SORAW: Nege xristianlar xristianlıq din emes, al qatnas dep aytadı? Barlıq dinler Quday menen qatnas haqqında emes pe?
JUWAP:
Injilde haqıyqıy xristianlıqtıń Rabbı Isa Máshihtiń, Qudaydıń jalǵız tuwılǵan Ulı menen arnawlı qatnas ekenligin, hám tek ǵana din emesligin kórsetetuǵın kóp ayatlar bar. Olardıń birneshewi:
- «Onda ómir bar edi, hám ómir adamlar ushın nur edi» (Yuxanna 1:4 NKJV).
- «Hám bul gúwalıq: Quday bizge máńgilik ómir berdi, hám bul ómir Onıń Ulında. Kimde Ul bar bolsa, onda ómir bar; kimde Qudaydıń Ulı joq bolsa, onda ómir joq» (1 Yuxanna 5:11-12).
- «Barlıǵıńızǵa belgili bolsın ... Nazaretlik Isa Máshihtiń atı menen ... bul adam sizdiń aldıńızda saw turıptı ... Basqa heshkimde qutqarıw joq, sebebi aspan astında adamlar arasında biz qutqarılatuǵın basqa at joq» (Elshiler 4:10-12).
- «Maǵan keliń, barlıq miynet etip, awır júk kótergenler, men sizge tınıshlıq beremen» (Matta 11:28).
- «Ol shıǵıp, Levi atlı salıq jıynawshını salıq jıynaw orınında otırǵanın kórdi, hám oǵan: «Maǵan er!» dedi. Ol barlıǵın taslap, ornınan turıp, Oǵan erdi» (Luka 5:27-28).
Eski Ósiyette, Qudayǵa tabınıw ushın, adamlar Quday Óz atın qoyǵan arnawlı orınlarǵa barıwı kerek edi. Olar putlarǵa tabınıwǵa arnalǵan diniy orınlardan qashıwı kerek edi; haqıyqatında, olar sonday orınlardı wayran etiwleri kerek edi. Quday Izraildi «Ózi ushın xalıq, jer júzindegi barlıq xalıqlardan joqarı arnawlı qáziyne» etip saylaǵanı haqqında ayttı, olar «bárinen de eń kishi xalıq» bolǵanda (Yekınshı Nızam 7:6-7). Biraq sonday qatnas, eń jaqsı jaǵdayda, milliy qatnas edi, jeke emes.
Barlıq bul Rabbı Isanıń tiriliwinen keyin ózgerdi. Ol endi Óz shákirtlerin qullar emes, al doslar dep ataytuǵın boldı (Yuxanna 15:12-15). Dúnya olarǵa Ózine qanday múnásibette bolǵan bolsa, sonday múnásibette boladı (Yuxanna 15:18-23). Onıń qábirine kelgen hayallarǵa Ol: «Barıń hám Meniń aǵa-inilerime aytıń, Galileyaǵa barsınlar, hám sol jerde Meni kóredi» dedi (Matta 28:10). Hám Mariya Magdalinaga Ol: «Meniń aǵa-inilerime barıń hám olarǵa aytıń: «Men Óz Ákeme hám sizdiń Ákeńizge, hám Óz Qudayıma hám sizdiń Qudayıńızǵa kóterilip atırman» dedi (Yuxanna 20:17). Dáslepki múminler Sózdi de, Rabbı Isanı da waǵızladı (Elshiler 11:19-20).
Adamlar tárepinen jaratılǵan barlıq dinler, tiykarınan, jınlarǵa tabınıw. «Milletler qurban etetuǵın nárselerdi jınlarǵa qurban etedi, Qudayǵa emes» (1 Korinfliler 10:20). Jaqınnan tekserilgende, bul dinler haqıyqatında qatnas emes. Olarda quwanısh joq, muhabbat ta joq. Kerisinshe, olar qorqıwǵa hám islerge, ashıwlı «qudaylardı» tınıshlandırıw ushın bir nárse islew ideyasına tiykarlanǵan. Mısalı, «Moab patshası urıstıń ózi ushın júdá qıyın ekenligin kórgeninde ... ol óziniń ornına patshalıq etetuǵın úlken ulıń aldı, hám onı diywal ústinde kúydirilgen qurbanlıq retinde usındı» (2 Patshalar 3:26-27).
Yunus kitabında, Rabbı kúshli dawıl jibergeninde hám olardıń kemesi bóleklengen waqıtta, putparast teńizshiler «qorıqtı; hám hár bir adam óz qudayına shıńǵırdı, hám kemedegi júkti teńizge tasladı, júkti jeńilletiw ushın» (Yunus 1:5). Olar Yunustıń Qudayı kim ekenligin, hám Onıń bir jerge baylanıslı adamlar tárepinen jaratılǵan quday emesligin, onıń aldınan basqa jerge barıp qashıp qutılıw múmkin emesligin, al kerisinshe «teńizdi hám qurǵaq jerdi jaratqan aspan Qudayı Rabbı» ekenligin bilgenlerinde, olar «júdá qorıqtı» (Yunus 1:9-10).
Olar Quday talap etken nárselerdi islemewge háreket etti, biraq nátiyjesiz. Olar qashqın payǵambardı teńizge taslaǵanlarında, «adamlar Rabbıdan júdá qorıqtı, hám Rabbıǵa qurbanlıq usındı hám ant etti» (Yunus 1:16). Olar, bálkim, sonday qutqarıwdan keyin Rabbıǵa óz putlarına qanday múnásibette bolǵan bolsa, sonday múnásibette bolǵan! Qudayǵa shúkir, Rabbı olardıń júrekleri Ózine qansha dárejede haqıyqıy túrde burılǵanın biledi!
Adamlar tárepinen jaratılǵan dinler tek ǵana qorqıwǵa hám islerge tiykarlanǵan ádillikke tiykarlanǵan emes, al olar keleshek haqqında hesh qanday isenimli anıqlıq usınbaydı. Geybir qudaylar ózgeriwshi dep qaraladı, geybirleri uzaqta hám bul kórinisten ajıralǵan dep qaraladı, hám basqaları bolsa adamzatqa tán bolǵan sol bir nápsilerge iye etip súwretlenedi, solay etip olardı aqlaǵan boladı. Injil boyınsha biz putparastlıq hám ádep-ikramlılıqtıń júdá jaqın baylanıslı ekenligin, hám Qudaydıń Óz jerlik hám aspanlıq xalqın bul gúnálardan eskertkenin tabamız. «Gúnáhiń ótip ketetuǵın lázzetleri» bolıwı múmkin (Evreyler 11:25), biraq máńgilik tınıshlıq hám quwanısh joq.
Haqıyqıy xristianlıq penen basqa hár bir din arasında qanday úlken ayırmashılıq bar. Bizdiń Rabbı Isa dańqta tirilgen hám bizdiń atımızdan, bizdiń Dálalshımız, Qorǵawshımız hám Ullı Bas Ruxanımız retinde sol jerde. «Ol Ózi arqalı Qudayǵa keletuǵınlardı tolıq qutqarıwǵa da qábiletli, sebebi Ol olar ushın shapaat etiw ushın hárdayım jasaydı» (Evreyler 7:25). Dinlerdiń basqa tiykarshıları ólgen, biraq Isa hárdayım jasaydı hám tez arada Óz adamların ózi menen máńgilikke alıp ketiw ushın keledi!
Joqarıdaǵı sebeplerge kóre, xristianlıq din emes, al bizdiń ájayıp Qutqarımız, bizdiń ájayıp Rabbımız, Isa Máshih penen qatnas!
