Shirkew basshıların rawajlandırıw
«Basshılıq etiw» hám «basshı» sózleri jiyi artıqsha qollanılǵanlıqtan, olar óz mánisin joǵaltıp, tek ǵana joqarı dáreje hám status mánisin ańlatatuǵın sózlerge aylanadı. Kerisinshe, Jańa Testament bul sózlerdi anıǵıraq qollanadı, olarga jańa hám kóbinese qarama-qarsı mánis beredi. Basshılıq etiw bunıń bir mısalı. Biz Bibliyalıq basshılıqtıń dúnyadaǵı basshılıqtan qalay parıq etetuǵının kóriw ushın Jańa Testamenttegi kontekstke itibar beriwimiz kerek.
Basshılıqtıń maqseti
Isanıń ózi haqqında qollanǵan (Yoxan 10:11) hám Bibliyanıń shirkewlerdiń basshılarına qollanǵan tanıs súwreti – shoban súwreti. Efesteǵı shirkewdiń aǵalarına óz sózinde Pawıl jazdı: «Sonlıqtan ózińizge hám barlıq úyirge itibar beriń, Muqaddes Ruh sizdi Qudaydıń óz qanı menen satıp alǵan shirkewin shobanlıq etiw ushın baqıwshı etip qoydı. Sebebi men bunı bilemen, meniń ketkenimnen keyin sizlerdiń aranıza jırtqısh qasqırlar kiredi, úyirdi ayamaydı. Sonıń menen birge ózińizden de adamlar kóteriledi, buzaqı nárselerdi sóylep, shákirtlerdi ózleri artınan eritiw ushın. Sonlıqtan sergek bolıń, hám úsh jıl dawamında men hár bir adamdı tún hám kúndiz kóz jasları menen eskertiwden toqtamaǵanımdı esleń» (Elshilerdiń isleri 20:28-31).
Shirkewdegi basshılıqtıń maqseti jıynalǵanlardıń abadanlıǵına baǵdarlanǵanı anıq. Qudaydıń Sózi menen azıqlanıw zárúrli, sebebi bunıńsız ósiw bolmaydı. Qudaydıń xalqına waǵız etiw arqalı sóylew zárúrli, biraq onı jeke, beytárep talqılaw menen dawam ettiriw kerek. Bunıńsız, Sózdiń xızmeti az nátiyjeli boladı. Injillerdi oqıǵanımızda, Rabbimiz shákirtlerdi hám olar Onı qansha jiyi soradı.
Biz jas isenim etiwshilerdiń jaǵdayın, eger olardı doslıq talqılawǵa tartpasaq, bahalay almaymız. Hám bunıń ushın stol átirapındaǵı talqılawdan jaqsı orın barmı? Biz Malaxidiń sózlerin júrekke alıwımız kerek: «Sonnan keyin Rabbimizden qorqatuǵınlar bir-birine sóyledi, hám Rabbimiz tıńladı hám olardı esitti; sonlıqtan Onıń aldında Rabbimizden qorqatuǵınlar hám Onıń atı haqqında oylanatuǵınlar ushın eslew kitabı jazıldı» (Malaxi 3:16).
Musa da usıǵan uqsas nárse jazdı, sonlıqtan bul belgisiz kishi payǵambardıń jańa ideyası emes edi. Bul Izrail ushın hám biz ushın da jiddiy sóz edi: «Men búgin sizge buyırǵan bul sózler júregińizde bolsın. Siz olardı balalarıńızǵa ıntalıq penen úyretiń, hám úyińizde otırǵanıńızda, jol boylap júrgenińizde, jatqanıńızda hám turǵanıńızda olar haqqında sóyleń» (Yechim 6:6-7).
Biz ushın basqa xristianlar menen Injildi talqılawdan jaqsı shınıǵıw bolıwı múmkin emes. Men jas teńizshi hám jańa xristian bolǵanımda, meniń súyikli sózi: «Ol dáslep minnet sıyaqlı kóriniwi múmkin, biraq tez arada kewilli boladı hám aqır-aqıbet qızıǵıwshılıqqa aylanadı» bolǵan sawda teńizshi kapitanı kóp járdem berdi.
Basshınıń bilimi
Umtılıwshı aǵa eń jaqsı Bibliya kolledjiniń diplomına iye bolıwı múmkin, biraq bul ózi onı shirkewde basshı etpeydi. Timoteyge jazǵanında, Pawıl shirkew basshılıǵı ushın belgilenetuǵın adamlar túrin súwretledi. Olar ayıpsız bolıwı kerek hám jámiyetdegi xristian emesler tárepinen húrmet etiliwi kerek. Olar muhabbatlı hám jemisli shańaraq ómirine iye bolıwı kerek, olardıń balaları boysınıwshı hám Rabbimiz benen qatnasında ósiwshi bolıwı kerek.
Olar jetilisken bolıwı kerek, hám olar úyirdi azıqlantırıwı kerek bolǵanlıqtan, olar Muqaddes Jazıwlardı da biliwi kerek. Biz qonaqdoslıq, miyrimlilik, ózin-ózi basqarıw hám danalıq pazıyletleri olardı da xarakterlewin usınıs etemiz (1 Timoteyge 3:2-7). Qudaylı basshılar baylıq yamasa status qálemeydi, hám olar húkimranlıq etiw yamasa basqarıwdı da qálemeydi. Olar úlgi menen basshılıq etiwleri kerek. Bunıńsız basqa hámme nárse bos háreket.
Basshınıń statusı
Musa Mısır shahzadası sıpatında tárbiyalandı. Geybirleri taxt onıń qolında edi dep oylaydı, biraq ol, «Qudaydıń xalqı menen azap shegiwdi gúná nápsiniń waqıtsha lázzetlerinen góre tańladı» (Evreylerge 11:24-26). 40 jıl dawamında Rabbimiz onı qoy baǵıwǵa májbúr etti, sonlıqtan Ol onı Óz xalqın shobanlıq etiwge hám olardı wáde etilgen jerlerine baslawǵa úyretiwi múmkin edi. Bul jerdegi tárbiyalaw principi, biz «dúnyadan bas tartıwdı» úyrenemiz hám bizge isenip tapsırılǵanlardı aspan patshalıǵına baslaymız. Quday bizge kishi wazıypalardı isenip tapsıradı hám, biz olardı Onıń qanaatlanıwı ushın orınlaǵanımızda, bizge basqa, qıyınıraq hám juwapkerli wazıypalar isenip tapsırıladı (Matta 25:21).
Basqalar ústinen «basshılıq etiw», dúnya túsinetuǵın mániste, xristian ushın emes ekenligi anıq bolıwı kerek. Jaqıp hám Yoxan kelip atırǵan patshalıqta húrmetli orınlardı qáledi. Olardıń anası hátte Rabbimizge kelip, olardıń atınan bunı soradı. Kóbinese bolǵanı sıyaqlı, bul Rabbimiz Isa ushın nárselerdi anıq etiw hám keleshekte hár qanday túsinbewshiliklerden qashıw ushın múmkinshilik boldı. Basqa shákirtler bunıń ushın ashıwlandı, olar da joqarılaw múmkinshilikleri bar ekenligin bilmegenin ańlattı.
Isa bul jerde bul ómirdegi hám keleshektegi patshalıqtaǵı qatnaslardı túsindirdi. Keleshekke kelsek, bul Qudaydıń sheshimi; hám bul bizdi házirgi waqıtta qáweterlendirmewi kerek, sebebi bizdiń wazıypamız tek xızmet etiw. «Sizler bilgenińizdey, basqa milletlerdiń húkimdarları olardıń ústinen húkimranlıq etedi, hám ullılar olardıń ústinen húkimranlıq etedi. Biraq sizlerdiń aranızda bunday bolmasın» (Matta 20:25-26). Isa dúnyanıń qádiriyatları Onıń patshalıǵınıń qádiriyatları emesligin kórsetiwdi dawam etti. Haqıyqatında da adamlar jasaytuǵın bul qádiriyatlar Onıń húkimranlıǵı hám patshalıǵı tárepinen tóńkeriledi: «Sizlerdiń aranızda ullı bolıwdı qálegen hár kim, sizlerdiń xızmetkárińiz bolsın. Hám sizlerdiń aranızda birinshi bolıwdı qálegen hár kim, sizlerdiń qulıńız bolsın – Adam Balası xızmet etiw ushın emes, al xızmet etiw hám kóp adamlar ushın ómirin tólem sıpatında beriw ushın kelgeni sıyaqlı» (Matta 20:26-28).
Basshınıń xarakteri
Bizge haqıyqıy húkimranlıq beriliwden aldın, biz ózimizden bas tartıwımız hám xızmet etiwdi úyreniwimiz kerek. Ullı húrmetke ılayıqlı bolıw ushın biz tek ǵana xızmet etiwimiz emes, al haqıyqatında da ózimizdi qullar dep esaplawımız kerek, tek ǵana Rabbimizdiń emes, al Mesihtegi barlıq aǵa-qarınlarımızdıń da. Haqıyqatında da biz isenim shańaraǵınan bolmaǵanlarǵa da xızmet etiwge tayın bolıwımız kerek.
Tek ǵana usı jol menen biz Rabbimiz Isa menen haqıyqıy túrde birge bolamız. Tek ǵana usı jol menen biz Oǵan haqıyqıy túrde uqsas bolamız. Biz bunıń ushın shaqırılǵanbız, hám bunıń ushın shaqırılǵanbız. Rabbimiz xızmet etkeni sıyaqlı xızmet etiw, Onıń xarakteri sıyaqlı xarakter menen hám Onıń súwretine sáykes (Rimliklerge 8:29).
