Гейде биз қайсы варианттың ең жақсы екенин, кейин не ислеў керек екенин яки Ийсаның бизди қайда баслап барғысы келетуғынын билмеймиз. Мүмкин болған қәтениң ақыбетлерин ойлағанда стресске түсемиз. Кеңес излейтуғын ўақыт келдиме?
Бирақ жақсы кеңес табыў аңсат емес. Гейбир кеңесшилер өзине-өзи бағдарланған. Гейбирлери ҳәр қандай жаңа яки қәўипли нәрседен қашады. Гейбирлериниң жасырын мақсетлери бар. Гейбирлери манипуляцияшыл, ҳәтте басқарыўшы. Ийса Өз балаларын инсан кеңесшилерин қолланбастан тиккелей басқара алмайдыма?
Сулайман былай деп жазған: «Басшылық жоқ жерде халық қулайды, бирақ көп кеңесшилер жеңисти тәмийинлейди» (Нақыллар 11:14 NIV). Анық, жақсы кеңес өте пайдалы. «Ақылсыз, бирақ дана жас жигит, ескертиўди қабыл етиўди билмейтуғын кәри, ақылсыз патшадан жақсы» (Екклесиаст 4:13).
Кеңес излемеген адам я тәкаббыр, я ақылсыз. 1 Патшалар 12-14-те кеңес излегенде ислемеў керек болған үш әҳмийетли нәрсе бар.
1 Патшалар 12 – Тәжирийбени төмен баҳаламаң
Сулайман өлгенде, оның улы Рехабеам, 41 жаста, патшалықты мийрас етти ҳәм дереў дилеммаға дус келди – салықларды көтериў яки азайтыў. Дана адамның улы болғанлықтан, Рехабеамның өзи де ақыллы еди ҳәм, оның мақтаўына, әкесиниң нақылын орынлап, кеңес изледи. Дәслеп ол «Сулайманның өмири даўамында хызмет еткен ақсақаллар менен кеңести» (12:6). Олар салықларды азайтыўды усынды. Соңынан ол «өзи менен бирге өскен жас жигитлер менен кеңести» (12:8). Олар көбейтиўди усынды. Ол салықларды көбейтиўге қарар етти, ҳәм бул қарар бас салық жыйнаўшының өлимине ҳәм патшалықтың бөлиниўине алып келди (12:18-19).
Рехабеамның ақылсыз таңлаўынан не үйрене аламыз? Бул тек ғана жас кеңесшилерден гөре кәри кеңесшилердиң кеңесин таңлаў маселеси ме? Жоқ. Бул тәжирийбеден үйренилген нәрсени қәдирлеўге байланыслы. Сулайман ҳәм оның кеңесшилери Исраилди қоңсы халықлардың таң қалыўына себеп болған дәрежеде қурыўған еди. Ақсақаллардың кеңесин не қоллап-қуўатлады? Бир қатар дана таңлаўлар. Жас жигитлердиң кеңесиниң артында не жатты? Ең жақсы жағдайда бир қатар теориялар; ең жаман жағдайда, ҳүкимдарлыққа умтылыў.
Кеңес излегенде итибарлы болың. Егер неке яки бала тәрбиялаў ҳаққында кеңес қәлесеңиз, бахытлы христиан шаңарақларынан сораң. Егер кәсип таңлаўы ҳаққында кеңес излеп атырған болсаңыз, жумыс, шаңарақ ҳәм хызметтиң тең салмақлылығына ийе болған христианлардан кеңес алың. Қудайдың ҳақыйқаты ҳаққында сөйлеў, жазыў ҳәм тәсирли веб-сайтлар жаратыў оны орынлаўдан әдеўир аңсатырақ. Тәжирийбени төмен баҳаламаң.
1 Патшалар 13 – Руўхыйлықты артық баҳаламаң
Патшалық бөлингенде, Рехабеам еки қубла қәбилесиниң патшасы болып қалды, ал талантлы ҳәм абырайлы Еробеам он арқа қәбилесиниң патшасы болды. Еки патша да бутпарастлықты қоллап-қуўатлады ҳәм Ийсаны наразы етти. Еробеам жолдан тая баслағанда, Ийса оны әшкерелеў ушын қубла патшалықтан бир «Қудай адамын» шақырды. Бул Қудай адамы батырлық пенен солай етти, ҳәм соңынан, Ийсаның көрсетпеси бойынша, басқа жол менен, аўқатланбастан ҳәм суў ишиўден қайтты. Арқа патшалықтан бир «кәри пайғамбар» не болғанын еситип, Қудай адамына жетип алды ҳәм оны қайтыўын сорады. Кәри адам өзиниң руўхый дәлиллерин келтирди: «Мен де сиз сыяқлы пайғамбарман». Соңынан ол алдады: «Бир периште маған айтты... ‘Оны үйге алып қайт, ол нан жесин ҳәм суў ишсин’» (13:18). Қудай адамы кәри пайғамбар менен қайтты, Ийсаға бойсынбады. Бир неше сааттан кейин, саяхатын даўам еттиргенде, оны арыслан өлтирди (13:24).
Неге Қудай адамы кәри пайғамбарды тыңлағаны ушын жазаланды? Бул қайғылы ўақыядан не үйрене аламыз? Тәжирийбели кәри пайғамбарды жас пайғамбарға өтирик айтыўға не түртки болған болыўы мүмкин? Ол арқа патшалықты өзиниң министрлик аймағы деп есапладыма? Қубла пайғамбардың оны менен кеңеспестен қолланғаны оны ашыўландырдыма? Бул қызғаныш па еди? Кәри пайғамбар өзин жаңа әўладтың Қудайға унамлы адамлары тәрепинен ығыстырылғандай сездиме? Анығы сол, Қудай адамы кәри пайғамбардың руўхый жағдайын артық баҳалаған. Бул аңсатлық пенен болады.
Ҳәр бир христиан жәмийетинде руўхый адам қандай көриниўи керек деген ментал модель бар. Гейбирлеринде руўхый басшылар костюм кийген, узақ ҳәм қатты ўағыз айтқан, көп саяхат еткен ҳәм китаплар жазған адамлар. Басқаларында руўхый адамлар күлмейтуғын, спортты жақтырмайтуғын ҳәм телевизор көрмейтуғын адамлар. Бәлким руўхыйлар ҳәр дайым қосық айтқанда жылайтуғын, яки дуўа жыйналысларында жерге жығылатуғын адамлар. Алданып қалмаң.
Биз бәримиз өзимизди шынында да болғанымыздан гөре «Қудайға жақын» етип көрсете аламыз. Биз Қудайға унамлы еркеклер ҳәм ҳаяллардан кеңес алыўды қатты усынсақ та, «кәри пайғамбардың» сиз ушын шешим қабыллаўына жол қоймаң. Барлық кеңеслерди ҳәм басқа дәлиллерди Ийсаға усының ҳәм Одан сизге басшылық етиўин сораң (Забур 73:23-24). Есиңизде болсын, арыслан жас пайғамбарды өлтирди, кәрисин емес. Ийса сизди өз қарарларыңыз ушын жуўапкер етип санайды.
1 Патшалар 14 – Тийисли фактлерди жасырмаң
Патша Еробеам пайғамбарлықты, қолының кереметли емлениўин (13:4-6), Қудай адамының өлимине байланыслы жағдайларды итибарсыз қалдырды – ҳәм ол өзиниң бузық минез-қулқын даўам еттирди. Бирақ, биз инсанларда әдеттегидей, кризис оны Қудай ҳаққында және ойлаўға мәжбүр етти.
Оның жас улы Абия қатты аўырып қалды. Ол саўалып кетедиме? Еробеам бурын оның патша болыўын пайғамбарлық еткен Ахия пайғамбар менен байланысыўға қарар етти (11:28-31). Бирақ өзи барыў орнына, ол әйелин жиберди. Буннан тысқары, ол оған: «Өзиңди жасыр, сонда сени танымайды» (14:1), – деди. Еробеам өзиниң турмыс тәризи Қудайды наразы ететинин билген. Ол өз аты менен байланыслы мағлыўмат сораў «жақсы хабар» алыў мүмкиншилигин азайтады деп ойлады. Бирақ оның стратегиясы иске аспады. Ийса пайғамбарға жасырын келген адам ҳаққында айтты, ҳәм бала қайтыс болды.
Гейде биз өзимиз қәлеген ис-ҳәрекетти ақлаў ушын кеңес излеймиз. Биз кеңести өз бағдарымызға «бағдарлаў» ушын таңлаўлы мағлыўмат беремиз. Қудайдың ўақтысын бийкарға сарпламаң! Кеңестиң қандай да бир қунға ийе болыўы ушын, биз барлық тийисли фактлерди усыныўымыз керек. Ийса тек ғана Оның басшылығын шынында да қәлегенлерди басқарады (Забур 143:10). Оны билместен алдын «Қудайдың еркин орынлаўды таңлаў» илаҳий аян ушын алдынғы шәрт болып табылады (Юханна 7:17). Биз адамларды аңсатлық пенен алдап, өзимизди руўхый етип көрсете аламыз. Бирақ неге әўере болыў керек? Христиан турмысындағы мақсет адамларды тәсирлендириў емес, ал Қудайды разы етиў (1 Салоникалылар 4:1).
Жуўмақ
Тәжирийбели, Қудайға унамлы еркеклер ҳәм ҳаяллардан кеңес алыў жақсы. Бул Қудай тәрепинен биздиң пайдамыз ушын берилген ресурс. Жақсы кеңес бизге усынылған ис-ҳәрекетлеримиздиң ақыбетлерин ойлап көриўге жәрдем береди. Жақсы кеңес биз әли қарастырмаған тийисли мағлыўматты бериўи мүмкин. Жақсы кеңес бар болған вариантларға Мухаддес Китаптың нурын шашады. Жақсы кеңес алың, бирақ шешим қабыллаў кереклигиңизди ҳеш қашан басқаларға тапсырмаң. Ҳәр биримиз өз өмиримиз ҳаққында Ийсаға есап беремиз. Биз басқалардың артына жасырына алмаймыз, олар қаншелли дана ҳәм руўхый көринсе де. Патша Сулайманның 3000 жыллық нақылы әли де турады: «Кеңести тыңла ҳәм көрсетпени қабыл ет, сонда ақырында дана боласаң» (Нақыллар 19:20).
