Mápdarlıqtıń shın deregi
Biraq Dawıt Óziniń Rabbiy Qudayında ózin ruwlandırdı. —1 Samuel 30:6 KJV
Dawıttıń jeke tájiriybeleri oǵan, birinshi qoldan, ruwxsızlıqtıń mánisin úyretti. Onıń qattı dushpanı, tınıshlanbaytuǵın yamasa ózgermeytuǵın patsha Sawl, úzliksiz qáwip tuwdırdı. Óz qáwipsizligi ushın Dawıt 600 sadıq ergenleri menen óz watanınan qashtı, óytkeni ómiriniń waqıtsız tawsılıwınan qorqtı. Izrailden tıs jerde, Izraildiń áyyemgi dushpanları bolǵan Filistiyalılar arasında jasaw jaqsıraq kóringen (27:1-2). Sonlıqtan ol olar menen doslıq qatnaslar ornattı.
Bir waqıtları hámme jaqsı kóringen. Gat patshası Akish Dawıttıń jobası menen aldandı hám Dawıttıń óz xalqına jek kórinishli bolǵanına isendi (12-ayat). Biraq jaǵdaylar ózgere basladı. Akish Filistiyalılar hám Dawıttıń adamların Izraillilerge qarsı urısqa alıp shıqqanda, Filistiyalı patshazadalardıń geybirleri Dawıttıń pákiligine gúmanlana basladı. Akish Dawıttıń isenimli ekenligine isengen bolsa da, basqalar Izrailge qarsı urısta ol tárepin ózgertip, Filistiyalılarǵa qarsı shıǵıwı múmkinligin kóterdi. Dawıt ushın birden-bir jol Filistiyalı armiyasın taslap, Filistiyalılar jerindegi Ziklagtaǵı jańa úyine qaytıw edi (29:3-4,11).
Dawıt Ziklagqa jetip kelgende, jańa máselege duwsh keldi. Ol qalada joq waqıtta, Amaleklikler jerge bastırıp kirip, Ziklagtı órtke tutastırǵan edi. Dawıttıń hám onıń adamlarınıń hayalları, sonday-aq olardıń shańaraq aǵzaları tutqınǵa alınǵan hám joq bolǵan edi (30:1-3). Bul qattı kóńil qaldırıw edi! Dawıt hám onıń menen birge bolǵan adamlar hámme nárseden tolıq sharshap qalǵan edi. Olar jılay almaytuǵın bolǵansha jıladı (4-ayat). Bulardıń bári jetkiliksiz bolǵanday, Dawıtqa sadıq xızmet etken adamlar onı bul baqıtsızlıq ushın ayıplay basladı hám onı tas penen urıp óltiriwdi usınıs etti (6-ayat). Qolında shın krizis bar edi.
Dawıt ne isley aladı? Ol Izraildegi úyin joǵaltqan edi, endi ol súrgindegi shańaraq aǵzaların da joǵaltqan edi. Onıń Filistiyalılar arasındaǵı ornı burınǵıday qálegen kórinbeytuǵın boldı. Ol tolıq isengen adamlar oǵan qarsı shıǵıp atır edi. Ol ózin júdá jalǵız sezingen bolıwı kerek. Kimge múráját ete aladı? Hámme nárseniń úmitsiz kóringen edi. Berilgen juwap áhmiyetli: «Biraq Dawıt Óziniń Rabbiy Qudayında ózin ruwlandırdı» (6-ayat). Bunday qıyın waqıtta basqa heshkimge múráját ete almaytuǵın edi.
Biz ushın
Injil dáwirindegi er adamlar hám hayallardıń tájiriybeleri bizdiń paydamız ushın jazılǵan, hám biz Dawıttıń ómirinen sabaq alıwımız kerek. Ómirimizde hámme nárseniń bizge qarsı kóringen waqıtları bolıwı múmkin. Jeke máseleler yamasa shańaraq qıyınshılıqları bizdi basıp ketiwi múmkin. Densawlıǵımız qáweter tuwdırıwı múmkin, yamasa jumıs ornında yamasa jergilikli shirkewimizde bizdi shatastıratuǵın máseleler bolıwı múmkin. Keńirek kólemde, siyasiy hám moralıq tartıslar átirapımızda húkim súrip atır. Injil qunlılıqları joq bolıp ketti, al sekulyar gumanizm húkimranlıq etti. Muqaddes Qudayǵa hám Onıń isenimli xalqına jek kórinishli bolǵan ámeliyatlar kóplegen mámleketlerde ornatıldı, hám bizden bunday nárseni qabıl etiw talap etilip atır. Kóplegen dindi tán alǵan másehiyler aǵımǵa qarsı júziwdi toqtattı hám óz standartların tómendetdi. Bunday waqıtlarda ruwxsızlıq payda bolıwı múmkin.
Ruwxsızlanǵan waqıtta biz Dawıt sıyaqlı bolıwımız kerek. Bizge waqıt keldi uzaqlasıw hámme kóńil qaldıratuǵın nárseden hám Rabbiyde ózimizdi ruwlandırıw, ol sıyaqlı. Basqa hámme nárseniń islemey qalǵan waqıtta, bizdiń Qudayımız islemey qalmaydı. Ol Oǵan isengenler ushın kóńil qaldırıw emes. Rabbiy Dawıttıń jaǵdaylarında húkimranlıq etti, óytkeni tutqınlar tabıldı. Qısqa waqıt ishinde Dawıt Izrailde patsha etip ornatıldı. Basqa sınaqlarǵa duwsh kelgen bolsa da, Rabbiy onıń menen birge edi. Eger biz ózimizdi joǵaltqan hám úmitsiz sezinsek, Rabbiyge jaqınlasayıq hám Odan da ruwxsızlıq tabayıq.
Bul qısqa maqalada biz ruwxsızlıq temasınan bas tartamız. Xabar tereń emes, biraq ámeliy. Bul waqıtta ruwxsızlanǵan hár kimge ruwxsızlıq alıp keledi dep isenemen. Ruwxsızlanıw ushın úsh ápiwayı sebep bar.
1. Rabbiy Barshılıǵı
Injilde kóplegen ret bizge Rabbiydiń Óz xalqı menen birge ekenligi esletiledi. Evreylerge 13:5-ke qaraǵanda, Ol Óz xalqın hesh qashan taslap ketpewge yamasa qaldırmawǵa wáde bergen. Eger biz Oǵan xızmet etsek, Matta 28:20-da, Ol dáwirdiń aqırına shekem biz benen birge bolatuǵınına isenimiz. Bizge dúsh kelgen wazıypalar úlken kórinse de, Onıń barshılıǵı hár bir mútájlik ushın jetkilikli boladı. Rabbiy xızmetshileri bul wádadan qansha ret úlken ruwxsızlıq tapqan. Qalay dawam ete alatuǵının oylap, olar Rabbiydiń barshılıǵın esledi. Olardıń kúshi jańalandı, hám olar dawam etiw ushın miyrim berildi.
Rabbiydiń Óz xalqı menen birge ekenligine baylanıslı eń jaqsı sózlerdiń geybirleri Yesaya 43-te tabıladı. «>Rabbiy bılay deydi … ‘Qorqpa: óytkeni Men seni qutqardım, seni atıń menen shaqırdım; sen Meniki. Suwlar arqalı ótkende, Men sen menen birge bolaman; hám dáryalar arqalı, olar seni basıp ketpeydi: ot arqalı júrgenińde, sen kúymeyseń; hám jalın seni tutastırmaydı’» (1-2-ayatlar). Biz bul sózlerdi Jańa Testament kózqarasınan itibar menen oylawımız kerek. Eger biz gúnadan qaytıp, Rabbiy Isaǵa Qutqarımız sıpatında isengen bolsaq, Ol bizdi Óziniń qımbatlı qanı menen qutqarǵanın bilemiz. Biz Onıń bizdi Ózine shaqırǵanın hám atlarımızdı bilgenin tán alamız (Yuxanna 10:3). Ol biz ushın islegen qurbanlıq Onıń bizdi qansha qattı súygenin kórsetedi. Biz Onıń kózinde qımbatlımız.
Yesaya 43-tegi sol jaqsı sózlerde tereń suwlar yamasa ot arqalı ótiw haqqında «eger» joq ekenligine itibar beriń. Eki kontekstte de qollanılǵan sóz «qashan» degen sóz. Qudaysız dúnyada Rabbiyge eriw hesh qashan ańsat bolmaydı. Ómirimizde tereń suwlar arqalı ótip atırǵanday sezinetuǵın waqıtlar bolıwı múmkin; ómirdiń qayǵıları biz kótere almaytuǵanday kórinishi múmkin. Bunday tájiriybelerde eki anıq ruwxsızlıq bar. Birinshisi, Rabbiy biz benen birge boladı. Ekinshi ruwxsızlıq, Ol bizdi awır tájiriybeden ótkeredi. Biz ózimizdi basıp ketiw menen qáweter tuwdıratuǵın dáryalarda tereńlikten tıs tabıwımız múmkin bolsa da, biz suwlar menen basıp ketpeytuǵınımızǵa isenimiz. Rabbiy bizdi sınaqtıń ekinshi tárepine aman-esen alıp ótiw ushın barlıq kerekli qollawdı beredi.
Basqa element – «ot» – de figurativ túrde qollanıladı. Tájíriybe biz qashıwımız kerek bolǵan otta qalıp qalıwǵa uqsas bolıwı múmkin. Birden-bir shıǵıw jolı bizge zıyan keltiretuǵın hám zıyan keltiretuǵın «kúydirgi jalınlar arqalı» kórinip tur. Bunday jaǵdaylarda Rabbiy Óz balalarına olar kúymeytuǵının, hám jalın olardıń kiyimlerin keyinirek jaraqatlaw ushın tutastırmaytuǵının isentiredi.
Qashan – emes eger! – bunday qáweterli jaǵdaylar ómirimizge kirip kelgende, biz Rabbiydiń wáde etilgen barshılıǵın eslewímiz kerek. Bizdi suwǵa batırıwı yamasa ot jalınları menen kúydiriwi múmkin bolǵan máselelerdiń úlkenligine itibar qaratıw ańsat. Onıń ornına, biz bunday waqıtlarda biz benen birge bolatuǵının isentirgen Rabbiyge itibar qaratıwımız kerek. Biz Ózimizde ózimizdi ruwlandırıwımız kerek. Daniyeldıń úsh dosınıń (Daniyeldıń 3-bólimi) otlı peshte haqqındaǵı esabı bul wádani tolıq súwretleydi. Olar jalınlardan zıyan kórmey shıǵıp ǵana qoymastan, Rabbiy Ózi de olar menen birge otlı peshtede edi.
2. Ruwxsızlıq Wádeleri
Qudaydıń wádeleri bizdi kúsheytiwge arnalǵan. Izrailde ruwxsızlıq waqıtında, Azariya payǵambar Asa patsha menen ruwxsızlıq xabarı menen ushırasıwǵa shıqtı. Ol: «>Sonlıqtan kúshli bolıń, hám qollarıńız hálsiz bolmasın: óytkeni jumısıńız sıylıqlanadı» (2 Shejireler 15:7) dedi. Asa esitken nársesinen ruwxsızlandı, hám xalıq ózin Rabbiyge jańadan baǵıshlaǵanda ruwxıy páraqatshılıq payda boldı.
Jańa Testament búgingi kúni Qudaydıń xalqına usıǵan uqsas ruwxsızlıq beredi. Pawl Korinflilerge «Rabbiy Isa Máshih arqalı jeńis» haqqında esletti, hám keyin bul haqıyqattı olardıń ómirine tómendegi úgit penen qolladı: «Sonlıqtan, súyikli ázizlerim, bekkem bolıń, qozǵalmas bolıń, Rabbiy jumısında hárdayım mol bolıń, óytkeni sizlerdiń miynetińiz Rabbiyde biykar emes ekenligin bilesizler» (1 Korinfliler 15:57–58). Qudaydıń jumısında sharshaw ańsat. Rabbiy xızmetshileri ómir boyı miynet etken hám miynetleri ushın hesh qanday jemis kórmegen. Kúsh hálsizlengende hám máseleler payda bolǵanda, ruwxsızlıq payda bolıwı múmkin. Jumısshı «jetkilikli» dep seziniwi hám pensiyaǵa shıǵıw waqtı keldi dep oylawı múmkin. Bul wáde bizge Rabbiy ushın shın xızmet hesh qashan «biykar» emes ekenligin esletedi. Rabbiy bizden nátiyjelerdi talap etpeydi. Shınında da, biz maqtanıwımız múmkinligin bilip, Ol bizge páraqatshılıq belgilerin kóriwge ruxsat bermewi múmkin. Biraq, Rabbiy xızmette tabıs dep esaplaǵan nárseni izlemese de, Ol izleydi sadıqlıq. Ol bizge isengen jumısta sadıqmız ba? Miynetimiz biykar emes ekenligin esleyik – hám miynet ete beriyik! Biz maqsetimizde bekkem bolıwımız kerek, xızmet jolınan qozǵalmaslıǵımız kerek. Sonday-aq, az ǵana islewdiń ornına, biz mol bolıwımız kerek. Onıń xızmetinde – onı quwanısh dep tabıw.
Rabbiy ushın jumıs sıylıqlanadı – Asaǵa aytılǵanday. Galatiyalılarǵa usıǵan uqsas xabarda, Pawl jazdı: «>Hám jaqsılıq islewde sharshamayıq: óytkeni waqtı kelgende oramız, eger hálsizlenbesek» (Galatiyalılar 6:9). Biz «tiyisli máwsim» kelgenshe sabır menen kútiwge tayın bolıwımız kerek. Oraq tek ǵana ónim tayın bolǵanda islenedi. Bul stimul bizdi ruwxsızlandırıwǵa arnalǵan. Biraq biz eki qáwipten saqlanıwımız kerek – sharshaw hám hálsizleniw. Biz jumısta sharshamawımız kerek, yamasa erte toqtap, ónimdi ótkizip jiberiwimiz múmkin. Hálsizleniw biz azıqlandırıwǵa yamasa dem alıwǵa waqıt ajıratpaǵanımızda payda bolıwı múmkin, sonlıqtan biz «Rabbiyge kútiwimiz» hám Onıń Sózi menen azıqlanıwımız kerek, bul bizdi hálsizleniwden saqlaydı. Kóplegen ayatlar bizdi Rabbiy ushın jasawdı hám Oǵan xızmet etiwdi dawam ettiriwge ruwxsızlandıradı. Onıń kúshinde dawam eteyik. Biz sıylıqlarǵa ılayıq bolmasaq da, Ustazımız miyrimli hám bir kúni Óz xızmetshilerin sıylıqlaydı.
3. Aspandaǵı Úy
Jańa Testament bizge shın másehiyler jerde jasamaytuǵının, biraq olar bul jerde zıyaratshılar hám aspan puqaraları ekenligin úyretedi (Evreylerge 11:13; Filipiyalılarǵa 3:20). Bul dúnya Injil táliymatına muwapıq buzılıp atır. Rabbiy Isa kúyew; Onıń Shirkewi kelin. Bir kúni Ol aspannan qaytıp keledi hám jıynalǵan dawıs penen Óz kelinin hawaǵa Ózi menen ushırasıwǵa shaqıradı. «>Sonlıqtan biz hárdayım Rabbiy menen birge bolamız» (1 Tesalonikalılarǵa 4:17). Rabbiy Isa bizdi Óziniń anıq wádeleri menen gúmanǵa qaldırmadı: «>Men qaytadan kelemen, hám sizlerdi Ózime qabıl etemen» (Yuxanna 14:3). Bul hárdayım shın isenim iyesiniń úmiti bolǵan. Biz bul dúnya bizdiń úyimiz emes ekenligin bilemiz; biz ádewir jaqsıraq jerde jasaymız!
Bul maqalada biz ruwxsızlıqqa juwap izledik. Házirgi waqıtta kóplegen nárseniń bizdi tómendetip jiberiwi múmkin. Qıyın tájiriybeler, kóńil qaldırıwlar hám fizikalıq hálsizlikler ómir júklerine qosılıp, ruwxsızlıqqa sebep bolıwı múmkin. Bunı bilip, Rabbiy bizdi ruwxsızlandırıp joqarıǵa qarawǵa hám aldıǵa qarawǵashaqıradı. Asman qansha basqasha boladı! «Quday olardıń kózlerinen barlıq kóz jasların súrtip taslaydı; hám endi ólim bolmaydı, qayǵı da, jılaw da bolmaydı, endi awırıw da bolmaydı: óytkeni burınǵı nárseniń bári ótip ketti» (Ashıw 21:4). Ólim, qayǵı, jılaw hám awırıw – bári ruwxsızlıqqa sebep boldı. Qaytadan joqarıǵa qarań! Rabbiy kelgende olar máńgilikke joq boladı!
«Dawıt Óziniń Rabbiy Qudayında ózin ruwlandırdı» (1 Samuel 30:6). Áziz oqıwshı, biz de sonday isleyik.
Ey Rabbiy, Sen hesh qashan ózgermeytuǵın, Júreklerimiz Seni oylawǵa quwanadı; Seniń súyiwligiń, máńgilikke birdey, Bizdiń sheksiz maqtawımızdıń teması boladı.
Hár bir jerdegi qamıs penen biz qaytamız, Seniń ústińe súyenip tınıshlıq tabamız; Hám Seniń súyiwligińdi biliwde Tolıq hám máńgilikke páraqatlımız. —G. de Mattos (1636–1696)
Ah! Áziz másehiy oqıwshım, biz kimbiz? Jarlı, hálsiz, súrinetuǵın jaratılıslar; jolımızdıń hár bir burılısında qátelikke hám jamanlıqqa adasıwǵa beyim – Dáwirler Qıyasın taslap, dúnyanıń sınǵan qamıslarına súyeniwge beyim – tirishilik suwlarınıń bulaǵın taslap, ózimiz ushın suw tuta almaytuǵın sınǵan qudıqlar qazıwǵa beyim. Shınında da bizge mútájlik bar, tereń mútájlik, Qudayımızdıń aldında kishipeyillik penen, sergek hám duwa etip júriwge – Dawıttıń óz duwasın úzliksiz aytıwǵa tereń mútájlik: «>Meni Sózińe qaray qollap-quwatla, sonıń menen men jasay alaman; hám úmitimnen uyalmayın. Sen meni qolla, sonıń menen men aman bolaman; hám Seniń nızamlarıńa hárdayım húrmet etemen» (Zabur 119:116-117 JND). —Charles H. Mackintosh (Dawıttıń Ómiri Hám Dáwirleri)
