Usı jıldıń basında Jańa jıl wádelerin berdińiz be? Olardıń birin de orınladıńız ba? Sizdiń dietańız hám shınıǵıw wádelerińiz birneshe ay aldın umıtılıp ketken bolıwı múmkin. Injildi bir jılda oqıp shıǵıw wádeńiz she? Intizamıńızdıń joqlıǵınan ruwxıńız túsip ketti me? Bálkim siz burınǵı sátsizliklerge itibar bermeytuǵın shıǵarsız, sebebi siz házir ómirińizde úlken sátsizlik penen gúresip atırǵansız – Jańa jıl wádesiniń buzılıwınan da ádewir júdá áhmiyetli sátsizlik.
Siz Rabbimizge keshiw múmkin emes dep oylaǵan bir jolda sátsizlikke ushıradıńız ba? Nátiyjede ayıplı sezinesiz be? Siz hesh qashan Qudayǵa jaǵımlı ómir súriwden úmitsizlenesiz be? Siz hesh qashan Rabbimiz ushın keleshektegi xızmette paydalı bolmaydı dep oylaysız ba? Úmitleniń, sebebi sizdiń sátsizligińiz sońǵı emes! Hátte máselege baylanıslı sátsizlik de máselege baylanıslı emes. emes qaytıp kelmes noqat bolıwı shárt emes. Sátsizlikti hesh qashan aqlaw múmkin emes, biraq ol Qudaydıń muhabbatı hám miyriminiń ulalıwı ushın múmkinshilik bolıwı múmkin.
Rabbimiz bizdiń hálsiz hám sátsizlikke beyim ekenimizdi biledi, hám Ol táwbe etken dindarǵa miyrimli túrde qayta tiklewdi támiyinleydi (Zabur 103:8-14). Qudaydıń bóleklenip qalǵan bóleklerdi jıynap, sınǵan máselege baylanıslı adamnıń ómirinen bir nárse jaratıwdıń ájayıp usılı bar. Dindardıń ómirindegi sátsizlik Quday ushın nátiyjeliliktiń sońı bolmaǵan kóp Injil úlgileri bar. Ibrahim, Musa, Dawıt, Iliya, Yunus hám basqa Eski Ahd qaharmanlarınıń ómirindegi sátsizlik haqqında kóp nárse jazılıwı múmkin. Biraq Jańa Ahdten eki úlgige – Peter hám Markqa qaraylıq.
Peterdiń sátsizligi
Háwariyler Peterdiń ómirindegi eń tanıqlaǵan waqıyalardan biri onıń Rabbimiz Isa Masihti tán alıwdan bas tartıwı (Luka 22:56-62). Biz Peterdiń bunday islerdi qalay islegenine tań qalamız. Biraq biz usıǵan uqsas jaǵdayda kóbirek sadıq bolarmıydıq? Aqırǵı Keshki Awqat túninde Peter óz isenimine sonsha isenimli edi, ol: «Hámme qulasa da, men qulaman» dep járiyaladı. Rabbimiz Isa: «Men saǵan aytaman, Peter, búgin tawıq shaqırmastan aldın, sen Meni úsh ret bilmeytuǵınıńdı tán alıwdan bas tartasıń» dep juwap berdi. Hám Peter asıǵıs juwap berdi: «Hátte men Sen menen óliwiń kerek bolsa da, men Seni hesh qashan tán almayman» (Mark 14:27-31 NIV).
Birneshe saattan keyin Isanıń boljawı orınlandı. Peter úsh ret: «Men siz aytıp atırǵan bul Adamdı bilmeymen» dep járiyaladı (Mark 14:71). Peterdiń ayıbın kóz aldına keltire alasız ba, birden tawıq shaqırǵanda, hám Isa, endi tutqın, oǵan tuwrı qaradı, qayǵılı. Peter saraydan shıǵıp, ashshı jılaǵanda, ol óziniń sátsizligi sońǵı dep oylaǵan bolıwı kerek. Aqır-aqıbet, ol Rabbimizdiń doslarınıń biri ekenligin tán alıwdan ǵana bas tartpastan, hátte Onı bilmeytuǵının da ant etken edi! Isa sudına hám krestke qadaqlawǵa alıp ketilgende, Peter bálkim óziniń pushaymanlıǵın bildiriw hám Rabbimizden keshirim soraw múmkinshiligi máńgilikke joǵaldı dep oylaǵan bolıwı kerek.
Peterdiń qayta tikleniwi
Biraq Peterdiń sátsizligi sońǵı emes edi. Óz miyriminde, Rabbimiz Peter ushın úlken rejelerge iye edi. Galiley teńizi boyındaǵı qayta tiklew erteńgilik awqatında, Peter Isanıń muhabbatınıń arnawlı obyekti boldı. Rabbimiz Peterdiń barlıq oyları hám ayıplı sezimleri haqqında biledi, hám onı Ioann 21:15-17 de jazılǵan soraw-juwap texnikası menen qalay náziklik penen qayta tiklewdi anıq biledi. Rabbimizdiń Peterdi náziklik penen qayta tiklewi Isayanıń ájayıp messianlıq bóliminiń orınlanıwı edi:
Ol sınǵan qamısın sindirmeydi, hám kúńgirt janıp turǵan fitildi óshirmeydi (Isaya 42:3).
Isanıń Peterden «Sen Meni súyeseń be?» dep sorawında, bul soraw-juwap sessiyasında muhabbat ushın eki túrli belgili grek sózlerin qollanǵanı kóp aytılǵan. Grek sózi phileo «názik muhabbatqa» tiyisli, hám sóz agapao «súyikli adam ushın erikli ózin qurban etiwdi» óz ishine alǵan muhabbatqa tiyisli. Rabbimiz qollanǵan agapao Peterge bergen birinshi hám ekinshi sorawlarında, hám phileo úshinshi ret. Biraq Peter juwap berdi phileo úsh ret de. Bálkim Rabbimiz Peter menen aramey tilinde sóylesken bolıwı múmkin, bul tilde «muhabbat» ushın bul eki grek sóziniń parallel sózleri hám náziklikleri joq. Biraq, Muqaddes Ruwhtıń ilhamı menen, Ioann (sáwbette qatnasqan) Rabbimizdiń Peter menen qayta tiklewshi sáwbetiniń mánisin anıq jetkeriw ushın bul arnawlı grek sózlerin qollanǵan.
Óziniń sońǵı qaysar járiyası hám keyingi sátsizligi tájiriybesinen keyin, Peter bálkim tán alıwdan júdá uyalǵan bolıwı múmkin agapao Rabbimiz ushın muhabbat (erikli ózin qurban etiwdi óz ishine alǵan muhabbat). Biraq Rabbimizdiń onıń ushın ele de rejeleri bar edi. Kámil másláhátshi sıpatında, Isa Peterge onıń sátsizligi sońǵı emesligin ayttı, hám Peter Quday tárepinen úlken dárejede qollanıldı! Onıń Isaǵa bolǵan muhabbatı ómiriniń qalǵan bóleginde qurbanlıq xızmetine alıp keldi – hátte qamaqqa alınıwǵa hám shahıt sıpatında ólimge de. Eger Rabbimiz Peterdi keshirip, qayta tiklegen bolsa, Ol biz ushın da sonday etpeydi me? Quday bizge Peterdiń sátsizligi hám qayta tikleniwin Óz Sózinde jazıw arqalı bul ájayıp sabaqtı úyretip atır.
Marktıń sátsizligi
Mark háwariy emes edi, biraq ol máselege baylanıslı dindiń eń dáslepki kúnlerinen baslap háwariyler menen baylanıslı bolǵanı anıq. Isanıń qamaqqa alınǵan túninde qashıp ketken jas jigit Mark bolıwı ádewir múmkin (Mark 14:51-52). Dáslepki dindarlar Marktıń anası Maryamniń úyinde jıynalǵan. Peter ol jerge moǵjiza menen túrmeden bosatılǵanda bardı (Háwariylerdiń isleri 12). 1 Peter 5:13 te, Peter Marktı isendegi balası dep ataydı. Peter Marktı Masiyke isenimge alıp kelgen be, belgisiz, biraq olardıń arasında ruwxıy áke/bala qatnası bar edi.
Háwariy Barnabas Marktıń ámekisi edi (Kolosalıqlarǵa 4:10), hám Mark Barnabas arqalı Pawl menen tanıstırıldı. Barnabas hám Pawl Antioxiyadan Ierusalimge keń tarqalǵan ashlıq sebepli Yahudiya shirkewine járdem sawǵasın alıp kelgen edi (Háwariylerdiń isleri 11:27-30). Barnabas hám Pawl Antioxiyaga qaytıp kelgende, Mark olarmen birge bardı. Solay etip, Pawl hám Barnabas ózleriniń birinshi missionerlik sayaxatın baslaǵanda, ol durıs jerde durıs waqıtta boldı. Mark olarmen birge qosılıp, Kipr atawındaǵı xızmetlerinde qatnastı (Háwariylerdiń isleri 12:25-13:5).
Biraq missiya toparı Kishi Aziyanıń ishki bólegine ketiwge tayın bolǵanda, Mark Ierusalimge úyine qayttı (Háwariylerdiń isleri 13:13). Neshinshi? Biz anıq bilmeymiz. Bálkim ol úyge saǵınǵan shıǵar. Bálkim ol qanday da bir «Aziya gripi» menen fizikalıq jaqtan awırǵan shıǵar! Bálkim ol missionerlik sayaxatınıń qıyınshılıqların unatmaǵan shıǵar – aqır-aqıbet, keleshektegi marshrut qıyın, qaraqshılar tolǵan tawlardan ótiwdi óz ishine alǵan. Bálkim ol óz ámekisi Barnabastan jas adam Pawlǵa basshılıqtıń názik ózgerisin unatmaǵan shıǵar. Bálkim Marktıń Pawl menen qanday da bir teologiyalıq ayırmashılıqları bar edi.
Qanday jaǵdayda da, Mark Rabbimizge hám missiya toparına bergen wádesin buzǵan. Pawlǵa kelsek, bul sátsizlik Marktı ekinshi missionerlik sayaxatına barıwdan diskvalifikatsiya etti (Háwariylerdiń isleri 15:38). Pawl hám Barnabas Marktı alıp barıw boyınsha sonsha qattı kelispewshilikke tústi, olar bir-birinen ajıraldı. Pawl Silas penen Kishi Aziyaǵa ketti, al Barnabas Marktı ózi menen Kiprge alıp ketti. Marktıń burınǵı taslap ketiwi nátiyjesinde eki missionerlik toparınıń payda bolıwı Marktıń sátsizligin aqlamaydı, biraq bul Quday bizdiń sátsizliklerimizdi Óz maqsetlerin ámelge asırıw ushın qollana alatuǵının kórsetedi.
Marktıń qayta tikleniwi
Injil bizge Barnabas hám Marktıń Kipr atawındaǵı xızmetiniń nátiyjeleri haqqında aytpaydı, biraq Marktıń keyingi iskerlikleri onıń sátsizligi sońǵı emesligin dálilleydi. Rabbimiz Marktı máselege baylanıslı xızmetten alıp taslamadı. Shamalı on jıl ótkennen keyin, Pawl Rimde úy qamaǵında bolǵanda, ol jeke adamlardı hám jergilikli shirkewlerdi úyretiw hám ruwxlandırıw ushın xatlar jazdı, hám biz Marktıń Pawldıń jaqsı kózine qaytıp kelgenin ǵana emes, al onıń toparınıń qádirli aǵzası bolǵanın oqıymız. Mark Pawldıń Filemonǵa jeke sáleminde basqa topar aǵzaları menen birge qosıldı (Filemon 24). Marktan sálem Kolosalıqlarǵa 4:10 da da bar, hám Pawl Kolosadagı shirkewdi Mark kelgen jaǵdayda onı qabıl etiwge shaqırdı. Anıǵı, Mark Pawldıń Rimdegi úy qamaǵınan bosatılǵanda, Pawldıń basshılıǵı astında Rabbimizge xızmet etiwdi dawam ettirdi. Pawl óziniń sońǵı xatın, ekinshi Rim qamaǵı waqtında jazǵanda, Mark taǵı bir ret maqullandı. Pawl Timotiyge jazdı: «Marktı alıp kel, sebebi ol meniń xızmetimde maǵan paydalı» (2 Timotiy 4:11). Marktıń burınǵı sátsizligi onıń isenim jolında waqıtsha tosqınlıq edi.
Marktıń sátsizligi sońǵı emesliginiń taǵı bir dálili – Quday onı Injil kitaplarınıń birin jazıw ushın saylaǵanı, hám onıń Injiliniń teması «Masiy kámil xızmetshi sıpatında». Qudaydıń Marktı sol ullı tema boyınsha ilhamlanǵan jazıwshı sıpatında Ózine xızmet etiw ushın saylaǵanı qanday ájayıp! Qudaydıń sátsizlikke ushıraǵan dindardıń ómirindegi sınǵan bóleklerdi jıynay alatuǵınına taǵı qanday dálil kerek? Háwariy Pawldıń Marktı keleshektegi máselege baylanıslı xızmetten turaqlı túrde shıǵarıp taslamaǵanı biz ushın qımbatlı sabaq.
Biz ushın ruwxlandırıw
Ayırım máselege baylanıslı adamlar táwbe etken dindarlarǵa burınǵı sátsizliklerin dawam ettirip, olardıń ruwxın túsirip, morallıq jaqtan hálsizlendirip atır. Basqa máselege baylanıslı adamlar burınǵı qátelikleri sebepli sátsizlikke ushıraǵanlardı turaqlı «ekinshi dárejeli» máselege baylanıslı adamlar dep bilmeydi. Biraq Masiyktegi aǵa-ininiń yamasa apa-sińliniń sátsizligi turaqlı minez-qulıq kemshiliginiń belgisi emes. Qudaydıń minez-qulqına til tiygizbewge itibar bereliń, shın mániste táwbe etken hám Quday keshiriwge tayın bolǵanlardı keshiriwden bas tartıp (Efessliklerge 4:32; 1 Ioann 1:9). Biz olardı keshiriwge hám olardı doslıqqa hám paydalı xızmetke qayta tiklewge tayın bolıwımız kerek.
Biz óz dindarlarımızǵa Qudaydan da qattı bolmaylıq. Sátsizlikke ushıraǵan dindardı paydalı xızmetke qayta tiklew ruwxıy dindarlardıń áhmiyetli wazıypası. Pawl jazadı: «Aǵa-iniler, eger kimdir gúnáǵa túsip qalsa, siz ruwxıy adamlar onı náziklik penen qayta tikleń» (Galatiyalıqlarǵa 6:1). «Qayta tiklew» ushın grek sózi basqa jerlerde «sınǵan súyeklerdi dúzetiw» yamasa «jırtılǵan awlardı yamaw» ushın qollanılǵan sóz benen birdey – qayta tiklengen dindardıń keleshekte Masiy ushın xızmet etiwge paydalı bolatuǵının anıq kórsetedi.
Quday Peter hám Marktıń ómirindegi bul waqıyalardı Injil betlerinde saqlap qaldı, hám bul fakt barlıǵımız ushın ruwxlandırıw bolıwı kerek. Hech bir máselege baylanıslı adam sátsizliksiz ómirdi talap ete almaydı. Sátsizlikke ushıraǵanımızda ruwxıylıq hám gúman qar topı sıyaqlı úlkeyiwi múmkin. Biz qátelik penen Qudaydıń biz benen isiniń pitkenligi haqqında juwmaqqa kelemiz. Qudaydıń minez-qulqın tómenletpewge itibar bereliń, Ol bizdiń sátsizliklerimizdi keshiretuǵınına iseniwden bas tartıp – olar qansha jaman bolǵan bolsa da. Keshirilgen sátsizliktiń aqıbetleri bolıwı múmkin, hám kóp Injil úlgileri bul haqıyqattı kórsetedi. Biraq sátsizlik sońǵı emes! Peter hám Marktıń ómirleri bul haqıyqattan hesh nárse uzaq emesligin dálilleydi!
