DAŃQTAN Súwretlerge
«Sebebi qudayǵa qarsı bolǵan hám ádilsizlik penen haqıyqattı basıp turǵan adamlardıń barlıq qudaysızlıǵına hám ádilsizligine qarsı Qudaydıń ǵázebi aspanlardan ashıqlanadı. Sebebi Quday haqqında biliniwi múmkin bolǵan nárseniń hámmesi olarda kórinedi, óytkeni Quday olardıń ózlerine kórsetti. Sebebi dúnya jaratılǵannan berli Onıń kózge kórinetuǵın qásiyetleri, yaǵnıy Onıń máńgilik qudireti hám Qudaylıǵı jaratılǵan nársler arqalı anıq kórinedi hám túsiniledi, sonlıqtan olardıń hesh qanday bahana-sebepteri joq. Sebebi olar Qudaydı bilse de, Onı Quday sıpatında dańqlamadı, shúkirshilik te etpedi, kerisinshe, oyları bosqa ketti hám aqılsız júrekleri qarańǵılastı. Ózlerin danıshpan dep esaplap, olar aqılsız bolıp qaldı hám ólmeytuǵın Qudaydıń dańqın óletuǵın adamǵa, quslarǵa, tórt ayaqlı haywanlarǵa hám jerde júrgenshilerge uqsas súwretlerge ózgertti.» — Rimliklerge 1:18-23 NKJV
«Al biz bolsa, júzlerimiz ashıq halda Rabbimizdiń dańqın kórip, Onıń súwretine barǵan sayın kóbirek dańq penen ózgertilip atırmız. Bul Ruwhtan bolǵan Rabbimizden keledi.» — 2 Korinflilerge 3:18
Qosımsha maǵlıwmatlar
Bir tárepten, «áyyemgi» adamnıń aqıllıǵı, astronomiyalıq bilimi, dahanası hám qábileti onıń ullı jetiskenliklerinde anıq kórinedi. Bul Qudaydıń insanlardı Óziniń ullı súwretinde jaratqanlıǵı haqqındaǵı haqıyqatqa (Jaratılıs 1:27) qaraǵanda, biz kútetuǵın nárseniń dál ózi. Áyyemgi insanlardıń aqıllıǵı áyyemgi mádeniyatlardıń ullı esteliklerinde, mısalı, zigguratlar, piramidalar hám ibadatxanalar sıyaqlı ájayıp imaratlarda, sonday-aq dúnya boylap muzeylerde kóriwge bolatuǵın áyyemgi mádeniyatlardıń kórkem óner buyımlarında anıq kórinedi.
Ekinshi tárepten, Rimliklerge 1:23 te aytılǵan páseńlewdiń dálilleri qashıp qutılıp bolmaydı. Adamzat Jaratıwshı Qudaydıń dańqın biykar etip, óziniń «qudayların» buzılǵan er hám hayal figuraları, haywanlar hám jılanlar kórinisinde jarattı. Mısır sfinksi hám basqa mifologiyalıq qudaylar sıyaqlı bul súwretlerdi áyyemgi piramidalar hám ibadatxanalar orınlarında hám áyyemgi mádeniyat muzeylerinde kóp bolǵan putparastlıq buyımlarında kóriwge boladı.
Qudaydıń isleri
Rimliklerge xat bizge jaqsı jańalıq hám jaman jańalıq beredi. Jaqsı jańalıq sonda, Quday adamzattı súyedi hám Ol gúnákár adamzat ushın qutqarıw jolın támiyinledi. Gúná ushın jazanıń ólim bolıwına qaramastan, Qudaydıń Ulı Rabbimiz Isa Másih bizdiń ornımızǵa xochta ólgeninde sol jazanı óz moynına aldı. Biz Oǵan isengenimizde, Quday aldında ádil dep járiyalanabız. Rabbimiz Isa Másihke isengen hár bir adam qutqarıwǵa erisedi. Bul Rimliklerge 1:16-17 degi «Injil» (jaqsı jańalıq).
Jaman jańalıq sonda, hár bir adam Quday aldında ayıplı, óytkeni hár kim gúná etti. Rimliklerge 1:18 de aytılǵan: «Sebebi qudayǵa qarsı bolǵan hám ádilsizlik penen haqıyqattı basıp turǵan adamlardıń barlıq qudaysızlıǵına hám ádilsizligine qarsı Qudaydıń ǵázebi aspanlardan ashıqlanadı.» Qudaydıń gúnáǵa qarsı ǵázebi jaǵımlı tema emes. Qudaydıń súyispenshiligi haqqında oylaw ádewir jaǵımlıraq! Biraq Qudaydıń ǵázebi de sol sıyaqlı haqıyqıy.
Qudaydıń ǵázebi Bibliyada gúnáǵa qarsı qalay ashıqlanǵanın oylań. Nuh dáwirindegi ullı suw tasqının esleńshi? «Sonda Rabbimiz adamnıń jerdegi jamanlıǵı ullı ekenligin hám onıń júregindegi oyları hám niyetleri hár dayım tek jaman ekenligin kórdi» (Jaratılıs 6:5). Sol waqıtta dúnyanıń jamanlıǵına qarsı Qudaydıń ǵázebi shıǵarıldı hám tek Nuh hám onıń shańaraǵı aman qaldı. Qudaydıń ǵázebi Sodom hám Gomorraǵa qarsı qalay ashıqlanǵanın esleńshi? Sol jaman qalalar ózleriniń gúnásı sebepli joq etildi. Hám Rabbimizdiń Qudaydıń ǵázebi adamzat gúnásına qarsı baǵıtlanatuǵın bolajaq waqıt haqqında ne aytqanın oylań: «Sebebi sol waqıtta dúnya baslanǵannan berli bolmaǵan, hám hesh qashan bolmaytuǵın ullı azap boladı» (Matta 24:21).
Qudaydıń ǵázebi adamlardıń barlıq qudaysızlıǵına hám ádilsizligine qarsı ashıqlanadı hám hesh kimniń bahana-sebep joq! Rimliklerge 1:20 de aytılǵan: «Sebebi dúnya jaratılǵannan berli Onıń kózge kórinetuǵın qásiyetleri jaratılǵan nársler arqalı anıq kórinedi hám túsiniledi, yaǵnıy Onıń máńgilik qudireti hám Qudaylıǵı, sonlıqtan olardıń hesh qanday bahana-sebepteri joq.» «Olar,» yaǵnıy barlıq adamlar, bahana-sebepsiz! Bibliyada hesh bir orın skeptiklerdiń máńgilik sorawı menen anıqraq islespeydi: «Másih haqqında hesh qashan esitpegen adamlar haqqında ne aytamız?»
Quday adamlarǵa haqıyqattı bilmegenligi ushın jazalamaydı
Bibliyada hesh jerde Qudaydıń birewdi bilimsizligi ushın jazalaǵanın oqımaymız – hesh jerde! Adamlar teris erki ushın, yaǵnıy Qudayǵa qarsı eriktiń qasınlı háreketi hám Ol ashıqlaǵan haqıyqattı qasınlı túrde biykar etkenligi ushın jazalanadı.
Biraq, Rimliklerge 1 degi bul úzindi hesh kim bilimsizmen dep dáw etpey almaytuǵının úyretedi! Quday hár bir adamǵa Ózi haqqında anıq dálil berdi. Hesh kim jalǵız haqıyqıy Qudayǵa juwap bermegenligi ushın bahana-sebep kórsete almaydı. «Quday haqqında biliniwi múmkin bolǵan nárseniń hámmesi olarda kórinedi, óytkeni Quday olardıń ózlerine kórsetti. Sebebi dúnya jaratılǵannan berli Onıń kózge kórinetuǵın qásiyetleri jaratılǵan nársler arqalı anıq kórinedi hám túsiniledi, yaǵnıy Onıń máńgilik qudireti hám Qudaylıǵı, sonlıqtan olardıń hesh qanday bahana-sebepteri joq» (19-20-ayatlarda).
Jaratılısta kórilgen Quday haqqındaǵı dálil «tábiyiy ashıqlanıw» dep ataladı. Biz tábiyiy ashıqlanıw haqqında Zábúr 19:1-4 te oqıymız: «Aspandar Qudaydıń dańqın járiyalaydı; hám aspan Onıń qol ónerin kórsetedi. Kún sayın sóz sóyleydi, hám tún sayın bilim ashıqlaydı. Olardıń dawısı esitilmeytuǵın sóz yamasa til joq. Olardıń sızıǵı pútkil jer júzine taralǵan, hám olardıń sózleri dúnyanıń shegine de jetken.» Tábiyiy ashıqlanıw Qudaydıń Ózin hám Óz qásiyetlerin Óz jaratılısı arqalı ashıqlawı. Hár bir adam tábiyiy ashıqlanıwdı qabıl etti.
Biz aldın kórgenimizdey, Rimliklerge 1:20 de aytılǵanınday, jaratılısta Quday haqqında jetkilikli anıq dálil bar, sonlıqtan hesh kim Jaratıwshı Qudaydı moyınlamaǵanı hám Oǵan juwap bermegenligi ushın bahana-sebep kórsete almaydı. Bul ayat sonday-aq jaratılıstıń Qudaydıń qudireti hám Onıń ilahiy tábiyatı haqqında dálil beretuǵının kórsetedi: «Sebebi dúnya jaratılǵannan berli Onıń kózge kórinetuǵın qásiyetleri jaratılǵan nársler arqalı anıq kórinedi hám túsiniledi, yaǵnıy Onıń máńgilik qudireti hám Qudaylıǵı.»
Biz Qudaydıń ilahiy tábiyatınıń dálilin, álbette, Onıń jaratılısındaǵı ájayıp dizayndı – aqıllı dizayndı esapqa alǵanımızda kóremiz! Tábiyiy nızamlardı hám tábiyat teńsalmaqlılıǵın ornatıwdaǵı dizaynnıń ájayıp kólemin oylań! Atomnıń dizaynı yamasa adam kóziniń hám miyiniń ájayıp dizaynı haqqında oylań! Bul dizaynlar barlıǵı tosattan, tek waqıt hám múmkinshilik arqalı payda boldı dep oylaw múmkin be? DNK molekulasınıń tańqalarlıq dizaynı haqqında oylań! Sizdiń DNK molekulası «siz haqqındaǵı entsiklopediya» sıyaqlı ekenligin bilesiz be? Siz haqqındaǵı hár bir nárseniń hámmesi ózińizdiń jeke DNK molekulańızda bar. Haqıyqatında da, DNK molekulası tek ǵana ájayıp dizaynnan da kóbirek – ol informaciya jetkizedi!
Scrabble oyınındaǵı barlıq 100 hárip plitkasın alıp, olardı saralap, soń barlıq A háriplerin bir jerge, barlıq B háriplerin bir jerge, barlıq C háriplerin bir jerge hám t.b. jıynadıq dep esaplayıq. Biz, álbette, bul jaylastırıwda tártip hám dizayn jaratqan bolar edik. Hesh kim «sol hárip úyindileriniń dizaynı hám tártibi tosattan payda boldı» dep ayta almas edi. Anıq bir dizayner bar edi! Biraq endi sol hárip plitkaların alıp, olardan sózler dúzip, sózlerdi gáplerge jaylastırdıq dep esaplayıq. Endi bizde dizaynnan da kóbirek – informaciya bar. DNK molekulası dál sonday. Ol tek ǵana ájayıp dizaynnan da kóbirek. DNK – informaciya hám kórsetpeler entsiklopediyası! Siz ájayıp DNK molekulası tosattan payda bolıwı múmkin dep oylaysız ba? Hesh qashan!
Bul ájayıp jaratılıs tek ǵana Qudaydıń qudiretin emes, sonday-aq Qudaydıń aqılın, tábiyatın hám bolmısın da ashıqlaydı. Mısalı, Qudaydıń jaratılısı Quday tábiyatınıń súyispenshilik hám ǵamxorlıq táreplerin ashıqlaydı. Haywanlar patshalıǵında jas balalarǵa ǵamxorlıq etiw hám olardı qorǵaw instinkti súyispenshilikli hám ǵamxor Quday tárepinen jaratılǵan. Haywanlardaǵı bul ata-ana instinkti tek ǵana waqıt, múmkinshilik hám tábiyiy processler arqalı «payda bolıwı» múmkin emes edi!
Bizdiń tekstimiz Qudaydıń insanlardı jaratılısta kórilgen Quday haqqındaǵı sheksiz dálillerdi qádirlew hám olarǵa juwap beriw qábileti menen jaratqanlıǵın kórsetedi: «Quday haqqında biliniwi múmkin bolǵan nárseniń hámmesi olarda kórinedi, óytkeni Quday olardıń ózlerine kórsetti» (19-ayat). Quday adamlarǵa haqıyqattı bilmegenligi ushın jazalamaydı – biraq hesh kim bilimsizmen dep dáw etpey almaydı!
Quday adamlarǵa haqıyqattı qasınlı túrde biykar etkenligi ushın jazalaydı
Rimliklerge 1 de dawam etedi: «olar Qudaydı bilse de, Onı Quday sıpatında dańqlamadı, shúkirshilik te etpedi, kerisinshe, oyları bosqa ketti hám aqılsız júrekleri qarańǵılastı. Ózlerin danıshpan dep esaplap, olar aqılsız bolıp qaldı» (21-22-ayatlarda). Adamlar Qudaydı bilse de, Odan qasınlı hám ádeyi túrde bas tartqanın esleń! 18-ayatqa qaytıp qarań: «Sebebi qudayǵa qarsı bolǵan hám ádilsizlik penen haqıyqattı basıp turǵan adamlardıń barlıq qudaysızlıǵına hám ádilsizligine qarsı Qudaydıń ǵázebi aspanlardan ashıqlanadı.» Isenbeytuǵın adamlar, ózlerin «danıshpan» dep esaplap, haqıyqattı tek ǵana biykar etip qoymaydı – olar haqıyqattı basıp turadı! «Basıp turıw» feyli házirgi shaqta ekenligin esleń. Áyyemgi adam haqıyqattı basıp, ólmeytuǵın Qudaydıń dańqınan burınǵı waqıtta bas tarttı, hám házirgi adam búgin de haqıyqattı basıp turıwdı dawam etpekte.
Haqıyqattı basıp turıw kóp. Mısalı, biz házir adam ómiri urıqlanıwda baslanatuǵının bilemiz. Bul haqıyqat anıq kórsetildi, biraq aborttıń qorqınıshlı gúnásın dawam ettiriwdi qáleytuǵın adamlar bul bilimge tosqınlıq etedi. Quday adamlarǵa bul gúná ushın hám haqıyqattıń barlıq qasınlı túrde biykar etiliwi hám basıp turılıwı ushın jazalaydı.
Basqa bir mısalǵa qarań. Jaqında «Tastan qan» atlı maqala jurnalda basıldı Scientific American. Maqalada dinozavr súyekleri qazılmalarında organikalıq qan kletkaları tabılǵanlıǵı hám dálillerdiń házir sonshalıq kóp bolǵanlıǵı, onı biykar etip bolmaytuǵınlıǵı talqılandı. Biraq, eger dinozavrlar haqıyqatında da 65 million jıldan aslam waqıt burın jasaǵan bolsa (evolyutsiya teoriyası boljaǵanday), bul qan kletkaları mıńlaǵan jıllar burın joq bolıwı kerek edi. Organikalıq zat millionlaǵan jıllar dawamında buzılmay turıwı múmkin emes!
Sonlıqtan, dinozavrlar jaqın waqıtlarda jasaǵan bolıwı múmkin degen anıq juwmaqqa (Bibliya kórsetkendey) qarsı turıwdıń ornına, bul dálildiń logikalıq juwmaǵı basıp turıldı – ol múmkinshilik sıpatında da aytılmadı! Jaqın ómirdiń bul kúshli dálilinen qanday juwmaq shıǵarıldı? Maqalanıń kishi atı bılay deydi: «Dinozavr súyeklerinen artıp baratırǵan dáliller kórsetedi, keń taralǵan isenimge qarsı, organikalıq materiallar qazılmalarda millionlaǵan jıllar dawamında saqlanıp qalıwı múmkin.» Qanday aqılsızlıq!
Qudayǵa iseniwden bas tartqan adamlar bul álemniń Jaratıwshı tárepinen jaratılǵanlıǵı haqqındaǵı dálillerdi turaqlı túrde basıp turadı, geyde álemdegi dizayn haqqındaǵı sheksiz dáliller bar bolǵanına qaramastan. Neshige? Sebebi Jaratıwshınıń bar ekenligi haqqındaǵı dálillerdi moyınlaw adamzat Ilahiy Jaratıwshınıń húkimetine boysınıwı kerek ekenligin ańlatadı!
Quday adamlarǵa haqıyqattı bilmegenligi ushın jazalamaydı, biraq Ol adamlarǵa haqıyqattı qasınlı túrde biykar etkenligi ushın jazalaydı – olardıń aldında turǵan haqıyqattı! Bul jaratılısta Qudaydıń bar ekenligi haqqındaǵı sheksiz dálillerdi hám jaratılǵan dúnyada Quday Sóziniń haqıyqatın tastıyıqlaytuǵın dálillerdi biykar etiwdi óz ishine aladı.
«Adam dininiń» miyge kirgizgen nársesine isenbeń
Kóp waqıt ótken joq, Amerika Qurama Shtatlarındaǵı hár bir iri kolledj hám universitet teologiya bólimine iye edi, onda studentler Quday haqqında Onıń tábiyatta hám Muqaddes Jazıwda Ózin qalay ashıqlaǵanı haqqında úyrene alatuǵın edi. Endi joq! Házir bizdiń iri kolledj hám universitetlerimizde «din» bólimleri bar. Ayırmashılıq nede? Din bólimlerinde siz Qudaydı úyrenbeysiz, biraq siz adamnıń Qudaydı izlewi hám adamnıń Quday haqqındaǵı ideyası haqqında úyrenesiz. Házirgi dinshilik izertlewleri adamnıń Quday ideyasın oylap tapqanın úyretedi. Dúnyalıq dinshilik izertlewlerine qaraǵanda, «ibtidaiy adam» animizm (ruwhqa tabınıw) menen baslap, keyin politeizmge (kóp qudaylarǵa tabınıw) ótti, hám aqırında monoteizmge (bir Qudayǵa tabınıw) kelip shıqtı.
Bul Bibliya úyretken nárseniń dál keri! Rimliklerge 1:23 te adam ólmeytuǵın Qudaydıń dańqın óletuǵın adamǵa, quslarǵa, tórt ayaqlı haywanlarǵa hám jerde júrgenshilerge uqsas súwretlerge almastırǵanlıǵı qatań túrde aytılǵan. Adam haqıyqat penen basladı, biraq Qudaydan bas tarttı. Sonlıqtan adam dininiń izertlewi menen miyge kirgizgen nársesine isenbeń. Dúnya boylap muzeylerge barǵanıńızda hám áyyemgi adamlar tabınǵan qudaylardıń súwretlerin kórgenińizde, adam dál sonday basladı degen ideyanı almayın. Joq! Bul Bibliyadaǵı jalǵız haqıyqıy Quday haqqındaǵı dáslepki bilimnen shetlew hám páseńlew dálili. Adam dininiń rawajlanıwı joqarıǵa emes, tómenge qaray boldı, biz 21-23-ayatlarda kórgenimizdey. Adam Qudaydıń dańqın súwretlerge almastırdı.
Dańqtan dańqqa ózgeriń
Pawl 2 Korinflilerge 3:18 de bılay deydi: «Al biz bolsa, júzlerimiz ashıq halda Rabbimizdiń dańqın kórip, Onıń súwretine barǵan sayın kóbirek dańq penen ózgertilip atırmız, bul Ruwhtan bolǵan Rabbimizden keledi.» Bilip hám basdan keshiriw ushın qanday ájayıp haqıyqat! Bul ullı haqıyqat Rabbimiz benen júrip, Onıń Sóziniń nurında jasap atırǵan hár bir isenim iyesi ushın haqıyqıy.
Bul adamnıń Qudaydıń dańqın súwretlerge gúnákár túrde almastırıwına qanday úlken qarama-qarsılıq. Qudaydıń ájayıp miyrimdiligimenen, biz, Qudaydıń súwretinde Onıń dańqın sáwlelendiriw ushın jaratılǵanlar, endi Másihte «dańqtan dańqqa» ózgertile alamız. Adamzat Qudaydıń dańqın súwretlerge almastırǵanda joǵaltqan nársemiz endi biz «Onıń súwretine barǵan sayın kóbirek dańq penen ózgertilgenimizde» qayta tiklenedi.
