» (Hákimler 6:15) — dedi. Durıs emes ishke qaraw, Xudayǵa boysınıwshı ókinish hám sátsizlikti moyınlawǵa tiykarlanbaǵan introspektsiya hárdayım qorqıw hám qáweterge alıp keledi. Gideon Izraildi qutqarmaytuǵın edi; Xuday onı Izraildi qutqarıw ushın qollanatuǵın edi. Bul prinsip Eski hám Jańa Ahitte de birdey: Xuday qurallarda isleytuǵın kúsh. Idıs ózine yamasa ishki kúshke qarawı kerek emes. Eger qarasa, ol tek hálsizlik hám qábiletsizlikti kóredi.
Xudaydıń shaqırılǵan hám tapsırılǵan qulları Onıń tapsırmaların orınlaw ushın Onıń kúshine tolıq súyeniwdi úyrendi. Rabbimizdiń perishtesi Gideonǵa qalay juwap berdi? Ol kóbirek ruwxlandırıw menen juwap berdi: «Hám Rabbimiz oǵan dedi: Álbette men seniń menen bolaman, hám sen Midiyanlıqlardı bir adam sıyaqlı urasıń» (16-ayat). Gáptiń mánisi Gideonniń «men» degeni emes, al Rabbimizdiń «men» degeni barlıq ayırmashılıqtı jaratadı.
Evreylerge jazıwshı, Xudaydıń Ruwhı arqalı, bul ayırmashılıqtı ájayıp túrde bayan etti. Kontekst bizdiń turmısımız haqqında sóz etedi; múminler qızǵanıshlı bolmawı kerek. Onıń ornına, bizde bar nárseler menen qanaatlanıwımız kerek. «Sózlerińiz qızǵanıshsız bolsın; hám ózińizde bar nárseler menen qanaatlanıń: sebebi Ol ayttı, men seni hesh qashan taslamayman, yamasa taslamayman. Sonlıqtan biz batırlıq penen ayta alamız, Rabbimiz meniń járdemshim, hám men adam maǵan ne qılsa da qorqpayman» (Evreylerge 13:5-6).
Ekinshi ret ruwxlandırılǵan Gideon ele tayın emes edi, biraq Rabbimiz Gideonǵa Óziniń bar bolıwın wáde etken edi. Bul onıń tómenlik sezimin basıw ushın jetkilikli edi. Onıń bereketli bar bolıwı barlıq qorqıwlarımızdı, qáwipsizliksizliklerimizdi, qáweterlerimizdi hám uwayımlarıńızdı tınıshlandırıw ushın jetkilikli.
Belgiler arqalı qosımsha ruwxlandırıw
Rabbimizdiń tikkeley dawısı jetkilikli bolıwı kerek edi; Onıń wáde etilgen bar bolıwı jetkilikliden de artıq bolıwı kerek edi, biraq Gideon belgiler soradı. Hákimler 6-da ol eki belgini aldı:
- Usınıstıń belgisi.
- Júndiń belgisi.
Rabbimiz júdá sabırlı; Ol Gideonniń oǵan awqat tayarlawın kútti. Usınıs qabıl etildi hám tasqa qoyıldı, keyin ot usınıstı jandırdı. Usınıs ta, tas ta Máshixdi bildiredi. Bul tájiriybeniń nátiyjesinde Gideon qurbanlıq orın qurıp, onı Yahova-shalom dep atadı, bul «Rabbimiz tınıshlıq» degen mánisti bildiredi. Gideon Yahovanı kórgen edi hám jasawǵa ruqsat etildi (15-24-ayatlarda). Máshixdiń jumısınıń nátiyjesinde biz de: «Ol bizdiń tınıshlıǵımız» (Efesseliklerge 2:14) — dep ayta alamız.
Gideon endi ákesiniń qurbanlıq orının buzıwǵa kúshke iye boldı, ol bunı túnde qıldı. Qul Rabbimizge iseniminde ósiwde edi. Onıń Gideon atı, «kesiwshi» degen mánisti bildiretuǵın, Yerubbaalǵa, yamasa «Baal menen básekiles» (Hákimler 6:32) dep ózgertildi. Rabbimizdiń Ruwhı Gideonǵa túsip, Gideon keyin kerney shalıp, Midiyanlıqlar menen urısıw ushın qáwimlerden adamlar jıynadı. Biraq, ol basqa bir belgini – júndiń belgisini qáledi.
Gideon óz namazına juwap ushın shártlerdi belgiledi, hám Xuday oǵan tikkeley juwap berdi. Birinshi jaǵdayda ol ıslatılǵan júnden bir tolıq kase suw sıǵıp alıwǵa qábiletli boldı (38-ayat), al ekinshi jaǵdayda jún pútkilley qurǵaq bolıp, átirapında suw bar edi (40-ayat). Iǵal jún de, qurǵaq jún de Izraildi túrli jaǵdaylarda súwretleydi. Bul ájayıp belgi edi. Gideon ushın qanday ruwxlandırıw! Hátte búgingi kúnde de, Rabbimizden Onıń sózi, namaz hám Xuday tárepinen shólkemlestirilgen jaǵdaylar arqalı tikkeley tapsırma Onıń qorqıwshı qullarınıń geybirleri ushın jetkilikli emes. Biz «jún» Máshixshilerge aylanıp baramız, biraq Ol bizdi Óziniń máńgilik súyispenshiligi hám miyrimi menen alıp baradı.
Suw, arpa nanı hám urıs
Jún menen bolǵan tájiriybe arqalı namazǵa ájayıp juwap Gideonni urısqa tayarladı (7:1-2). Qul derlik tayın edi, biraq onı kúshlendiriw ushın Xudaydıń ele eki aralasıwı kerek edi. Birinshiden, Xuday áskerdi 300 ge shekem qısqartıwı kerek edi, Gideonǵa hám Izrailge Ol urıstı olar ushın jeńetuǵının kórsetiw ushın (1-7-ayatlarda). Bul ájayıp qısqartıw. Gideon Izrail qáwimlerinen 32,000 ásker jıynag'an edi. 3-ayat 22,000 adam úyine qaytqanın kórsetedi. Olar qorqıwǵan hám úreyde edi. Rabbimiz kúshli hám batır bolǵanlardı qáleytuǵın edi, hám Óz kúshine súyenedi. Qızıl teńizdiń shetinde Musa xalıqqa: «Qorqpańlar, tura berińler, hám Rabbimizdiń qutqarıwın kórińler … Rabbimiz sizler ushın urısadı, hám sizler tınısh turasıńlar» (Shıǵıw 14:13-14) — dedi.
Gideonniń áskerleri sol waqıtta urıstıń qalay jeńiletuǵının bilmedi, biraq olar ózleri bilgen Xudayǵa iseniwi kerek edi. Ásker ele 9,700 adamǵa qısqartıldı, olar dáryadan suw ishiw ushın tize búkken edi. Bul áskerlerdiń pozitsiyası qolaylıq hám jeńillikti bildirdi. Qollarınan suw isken 300 ásker Rabbimiz ushın urısıwǵa ıqtıyarlı adamlarǵa uqsas edi (Hákimler 7:4-7). Biz de Ol ushın háreket etiwge ıqtıyarlı bolayıq.
Rabbimiz arpa nanı haqqındaǵı adamnıń túsini Gideonniń júregindegi sońǵı tayarlıq jumısı retinde qollandı. Gideon jalǵız barıwdan qorqıwǵanı ushın, Ol onı hám onıń qulı Phurahdı Midiyan lagerine jiberdi. Olardıń esitiwinde, tústi kórgen adam óz dosına arpa nanı Midiyan lageriniń áskerine qalay túsip, shatırın awdarǵanın túsindirdi. Juwap Gideon ushın jetkilikli boldı: «hám onıń dosı juwap berip dedi: Bul basqa hesh nárse emes, tek Joashdıń ulı Gideonniń qılıshı, Izrail adamı: sebebi onıń qolına Xuday Midiyandı hám pútkil áskerdi berdi» (14-ayat). Endi Gideon tolıq tayın edi.
Bul Gideon ushın uzaq jol edi, biraq Rabbimiz onıń hár bir qadamında onıń menen birge boldı. Xudaydıń bul qulı shaqırılǵan hám tapsırılǵan edi, biraq Rabbimiz oǵan ruwxlandırıw kerek ekenin bildi. «Hám sonday boldı, Gideon tústiń aytılıwın hám onıń túsindirmesin esitkende, ol tabındı, hám Izrail áskerine qaytıp kelip, dedi: Turıńlar; sebebi Rabbimiz Midiyan áskerin sizlerdiń qolıńızǵa berdi» (15-ayat). Arpa Máshixdi bildiredi. Biz kúsh ushın Odan azıqlanayıq.
Hár birimiz shaqırılǵan hám tapsırılǵanbız. Biraq geyde Rabbimiz bizdi Óz erkini orınlaw ushın júdá kóp ruwxlandırıwı kerek. Biz óz júreklerimizge: «Turıńlar» — dep aytayıq.
