Sonday-aq Bakerdin' Teologiya So'zligine ko're, «ibadat» so'zi «'qımbatlılıq,' jeke adamnın' sol qımbatlılıg'ına sa'ykes arnawlı hu'rmetke iye bolıwın bildiredi» degen ma'nisti an'latadı. Belgili alım W. E. Vine, bul «bas iyip ta'zim etiw, hu'rmet ko'rsetiw – proskuneo ( pros, qaray, ha'm kuneo, o'biw) ibadat ushın eń ko'p qollanılatug'ın so'z» degen ma'nisti an'latadı dedi. Baslang'ıshında, bul so'z qımbatlı bolg'an ha'r qanday zat ushın qollanılgan, biraq keyinirek onın' qollanılıwı tiykarınan qudaylarg'a ibadat etiw menen sheklengen.
Qımbatlı ha'm Qurbanlıq
Bibliyada ibadattın' (ha'm su'yispenshiliktin') birinshi ret tilge alınıwı Jaratıw 22-de, Quday Ibrahimdı sınap bylay degen waqıtta: «Endi o'zin'nin' jalg'ız balan' Izhaqtı, sen su'ygenin'di al, ha'm Moriya jerine bar, ha'm onı sol jerde ku'ydirilgen qurbanlıq (qurbanlıq) sıpatında usın.» Ibrahim boysındı, ha'm belgilengen jerge jetip, o'zinin' qullarına bylay dedi: «Eshek penen bul jerde qalıń; bala ha'm men sol jerge barıp ibadat etemiz, ha'm biz sizge qaytıp kelemiz» (Jaratıw 22:2,5 NKJV). Bul ibadattın' qımbatlı bolatug'ının ha'm Izhaqqa bolg'an su'yispenshiligi menen baylanıslı bolatug'ının esletip o'temiz.
Dawıt bul printsipni Araunadan haywanlardı ha'm dán basatug'ın jerdi qurbanlıq ornı sıpatında satıp alg'anda bilgen. «Ha'm men Rabbı Qudayıma mag'an hesh nerseni qımbatqa tu'sirmeytug'ın ku'ydirilgen qurbanlıqlar usınbayman» (2 Samuel 24:24). Dawıt bunı ibadatlı is sıpatında ko'rgen.
Sol sıyaqlı, Maryam da «bir funt o'te qımbatlı nard mayın aldı, Iysanın' ayaqlarına jag'ıp, Onın' ayaqların shashı menen su'rtti. Ha'm u'y maydın' iyisi menen toldı» (Yoxan 12:3). Onın' ibadatı qımbatlı edi, ha'm ol su'ygen Birine berilgen edi.
Pavlus Rimdegi mo'minlerge jazıp, bul temalardı baylanıstıradı: «Sol ushın, ag'ayınlar, Qudaydın' meyirimleri menen sizlerdi o'tinish etemen, denelerin'izdi tiri qurbanlıq sıpatında, muqaddes, Qudayg'a qabıl etiletug'ın etip usınıń, bul sizdin' aqılg'a say xızmetin'iz» (Rimliklerge 12:1). Qudaydın' meyirimleri bizdin' ju'reklerimizde Og'an bolg'an su'yispenshilikti payda etiwi kerek, ha'm bizdin' juwabımız denelerimizdi Og'an tiri qurbanlıq sıpatında usınıwı kerek. «Sizdin' aqılg'a say xızmetin'iz» bizdin' ratsional, aqıllı, ibadatlı xızmetimiz sıpatında beriliwi mu'mkin, sebebi «ibadat» bul so'zlerdin' ma'nisine kiredi. Bizdin' Rabbımız bizge o'zimizden bas tartıp, krestti ku'n sayın ko'terip, Og'an eriwdi u'yretti. Qutqarıw ushın bizge hesh nerseni qımbatqa tu'sirmeydi, biraq shaki'rt bolıw ushın barlıq nerseni qımbatqa tu'siredi dep aytılg'an. «Siz bilmeysiz be, sizdin' den'en'iz sizdegi Muqaddes Ruwhtın' ibadatxanası, Onı siz Qudaydan alg'ansız, ha'm siz o'zin'izdin' emessiz be? Sebebi siz qımbatqa satıp alındın'ız; sol ushın Qudaydı den'en'izde ha'm ruwhın'ızda da'ripin', olar Qudaydıńkı» (1 Korinflilerge 6:20). Bul Jazıwlar bizge ibadattın' muqaddeslikte, Qudayg'a qabıl etiletug'ın ha'm tek g'ana Quday ushın bolıwı kerek ekenin u'yretedi.
Muqaddeslikte
Bizdin' ibadatımız muqaddes o'mirden keliwi kerek, sebebi Quday bylay deydi: «Muqaddes bolıń, sebebi Men muqaddespen» (1 Petrus 1:16). Zabur 29:2 bylay deydi: «Rabbıg'a Onın' atına tiyisli da'ripin'di ber; Rabbıg'a muqaddesliktin' go'zzallıg'ında ibadat et.» Eger biz o'mirimizde gu'nanı bilip turıp ruqsat etsek yamasa qımbat tutsaq, ol bizdin' ibadatımızg'a kedergi boladı, duwalarımızg'a juwaplardı kedergi etkeni sıyaqlı: «Eger men ju'regimde nadurıslıqtı esapqa alsam, Rabbı esitpeydi» (Zabur 66:18).
Qudayg'a Qabıl Etiletug'ın
Iysa Samariya hayalına bylay dedi: «Sa'at kelip atır, ha'm ha'zir, haqıyqıy ibadat etiwshiler Atag'a ruwh ha'm haqıyqatlıqta ibadat etedi; sebebi Ata sonday ibadat etiwshilerdi izlep atır» (Yoxan 4:23). Ibadat, maqtaw sıyaqlı, bizdin' aspan Atamızdı razı etedi: «Kim maqtaw usınsa, Meni da'ripin'di; ha'm kim o'zinin' minez-qulqın durıs du'zetse, men og'an Qudaydın' qutqarıwın ko'rsetemen» (Zabur 50:23).
Jańa O'siyette ibadattın' birinshi ret tilge alınıwı danıshpan adamlar jańa tuwılg'an Patshanı izlep kelgen waqıtta: «Yahudiyler Patshası bolıp tuwılg'an Ol qayda? Sebebi biz Onın' juldızın Shıg'ısta ko'rdik ha'm Og'an ibadat etiw ushın keldik» (Matta 2:2). «Olar u'yge kirgenlerinde, jas Balanı Maryam anası menen ko'rdi, ha'm bas iyip Og'an ibadat etti. Ha'm olar o'zlerinin' qazınaların ashqanlarında, Og'an sawg'alar usındı: altın, la'g'an ha'm mirra» (Matta 2:11) degen waqıtta Rabbıg'a qansha unag'an bolıwı kerek.
Bul qımbatlı sawg'alar Patshalar Patshası ha'm Rabbılar Rabbısı sıpatında tanılıwı kerek bolg'an Birine sa'ykes edi. Altın Onın' qudaylıg'ının' ha'm da'ripin'inin' belgisi; la'g'an Onın' su'ykimli o'mirinin' iyisin esletedi; mirra, Onın' krestke qadalıwında Og'an berilgen, Onın' azaplarının' ha'm ezilgen o'liminin' belgisi. Ibadat, maqtaw ha'm shukirshilik bizdin' duwa o'mirimizdin' barlıq bo'legi bolıwı kerek.
Tek Quday Usıń
Shaytan bul da'wirdin' Qudayı, ha'm ko'plegen adamlar og'an tas qudaylarının' qurbanlıq orınlarında g'ana emes, materializm, sport ha'm la'zzetleniw qurbanlıq orınlarında da bas iyip ibadat etedi. Shaytan hatto bizdin' Rabbımızg'a bylay dep aytıwg'a batırlıq etti: «Eger sen bas iyip mag'an ibadat etsen', men sagan' barlıq bul nerselerdi beremen.» Biraq Iysa og'an bylay dedi: «Ket, Shaytan! Sebebi jazılg'an, 'Sen Rabbı Qudayın'a ibadat etesin', ha'm tek Og'an g'ana xızmet etesin'» (Matta 4:9-10). Bizdin' Rabbımız bul jerde ibadat ha'm xızmetti baylanıstıratug'ının esletip o'temiz, Rimliklerge 12:1-degi sıyaqlı.
Ibadat bizdin' qutqarılg'an ju'reklerimizdin' Qudayg'a Onın' barlıq nerseleri, Onın' islegen barlıq nerseleri ha'm Onın' ja'ne de isleytug'ın barlıq nerseleri ushın da'ripin' beriwidir. Men ushın ibadattın' shın'ı, men ha'r Rabbı ku'ni basqa mo'minler menen birge maqtaw ha'm ibadat ushın jıynalg'anımda, ha'm men su'ygen ha'm xızmet etiwge umtılg'an Birin eslew ushın nan ha'm keseni alg'anımda. «Solay etip olar qabirden qorqıw ha'm u'lken quwanısh penen tez shıg'ıp ketti, ha'm Onın' shaki'rtlerine xabar jetkeriw ushın ju'girdi. Ha'm olar Onın' shaki'rtlerine aytıw ushın barıp atırg'anda, mine, Iysa olarg'a jolıqtı, bylay dedi: 'Quwanıń!' Solay etip olar kelip Onı ayaqlarınan ustap Og'an ibadat etti» (Matta 28:8-9).
Tirilgen Qutqarushı bizdin' qutqarılg'an ju'reklerimiz Og'an usına alatug'ın eń jaqsı nerselerge layıq.
Avstraliya Ma'sihshi Digestinen, Dekabr 2002, Albert Fairweather ta'repinen. Ruqsat penen qollanıldı.
