Дүньядағы ең үлкен алмаз «Куллинан» деп аталады. Ол 1905-жылы Қубла Африка Республикасындағы Премьер шахтасында табылған. Оның салмағы 1306 карат – 250 грамнан аслам болған! Оның үлкен қунлылығын танып, Трансвааль ҳүкимети бул тасты сатып алып, Англия патшасы Эдуард VII ге саўға еткен. Бул, әлбетте, ең қымбатлы ғәзийне болған.
Петрдың хатлары менен таныс болған ҳәр бир адам «қымбатлы» сөзиниң бир неше мәрте ушырасатуғынын еслейди. Инглис тилиндеги «precious» сөзи, әслинде, төрт түрли грек сөзи ушын қолланылады. Булардың бири timé (1 Петр 2:7). Мәсих Оған исенгенлер ушын «қымбатлы». Бул сөз бир нәрсеге берилген қунды аңлатады; ол үш жерде «ҳүрмет» деп те аўдарылған (1 Петр 1:7; 3:7; 2 Петр 1:17). «Қымбатлы» деп аўдарылған басқа сөзлердиң ҳәммеси timé менен байланыслы. Уқсас сөз, timios, яғный қымбатлы яки баҳалы, Петрдың жазбаларында үш мәрте ушырасады. Бул аятларды үйрениў үлкен берекет бола алады, себеби биз оларда баҳалап болмайтуғын нәрселерди табамыз.
ҚЫМБАТЛЫ ИЙМАН
Биринши аятта timios 1 Петр 1:7 (KJV) те табылады: «Сизлердиң ийманыңыздың сыналыўы, жоқ болып кететуғын алтыннан да қымбатлырақ, гәрше ол от пенен сыналса да». Алтын от пенен сыналғанда ҳақыйқый екенлиги дәлиллениди. Пирит алтынға уқсайды ҳәм гейде «ақымақлар алтыны» деп аталады. Экспертлер бул ашық сары түсли минералға алданып қалмайды. Пирит әдетте күкирт ушын қазып алынады ҳәм оның ҳақыйқый тәбияты «от пенен сыналғанда» көринеди. Бул аятта Петр алтыннан да «көп қымбатлырақ» нәрсе – биздиң ийманымыз ҳаққында айтып атыр. Алтын узақ ўақыт даўамында пешке салынып, өте жоқары температураларға шыдай алады, бирақ оның көлеми яки қунлылығы артпайды. Бирақ, мүмин азап пешинен өткенде, оның ийманы көбейеди ҳәм беккемленеди, ҳәм оның ҳақыйқый қунлылығы көринеди.
Куллинан алмазы табылғаннан кейин, ол Амстердам, Голландиядағы қәниге устаға тапсырылды. Ол бир неше ҳәпте даўамында оның дизайнын үйренип, оның дүзилисиниң схемаларын ислеп шығарды. Ақырында, арнаўлы әсбапларды қолланып, бир күшли соққы менен оны екиге бөлди. Жоқ етиўшилик әмели ме? Ҳеш қандай емес. Бул лапидарий (қымбатлы тасларды кесиўши) не ислеп атырғанын билген ҳәм оның бир соққысы бул ғәзийнениң қунлылығын көбейткен. Сол еки жарымнан тоғыз үлкен алмаз ҳәм 96 киширек тас ислеп шығарылды. Қатты, кесилмеген тас тек қәниге көре алатуғын сол қымбатлы зергерлик буйымларды өз ишине алған.
Усыған уқсас түрде биз Қудайдың қолындағы «тири таслармыз» (1 Петр 2:5). Ол бизди Өзиниң Улына даңқ келтиретуғын гөззал нәрселерге айландырыўды қәлейди. Бизге тийген соққы аўыртпалықлы болыўы мүмкин, ҳәм сынақ отларына шыдаў қыйын болыўы мүмкин, бирақ Қудайдың мақсети – мүминниң ийманы «Ийса Мәсихтиң келиўинде мақтаўға, ҳүрметке ҳәм даңққа ийе болыўы» (1 Петр 1:7). Биздиң ийманымыздың сыналыўы қызғын ыссылықта сыналған алтыннан да «көп қымбатлырақ». Биз азап пешинде қалғанымызда, Өзиниң қәлеўи бойынша ҳәмме нәрсени ислейтуғын (Ефеслилерге 1:11) ҳәм ҳәрдайым биздиң ең жақсылығымыз ушын ислейтуғын Қудайымызға сабырлық пенен исениўимиз керек.
ҚЫМБАТЛЫ ҚАН
Петр екинши мәрте timios сөзин 1 Петр 1:19 да қолланады, онда ол «Мәсихтиң қымбатлы қанына» силтеме етеди. Тағы да биз алтынның салыстырыўға киргизилгенин көремиз. Биздиң қутылыўымыз, Петр айтады, «алтын ҳәм гүмис» пенен емес, олар «бузылатуғын» нәрселер.
Ески Ўәсиятта исраиллер тәрепинен гүнаны кешириў пулы төленген (Шығыў 30:11-16), бирақ Петрдың дәўиринде иудаизм тек ғана дәстүрге айланып кеткен еди. Петр жазған қутылыў пүткиллей басқаша, себеби ол «Мәсихтиң қымбатлы қаны менен, айыбы жоқ ҳәм дағы жоқ қозыдай» (1 Петр 1:19). Яҳя Шомылдырыўшы Ийсаны дүньяның гүнасын алып кететуғын Қудайдың Қозысы деп көрсеткен еди (Яҳя 1:29). Онда ҳеш қандай «айып» яки «дақ» табылмаған. Оның өмири кәмил болған. Сол гүнасыз өмир қурбан етилиўи керек болған, бул Нызам бойынша талап етилген ҳайўан қурбанлықларына шек қойған. Оның төгилген қаны арқалы мәңгилик қутылыў алынған (Еврейлерге 9:12). Аспанда Ол Өзиниң қаны арқалы ҳәр бир миллеттен адамларды қутылған Есапшы сыпатында табынады (Аян 5:9).
Исенгенлер ушын сол қан қаншалық қымбатлы! Биздиң қутылыўымыздың баҳасын есапқа алғанда, биздиң ҳәзирги жалғыз қәлеўимиз – «мухаддес» өмир сүриў (1 Петр 1:16) арқалы Оны разы етиў, бул Әкемизди даңқлайды.
ҚЫМБАТЛЫ ЎӘДЕЛЕР
Үшинши мәрте timios сөзи 2 Петр 1:1 де қолланылады. «Усыған уқсас қымбатлы ийманға ийе болғанларға» жазып, Петр Қудай Өзиниң халқы ушын таярлаған мол нығметлерди ашып береди.2 Содан кейин ол бизге «өте үлкен ҳәм қымбатлы ўәделер» берилгенин айтады (2 Петр 1:4). Бул ўәделер Қудайдың биз ушын не ислейтуғынына байланыслы. Биз «иләҳий тәбияттың қатнасыўшылары» болдық, буның арқасында биз «дүньядағы нәпсилик арқалы болатуғын бузылыўдан» қутыла аламыз. Қудай бизге тек ғана жаңа өмир емес, соны сақлаў ушын зәрүр болған барлық ресурсларды да берген. Биз «бизди даңққа ҳәм пазыйлетке шақырған» (2 Петр 1:3) Есапшыны билгенимизде, Оның ўәделерин қәдирлей аламыз.
Бул ўәделер тек ғана «үлкен» емес, бәлки «өте үлкен» (2 Петр 1:4). Петр оларды санамаса да, олардың ҳәммеси Ийсаның екинши келиўи ҳәм Қудайдың сол ўақытта биз ушын не ислейтуғыны менен байланыслы. Бундай ўақыя менен байланыслы болғанлықтан, олар, әлбетте, биз ушын «қымбатлы»! Яҳя бизге айтады: «Ол көрингенде, биз Оған уқсас боламыз; себеби биз Оны қандай болса, солай көремиз» (1 Яҳя 3:2). Бул ўәделер, қымбатлы қан сыяқлы, мәңгилик қунға ийе. Биз бул «ғәзийнени» (Жаратылыс 43:23) излеп, оған қуўаныўымыз керек.
ҲӘММЕСИ СЕБЕБИ ...
1 Петр 2 де еки мәрте ушырасатуғын басқа бир байланыслы сөз entimos, яғный «баҳалы». Еки мәрте де бул «қымбатлы» деп аўдарылған сөз Мәсихке, «тири тасқа» ҳәм «бас мүйеш тасына» (1 Петр 2:4,6) силтеме етеди. Ҳақсыз адамлар тәрепинен қабыл етилмесе де, Мәсих Қудай тәрепинен таңланған ҳәм Оған «қымбатлы». Биз, мәрҳәмет арқалы Ийса Мәсихке исенгенлер, Оны да қымбатлы деп билемиз. Барлық берекетлеримиз Одан келеди. Биздиң «қымбатлы» ийманымыз ҳәм бизге берилген «қымбатлы ўәделер» екеўи де Калварийде төгилген Оның «қымбатлы қаны» себепли. Оны мәңги мақлаўымыз әжайып емес пе!
ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСКЕРТПЕЛЕР
- Гейбир қолжазбаларда бул жерде салыстырмалы дәреже қолланылады: polutimoteros. Демек, «көп қымбатлырақ».
- Бул жерде «қымбатлы» (2 Петр 1:1) isotimos – Петрдың «усыған уқсас қымбатлы ийманына» тең ийман.
