Мәсих хызметши сыпатында: Хызмет арқалы басшылық етиўди үйрениў

МӘСИХ: Хызметши сыпатында

«Адам Улы хызмет етилиў ушын емес, бәлки хызмет етиў ушын ҳәм көплер ушын өз өмирин төлем сыпатында бериў ушын келди». Марк 10:45

Марк өз Инжилин Ийса Мәсихтиң инсаниятқа «Қудай Патшалығын жәриялап атырғанын» (Марк 1:15) көрсетти. Бул патшалыққа қатысыў ушын адамлар Қудай менен еки жол менен бирге ислесиўи керек. Бириншиден, биз «тәўбе етиўимиз» керек – Ийсаны өзимиздиң патшамыз етип таж кийгизип, Оған өмиримизде басшылық етиўге рухсат бериў арқалы ишки дүньямызды өзгертиўимиз керек. Соңынан биз «Хош Хабарға исенимиз» керек – өзимизди Қудайдың радикал шәкиртлери сыпатында жасаўға, Ийсаға қандай баҳа болмасын ерисиўге арнаўымыз керек. Биз буны Оның биринши болып биз ушын өз өмирин берип хызмет еткенин билип ислеймиз (Марк 10:45).

Ийса жер бетинде жасағаннан берли адамлар Оған жуўап берди. Айрым еркеклер ҳәм ҳаяллар Қудайдың суверен басшылығы астында хызмет етиў ушын қастан жасайды. Басқалар өз қағыйдалары бойынша жасайды ҳәм өзлери таңлаған жол менен кетеди.

Ийса баслаған патшалық дүнья жүзинде бар. Ийсаның патшалығы өсип атыр, гәрши оның жер бетинде өз физикалық орны болмаса да. Оған жердеги паспортлар ямаса шегара қадағалаўлары керек емес. Ийсаның патшалығындағылар Оған мойынсыныў менен жасайды. Бул биз Қудай берген параметрлерди ҳәм қәдириятларды қабыл еткенимизди аңлатады. Қудай биздиң жүреклеримиз ҳәм ақылларымызды басқарады. Биз буны күнделикли турмысымызда Ийсаға көбирек уқсаў арқалы көрсетемиз. Ол «көрүнбейтуғын Қудайдың сүўрети» (Колосалыларға 1:15; 2:9-10). Ақылларымыз патшалық ақылларына айланғаны ушын, биз ҳәрдайым бизди жаратқан Қудайымызды разы етиўди ойлаймыз. Биз Оның бизди қандай болыўымызды қәлесе, сондай болыўға тырысамыз.

Ийса шақырады, ҳәм биз Оның менен жасаған шәкиртлери сыяқлы еремиз (Марк 1:17-20). Ийсаның Өзи хызмет етиў ҳәм бериў ушын жасады (Марк 10:45). Оның патшалығында бүгинги Мәсихши шәкиртлер өзлерин өз Устазларына үзликсиз тапсырады.

Биринши қарағанда, Патша Ийсаның Өз мақсетин хызметши роли ҳәм орнында болыў деп сүўретлеўи бир азырақ таң қаларлық көринеди. Неге патша, басшы ямаса лидер роли емес? Марк 10:45 көплер тәрепинен бул Инжилдеги тийкарғы аят сыпатында қабылланады: «Себеби Адам Улы хызмет етилиў ушын емес, бәлки хызмет етиў ушын ҳәм көплер ушын Өз өмирин төлем сыпатында бериў ушын келди». Барлық Мухаддес Китапты үйрениўде болғаны сыяқлы, бул аятты да әтирапындағы аятлар ҳәм пүткил китаптың улыўма мақсети менен бирге түсиниў керек. Тек ғана биз оны дурыс түсингенде ғана, оны күнделикли турмысымызға табыслы қоллана аламыз.

The Macmillan School Dictionary (Оксфорд, '04) бизге хызметшиниң «басқа биреў ушын ислеўге жалланған адам, әсиресе үй жумысларын орынлайтуғын адам» екенин айтады. Хызметши «басқа биреўдиң үйинде аўқат писириў, тазалаў ҳәм басқа жумысларды ислейтуғын адам». Африкада ҳәм басқа жерлерде бүгинги күнде хызметшилерге үй балалары, тазалаўшы қызлар, дарўаза қараўыллары, машина айдаўшылар, тапсырма орынлаўшылар ҳ.т.б. киреди. «Хызметши» ҳәм «хызмет етиў» (Марк 10:43,45) сөзлери «шорков дияконлары» деген бир грек сөзинен келип шыққан. Ол мыналарды аңлатады: хызмет ететуғын, қараўылшы болған, әмелде қул сыпатында хызмет ететуғын; тек ғана айтылғанды ислейтуғын; мойынсыныўшылық пенен мойынсынылған Устаз алдында хызмет ететуғын. Бундай хызметшилер ҳақыйқый шорков басшылары болып табылады. Ийса Өз миссиясын усылайша сүўретледи.

Марктан биз Ийса Мәсихтиң хызметши сыпатындағы үш нәрсесин үйренемиз. Биз Оның изинен ериўшилер екенимизди дәўа еткенимиз ушын, бул қәсийетлер биздиң өз хызметимизде айқын көриниўи керек.

1. Ийса Өз өмири ушын белгиленген жолды таңлады.

Ийса хызметши болыўды шешти. Ол хызметши болыўды таңлады. Әслинде, Ол Ески Ўәсият Ишая пайғамбарлықларының хызметшиси (Ишая 42:1-9; Матта 12:17-21; Ишая 49:1-13; 50:4-11; 52:13-53:12; Марк 9:31-32).

Марк 10:45 аятларын айтыўдан алдын, Ийса үшинши мәрте крестке барыў ҳаққында айтты (Марк 8:31; 9:31; 10:33-34). Биздиң текстимиз Оның «хызмет етиў ҳәм көплер ушын Өз өмирин төлем сыпатында бериў ушын» келгенин айтады. Ийса Өз өмириниң қайда баратырғанын билген. Ол Өз Әкесин не разы ететуғынын билген (1:10-11). Ол хызмет етиўди ҳәм бериўди даўам еттириўи керек еди. Ийса Өзин разы етиў ушын жасамады. Ол аспандағы Өз Әкесин разы етиў ушын жасады – ҳәм өлди. Хызметши Устазға 100 пайыз хызмет етеди.

Мен Хартумда шорковтан кишкене топар менен қусларды бақлаўға баратуғын едим. Еки суданлы қайықшы бизди Көк Нилдеги Крокодил Аралына есип апаратуғын еди. Дәрьяның күшли ағымы қайықты аралдан төменге қарай сүйреп апаратуғын еди. Бул болатуғынын билген дана қайықшылар арал жағасында дәрьяның жоқары жағына қарай бағдар алды. Биз жерге түсип, қайықтан түскеннен кейин, олар қайықты ағымға қарсы аралдың жоқары жағына қарай абайлап тартты. Соңынан олар бир неше сааттан кейин қайтыў сапарына таяр еди. Өз өмириңиздиң бағдарын белгилеў, сиз душ келетуғын шараятларды есапқа алыў – жақсы хызметкерликтиң белгиси.

2. Ийса Қудайдың еркин орынлаўдың толық баҳасын ыхласлы түрде төледи.

«Төлем» сөзи (Марк 10:45) Ийсаның дәўиринде қулды ямаса тутқынды азат етиў ушын төленген пул ушын қолланылған. Судандағы Кобер ямаса Омдурман түрмелеринен еркек ямаса ҳаял тутқынларды толық жазасын өткергеннен кейин азат етиў ушын шаңарақ ҳәм дос-туўғанлардың «қан пулын» жыйнап төлеў дәстүри усыған уқсас.

Ийса Өз өмири ушын Әкесиниң еркин орынлаў ушын жоқары баҳа төлейтуғынын билген. Азап шегиў, қабыл етилмеў, сатқынлыққа ушыраў, мазақ етилиў, түкирилиў, қамшыланыў ҳәм өлтирилиў Ийса шәкиртлерге Оның төлеўи талап етилетуғын айырым күтилген төлемлер ҳаққында ескерткен еди (Марк 8:31; 9:31; 10:34). Бизге хызмет етиў Ийсаға қымбатқа түсти.

Марк 8:34-те Ийса шәкиртлерге ҳәм үлкен топарға айтты: «Ким Мениң артымнан ергиси келсе, ол өзин инкар етсин, өз крестин алсын ҳәм Мениң артымнан ерсин». «Керек» дегени мәжбүрий, миннетлеме дегени. Бул хызметши Ийсаға дурыс хызмет ететуғын барлық еркеклер ҳәм ҳаяллар ушын зәрүр.

Гефсиманияда, қамаққа алыныўы ҳәм крестке қадақланыўынан алдын, Ийса Өз крести ҳаққында ойлады. Ол «терең қайғырған», «қайғырған» ҳәм «қайғыға батқан» еди (Марк 14:33-34). Бирақ, қандай жол менен болмасын хызмет етиўге болған қатъийлиги бас тартыў азғырығын жеңди. Ийса Өз Әкесине айтты: «Бирақ Мениң қәлеўим емес, бәлки Сениң қәлеўиң болсын» (Марк 14:36).

Дональд Инглишке бола, Ийсаның жердеги өмириниң ақыры бүгинги шәкиртлер ушын қатты сынақ болып табылады: «Ол тек ғана өлим жолынан өтиўи керек емес, бәлки Оның шәкирти болғысы келген ҳәр бир адам да солай етиўи керек».1 Жигирма биринши әсирдиң Қудай хызметшилери аңсат жолды емес, дурыс жолды таңлаўы керек.

3. Ийса қабыл етилген нормаларды астын-үстин етти.

Даррелл Бок жазған: «Хызметши Ийса Қудай тәрепинен жиберилгенлерди қабыл етпейтуғын дүньяда Қудай менен қалай жүриў кереклигиниң үлгиси».2 Шомылдырыўшы Юхан ҳәм Ийса да өз дәўириниң әҳмийетли басшылары тәрепинен қабыл етилмеди. Юхан Қудай оны шақырған барлық нәрседе табыслы хызмет етти, бирақ ол түрмеден азат етилмеди ҳәм өлимнен сақланып қалмады (Марк 1:4-8; 6:16-29). Ральф Мартин Юханды «Ийсаның прототипи» деп атады.3 Дүнья көзинде Юхан сәтсизликке ушыраған шығар, бирақ Өз Устазының көзинде ол ҳақыйқаттан да жақсы иследи. Мәсихши хызметши Ийсаға ерисиўге шақырылыўының бир бөлеги сыпатында азап шегиўге таяр.

Ийса адамларды балық аўлаў балық аўлаўдан әҳмийетлирек екенин айтты (Марк 1:17-18). Ийсаның хызметшилери материаллық нәрселер үстемлик еткен турмыс кеширмейди. Олардың үстинлиги ҳәрдайым Қудайдың еркин орынлаў болып табылады. Биздиң бул дүньяның материаллық мүлки азырақ болыўы мүмкин, бирақ биз мүлклерден әҳмийетлирек нәрсе ушын жасаймыз. Бул турмыста, тикенли таж алтын таждан қымбатлырақ болыўы мүмкин! Биз ислейтуғын ҳәр бир нәрсе Оның мақсетине хызмет етиўи керек.

Ийса ислеген ҳәр бир жақсы иси ушын максимал жәриялылық ямаса популярлық излемеди. Ол көп ўақыт адамлардан үнсизликти талап етти. Ол тек ғана мөжизаға жуўап бериў хызметши шәкиртлик ушын жетерли тийкар емес екенин билген (Марк 1:34; 1:37-38; 1:44; 3:7; 3:12; 5:18-19; 5:43; 7:36; 8:26; 8:30).

Ийса бүгин де ҳақыйқый исенимди излейди. Мөжизаға жуўап, диний тәрбия, билим, шаңарақ тарийхы ямаса гүўалық (ҳақыйқый болса да) хызметши шәкиртликке кепиллик бермейди. Ийсаның ким екенин таныў, усынылған крестти алыў ҳәм Ийсаның жолынан ерисиў ҳәзир де Оның усылы болып табылады.

Ийса Өз патшалығының хабары жақсы адамлар ушын емес, бәлки жаман адамлар ушын екенин айтты: «Дәригерге саўлар емес, бәлки наўқаслар мүтәж. Мен әдиллерди емес, бәлки гүнакарларды шақырыў ушын келдим» (Марк 2:17). Бул аят Ийсаның және бир мақсет баянаты. Оны Марк 10:45 пенен бирге ойлап көриң, ҳәм Ийсаның гүнакарларды излеў, хызмет етиў ҳәм қутқарыў ушын келгенин аңлаң.

Ийса Мәсихшиниң ең жақын шаңарағы қан туўысқанлары емес, бәлки шәкиртлес ағзалары екенин айтты (Марк 3:33-34). Яқуб ҳәм Юханның Ийсаның қасында даңқта отырыў қәлеўинде непотизм бар ма (Марк 10:35-37)? Басқа шәкиртлердиң қызғанышлы жуўабында да бар ма (Марк 10:41)? Хызметши шәкирт ҳәрдайым Ийсаға бойсыныўды өз биологиялық шаңарағының талапларынан үстин қояды.

Ийса миллий дәстүрлер Қудайдың Сөзиниң орнын басқанын ҳәм бул қате екенин айтты (Марк 7:9-13). Күтилген дәстүрге хызмет етиў Ийсаға хызмет етиўден аңсатырақ. Диний система тәрепинен тайынланыў автоматлы түрде ҳақыйқый Мәсихши ҳүкиметти бермейди. Сыртқы сөзлер ҳәм ибадат ислери ҳәрдайым жүрек қалпының дурыслығын аңлатпайды. Ҳақыйқый ҳүкимет ҳәрдайым Ийсаға жақыннан ерисиўшилерде танылады, Ол басқалар күткенди емес, бәлки Өз Әкеси күткенди иследи. Хызметши хызмети шешен үнсизлик пенен сөйлейди.

Ийса Инжил хызметинде өмириңизди жоғалтыў сиз ислей алатуғын ең жақсы инвестиция екенин айтты (Марк 8:35). Пүткил дүнья сиздиң өз жаныңыздан азырақ қымбатлы (Марк 8:36-37). Өзин қурбан етиўши хызмет Мәсихши ушын басшылық қағыйдасы болып табылады. Жақсы хызметшилер Өз Устазының қәдириятларына ийе – ҳәм олар солар бойынша жасайды! Хызметши шәкирт болыў сиздиң әтирапыңыздағы адамлардан өзгеше болыўды аңлатады.

Ийса Өз патшалығындағы ең жақсы адамлар ҳәрдайым биринши болыўға умтылғанлар емес, бәлки ақырғы болыўға қарсы болмағанлар екенин айтты (Марк 9:35). Бул шәкиртлердиң алдынғы таласлары себепли оларды уятқа қалдырған болыўы керек. Ҳақыйқый хызметши болғысы келгенлер элитизмнен де қашыўы керек (Марк 9:38-40). Өзимиздиң кишипейил орнымыз бенен мақтаныў қаншелли аңсат! Биз Қудайдың жалғыз хызметшилери емесбиз!

Ҳәм ақырында, Ийса басшылық етиў хызмет етиў екенин айтты (Марк 10:42-45). «Ким ең уллы?» (Марк 9:34) ҳаққында таласқан ҳәм даңқта Ийсаның оң ямаса сол қолында отыра аламан ба деп сораған сол Юхан кейинрек былай деп жазды: «Муҳаббат не екенин биз булайша билемиз: Ийса Мәсих биз ушын Өз өмирин берди. Ҳәм биз де өз аға-инилеримиз ушын өмиримизди бериўимиз керек» (1 Юхан 3:16). Сол шәкирт хызмет етиў арқалы басшылық етиўди үйренди. Ол буны Ийсаның қамаққа алынғанын, өлимге ҳүким етилгенин ҳәм кейинрек Қудай тәрепинен тирилтилгенин көргенде иследи. Қудай оған өмирди өзгертетуғын сабақ үйретти.

Жуўмақлаўшы дуўа Қудай, мен Мәсихши болсам да, ҳәрдайым Сен қәлегендей жасамайтуғыным ушын ҳақыйқаттан да кеширим сорайман. Маған патшалық хызметшиси ислеўи керек болғанды ислеўге жәрдем бер. Мени Сен қәлегендей ет. Мен тек ғана Патшалар Патшасына хызмет етиў ушын жасайым. Мен бүгин ҳәм өмирим бар болғанша Өз хызметим арқалы адамларға Ийсаны алып келейин. Аўмин.

ЖУЎМАҚЛАЎШЫ ЕСКЕРТПЕЛЕР

1. Дональд Инглиш, Марк хабары, Мухаддес Китап бүгин сөйлейди (Интер-Варсити Пресс, Лестер, '92).
2. Даррелл Бок, Марк Инжили, Бурыш тасы Мухаддес Китап комментарийи (Тиндал Хаус, Иллинойс, '05).
3. Ральф П. Мартин, Марк: Инжилши ҳәм теолог (Патерностер Пресс, Эксетер, '72).